Luận văn thạc sĩ quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học cơ sở tại thành phố quy nhơn tỉnh bình định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học cơ sở tại thành phố quy nhơn tỉnh bình, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hồng
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Đình Mẫn
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đội Ngũ Tổ Trưởng Chuyên Môn Ở Các Trường Trung Học Cơ Sở Tại Thành Phố Quy Nhơn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý
• 1.2.2. Quản lý giáo dục
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội - giáo dục và đào tạo thành phố Quy Nhơn
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Quy Nhơn
• 2.1.2. Khái quát tình hình giáo dục thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2. Thực trạng công tác quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THCS thành phố Quy Nhơn
• 2.2.1. Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng
• 2.2.2. Thực trạng đội ngũ TTCM ở các trường THCS thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.3. Thực trạng công tác quản lý đội ngũ TTCM ở các trường THCS thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.4. Quản lý các điều kiện hỗ trợ việc thực hiện nhiệm vụ của TTCM
• 2.2.5. Quy chế làm việc giữa Hiệu trưởng và TTCM
• 2.3. Đánh giá chung thực trạng công tác quản lý đội ngũ TTCM ở các trường THCS thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Cơ sở xác lập các biện pháp
• 3.1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục
• 3.1.2. Quan điểm của Đảng bộ tỉnh Bình Định về giáo dục tại địa phương
• 3.2. Các biện pháp quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường THCS thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Xây dựng qui hoạch, bổ nhiệm đội ngũ TTCM
• 3.2.2. Nhóm biện pháp về nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ TTCM
• 3.2.3. Nhóm biện pháp quản lý việc thực hiện nhiệm vụ của TTCM
• 3.2.4. Nhóm biện pháp quản lý các điều kiện hỗ trợ việc thực hiện nhiệm vụ của TTCM
• 3.2.5. Nhóm biện pháp quản lý việc thiết lập và vận hành hệ thống thông tin giữa Hiệu trưởng và TTCM
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là một yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường trung học cơ sở. Đội ngũ này đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo hoạt động chuyên môn, đảm bảo sự phát triển toàn diện của nhà trường. Tổ trưởng chuyên môn không chỉ là người quản lý mà còn là người dẫn dắt, hỗ trợ giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy. Việc quản lý hiệu quả đội ngũ này đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ năng lãnh đạo, phương pháp quản lý khoa học và sự hiểu biết sâu sắc về chuyên môn giáo dục.

1.1. Vai trò của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn là hạt nhân trong việc quản lý và phát triển hoạt động chuyên môn của nhà trường. Họ có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức và kiểm tra các hoạt động giảng dạy, đảm bảo chất lượng giáo dục. Vai trò của họ không chỉ dừng lại ở việc quản lý mà còn bao gồm việc hỗ trợ, đào tạo và phát triển năng lực cho giáo viên. Hiệu quả quản lý của tổ trưởng chuyên môn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của nhà trường.

1.2. Phẩm chất và năng lực cần thiết

Để đảm nhận vai trò tổ trưởng chuyên môn, người lãnh đạo cần có phẩm chất đạo đức tốt, năng lực chuyên môn vững vàng và kỹ năng quản lý hiệu quả. Họ cần có khả năng lãnh đạo nhóm, giải quyết vấn đề và thúc đẩy sự sáng tạo trong giảng dạy. Phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn đòi hỏi sự đầu tư vào đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên, đảm bảo họ luôn cập nhật kiến thức và phương pháp giáo dục mới.

II. Thực trạng quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn tại Quy Nhơn

Thực trạng quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn tại các trường trung học cơ sở ở Quy Nhơn cho thấy nhiều bất cập và thách thức. Mặc dù đội ngũ này đã đóng góp tích cực vào hoạt động giáo dục, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế trong việc quản lý và phát triển. Hiệu trưởng các trường đã nhận thức được vai trò quan trọng của tổ trưởng chuyên môn, nhưng các biện pháp quản lý chưa thực sự khoa học và hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của nhà trường.

2.1. Khảo sát thực trạng

Khảo sát thực trạng tại các trường THCS ở Quy Nhơn cho thấy, việc quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn còn nhiều bất cập. Các biện pháp quản lý chưa đồng bộ, thiếu sự chặt chẽ và khoa học. Hiệu quả quản lý chưa đạt được như mong đợi, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và giáo dục. Cần có sự đổi mới trong phương pháp quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ này.

2.2. Đánh giá chung

Đánh giá chung cho thấy, công tác quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn tại các trường THCS ở Quy Nhơn còn nhiều hạn chế. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm sự thiếu đồng bộ trong quản lý, chưa có kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên. Chất lượng giáo dục chưa được cải thiện đáng kể do những bất cập trong quản lý. Cần có các biện pháp cụ thể và khoa học để nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ này.

III. Biện pháp quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Để nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, cần áp dụng các biện pháp khoa học và hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm việc xây dựng kế hoạch quản lý, đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ này phát huy năng lực. Phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

3.1. Xây dựng kế hoạch quản lý

Xây dựng kế hoạch quản lý là bước đầu tiên trong việc nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn. Kế hoạch cần được xây dựng dựa trên thực trạng và nhu cầu của nhà trường, đảm bảo tính khoa học và khả thi. Hiệu trưởng cần có sự phối hợp chặt chẽ với tổ trưởng chuyên môn để thực hiện kế hoạch một cách hiệu quả.

3.2. Đào tạo và bồi dưỡng

Đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên là biện pháp quan trọng để nâng cao năng lực của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào kỹ năng quản lý, phương pháp giảng dạy và cập nhật kiến thức mới. Phát triển đội ngũ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Định, đặc biệt là thành phố Quy Nhơn, ngành giáo dục đã có nhiều bước tiến quan trọng với quy mô mở rộng và chất lượng được nâng cao. Theo báo cáo năm học 2015-2016, toàn ngành có 128 cơ sở giáo dục với tỷ lệ trẻ 5 tuổi ra lớp đạt 100%, trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 98,5%. Chất lượng giáo dục trung học cơ sở (THCS) cũng có nhiều chuyển biến tích cực, với tỷ lệ học sinh (HS) tốt nghiệp THCS đạt 99,74% và tỷ lệ HS lớp 9 vào lớp 10 công lập đạt 41,77%, tăng 0,78% so với năm trước. Tuy nhiên, công tác quản lý giáo dục, đặc biệt là quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn (TTCM) tại các trường THCS còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học và giáo dục.

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý đội ngũ TTCM tại 10 trường THCS trên địa bàn thành phố Quy Nhơn trong giai đoạn 2013-2015 nhằm đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần cải thiện chất lượng giáo dục phổ thông. Mục tiêu cụ thể là khảo sát thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp quản lý đội ngũ TTCM phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Nghiên cứu có phạm vi địa lý rõ ràng, tập trung tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, với dữ liệu thu thập từ các trường THCS tiêu biểu.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý đội ngũ TTCM, góp phần nâng cao năng lực quản lý chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường THCS. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ các nhà quản lý giáo dục địa phương trong việc xây dựng chính sách phát triển đội ngũ TTCM hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý nhà trường, trong đó:

• Lý thuyết quản lý: Quản lý được hiểu là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Các chức năng quản lý gồm kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra được vận dụng để phân tích công tác quản lý đội ngũ TTCM.

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục đến mục tiêu đã định, chú trọng hiệu quả và kết quả giáo dục phù hợp với điều kiện xã hội và văn hóa.

• Mô hình quản lý đội ngũ TTCM: TTCM là người đứng đầu tổ chuyên môn, chịu trách nhiệm quản lý hoạt động chuyên môn của tổ, tham mưu cho Hiệu trưởng trong việc phân công, bồi dưỡng và đánh giá giáo viên. Năng lực quản lý của TTCM bao gồm các khía cạnh: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và tư vấn chuyên môn.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, tổ chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn, chức năng quản lý, năng lực quản lý TTCM.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực trạng công tác quản lý đội ngũ TTCM tại 10 trường THCS tiêu biểu ở thành phố Quy Nhơn giai đoạn 2013-2015. Ngoài ra, sử dụng tài liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, báo cáo ngành giáo dục, các công trình nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp điều tra, tổng kết kinh nghiệm và lấy ý kiến chuyên gia để đánh giá thực trạng. Phân tích thống kê toán học được áp dụng để xử lý số liệu khảo sát, đảm bảo tính khách quan và chính xác.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát tập trung vào 10 trường THCS đại diện cho các khu vực trong thành phố Quy Nhơn, với đối tượng là Hiệu trưởng và TTCM nhằm phản ánh thực trạng quản lý đội ngũ TTCM.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2015, với việc thu thập và phân tích dữ liệu trong năm 2016, đề xuất biện pháp quản lý trong giai đoạn hiện nay (2017 trở đi).

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính hệ thống, khoa học, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đưa ra các kết luận và đề xuất phù hợp với điều kiện thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng đội ngũ TTCM: Đội ngũ TTCM tại các trường THCS thành phố Quy Nhơn có trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100%, trong đó 81,5% TTCM vượt chuẩn đào tạo. Tuy nhiên, năng lực quản lý và phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận TTCM còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác chuyên môn.

2. Công tác quản lý của Hiệu trưởng: Việc tuyển chọn, bổ nhiệm TTCM còn mang tính chủ quan, chưa xây dựng tiêu chí rõ ràng về phẩm chất và năng lực. Chỉ có khoảng 60% Hiệu trưởng thực hiện đúng quy trình bổ nhiệm và đánh giá TTCM dựa trên tiêu chuẩn cụ thể.

3. Quản lý việc thực hiện nhiệm vụ của TTCM: Khoảng 70% TTCM được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn, nhưng chỉ 55% tổ chức sinh hoạt chuyên môn định kỳ đầy đủ. Việc kiểm tra, đánh giá và dự giờ giáo viên trong tổ còn thiếu thường xuyên và chưa hiệu quả.

4. Điều kiện hỗ trợ và hệ thống thông tin: Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động tổ chuyên môn như phòng họp, thiết bị dạy học được đánh giá ở mức trung bình, chỉ khoảng 65% TTCM được cung cấp đầy đủ tài liệu và công cụ hỗ trợ. Hệ thống thông tin giữa Hiệu trưởng và TTCM chưa được thiết lập đồng bộ, gây khó khăn trong việc truyền đạt chỉ đạo và phản hồi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc chưa xây dựng được tiêu chí chuẩn mực rõ ràng cho TTCM, thiếu các chương trình đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý chuyên môn thường xuyên và chưa có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ. So sánh với một số nghiên cứu trong ngành giáo dục tại các địa phương khác, tình trạng này tương đối phổ biến, đặc biệt ở các thành phố vừa và nhỏ.

Việc thiếu đồng bộ trong hệ thống thông tin và điều kiện hỗ trợ cũng làm giảm hiệu quả quản lý đội ngũ TTCM, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động chuyên môn của tổ chuyên môn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ TTCM đạt chuẩn về trình độ, năng lực quản lý và tỷ lệ tổ chức sinh hoạt chuyên môn định kỳ, giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của Hiệu trưởng trong việc quản lý đội ngũ TTCM, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp quản lý khoa học, có hệ thống nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất của TTCM, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng tiêu chí chuẩn mực cho TTCM: Thiết lập bộ tiêu chí cụ thể về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn và quản lý phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm học, do Sở GD&ĐT phối hợp với các trường THCS xây dựng và ban hành.

2. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực TTCM: Triển khai các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý, phương pháp giảng dạy đổi mới, kiểm tra đánh giá và tư vấn chuyên môn. Mục tiêu nâng tỷ lệ TTCM có năng lực quản lý tốt lên trên 80% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện là Phòng GD&ĐT phối hợp với các trung tâm đào tạo giáo viên.

3. Cải thiện công tác tuyển chọn và bổ nhiệm TTCM: Áp dụng quy trình tuyển chọn minh bạch, dựa trên tiêu chí chuẩn mực và đánh giá năng lực thực tế. Thực hiện đánh giá định kỳ hàng năm để xem xét bổ nhiệm lại hoặc thay thế. Thời gian áp dụng ngay từ năm học tiếp theo, do Hiệu trưởng các trường THCS chịu trách nhiệm.

4. Nâng cao điều kiện hỗ trợ và hệ thống thông tin: Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động tổ chuyên môn như phòng họp, thiết bị dạy học, tài liệu chuyên môn. Xây dựng hệ thống thông tin liên lạc hiệu quả giữa Hiệu trưởng và TTCM, đảm bảo truyền đạt chỉ đạo và phản hồi kịp thời. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do UBND thành phố phối hợp với Sở GD&ĐT và các trường thực hiện.

Các giải pháp trên cần được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ TTCM, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS tại thành phố Quy Nhơn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng các trường THCS: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để cải thiện công tác quản lý đội ngũ TTCM, từ đó nâng cao hiệu quả chỉ đạo chuyên môn và chất lượng giáo dục.

2. Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Quy Nhơn: Là cơ quan quản lý cấp trên, có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ TTCM phù hợp với thực tế địa phương.

3. Giáo viên, TTCM tại các trường THCS: Hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ và tiêu chuẩn cần đạt, từ đó nâng cao năng lực chuyên môn và quản lý, góp phần phát triển tổ chuyên môn hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Quản lý giáo dục: Luận văn cung cấp tài liệu tham khảo quý giá về công tác quản lý đội ngũ TTCM, phương pháp nghiên cứu và các biện pháp quản lý thực tiễn tại địa phương.

Những đối tượng này có thể áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn công tác quản lý và giảng dạy, đồng thời phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn lại quan trọng trong trường THCS?
   Quản lý đội ngũ TTCM giúp đảm bảo hoạt động chuyên môn của tổ chuyên môn diễn ra hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục toàn diện. TTCM là cầu nối giữa Hiệu trưởng và giáo viên, tham mưu và điều hành các hoạt động chuyên môn trong tổ.

2. Tiêu chí chính để tuyển chọn tổ trưởng chuyên môn là gì?
   Tiêu chí bao gồm phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, năng lực quản lý tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá công việc của tổ viên. Tiêu chí này giúp đảm bảo TTCM có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ.

3. Các chức năng quản lý của tổ trưởng chuyên môn gồm những gì?
   TTCM thực hiện các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá hoạt động chuyên môn của tổ. Ngoài ra, TTCM còn tư vấn chuyên môn cho Hiệu trưởng và phối hợp với các tổ chức trong nhà trường.

4. Những khó khăn thường gặp trong công tác quản lý đội ngũ TTCM tại các trường THCS?
   Khó khăn gồm việc bổ nhiệm TTCM còn mang tính cảm tính, thiếu tiêu chí rõ ràng, năng lực quản lý của TTCM chưa đồng đều, điều kiện cơ sở vật chất và hệ thống thông tin hỗ trợ chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý của tổ trưởng chuyên môn?
   Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về kỹ năng quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và tư vấn chuyên môn. Đồng thời, xây dựng cơ chế đánh giá, khen thưởng và hỗ trợ phù hợp để khuyến khích TTCM phát triển năng lực.

Kết luận

• Quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.
• Thực trạng quản lý đội ngũ TTCM còn nhiều hạn chế về năng lực quản lý, tiêu chí tuyển chọn và điều kiện hỗ trợ.
• Các chức năng quản lý của TTCM gồm kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và tư vấn chuyên môn, đòi hỏi năng lực đồng bộ và phẩm chất tốt.
• Đề xuất các biện pháp quản lý bao gồm xây dựng tiêu chí chuẩn mực, đào tạo bồi dưỡng, cải tiến quy trình tuyển chọn và nâng cấp điều kiện hỗ trợ, hệ thống thông tin.
• Nghiên cứu có thể được áp dụng trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ TTCM, góp phần thực hiện thành công đổi mới giáo dục phổ thông.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong năm học tiếp theo, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để hoàn thiện công tác quản lý đội ngũ TTCM. Các nhà quản lý giáo dục và Hiệu trưởng các trường THCS được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Đội ngũ TTCM trường THCS có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện, đáp ứng mục tiêu giáo dục. Nghiên cứu công tác quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ GV nói chung và đội ngũ TTCM nói riêng của Hiệu trưởng các trường THCS là một trong những nội dung quan trọng và cần thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước. Ở nước ta, cho đến nay, đã có không ít các đề tài nghiên cứu về quản lý đội ngũ TTCM của Hiệu trưởng trường THCS.

Tuy nhiên, về lý luận quản lý cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan của các tác giả: Phạm Minh Hạc, Hà Thế Ngữ, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Kỳ, Nguyễn Gia Quý, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc.Thời gian gần đây, Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý cùng với dự án trung học phổ thông đã nghiên cứu một số vấn đề tổ trưởng bộ môn ở nhà trường phổ thông và đã có bộ tài liệu trong đó đề cập đến một số nội dung như: những vấn đề chung về quản lý tổ chuyên môn trong trường trung học, TTCM với công tác quản lý hoạt động dạy học, TTCM với công tác phát triển đội ngũ GV… Ngoài ra, có thể có thể tìm thấy trên một số bài báo, một số tạp chí, một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu về đội ngũ TTCM trường THCS như “Một số biện pháp quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở thành phố Hà Tĩnh”. Tác giả Võ Thị Mỹ Dung – Học viện quản lý giáo dục; “Biện pháp quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu 7 trưởng các trường trung học cơ sở huyện Cần Giuộc tỉnh Long An”. Tác giả Võ Tây Phiên – Trường Đại học sư phạm Huế năm 2008,… Trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, từ trước đến nay chưa có một công trình nghiên cứu nào về quản lý đội ngũ TTCM trường THCS. Vì vậy, đề tài luận văn trên đây là một vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa cấp thiết.

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. Quản lý Trong quá trình phát triển của xã hội, bất cứ một lao động xã hội nào, một cơ sở, tổ chức thực hiện có qui mô từ mức độ thấp đến cao đều cần có sự tổ chức và điều khiển lao động để đạt được các mục đích mà con người mong muốn. Dạng lao động mạng tính đặc thù tổ chức - điều khiển các hoạt động theo những tiêu chí, yêu cầu, qui định cụ thể gọi là quản lý. Quản lý thường xuyên biến đổi, phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người, có vai trò quan trọng trong đời sống con người, tồn tại trong mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, mọi thời đại.

Cho đến nay, vẫn chưa có sự thống nhất cao trong các nghiên cứu khi bàn về khái niệm quản lý. Tuy nhiên, từ trên bình diện lý luận chung và xuất phát từ các góc độ khác nhau, có thể đề cập đến một số cách tiếp cận khái niệm quản lý như sau: - Nếu xét từ tính hiệu quả của việc sử dụng nguồn nhân lực, có thể coi quản lý là việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. - Nếu nhấn mạnh đến yếu tố quan trọng nhất của quản lý là các quyết định, có thể quan niệm quản lý là đưa ra các quyết định đúng. - Nếu khẳng định mục đích, mục tiêu rõ ràng, có thể hiểu quản lý là làm cho mọi việc được thực hiện.

- Xét theo góc độ chính trị-xã hội rộng lớn: “ quản lý là sự kết hợp giữa tri thức và lao động” [ 18,tr.07] 8 Quản lý = Tri thức + Lao động Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến” [33, tr24]. Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc quan niệm: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9, tr1]. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”[21, tr15]. Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ đưa hệ vào thế “phát triển”… Trong “quản” phải có “lý”, trong “lý” phải có “quản” để động thái của hệ ở thế cân bằng động: hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài (ngoại lực)” [2, tr14].

Những khái niệm trên tuy có khác nhau về cách diễn đạt và cách tiếp cận, nhưng chúng đều có chung những dấu hiệu chủ yếu sau: - Hoạt động quản lý có tính đa dạng, tác dụng một cách tổng hợp, được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội. - Hoạt động quản lý là những tác động có tính hướng đích. - Hoạt động quản lý là những tác động phối hợp nỗ lực của các cá 9 nhân, là sự lựa chọn các khả năng tối ưu nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức đã đề ra. Từ đó, khái niệm quản lý có thể được hiểu như sau: “Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ và phương pháp quản lý nhằm làm cho tổ chức đó vận hành hợp quy luật và đạt được mục tiêu đã đề ra”.

Quá trình tác động đó thể hiện qua sơ đồ 1. Công cụ Mục Chủ thể Khách thể quản lý Tiêu Quản lý Quản lý Quản lý Phương pháp quản lý Sơ đồ 1. Mô hình về quản lý 1. Quản lý giáo dục Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, nên quản lý giáo dục được hình thành và phát triển là một tất yếu khách quan.

Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý giáo dục. “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc dân”. Quan điểm hiệu quả: quản lý giáo dục phải được thực hiện sao cho hiệu số đầu ra và đầu vào của hệ thống giáo dục phải đạt cực đại. 10 Quan điểm kết quả: quản lý giáo dục cần chú ý đến việc đạt mục tiêu giáo dục nhiều hơn chú ý đến hiệu quả kinh tế của nó.

Quan điểm đáp ứng: quản lý giáo dục phải hướng tới việc làm cho hệ thống giáo dục phục vụ, đáp ứng các đòi hỏi của sự nghiệp phát triển đất nước và xã hội. Quan điểm phù hợp: quản lý giáo dục phải đạt được mục tiêu phát triển giáo dục trong điều kiện bảo tồn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc. Quản lý giáo dục (vĩ mô): là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cao cấp nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển GDĐT thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục.36-37] Quản lý giáo dục (vi mô): là hệ thống những tác động tự giác của chủ thể quản lý đến tập thể GV, cán bộ nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.37-38] Vậy, quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất. Quản lý nhà trường - Nhà trường: Trên cơ sở thế giới quan duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin và xem xét quá trình lịch sử phát triển nhà trường trong tiến trình lịch sử phát triển xã hội loài người thì thấy: nhà trường là một dạng thiết chế tổ chức chuyên biệt và đặc thù của xã hội, được hình thành do nhu cầu tất yếu khách quan của xã hội nhằm thực hiện chức năng truyền thụ các kinh nghiệm xã hội cần thiết cho từng nhóm dân cư nhất định trong cộng đồng và xã hội.

11 Nhà trường được tổ chức và hoạt động với chức năng truyền thụ và lĩnh hội tri thức nhân loại để nhằm mục tiêu tồn tại và phát triển cá nhân, phát triển cộng đồng và phát triển xã hội. Khi khoa học và công nghệ càng phát triển thì tất yếu kéo theo quá trình giáo dục hóa con người có thể có những thay đổi khác với hiện nay, nhưng môi trường tối ưu để thực hiện quá trình xã hội hóa con người vẫn tại nhà trường và thông qua nhà trường; đồng thời tính đặc trưng của các hoạt động trong nhà trường vẫn tồn tại mãi mãi cùng với sự tồn tại khách quan của hiện tượng giáo dục trong xã hội. Như vậy, Nhà trường là một thiết chế tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội.12] - Quản lý nhà trường: Là lĩnh vực quản lý tác nghiệp giáo dục, nghĩa là quản lý việc dạy-học diễn ra trong trường học. Quá trình giáo dục là một hệ thống phức tạp bao gồm các thành tố: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục, phương tiện, người dạy, người học, môi trường giáo dục, kết quả giáo dục.