ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC PHÙNG CÔNG HƢƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ KIM ĐỨC, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2020 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC PHÙNG CÔNG HƢƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ KIM ĐỨC, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 8.140114 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG BÁ LÃM HÀ NỘI - 2020 LỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập, rèn luyện và nghiên cứu tại trường Đại học Giáo dục, với sự tận tình tâm huyết giảng dạy, quản lý, hướng dẫn tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt của các thầy, cô giáo, em đã được trang bị những kiến thức vô cùng quý báu và thực tiễn để phục vụ cho công tác. Với tất cả sự quý mến trân thành và tình cảm của mình, em xin gửi đế Ban giám hiệu trường Đại học Giáo dục cùng toàn thể các thầy cô đã tham gia giảng dạy lớp học lời cảm ơn chân thành nhất. Đặc biệt em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới PGS.TS Đặng Bá Lãm, người đã trực tiếp giúp đỡ, tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Trân trọng cảm ơn các thầy cô lãnh đạo Phòng GD & ĐT Việt Trì, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh trường THCS Kim Đức, gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoàn thành luận văn. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu nhưng không tránh khỏi thiếu sót, em rất mong được sự góp ý, xây dựng của các thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 6 năm 2020 Tác giả luận văn Phùng Công Hƣơng i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CBGV: Cán bộ, giáo viên CNH-HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa GD: Giáo dục ĐĐ: Đạo đức GDĐĐ: Giáo dục đạo đức GV: Giáo viên GVBM: Giáo viên bộ môn GVCN: Giáo viên chủ nhiệm HĐND: Hội đồng nhân dân HS: Học sinh PHHS: Phụ huynh học sinh QL: Quản lý QLGD: Quản lý giáo dục THCS: Trung học cơ sở TNCS: Thanh niên cộng sản TNTP: Thiếu niên tiền phong UBND: Uỷ ban nhân dân XH: Xã hội ii MỤC LỤC Trang Lời cảm ơn . i Danh mục chữ viết tắt .ii Danh mục các bảng . vii Danh mục các biểu đồ . viii MỞ ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI . Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các khái niệm cơ bản về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức . Quản lý và quản lý nhà trường . Đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh . Hoạt động giáo dục đạo đức . Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức . Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trƣờng THCS theo chƣơng trình giáo dục phổ thông mới . Mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS trong chương trình giáo dục phổ thông mới . Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường THCS . Nội dung, hình thức hoạt động giáo dục đạo đức . Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trƣờng THCS. Lập kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS. Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức trường THCS . Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS . Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện GDĐĐ cho học sinh trường THCS . Phối hợp các lực lượng trong giáo dục đạo đức cho học sinh THCS . Yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trƣờng THCS . Đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh THCS . Trình độ, năng lực quản lý của Hiệu trưởng và đội ngũ giáo viên (đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm) tham gia GDĐĐ học sinh . Điều kiện kinh tế - văn hóa- xã hội, phong tục tập quán của địa phương . Sự phối hợp các hoạt động giáo dục đạo đức . Phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục trong và ngoài nhà trường . Giáo dục các phẩm chất chủ yếu cho học sinh theo định hướng GDPT mới . 35 Kết luận chƣơng 1 . 39 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ KIM ĐỨC, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI . Khái quát về đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục đào tạo ở xã Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ . Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội, xã Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ . Vài nét về trường THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ . Tổ chức và phƣơng pháp nghiên cứu . Mục đích của khảo sát . Đối tượng khảo sát . Nội dung khảo sát. Phương pháp khảo sát . Thang đánh giá kết quả khảo sát . Thực trạng đạo đức và hoạt động GDĐĐ cho học sinh trƣờng THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hƣớng chƣơng trình giáo dục phổ thông mới . Thực trạng đạo đức của học sinh trường THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ . Thực trạng hoạt động GDĐĐ cho học sinh trường THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới . Thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trƣờng THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hƣớng chƣơng trình giáo dục phổ thông mới . Thực trạng việc thực hiện xây dựng kế hoạch quản lý GDĐĐ . Thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục đạo đức . Thực trạng việc chỉ đạo giáo dục đạo đức. Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác GDĐĐ học sinh . Thực trạng phối hợp các lực lượng giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS Kim Đức, Thành phố iệt Trì, tỉnh Phú Thọ . Thiếu sót và nguyên nhân đến hiệu quả quản lý GDĐĐ cho học sinh . Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng . Đánh giá chung về hoạt động quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trƣờng THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hƣớng chƣơng trình giáo dục phổ thông mới . Nguyên nhân của những ảnh hưởng . 74 Kết luận chƣơng 2 . 79 v CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ KIM ĐỨC, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI. Nguyên tắc đề xuất biện pháp . Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn cần thiết và khả thi . Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ . Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả . Các biện pháp quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trƣờng THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Biện pháp 1: Chỉ đạo xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục đạo đức học sinh . Biện pháp 2: Tổ chức hoạt động GDĐĐ thông qua việc xây dựng một môi trường học tập thân thiện để giáo dục đạo đức cho học sinh . Biện pháp 3: Tổ chức nâng cao trình độ giáo dục đạo đức cho đội ngũ G CN . Biện pháp 4: Tổ chức hoạt động GDĐĐ cho HS thông qua việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội . Biện pháp 5: Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đạo đức học sinh . Mối quan hệ trong các biện pháp . Tổ chức khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp. Mục đích khảo nghiệm . Đối tượng khảo nghiệm . Phương pháp khảo nghiệm . Kết quả khảo nghiệm . 102 Kết luận chƣơng 3 . 106 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . 107 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 112 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Số học sinh vi phạm đạo đức trong hai năm 2017- 2018, 2018 - 2019 . Bảng kết quả việc thực hiện nội dung GDĐĐ cho học sinh . Đánh giá của GV về mức độ sử dụng các phương pháp GDĐĐ . Đánh giá của HS về mức độ sử dụng hiệu quả các phương pháp GDĐĐ . Đánh giá của giáo viên về các hình thức GDĐĐ cho HS . Bảng khảo sát học sinh về các hình thức GDĐĐ cho HS trường THCS Kim Đức . Bảng xếp loại đạo đạo đức của học sinh THCS Kim Đức . Những biểu hiện hành vi vi phạm đạo đức của học sinh . Thực trạng xây dựng kế hoạch công tác GDĐĐ . Kết quả tổ chức thực hiện quản lý GDĐĐ năm học 2018 – 2019 . Thực trạng chỉ đạo kế hoạch GDĐĐ cho HS . Đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở Kim Đức . Mức độ phối hợp giữa nhà trường với lực lượng ngoài nhà trường. Nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động GDĐĐ . Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ . Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp . Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp . 104 vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp . Kết quả về tính khả thi của các biện pháp . 105 viii MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đạo đức là một trong những phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi người, vì vậy ở bất cứ quốc gia nào thời đại nào thì việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ cũng là trung tâm chú ý của các nhà lãnh đạo, quản lý xã hội và hệ thống giáo dục. Giáo dục đạo đức (GDĐĐ) được coi là một phần quan trọng không thể thiếu trong hoạt động giáo dục. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định rằng “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Nhiều hiền triết cũng nhấn mạnh “con người muốn trở thành con người có đạo đức cần phải được giáo dục”.