Luận văn quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THCS thị xã Ngã Bảy, Hậu Giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở thị xã ngã bảy tỉnh hậu giang, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Minh Thuấn
• Người hướng dẫn: TS. Phan Ngọc Thạch
• Trường học: Trường Đại Học Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tại Trường Trung Học Cơ Sở Thị Xã Ngã Bảy
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hậu Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu lý luận
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• Những đóng góp của luận văn
• Về mặt lý luận
• Về mặt thực tiễn
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở ngoài nước
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Phương pháp dạy học
• 1.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học
• 1.2.3. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học
• 1.3. Lý luận về đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở
• 1.3.1. Vị trí, mục tiêu, nhiệm vụ của trường trung học cơ sở
• 1.3.2. Ý nghĩa, tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học
• 1.3.3. Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.3.4. Nội dung đổi mới phương pháp dạy học
• 1.3.5. Nhóm phương pháp dạy học
• 1.4. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở
• 1.4.1. Về chủ trương, đường lối, văn bản quy định đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.2. Quản lý việc lập kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.3. Quản lý việc xây dựng đội ngũ giáo viên phục vụ đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.4. Quản lý việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học của giáo viên
• 1.4.5. Quản lý việc sử dụng phương tiện dạy học
• 1.4.6. Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả đổi mới phương pháp dạy học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ NGÃ BẢY
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục đào tạo của thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Tình hình giáo dục và đào tạo
• 2.2. Giới thiệu về khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3. Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
• 2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng và sự cần thiết của đổi mới phương pháp dạy học
• 2.3.2. Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học của giáo viên
• 2.3.3. Thực trạng thực hiện nội dung đổi mới phương pháp dạy học
• 2.4. Thực trạng về quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
• 2.4.1. Về phổ biến chủ trương, đường lối, văn bản quy định đổi mới phương pháp dạy học
• 2.4.2. Quản lý việc lập kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 2.4.3. Quản lý việc xây dựng đội ngũ giáo viên phục vụ đổi mới phương pháp dạy học
• 2.4.4. Quản lý việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học của giáo viên
• 2.4.5. Quản lý việc sử dụng phương tiện dạy học
• 2.4.6. Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả đổi mới phương pháp dạy học
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học các trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
• 2.5.1. Thách thức
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ NGÃ BẢY, TỈNH HẬU GIANG
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học các trường trung học cơ sở
• 3.1.1. Đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục ở trường trung học cơ sở
• 3.1.2. Đảm bảo tính toàn diện và hệ thống
• 3.1.3. Đảm bảo vừa sức, thiết thực, khả thi, hiệu quả
• 3.1.4. Đảm bảo phát huy tối đa các tiềm năng
• 3.2. Các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.2. Cải tiến quản lý việc lập kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.3. Tăng cường quản lý công tác xây dựng đội ngũ giáo viên về thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4. Tăng cường quản lý việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học của giáo viên
• 3.2.5. Cải tiến quản lý việc sử dụng phương tiện dạy học phục vụ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.6. Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đổi mới phương pháp dạy học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hậu Giang
• Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Ngã Bảy
• Đối với các trường trung học cơ sở
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học THCS

Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển vượt bậc, việc nâng cao chất lượng dạy học THCS thông qua đổi mới phương pháp dạy học trở nên cấp thiết. Trình độ dân trí và khả năng tiếp thu tri thức khoa học công nghệ là thước đo quan trọng đánh giá vị thế của một quốc gia. Đại hội Đảng lần thứ X và XI đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học, coi đó là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Luật Giáo dục sửa đổi năm 2009 cũng yêu cầu phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, khả năng thực hành và lòng say mê học tập. Giáo dục cần thay đổi để đáp ứng nhu cầu xã hội đang biến đổi, đặc biệt là phát triển phẩm chất năng lực học sinh. Chính vì vậy, quản lý đổi mới giáo dục THCS là vô cùng quan trọng.

1.1. Bối Cảnh Đổi Mới Giáo Dục và Yêu Cầu Mới

Thế giới đang bước vào kỷ nguyên số với sự bùng nổ của khoa học công nghệ. Điều này đòi hỏi giáo dục phải thay đổi để trang bị cho học sinh những kỹ năng và kiến thức cần thiết để thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội và thị trường lao động. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, đòi hỏi phải có sự đổi mới sáng tạo trong giáo dục.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Đổi Mới Dạy Học

Để đổi mới phương pháp dạy học thành công, cần có sự quản lý hiệu quả từ các cấp quản lý giáo dục, đặc biệt là hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn tại các trường THCS. Quản lý trường học THCS đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện, hỗ trợ và thúc đẩy giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, đồng thời kiểm tra, đánh giá hiệu quả của quá trình đổi mới. Nếu không có sự quản lý đổi mới phương pháp dạy học THCS thì rất khó mang lại hiệu quả như mong đợi.

II. Thách Thức Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Hiệu Quả THCS

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học THCS, thực tế tại các trường học vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn và thách thức. Lối dạy học truyền thống vẫn còn phổ biến, học sinh thụ động, kiến thức ít được vận dụng vào thực tiễn. Việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THCS còn nhiều bất cập, việc quản lý chuyên môn dạy học theo những quan niệm và cơ chế vừa cũ. Thiếu các giải pháp khoa học để quản lý hiệu quả, đặc biệt là trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông 2018 đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo cao. Bồi dưỡng giáo viên THCS còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới kiểm tra đánh giá THCS.

2.1. Áp Lực Từ Phương Pháp Dạy Học Truyền Thống

Một trong những thách thức lớn nhất là sự trì trệ của phương pháp dạy học truyền thống, nơi giáo viên chủ yếu truyền đạt kiến thức một chiều, học sinh thụ động tiếp thu. Thay đổi thói quen và tư duy của giáo viên để áp dụng các phương pháp dạy học tích cực THCS đòi hỏi thời gian và nỗ lực lớn.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực và Cơ Sở Vật Chất

Nhiều trường THCS còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện đại, đặc biệt là các thiết bị công nghệ thông tin. Điều này gây khó khăn cho việc ứng dụng công nghệ trong dạy học THCS và triển khai các phương pháp dạy học mới. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ từ các cấp quản lý để cải thiện điều kiện dạy học.

2.3. Đánh Giá Giáo Viên Chưa Thực Sự Khách Quan

Việc đánh giá giáo viên đôi khi chưa thực sự khách quan và toàn diện, chưa chú trọng đến việc đánh giá khả năng áp dụng các phương pháp dạy học mới và hiệu quả. Cần có những tiêu chí đánh giá rõ ràng và phù hợp để khuyến khích giáo viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học.

III. Hướng Dẫn Quản Lý Xây Dựng Đội Ngũ Giáo Viên Đổi Mới

Xây dựng đội ngũ giáo viên có năng lực và tâm huyết là yếu tố then chốt để đổi mới phương pháp dạy học. Cần có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên THCS một cách bài bản và thường xuyên, trang bị cho giáo viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, sáng tạo. Chú trọng phát triển năng lực học sinh THCS thông qua việc tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa tập huấn, hội thảo chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học. Hiệu trưởng cần tạo môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới, đồng thời hỗ trợ giáo viên trong quá trình thực hiện.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Bồi Dưỡng Giáo Viên Dài Hạn

Cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên dài hạn, có mục tiêu rõ ràng, nội dung thiết thực và phù hợp với nhu cầu thực tế của từng trường. Kế hoạch cần bao gồm các khóa tập huấn về lý thuyết và thực hành về các phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, kỹ năng đổi mới kiểm tra đánh giá và kỹ năng phát triển phẩm chất năng lực học sinh.

3.2. Tạo Môi Trường Khuyến Khích Đổi Mới Sáng Tạo

Hiệu trưởng cần tạo môi trường làm việc cởi mở, khuyến khích giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và thử nghiệm những phương pháp dạy học mới. Cần có cơ chế khen thưởng và động viên kịp thời đối với những giáo viên có thành tích tốt trong việc đổi mới phương pháp dạy học.

3.3. Hỗ Trợ Giáo Viên Về Mặt Chuyên Môn và Vật Chất

Cần đảm bảo giáo viên được cung cấp đầy đủ tài liệu, thiết bị dạy học và các điều kiện vật chất cần thiết để triển khai các phương pháp dạy học mới. Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn cần thường xuyên hỗ trợ giáo viên về mặt chuyên môn, giải đáp thắc mắc và chia sẻ kinh nghiệm.

IV. Cách Quản Lý Ứng Dụng Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Việc ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực THCS cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và phù hợp với từng đối tượng học sinh. Cần có sự hướng dẫn cụ thể về cách lựa chọn và sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp với từng môn học, từng bài học. Tăng cường quản lý việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học, khuyến khích giáo viên sử dụng các phương pháp đa dạng, linh hoạt. Đổi mới kiểm tra đánh giá THCS theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, chú trọng đánh giá quá trình học tập.

4.1. Lựa Chọn Phương Pháp Dạy Học Phù Hợp

Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để lựa chọn và sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp với từng môn học, từng bài học và từng đối tượng học sinh. Cần có sự hướng dẫn cụ thể về cách phân tích nội dung bài học, xác định mục tiêu học tập và lựa chọn phương pháp dạy học tối ưu.

4.2. Khuyến Khích Sự Sáng Tạo và Linh Hoạt

Cần khuyến khích giáo viên sáng tạo và linh hoạt trong việc áp dụng các phương pháp dạy học, không nên áp dụng một cách máy móc. Cần tạo điều kiện cho giáo viên thử nghiệm những phương pháp dạy học mới và chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp.

4.3. Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Phương Pháp Dạy Học

Cần có cơ chế đánh giá hiệu quả sử dụng các phương pháp dạy học một cách khách quan và toàn diện. Cần đánh giá không chỉ kết quả học tập của học sinh mà còn cả quá trình học tập, sự hứng thú và tham gia của học sinh trong các hoạt động dạy học. Đổi mới kiểm tra đánh giá THCS là một phần quan trọng trong quá trình này.

V. Giải Pháp Quản Lý Cơ Sở Vật Chất Dạy Học Hiện Đại

Cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Cần có kế hoạch đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, đặc biệt là các thiết bị công nghệ thông tin. Quản lý việc sử dụng phương tiện dạy học hiệu quả, đảm bảo các thiết bị được sử dụng đúng mục đích và được bảo trì thường xuyên. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong dạy học THCS để tạo môi trường học tập sinh động và hấp dẫn.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Đầu Tư Cơ Sở Vật Chất Dài Hạn

Cần xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất dài hạn, có mục tiêu rõ ràng và phù hợp với nhu cầu phát triển của nhà trường. Kế hoạch cần bao gồm việc mua sắm thiết bị dạy học hiện đại, xây dựng phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm và thư viện.

5.2. Quản Lý và Sử Dụng Thiết Bị Dạy Học Hiệu Quả

Cần có quy trình quản lý và sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả, đảm bảo các thiết bị được sử dụng đúng mục đích và được bảo trì thường xuyên. Cần tổ chức tập huấn cho giáo viên về cách sử dụng các thiết bị dạy học mới.

5.3. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, tạo môi trường học tập sinh động và hấp dẫn. Cần khuyến khích giáo viên sử dụng các phần mềm dạy học, khai thác tài nguyên trên internet và tổ chức các hoạt động dạy học trực tuyến.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Quản Lý Đổi Mới Dạy Học Tại Ngã Bảy

Việc đánh giá hiệu quả quản lý đổi mới phương pháp dạy học là rất quan trọng. Cần có hệ thống đánh giá khách quan và toàn diện, dựa trên các tiêu chí rõ ràng và phù hợp. Đổi mới kiểm tra đánh giá THCS theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh và cải thiện quá trình quản lý đổi mới giáo dục THCS. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý giáo dục, nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh trong quá trình đánh giá.

6.1. Xây Dựng Hệ Thống Đánh Giá Khách Quan

Cần xây dựng hệ thống đánh giá khách quan và toàn diện, dựa trên các tiêu chí rõ ràng và phù hợp. Cần đánh giá không chỉ kết quả học tập của học sinh mà còn cả quá trình học tập, sự hứng thú và tham gia của học sinh trong các hoạt động dạy học. Đổi mới kiểm tra đánh giá là một phần quan trọng trong quá trình này.

6.2. Sử Dụng Kết Quả Đánh Giá Để Cải Thiện

Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh và cải thiện quá trình quản lý đổi mới phương pháp dạy học. Cần có cơ chế phản hồi thông tin từ kết quả đánh giá đến các cấp quản lý giáo dục, nhà trường, giáo viên và học sinh.

6.3. Phối Hợp Giữa Các Bên Liên Quan

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý giáo dục, nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh trong quá trình đánh giá. Cần tạo điều kiện cho phụ huynh tham gia vào quá trình đánh giá và đóng góp ý kiến để cải thiện chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, giáo dục phổ thông Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Dữ liệu khảo sát giáo dục giai đoạn 2015-2019 cho thấy, mặc dù 100% các cơ sở giáo dục đã tiếp cận chủ trương đổi mới, phương pháp dạy học truyền thống mang tính truyền thụ một chiều vẫn còn chi phối tại nhiều trường trung học cơ sở, làm giảm tính chủ động và sáng tạo của học sinh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học ngày càng cao với năng lực quản lý chuyên môn còn mang nặng tính hành chính, thiếu các công cụ khoa học tại cấp cơ sở. Nghiên cứu xác định mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy học, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng tại địa phương, từ đó đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý khả thi nhằm thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học đồng bộ và bền vững.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại 06 trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang, với chuỗi dữ liệu thực chứng thu thập liên tục trong 4 năm học, từ năm học 2015-2016 đến năm học 2018-2019. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình nghiên cứu cung cấp một khung giải pháp quản trị chuẩn hóa, hướng đến mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh xếp loại học lực khá, giỏi của thị xã lên trên 65%, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới mức 3% một cách bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý tổ chức hiện đại của Henri Fayol và quan điểm quản lý giáo dục của các học giả trong nước, tiêu biểu như Nguyễn Ngọc Quang và Nguyễn Quốc Chí. Theo khung lý thuyết này, quản lý nhà trường thực chất là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm thông qua 4 chức năng cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm tối ưu hóa các nguồn lực giáo dục.

Bên cạnh đó, đề tài tích hợp lý thuyết sư phạm học tương tác của hai học giả Jean-Marc Denommé và Madeleine Roy, nhấn mạnh quá trình dạy học là sự tương tác đa chiều giữa ba yếu tố then chốt: Người dạy - Người học - Môi trường sư phạm. Mô hình này làm nền tảng để xây dựng quy trình dạy học định hướng phát triển 4 trụ cột năng lực của học sinh trung học cơ sở, bao gồm: năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá thể.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu gồm:

• Phương pháp dạy học: Tổ hợp các cách thức hoạt động phối hợp giữa giáo viên và học sinh trong những điều kiện sư phạm xác định nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Đổi mới phương pháp dạy học: Quá trình cải tiến các hình thức làm việc kém hiệu quả, kết hợp hài hòa phương pháp truyền thống tích cực với các phương pháp hiện đại như dạy học dự án, dạy học theo tình huống và dạy học hợp đồng.
• Quản lý đổi mới phương pháp dạy học: Sự tác động có định hướng của Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn vào toàn bộ chu trình dạy học, từ khâu lập kế hoạch bài dạy, bồi dưỡng đội ngũ, khai thác phương tiện đến kiểm tra và đánh giá kết quả học tập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu khảo sát toàn bộ đối với 100% cán bộ quản lý và chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với giáo viên tại 06 trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Ngã Bảy. Cỡ mẫu chính thức bao gồm 24 cán bộ quản lý (gồm lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn) và 156 giáo viên trực tiếp đứng lớp thuộc tất cả các tổ bộ môn. Lý do lựa chọn cỡ mẫu này nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho toàn bộ hệ thống giáo dục trung học cơ sở của thị xã, phản ánh chính xác các khía cạnh chuyên môn từ góc nhìn quản lý đến thực tế giảng dạy.

Quy trình thu thập dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiễn. Nghiên cứu lý luận phân tích có hệ thống hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, trọng tâm là Luật Giáo dục 2005, Nghị quyết số 29-NQ/TW và Quyết định số 711/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nghiên cứu thực tiễn triển khai đồng bộ qua 4 công cụ: phiếu điều tra an-két theo thang đo Likert 5 mức độ, quan sát dự giờ 48 tiết dạy thực tế, phỏng vấn sâu 12 cán bộ quản lý cốt cán và tọa đàm chuyên môn. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng các thuật toán thống kê toán học chuyên ngành để tính toán điểm trung bình (Mean) và độ lệch chuẩn (SD), phục vụ kiểm định các giả thuyết nghiên cứu trong suốt giai đoạn từ năm 2015 đến 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại 06 trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Nhận thức và hành vi có khoảng cách lớn: 100% cán bộ quản lý và 92.4% giáo viên nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực. Tuy nhiên, mức độ áp dụng thường xuyên các phương pháp dạy học tích cực (như dạy học giải quyết vấn đề, dạy học dự án) trong các tiết học chỉ đạt 48.6%, trong khi phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn chiếm ưu thế tại 51.4% số tiết được khảo sát.
• Công tác lập kế hoạch chuyên môn thiếu tính linh hoạt: Khoảng 68.4% kế hoạch đổi mới của tổ chuyên môn được xây dựng theo khuôn mẫu áp đặt một chiều từ trên xuống (Top-down), thiếu sự đóng góp từ giáo viên cơ sở (Bottom-up). Chỉ có 31.6% đơn vị thực hiện phân tích bối cảnh và điều kiện thực tế của học sinh để cá nhân hóa kế hoạch dạy học.
• Hiệu quả khai thác cơ sở vật chất và công nghệ chưa tương xứng: Tỷ lệ giáo viên sử dụng bài giảng điện tử cơ bản đạt 75.2%, nhưng việc ứng dụng công nghệ thông tin chuyên sâu như phần mềm mô phỏng, thí nghiệm ảo và hệ thống học trực tuyến E-learning chỉ đạt mức 35.8%. Hơn 42% trang thiết bị dạy học hiện đại tại các phòng học bộ môn chưa được khai thác hết công suất thiết kế.
• Quy trình kiểm tra, đánh giá còn nặng tính hình thức: Khoảng 62.5% hoạt động kiểm tra giờ dạy của tổ chuyên môn vẫn tập trung đánh giá mức độ truyền đạt kiến thức sách giáo khoa của giáo viên, chưa chú trọng thang đo đánh giá 4 năng lực tự học và tư duy sáng tạo của học sinh.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu trên chỉ ra rằng rào cản lớn nhất của công tác đổi mới phương pháp dạy học tại địa phương không nằm ở nhận thức lý thuyết mà nằm ở năng lực thực thi và phương thức quản trị của cán bộ quản lý nhà trường. Áp lực từ các kỳ thi chuyển cấp cùng với thói quen sư phạm lâu năm tạo ra sức ỳ lớn, khiến giáo viên e ngại thử nghiệm các kỹ thuật dạy học mới vì sợ không kịp tiến độ phân phối chương trình.

Dữ liệu khảo sát thực trạng có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột so sánh độ vênh giữa tỷ lệ nhận thức lý thuyết (trên 90%) và tỷ lệ thực hành phương pháp tích cực (dưới 50%), cho thấy khoảng cách chênh lệch lên tới hơn 40%. Đồng thời, bảng ma trận tương quan giữa mức độ chỉ đạo của Hiệu trưởng và kết quả học tập của học sinh khẳng định vai trò quyết định của chủ thể quản lý. So sánh với các nghiên cứu giáo dục tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, thực trạng tại thị xã Ngã Bảy phản ánh một bức tranh chung: đổi mới phương pháp chỉ có thể thành công khi đi kèm với việc đổi mới đồng bộ công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn và chuyển đổi cách thức kiểm tra, đánh giá người học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý toàn diện dành cho các trường trung học cơ sở:

• Nâng cao nhận thức và tư duy sư phạm cho đội ngũ: Tổ chức 100% các đợt sinh hoạt chính trị chuyên đề và hội thảo đầu năm học về giáo dục định hướng năng lực. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo. Chỉ số mục tiêu: Đạt 100% cán bộ quản lý và giáo viên nắm vững các kỹ thuật dạy học tích cực trước tháng 9 hàng năm.
• Cải tiến quy trình lập kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học: Tích hợp quy trình hai chiều từ trên xuống và từ dưới lên, áp dụng ma trận SWOT để đánh giá đúng nguồn lực từng môn học. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn. Chỉ số mục tiêu: 100% kế hoạch bộ môn có tiêu chí đo lường năng lực học sinh cụ thể trong từng học kỳ.
• Tăng cường xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên qua nghiên cứu bài học: Chuyển đổi mô hình sinh hoạt tổ chuyên môn truyền thống sang mô hình sinh hoạt dựa trên nghiên cứu bài học với tần suất tối thiểu 2 lần mỗi tháng. Chủ thể thực hiện: Tổ trưởng chuyên môn và các giáo viên cốt cán. Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp trường lên trên 45% trong giai đoạn 2019-2022.
• Chỉ đạo sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học tích cực: Ban hành hướng dẫn chuẩn hóa việc thiết kế kế hoạch bài dạy tích hợp dạy học dự án và dạy học tình huống. Chủ thể thực hiện: Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn. Chỉ số mục tiêu: Tối thiểu 40% tổng số tiết dạy trong năm học áp dụng hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực.
• Tối ưu hóa quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng kho học liệu số dùng chung, quản lý lịch sử dụng phòng học bộ môn trên phần mềm trực tuyến. Chủ thể thực hiện: Cán bộ quản lý thiết bị và giáo viên bộ môn. Chỉ số mục tiêu: Nâng hiệu suất sử dụng thiết bị dạy học lên trên 85% trong năm học.
• Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học: Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tiết dạy tập trung vào mức độ phát triển năng lực của học sinh, kết hợp đánh giá thường xuyên và tự đánh giá của người học. Chủ thể thực hiện: Ban kiểm tra nội bộ nhà trường. Chỉ số mục tiêu: 100% giáo viên được phản hồi kết quả tư vấn chuyên môn trong vòng 24 giờ sau khi dự giờ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng Ban Giám hiệu các trường trung học cơ sở: Sử dụng luận văn làm cẩm nang hướng dẫn xây dựng chiến lược quản lý chuyên môn, quy trình kiểm tra nội bộ và cơ chế khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp dạy học tại đơn vị.
• Tổ trưởng chuyên môn và Giáo viên cấp trung học cơ sở: Tham khảo mô hình sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, các kỹ thuật soạn kế hoạch bài dạy phát triển năng lực và phương pháp khai thác hiệu quả thiết bị dạy học hiện đại.
• Học viên cao học và Nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tiếp cận khung lý thuyết quản lý quá trình dạy học hoàn chỉnh, phương pháp thiết kế công cụ khảo sát thực tế và quy trình xử lý số liệu định lượng phục vụ các đề tài nghiên cứu học thuật liên quan.
• Các nhà hoạch định chính sách giáo dục địa phương: Sử dụng các số liệu thực chứng và khuyến nghị của luận văn làm căn cứ xây dựng đề án nâng cao chất lượng giáo dục, phân bổ ngân sách mua sắm trang thiết bị và quy hoạch đào tạo bồi dưỡng giáo viên tại các địa phương có điều kiện tương đồng.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Mục tiêu cốt lõi của công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường trung học cơ sở là gì? Mục tiêu cốt lõi là chuyển đổi phương thức quản trị từ hành chính thụ động sang kiến tạo môi trường học tập tích cực. Quản lý đồng bộ giúp giáo viên chuyển từ vai trò truyền thụ kiến thức một chiều sang người tổ chức, định hướng, từ đó giúp học sinh phát triển toàn diện 4 nhóm năng lực cơ bản đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Câu hỏi 2: Khung lý thuyết của luận văn có điểm gì nổi bật so với các nghiên cứu trước đây? Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa thuyết quản lý 4 chức năng kinh điển của Henri Fayol và mô hình sư phạm tương tác của Jean-Marc Denommé - Madeleine Roy. Sự tích hợp này tạo ra khung phân tích đa chiều, xem xét đổi mới phương pháp dạy học trong mối quan hệ hữu cơ giữa Người dạy, Người học và Môi trường sư phạm.

Câu hỏi 3: Rào cản lớn nhất trong đổi mới phương pháp dạy học tại thị xã Ngã Bảy được chỉ ra là gì? Rào cản lớn nhất là phương thức sinh hoạt chuyên môn tại tổ bộ môn còn mang tính hình thức, đối phó và nặng về đánh giá xếp loại hơn là chia sẻ kinh nghiệm sư phạm. Hơn 68% kế hoạch chuyên môn còn rập khuôn, khiến giáo viên thiếu động lực tự thân trong việc đổi mới phương pháp dạy học hàng ngày.

Câu hỏi 4: Làm thế nào để mô hình sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học phát huy hiệu quả? Nhà trường cần thay đổi mục tiêu dự giờ từ kiểm tra, soi xét giáo viên sang quan sát hoạt động học tập của học sinh. Tổ chuyên môn tập trung phân tích nguyên nhân học sinh chưa hiểu bài, cùng nhau thiết kế lại tiến trình sư phạm và chia sẻ giải pháp hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh học tập khác nhau.

Câu hỏi 5: Biện pháp quản lý nào trong luận văn được đánh giá có tính khả thi và cần thiết cao nhất? Biện pháp cải tiến quy trình lập kế hoạch dạy học kết hợp quy trình hai chiều Top-down và Bottom-up cùng với biện pháp đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn được 100% chuyên gia và cán bộ quản lý đánh giá có độ cần thiết và tính khả thi cao nhất, giúp giải quyết triệt để điểm nghẽn quản trị tại cơ sở.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy học, xác lập khung phát triển 4 trụ cột năng lực cho học sinh trung học cơ sở.
• Công trình phản ánh trung thực thực trạng chuyên môn tại 06 trường trung học cơ sở thị xã Ngã Bảy qua chuỗi số liệu thực chứng giai đoạn 2015-2019.
• Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa lập kế hoạch, bồi dưỡng đội ngũ, phương tiện công nghệ và kiểm tra đánh giá.
• Khẳng định vai trò quyết định của người Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn trong việc đổi mới phương thức quản trị theo hướng hiện đại, dân chủ.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho việc triển khai thành công Chương trình Giáo dục phổ thông mới tại tỉnh Hậu Giang và khu vực lân cận.

Về lộ trình tiếp theo, các cơ sở giáo dục trung học cơ sở cần áp dụng thử nghiệm đồng bộ 6 biện pháp quản lý trong kế hoạch năm học 2019-2020, định kỳ rà soát và đánh giá hiệu quả theo từng học kỳ. Các nhà quản lý, cán bộ chuyên môn và nghiên cứu sinh quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình nghiên cứu để triển khai ứng dụng vào thực tiễn quản trị giáo dục tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu của quá trình và thiết lập nó như là một phần của chương trình học. Việc tham gia của hiệu trưởng cho giáo viên thấy rằng cải tiến giảng dạy là phần quan trọng nhất trong việc phát triển trường học [38]. Hiện nay, các nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới và khu vực đã, đang tập trung xây dựng trường học thế kỷ XXI. Theo Agnes Chang Shook Choeng: “Lãnh đạo nhà trường đóng vai trò quan trọng trong lãnh đạo hoạt động giảng dạy, hỗ trợ giáo viên để có một môi trường học tập tận tâm.

Họ lãnh đạo giáo viên bằng cách thổi nhiệt tình và tiếp thêm nghị lực cho giáo viên, tạo cho giáo viên một không gian về tinh thần, tâm lý và thể lực, hỗ trợ để thử nghiệm những phương pháp giảng dạy mới. Trường học của thế kỷ XXI tập trung phát triển kỹ năng tư duy, đánh giá không tách rời giảng dạy; hợp tác giải quyết vấn đề; học kỹ năng trong bối cảnh các vấn đề thực sự; lấy người học làm trung tâm, định hướng vào giáo viên; tất cả học sinh được học cách tư duy”. Tại Hoa Kỳ, trong những năm 1970 chủ trương tiếp cận năng lực trong giáo dục tập trung vào năng lực hành động, nhắm tới những gì người học dự kiến phải làm được hơn là nhắm tới những gì họ cần phải học được [23, tr. download by : [e-mail] 8 Từ những nghiên cứu tổng quan trên, có thể rút ra một số nhận xét sau: (i) Quản lý đổi mới PPDH ở trường THCS là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài trong xu thế đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam.

Đây là quá trình khó khăn, phức tạp liên quan đến sự thay đổi nhận thức, tâm lý, thói quen không chỉ của hiệu trưởng, GV, HS mà còn phụ thuộc vào nhiều lực lượng xã hội, nhiều yếu tố liên quan đến hoạt động giáo dục; (ii) Công tác QL xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đôn đốc, đánh giá hoạt động đổi mới PPDH và cơ chế, chính sách động viên, khuyến khích cần thực hiện đồng bộ để thúc đẩy hoạt động đổi mới PPDH; (iii) Việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức, kiến thức đổi mới PPDH, kỹ thuật dạy học là nhu cầu thường xuyên, liên tục giúp GV chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các PPDH nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập của HS; (iv) Việc trang bị kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho HS thông qua khả năng phát triển phẩm chất, năng lực một cách tự chủ, sáng tạo trong đổi mới PPDH là rất cần thiết. Những nghiên cứu ở trong nước Khoa học quản lí giáo dục ở Việt Nam được hình thành và phát triển trước hết phải nói đến quan điểm giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ đầu nền giáo dục cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có định hướng cho việc đổi mới PPDH. Về phương pháp giáo dục, Người chỉ giáo: “cách học phải nhẹ nhàng; không gò ép học sinh vào khuôn khổ người lớn, phải đặc biệt chú trọng đến sức khỏe của các cháu, chú trọng bồi dưỡng phương pháp tự phát huy nội lực, tư duy giải chứng Mác - Lênin, óc tư duy lý luận, tư duy kỹ thuật, tư duy kinh tế, óc phê phán và sáng tạo cho người học.” Đã có một số tác giả nghiên cứu về QL hoạt động dạy học, đổi mới PPDH.

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường. Mọi hoạt động đa dạng và download by : [e-mail] 9 phức tạp khác nhau của trường đều hướng vào tiêu điểm này. Vì vậy quản lý nhà trường thực chất là quá trình quản lý lao động sư phạm của thầy, hoạt động học tập – tự giáo dục của trò, diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy học. Nói ngắn gọn hơn, về thực chất quản lý trường học là quản lý quá trình dạy học” [31].

Theo tác giả Phạm Quang Huân, để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục cần thực hiện một số vấn đề trọng tâm trong QL, trong đó có nêu lên công tác tổ chức, chỉ đạo đổi mới PPDH như sau: (i) Tổ chức nghiên cứu, học tập vấn đề đổi mới PPDH cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường; (iii) Tổ chức, chỉ đạo các hoạt động thực hành đổi mới PPDH thường xuyên trong năm học; (iii) Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH. Tăng cường xây dựng hệ điều kiện cho quá trình đổi mới PPDH [5]. Nhiều tác giả đã viết nhiều tài liệu về đổi mới PPDH và QL đổi mới PPDH như: Phan Trọng Ngọ: “Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường” [30]; Trần Đình Châu: “Đổi mới phương pháp dạy học và sáng tạo với bản đồ tư duy” [10]; Trần Kiều, Trần Đình Châu: “Đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học cơ sở” [26]; Các tài liệu về QL quá trình đổi mới PPDH của các dự án Việt–Bỉ, SREM, Việt Nam – Singapore. Các tác giả đã đề cập đến hoạt động QL đổi mới PPDH thì cần phải xây dựng kế hoạch cụ thể, đặt ra những yêu cầu mới đối với lao động sư phạm của GV và công tác QL của trường THCS.

Đổi mới PPDH ở trường THCS là quá trình áp dụng các PPDH hiện đại vào nhà trường trên cơ sở phát huy những yếu tố tích cực của PPDH truyền thống nhằm thay đổi cách thức, phương pháp học tập của HS, chuyển từ học tập thụ động, ghi nhớ kiến thức là chính sang học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, chú trọng bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. - Tác giả Thái Duy Tuyên, trong tác phẩm “Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới” qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn giới thiệu nhiều download by : [e-mail] 10 chuyên đề về đổi mới PPDH, phân loại các PPDH, hệ thống các PPDH hiện đại, so sánh PPDH truyền thống và hiện đại. Đặc biệt tác giả nhấn mạnh bản chất, chức năng hoạt động quản lý PPDH của hiệu trưởng như kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, khích lệ. Để giải quyết có hiệu quả vấn đề đổi mới PPDH trong nhà trường người hiệu trưởng giữ vai trò vô cùng quan trọng.

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất làm cho việc đổi mới PPDH trong nhà trường thời gian qua vận động và phát triển chậm chạp có lẽ là do người hiệu trưởng chưa thật mặn mà với công tác quan trọng này [34]. Từ sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI năm 1986, Bộ GD&ĐT đã tiến hành những điều chỉnh cần thiết, đồng thời chuẩn bị cho việc thực hiện chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông. Đổi mới giáo dục là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước đã được thể hiện trong Nghị quyết TW2 khóa VIII: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp GD&ĐT, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Trong nghị quyết đại hội Đảng lần thứ XI nhiệm kỳ 2015-2020 của Đảng bộ thị xã Ngã Bảy cũng đã thể hiện quan điểm chỉ đạo đổi mới công tác QL, đổi mới PPDH.

Quan điểm chỉ đạo đổi mới PPDH còn được cụ thể hóa trong các kế hoạch hàng năm của phòng GD&ĐT, chương trình công tác của các trường và một số sáng kiến kinh nghiệm về QL công tác đổi mới PPDH trong trường học. Như vậy, có thể khái quát trong nhà trường THCS, công tác QL đổi mới PPDH đã được các tác giả trên nêu lên với nhiều khía cạnh khác nhau như: Tập trung vào các khâu của quá trình QL từ xây dựng kế hoạch đến kiểm tra, đánh giá; chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn về đổi mới PPDH và thực hành đổi mới PPDH; chỉ đạo GV thực hiện quy chế, nề nếp chuyên môn, thiết kế bài giảng theo định hướng phát triển năng lực HS, sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng CNTT trong dạy học. Đến nay, ở các trường THCS trên địa bàn thị download by : [e-mail] 11 xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang chưa có công trình nào nghiên cứu một cách trọn vẹn, đầy đủ, cập nhật về công tác QL đổi mới PPDH phù hợp với tính chất đặc thù của tỉnh để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học. Các khái niệm cơ bản 1.

Quản lý Quản lý là một hoạt động bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động trong một tổ chức nhất định. Chính sự phân công hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả tốt hơn, đòi hỏi phải có sự thống nhất, do vậy cần phải có người đứng đầu, chỉ huy để phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý. Đây là hoạt động giúp người thủ trưởng phối hợp nỗ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng, trong tổ chức đạt được mục tiêu đề ra. Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về QL.

Đặc biệt là kể từ thế kỷ XXI, các quan niệm về QL lại càng phong phú với nhiều định nghĩa khác nhau.Groupe, Lewin quan niệm QL (Management) là hoạt động chính thống về phối hợp các nguồn vốn trong xí nghiệp (nhân lực, tài chính, thiết bị) nhằm đạt mục tiêu xác định [14, tr. Các trường phái quản lý học đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về QL. Theo Tailor, “Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm”. Trong khi đó, Fayol cho rằng: “Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát.

Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”; hay Peter F Druker: “Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn. Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích” [28]. download by : [e-mail] 12 Trong Từ điển Tiếng Việt (1992) đã định nghĩa: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [37]. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [31, tr.