## Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2017-2018, Lock&Lock Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu tổng thể ấn tượng với mức tăng lần lượt 85% và 57%. Tuy nhiên, kênh phân phối qua siêu thị – kênh chiếm tỷ trọng doanh thu lớn thứ hai – chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn 6%, thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng trung bình ngành thiết bị gia dụng tại Việt Nam là 14,2% trong cùng kỳ. Vấn đề chính được xác định là quản lý giá kém hiệu quả và tình trạng bán phá giá (dumping) từ kênh B2B, khiến giá bán lẻ tại thị trường không đồng nhất, ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu và uy tín thương hiệu Lock&Lock. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích nguyên nhân sâu xa của vấn đề này, đánh giá tác động và đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả quản lý giá, từ đó nâng cao doanh thu kênh siêu thị và củng cố vị thế thương hiệu tại thị trường Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động kinh doanh của Lock&Lock tại Việt Nam trong giai đoạn 2017-2018, với trọng tâm là kênh siêu thị và kênh B2B. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam phát triển nhanh chóng với dự báo tăng trưởng ngành thiết bị gia dụng đạt 17,7% vào năm 2020, giúp doanh nghiệp thích ứng và phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Lý thuyết Marketing Mix (4P)**: Trong đó, giá cả (Price) là yếu tố quyết định doanh thu và ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi mua hàng của khách hàng. Theo Philip Kotler, giá cả là thành phần duy nhất tạo ra doanh thu trong marketing mix, đồng thời là yếu tố then chốt trong quyết định lựa chọn của người tiêu dùng.
- **Lý thuyết Hành vi người tiêu dùng**: Giá cả ảnh hưởng đến nhận thức về giá trị sản phẩm và quyết định mua hàng. Giá không đồng nhất gây ra sự nghi ngờ về chất lượng và uy tín thương hiệu, dẫn đến giảm tiêu thụ.
- **Mô hình Quản lý kênh phân phối**: Quản lý kênh phân phối hiệu quả giúp kiểm soát giá bán, tránh tình trạng hàng hóa bị chuyển nhượng không đúng mục đích, đặc biệt trong kênh B2B.
- **Khái niệm Dumping và Quản lý giá**: Dumping là hành vi bán hàng với giá thấp hơn giá thị trường nhằm chiếm lĩnh thị phần, gây mất cân bằng giá và ảnh hưởng tiêu cực đến các kênh phân phối chính thức.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Dữ liệu thứ cấp từ báo cáo doanh thu của Lock&Lock giai đoạn 2015-2018, số liệu ngành thiết bị gia dụng Việt Nam, khảo sát thị trường tại các siêu thị và trang thương mại điện tử như Lazada, Shopee; dữ liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn sâu với các quản lý bán hàng, nhân viên bán hàng trực tiếp (PG), đại diện kênh B2B và khách hàng.
- **Phương pháp phân tích**: Phân tích định lượng doanh thu và tốc độ tăng trưởng các kênh phân phối; phân tích định tính qua phỏng vấn để xác định nguyên nhân và tác động của quản lý giá kém; so sánh với các nghiên cứu và lý thuyết marketing để đánh giá mức độ ảnh hưởng.
- **Cỡ mẫu và chọn mẫu**: Phỏng vấn sâu với 10-15 nhân sự chủ chốt trong các kênh bán hàng và đại diện khách hàng tại các siêu thị lớn tại TP. Hồ Chí Minh.
- **Timeline nghiên cứu**: Thu thập và phân tích dữ liệu trong vòng 6 tháng, từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2019.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Tăng trưởng doanh thu kênh siêu thị thấp**: Doanh thu kênh siêu thị chỉ tăng 6% trong 2017-2018, thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 14,51% của ngành thiết bị gia dụng tại kênh siêu thị và mức tăng trên 50% của các kênh khác như Shop (63%), B2B (58%) và Online (275%).
- **Giá bán lẻ không đồng nhất**: Giá sản phẩm điện gia dụng Lock&Lock tại các siêu thị có sự chênh lệch lớn, ví dụ nồi điện từ có giá 1.800.000 VND tại MM Mega nhưng chỉ 1.200.000 VND tại siêu thị điện máy Chợ Lớn, chênh lệch lên đến 33%.
- **Nguồn gốc giá không đồng nhất**: Hàng hóa từ kênh B2B, vốn chỉ dùng làm quà tặng, bị tuồn ra thị trường để bán với giá thấp, gây phá giá và làm loạn thị trường.
- **Ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu và uy tín**: Sự không đồng nhất về giá làm khách hàng nghi ngờ chất lượng, giảm niềm tin vào thương hiệu, dẫn đến giảm doanh thu kênh siêu thị và ảnh hưởng xấu đến hình ảnh Lock&Lock.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của vấn đề là việc quản lý kênh B2B chưa chặt chẽ, dẫn đến hàng hóa bị chuyển nhượng ra thị trường với mục đích kinh doanh, gây phá giá và làm loạn giá bán lẻ. So với các nghiên cứu về quản lý kênh phân phối, việc thiếu kiểm soát nguồn hàng và giá bán là nguyên nhân phổ biến dẫn đến mất cân bằng thị trường. Mặc dù kênh online và shop được đầu tư mạnh mẽ, kênh siêu thị vẫn giữ vai trò quan trọng với tỷ trọng doanh thu lớn thứ hai, do đó việc cải thiện quản lý giá tại kênh này là cần thiết để duy trì sự phát triển bền vững. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tốc độ tăng trưởng doanh thu các kênh và bảng giá bán lẻ tại các điểm bán khác nhau để minh họa sự chênh lệch giá.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Xây dựng đội ngũ nhân viên bán hàng chuyên nghiệp**: Đào tạo kỹ năng tư vấn, kiến thức sản phẩm cho nhân viên PG tại siêu thị nhằm nâng cao khả năng giải thích và thuyết phục khách hàng về giá trị sản phẩm chính hãng. Mục tiêu tăng trưởng doanh thu kênh siêu thị trên 20% trong 2019-2020. Thực hiện trong 6 tháng, do phòng nhân sự và phòng kinh doanh phối hợp.
- **Hợp tác chặt chẽ với khách hàng kênh B2B**: Ký kết hợp đồng với điều khoản rõ ràng, ràng buộc trách nhiệm quản lý hàng hóa, hạn chế việc tuồn hàng ra thị trường kinh doanh. Thời gian thực hiện 12 tháng, phòng kinh doanh B2B chủ trì.
- **Phối hợp với các trang thương mại điện tử**: Cung cấp danh sách đại lý chính thức, giám sát giá bán trên các nền tảng như Lazada, Shopee để hạn chế hàng giả, hàng nhái và phá giá. Thực hiện liên tục, phòng marketing và phòng kinh doanh online chịu trách nhiệm.
- **Tăng cường chiến dịch định vị thương hiệu và truyền thông**: Tập trung quảng bá giá trị sản phẩm chính hãng, nâng cao nhận thức khách hàng về chất lượng và bảo hành, giảm thiểu sự quan tâm đến hàng giá rẻ không chính hãng. Ngân sách khoảng 50.000 USD, triển khai trong 6 tháng, phòng marketing chủ trì.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Quản lý doanh nghiệp và lãnh đạo phòng kinh doanh**: Hiểu rõ nguyên nhân và giải pháp quản lý giá, từ đó áp dụng vào chiến lược phát triển kênh phân phối.
- **Nhân viên bán hàng và đội ngũ PG tại siêu thị**: Nâng cao kỹ năng tư vấn, nhận thức về giá trị sản phẩm để tăng hiệu quả bán hàng.
- **Chuyên gia marketing và truyền thông**: Tham khảo các chiến lược định vị thương hiệu và truyền thông phù hợp với thị trường thiết bị gia dụng.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị kinh doanh, marketing**: Tài liệu tham khảo thực tiễn về quản lý kênh phân phối, quản lý giá và tác động của dumping trong thị trường Việt Nam.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao doanh thu kênh siêu thị của Lock&Lock tăng trưởng thấp hơn các kênh khác?**  
Do quản lý giá kém và tình trạng hàng hóa từ kênh B2B bị tuồn ra thị trường với giá thấp, gây phá giá và làm giảm niềm tin khách hàng, dẫn đến doanh thu kênh siêu thị chỉ tăng 6% trong khi các kênh khác tăng trên 50%.

2. **Nguyên nhân chính gây ra sự không đồng nhất về giá bán lẻ là gì?**  
Hàng hóa từ kênh B2B, vốn chỉ dùng làm quà tặng, bị bán ra thị trường với mục đích kinh doanh, cùng với việc các cửa hàng tự ý điều chỉnh giá, tạo ra sự chênh lệch lớn về giá.

3. **Giải pháp nào được đánh giá hiệu quả nhất để khắc phục vấn đề này?**  
Xây dựng đội ngũ nhân viên bán hàng chuyên nghiệp với chương trình đào tạo bài bản được đánh giá là giải pháp khả thi nhất, vừa tăng cường năng lực tư vấn, vừa giúp khách hàng hiểu rõ giá trị sản phẩm chính hãng.

4. **Việc hợp tác với các trang thương mại điện tử có tác dụng gì?**  
Giúp kiểm soát giá bán và nguồn gốc hàng hóa trên các nền tảng online, hạn chế hàng giả, hàng nhái và phá giá, từ đó bảo vệ uy tín thương hiệu và doanh thu.

5. **Tại sao không thể áp dụng ngay các hợp đồng ràng buộc chặt chẽ với khách hàng B2B?**  
Vì khách hàng B2B lớn như Samsung, Heineken có sức ảnh hưởng lớn, nếu áp dụng điều khoản quá nghiêm ngặt có thể khiến họ rời bỏ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu tổng thể của công ty.

## Kết luận

- Doanh thu kênh siêu thị Lock&Lock tăng trưởng thấp (6%) so với mức tăng trưởng ngành và các kênh khác, chủ yếu do quản lý giá kém và dumping từ kênh B2B.  
- Giá bán lẻ không đồng nhất gây mất niềm tin khách hàng, ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu và uy tín thương hiệu.  
- Nguyên nhân gốc rễ là hàng hóa kênh B2B bị tuồn ra thị trường kinh doanh, gây phá giá và loạn giá.  
- Giải pháp khả thi nhất là xây dựng đội ngũ nhân viên bán hàng chuyên nghiệp, kết hợp với các biện pháp quản lý kênh B2B và truyền thông thương hiệu.  
- Tiếp tục triển khai đào tạo nhân viên, phối hợp với các kênh phân phối và tăng cường truyền thông trong 2019-2020 để đạt mục tiêu tăng trưởng doanh thu trên 20% cho kênh siêu thị.

- Triển khai chương trình đào tạo nhân viên bán hàng từ quý 3 năm 2019.  
- Đàm phán và ký kết hợp đồng quản lý chặt chẽ với khách hàng B2B trong năm 2020.  
- Tăng cường hợp tác với các trang thương mại điện tử và đẩy mạnh chiến dịch truyền thông thương hiệu.  

**Kêu gọi hành động:** Các phòng ban liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao vị thế của Lock&Lock tại thị trường Việt Nam.