CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Khallokova (2022) đưa ra cơ sở lý luận và phương pháp luận về nâng cao chất lượng giáo dục trong các cơ sở giáo dục nhằm hiện đại hóa hệ thống giáo dục, đào tạo đội ngũ giáo viên có trình độ cao, có tri thức hiện đại và phẩm chất đạo đức, phẩm chất đạo đức cao. Tác giả đã nghiên cứu kinh nghiệm của Hoa Kỳ, Anh, Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc trong việc nâng cao chất lượng giáo dục để tạo ra khung sư phạm quốc gia dựa trên nền tảng quốc tế.
Một khía cạnh mà tác giả đề cập đến việc chất lượng giáo dục phụ thuộc vào hoạt động đổi mới của giáo viên, hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, tiếp thu kiến thức mới, đưa vào thực tiễn sư phạm mới. Các cơ sở giáo dục cũng cần sử dụng các phương pháp và công cụ khác nhau để theo dõi và đánh giá chất lượng và hiệu quả giáo dục, kỹ năng và năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên để có cơ sở cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Tác giả cũng đề cập đến một số mô hình bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có sử dụng các công nghệ hiện đại để phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên thông qua thực tập, hiện đại hóa, siêu phiên bản, lớp học thạc sĩ tại các trung tâm nghiên cứu cũng như các tập đoàn lớn. Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được coi là một quá trình sáng tạo trong việc lập kế hoạch và thực hiện đổi mới sư phạm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Nina và Qinglei (2022) với nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non và quan điểm, nhận thức của giáo viên mầm non về hoạt động này tại Trung Quốc. Nhóm tác giả đã sử dụng phương pháp định lượng để phân tích dữ liệu dựa trên kết quả khảo sát thu được của các giáo viên mầm non. Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác nhau về chính sách bồi dưỡng chuyên môn do trường mầm non đưa ra đối với các giáo viên mầm non. Nguyên nhân được nhóm tác giả đề cập đến là chưa có chuẩn nghề nghiệp cụ thể cho giáo viên mầm non.
Nghiên cứu đã đạt được mục đích và mục tiêu đề ra là đưa ra sự so sánh và đối chiếu giữa các phương thức và chính sách bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non giữa Trung Quốc và các nước khác. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn có hạn chế là chưa đưa yếu tố ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non ở Trung Quốc. Yin và cộng sự (2019) với nghiên cứu liên quan đến hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tại các trường mẫu giáo ở Hồng Kông. Nghiên cứu này kiểm tra mối quan hệ giữa nhận thức của giáo viên về sự tin tưởng của giảng viên, 6 cộng đồng học tập chuyên nghiệp và việc học tập chuyên nghiệp của họ trong một mẫu gồm 2106 giáo viên mẫu giáo.
Kết quả cho thấy rằng mặc dù niềm tin vào đồng nghiệp có tác động tích cực đến việc học tập chuyên môn của giáo viên, nhưng tác động trực tiếp của niềm tin vào hiệu trưởng và niềm tin vào phụ huynh là không đáng kể. Trong khi đó, các cộng đồng học tập chuyên nghiệp làm trung gian tích cực cho tác động của sự tin tưởng của giáo viên đối với việc học của họ. Nghiên cứu của nhóm tác giả gợi ý cho các nhà giáo dục mầm non và các nhà hoạch định chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập chuyên môn của giáo viên mẫu giáo: - Đầu tiên, các trường mẫu giáo nên xây dựng lòng tin với các bên khác nhau (giữa giáo viên với hiệu trưởng, phụ huynh). Các trường mẫu giáo nên tạo ra một môi trường giao tiếp đáng tin cậy, trung thực và cởi mở.
Trao đổi thông tin giữa các bên liên quan là cần thiết, vì việc trao đổi thông tin sẽ thể hiện một sự tôn trọng và việc làm đúng đắn. - Thứ hai, các trường mẫu giáo và các nhà hoạch định chính sách nên thận trọng về những tác động đặc biệt của niềm tin vào giảng viên và nên cung cấp những hoạt động hỗ trợ cần thiết. Hiệu trưởng nên nhận thức được tầm quan trọng của việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non và do đó phân bổ nguồn lực theo nhiệm vụ ưu tiên của họ. - Thứ ba, các trường mẫu giáo nên tạo cơ hội cho giáo viên phát triển các giá trị và chuẩn mực được chia sẻ thông qua các nhóm, tổ chức và cộng đồng học tập.
Các nghiên cứu ở trong nước Vũ Thị Ngần (2018) với nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp tại các trường mầm non thị trấn Gia Bình, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh nhằm đề xuất các biện pháp nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn tỉnh. Tác giả trình bày và đánh giá thực trạng công tác quản lý dạy học bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non rất được quan tâm của các cấp quản lý giáo dục tỉnh Bắc Ninh nhưng vẫn còn những bất cập. Tác giả tiến hành khảo sát trên 5 cán bộ quản lý, 55 giáo viên mầm non bằng nhiều phương pháp như phỏng vấn, tọa đàm, thu thập thông tin, xử lí số liệu bằng phần mềm SPSS, phân tích số liệu điều tra. Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn cán bộ quản lý và giáo viên của các trường mầm non thị trấn Gia Bình nhận thức khá tốt nhưng còn một số ít chưa nhận thức đúng tầm quan trọng về hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp.
Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên của các trường mầm non thị trấn Gia Bình theo chuẩn nghề nghiệp. Trong đó, năng lực, phẩm chất của chủ thể quản lý, giáo viên; nội dung, hình thức tổ chức, ý thức học tập của giáo viên mầm non khi tham gia bồi dưỡng, phương tiện, điều kiện thực hiện là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất. Từ thực trạng trên, tác giả hướng các nghiên cứu tiếp theo đưa ra các cách thức quản lý để tháo gỡ khó khăn và khắc phục các bất cập để quản lý hiệu quả hoạt động bồi dưỡng đội ngũ 7 giáo viên ở các trường mầm non thị trấn Gia Bình theo chuẩn nghề nghiệp, nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non, đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non hiện nay. Nguyễn Thị Cẩm Đan (2019) với nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non ở các trường mầm non tư thục quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non, đáp ứng yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non hiện nay.
Tác giả đã khảo sát trên 30 cán bộ quản lý và 300 giáo viên của 30/66 trường mầm non tư thục quận Bình Tân, TP.Hồ Chí Minh; với nội dung khảo sát về mức độ thực hiện các nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Phương pháp khảo sát được kết hợp sử dụng các bảng hỏi với phỏng vấn thông qua trao đổi trực tiếp với đối tượng khảo sát, phân tích và xử lí số liệu bằng thống kê toán học. Kết quả khảo sát cho thấy, cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non ở các trường mầm non tư thục quận Bình Tân, TP.Hồ Chí Minh chủ yếu ở mức trung bình. Bên cạnh những mặt đã đạt được, vẫn còn tồn tại một số nội dung thực hiện chưa tốt về quản lý mục tiêu, chương trình, phương pháp, hình thức và điều kiện tổ chức hoạt động bồi dưỡng như: việc kiểm tra, điều chỉnh kịp thời mục tiêu bồi dưỡng trong quá trình bồi dưỡng giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non; đảm bảo các mục tiêu bồi dưỡng mang lại hiệu quả; kiểm tra, đánh giá kịp thời chương trình bồi dưỡng trong quá trình bồi dưỡng; xây dựng nội dung chương trình bồi dưỡng giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non và theo yêu cầu nhiệm vụ năm học của ngành; giao nhiệm vụ thuyết trình và chuẩn bị các phương tiện cũng như con người cho giáo viên luyện tập thực hành; tạo điều kiện về phương tiện, thiết bị, thời gian, kinh phí để báo cáo viên có thể sử dụng và phối hợp tốt các phương pháp; theo dõi và kiểm tra kế hoạch bồi dưỡng theo chương trình quy định của giáo viên; tổ chức các buổi tập huấn tại trường theo kế hoạch tổ chức hoạt động bồi dưỡng thường xuyên của nhà trường; hỗ trợ, cung cấp hoặc tư vấn tài liệu học tập, tham khảo cho giáo viên.
Hoàng Thị Hải Quế (2019) xuất phát từ thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non, trên cơ sở chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục, tác giả đề xuất vấn đề đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức bồi dưỡng giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo và yêu cầu của Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế trong giai đoạn hiện nay. Với quan điểm đầu tư cho phát triển giáo dục - đào tạo là đầu tư cho con người, nhằm tạo điều kiện cho giáo dục đi trước và phục vụ đắc lực sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước chúng ta cần đầu tư bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên mầm non một cách hợp lí. Trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế, bên cạnh việc thường xuyên bồi dưỡng các năng lực như năng lực chuyên 8 môn, nghiệp vụ, năng lực chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ mầm non., còn đòi hỏi phải đặc biệt chú trọng bồi dưỡng cho giáo viên mầm non một số năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới như: năng lực xây dựng kế hoạch; năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục; năng lực sử dụng thành thạo công nghệ thông tin, năng lực ngoại ngữ trong giao tiếp đơn giản.