Quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu hay quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện trấn yên tỉnh yên bái, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Ngọc Thạch
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tại Trường THCS Trấn Yên, Yên Bái
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Điểm mới của đề tài
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Chức năng của quản lý giáo dục
• 1.2.3. Quản lý nhà trường và quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
• 1.2.3.1. Khái niệm quản lý nhà trường (Quản lý trường học)
• 1.2.3.2. Chủ thể quản lý đổi mới
• 1.2.3.3. Các nội dung cơ bản của quản lý nhà trường trung học
• 1.2.3.4. Nội dung về quản lý hoạt động dạy học
• 1.2.3.5. Thay đổi và sự thay đổi
• 1.2.4. Một số vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục và đổi mới PPDH theo hướng tiếp cận quản lý sự thay đổi ở trường THCS
• 1.2.4.1. Thay đổi trong giáo dục
• 1.2.4.2. Đổi mới PPDH theo hướng tiếp cận quản lý sự thay đổi ở trường THCS
• 1.2.4.3. Nội dung Quản lý thực hiện đổi mới PPDH ở trường THCS
• 1.2.4.4. Quy trình quản lý tổ chức thực hiện kế hoạch đổi mới PPDH ở trường THCS theo tiếp cận Quản lý sự thay đổi
• 1.2.4.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH
• 1.2.4.5.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.2.4.5.2. Các yếu tố khách quan
• 1.2.4.6. Vai trò của Hiệu trưởng trong trường THCS trong quản lý đổi mới PP dạy học hiện nay
• 1.2.4.6.1. Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch chuyên môn của nhà trường
• 1.2.4.6.2. Quản lý hoạt động dạy và học
• 1.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN TRẤN YÊN - TỈNH YÊN BÁI THEO HƯỚNG TIẾP CẬN QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI
• 2.1. Khái quát về khách thể và địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Vài nét về điều kiện kinh tế - văn hoá ở huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 2.2. Khái quát về giáo dục bậc THCS huyện Trấn Yên - Tỉnh Yên Bái
• 2.2.1. Cơ sở vật chất phục vụ cho thực hiện đổi mới PPDH
• 2.2.2. Kết quả học tập và rèn luyện của giáo viên và học sinh của huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 2.3. Thực trạng quản lý đổi mới PPDH ở các trường THCS huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái theo tiếp cận quản lý sự thay đổi
• 2.3.1. Nội dung quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận sự thay đổi
• 2.3.2. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên các trường THCS huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái về mục đích của việc đổi mới PPDH
• 2.3.3. Thực trạng về nội dung và kết quả thực hiện quản lý đổi mới PPDH ở huyện Trấn Yên
• 2.3.4. Thực trạng quản lý thực hiện quy trình đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi tại các trường THCS huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 2.3.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học và quá trình đổi mới PPDH
• 2.3.5.1. Nhược điểm
• 2.3.5.2. Nguyên nhân của thực trạng yếu kém
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN TRẤN YÊN, TỈNH YÊN BÁI THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI
• 3.1. Cơ sở và nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý
• 3.1.1. Các cơ sở xây dựng các biện pháp
• 3.1.2. Các nguyên tắc xây dựng các biện pháp
• 3.2. Các biện pháp quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi ở các trường THCS huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 3.2.1. Nhận diện chính xác các nội dung đổi mới PPDH, phát hiện các rào cản khi triển khai thực hiện đổi mới PPDH và chuẩn bị các điều kiện tối thiểu cho việc thực hiện đổi mới PPDH
• 3.2.2. Chú trọng chỉ đạo quản lý đổi mới phương pháp dạy học, quản lý hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
• 3.2.3. Tăng cường đổi mới phương pháp học tập của HS
• 3.2.4. Đẩy mạnh, cụ thể hóa đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá và thi đua, khen thưởng
• 3.2.5. Chấn chỉnh hoạt động của tổ chủ nhiệm cùng với các tổ chức đoàn thể, lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
• 3.2.6. Đảm bảo các điều kiện và đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục để hỗ trợ quá trình thực hiện đổi mới PPDH
• 3.2.7. Phát huy vai trò của hiệu trưởng trong quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi
• 3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mô tả cách thức tổ chức khảo sát
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Trấn Yên

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Trấn Yên, Yên Bái là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Đổi mới phương pháp dạy học là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển giáo dục của địa phương.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là quá trình cải tiến các phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Tại trường THCS Trấn Yên, việc này giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng tự học.

1.2. Mục tiêu của quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Mục tiêu chính của quản lý đổi mới phương pháp dạy học là nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển năng lực cho giáo viên và học sinh, đồng thời tạo ra môi trường học tập tích cực.

II. Những thách thức trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại Trấn Yên

Quá trình quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Trấn Yên gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của việc triển khai các phương pháp dạy học mới. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị

Nhiều trường học tại Trấn Yên vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, điều này ảnh hưởng đến việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo giáo viên

Đào tạo giáo viên về các phương pháp dạy học mới là một thách thức lớn. Nhiều giáo viên chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết.

III. Phương pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả

Để quản lý đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và thực tiễn. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là một trong những phương pháp quan trọng. Các khóa đào tạo và hội thảo chuyên đề sẽ giúp giáo viên cập nhật kiến thức mới.

3.2. Áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp nâng cao tính tương tác và hiệu quả học tập. Các phần mềm giáo dục có thể hỗ trợ giáo viên trong việc giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường THCS Trấn Yên

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới tại trường THCS Trấn Yên đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nghiên cứu cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập và phát triển kỹ năng.

4.1. Kết quả học tập của học sinh

Học sinh tại trường THCS Trấn Yên đã có sự cải thiện đáng kể về điểm số và kỹ năng tư duy. Điều này cho thấy hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh

Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới. Họ nhận thấy sự tiến bộ của học sinh trong việc tiếp thu kiến thức.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Trấn Yên cần tiếp tục được cải tiến và phát triển. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo chất lượng giáo dục.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải tiến quản lý đổi mới phương pháp dạy học, bao gồm tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên.

5.2. Tầm nhìn tương lai cho giáo dục tại Trấn Yên

Tầm nhìn tương lai cho giáo dục tại Trấn Yên là xây dựng một môi trường học tập hiện đại, nơi học sinh có thể phát triển toàn diện về kiến thức và kỹ năng.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thế kỷ XXI, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và toàn cầu hóa đã tạo ra những thay đổi sâu sắc trong giáo dục, đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học (PPDH). Tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, với 18 trường trung học cơ sở (THCS) và hơn 4.600 học sinh, việc quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi là một nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đề xuất các biện pháp quản lý đổi mới PPDH phù hợp với điều kiện thực tế của các trường THCS trên địa bàn huyện trong giai đoạn 2013-2020. Nghiên cứu có phạm vi khảo sát 18 trường THCS trong hai năm học 2013-2014 và 2014-2015, nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao chất lượng dạy học, phát huy năng lực tự học, sáng tạo của học sinh, đồng thời tăng cường vai trò quản lý của hiệu trưởng trong quá trình đổi mới giáo dục.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Lý thuyết quản lý sự thay đổi**: Quản lý sự thay đổi được hiểu là tập hợp các quy trình ra quyết định, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá quá trình thay đổi nhằm thích nghi và phát triển tổ chức. Quá trình này gồm 11 bước từ nhận diện sự thay đổi đến đảm bảo tiếp tục đổi mới.
- **Lý thuyết quản lý giáo dục**: Quản lý giáo dục là sự tác động có hệ thống, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm đảm bảo hoạt động giáo dục đạt mục tiêu đề ra với chất lượng và hiệu quả cao nhất.
- **Khái niệm đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)**: Đổi mới PPDH là sự thay đổi từ phương pháp truyền thống sang phương pháp tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng môn học và lớp học.
- **Các khái niệm chính**: Quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học, thay đổi và sự thay đổi, nguyên tắc quản lý sự thay đổi, vai trò của hiệu trưởng trong quản lý đổi mới PPDH.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Dữ liệu được thu thập từ 18 trường THCS huyện Trấn Yên qua phiếu điều tra giáo viên và học sinh, quan sát thực tế, phỏng vấn cán bộ quản lý và hiệu trưởng, cùng các tài liệu chính sách, báo cáo ngành giáo dục.
- **Phương pháp phân tích**: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu, phân tích định tính qua phỏng vấn và quan sát, kết hợp lấy ý kiến chuyên gia để đánh giá tính hiệu quả và khả thi của các biện pháp đề xuất.
- **Timeline nghiên cứu**: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2020, trong đó khảo sát thực trạng chủ yếu ở hai năm học 2013-2014 và 2014-2015, sau đó đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý đổi mới PPDH.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Nhận thức về đổi mới PPDH**: 85% cán bộ quản lý và giáo viên tại các trường THCS huyện Trấn Yên nhận thức rõ mục đích và tầm quan trọng của đổi mới PPDH, tuy nhiên chỉ khoảng 60% giáo viên thực sự áp dụng hiệu quả các phương pháp tích cực trong giảng dạy.
- **Thực trạng quản lý đổi mới PPDH**: Chỉ 55% trường có kế hoạch đổi mới PPDH rõ ràng và được triển khai đồng bộ; 40% hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động đổi mới PPDH; tỷ lệ giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn về đổi mới PPDH đạt khoảng 50%.
- **Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học**: 70% trường được trang bị đầy đủ thiết bị dạy học cơ bản, tuy nhiên chỉ 35% trường có ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, ảnh hưởng đến hiệu quả đổi mới PPDH.
- **Đội ngũ giáo viên**: Trong tổng số 287 giáo viên khảo sát, 66% có trình độ đại học, 34% có trình độ cao đẳng, độ tuổi trung bình từ 30-50 tuổi, với tỷ lệ giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chiếm khoảng 15%.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng trên xuất phát từ nhiều yếu tố chủ quan và khách quan. Về chủ quan, năng lực quản lý và phẩm chất của hiệu trưởng còn hạn chế trong việc chỉ đạo đổi mới PPDH, cùng với đó là sự thiếu đồng bộ trong công tác bồi dưỡng giáo viên. Về khách quan, điều kiện cơ sở vật chất chưa đồng đều, đặc biệt là ứng dụng CNTT còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc triển khai các phương pháp dạy học tích cực. So sánh với các nghiên cứu trong ngành giáo dục, kết quả tương đồng với xu hướng chung của các vùng miền núi còn nhiều khó khăn. Việc quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi được đánh giá là phù hợp, giúp tạo ra sự chuyển biến tích cực nếu được thực hiện đồng bộ và có sự cam kết cao từ các cấp quản lý. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ áp dụng đổi mới PPDH, bảng phân bố trình độ giáo viên và biểu đồ mức độ trang bị thiết bị dạy học.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên**: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về đổi mới PPDH, đặc biệt là phương pháp dạy học tích cực và ứng dụng CNTT, nhằm nâng tỷ lệ giáo viên áp dụng hiệu quả PPDH lên trên 80% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở GD&ĐT phối hợp với các trường đại học sư phạm.
- **Nâng cao năng lực quản lý của hiệu trưởng**: Đào tạo kỹ năng quản lý sự thay đổi, xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH và giám sát thực hiện, nhằm đảm bảo 100% hiệu trưởng có năng lực quản lý đổi mới PPDH trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT huyện và Sở GD&ĐT.
- **Đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại**: Ưu tiên đầu tư thiết bị CNTT, phòng học thông minh, thiết bị thực hành để hỗ trợ đổi mới PPDH, phấn đấu 70% trường THCS có đủ điều kiện trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở GD&ĐT.
- **Xây dựng môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự tham gia của học sinh**: Tăng cường hoạt động ngoại khóa, học tập nhóm, phát huy vai trò của tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm nâng cao sự chủ động, sáng tạo của học sinh. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, giáo viên và các tổ chức đoàn thể.
- **Đẩy mạnh công tác kiểm tra, đánh giá đổi mới PPDH**: Thiết lập hệ thống đánh giá hiệu quả đổi mới PPDH định kỳ, sử dụng kết quả để điều chỉnh kế hoạch và nâng cao chất lượng dạy học. Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT, hiệu trưởng các trường.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Hiệu trưởng các trường THCS**: Nắm bắt các biện pháp quản lý đổi mới PPDH, nâng cao năng lực lãnh đạo và chỉ đạo đổi mới giáo dục tại đơn vị mình.
- **Cán bộ quản lý giáo dục cấp huyện, tỉnh**: Áp dụng các mô hình quản lý sự thay đổi trong chỉ đạo đổi mới PPDH, xây dựng chính sách và kế hoạch phát triển giáo dục.
- **Giáo viên THCS**: Hiểu rõ về đổi mới PPDH, nâng cao kỹ năng giảng dạy tích cực, áp dụng hiệu quả các phương pháp mới trong giảng dạy.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục**: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đổi mới PPDH, phát triển nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực giáo dục.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Quản lý sự thay đổi trong giáo dục là gì?**  
Quản lý sự thay đổi là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá các hoạt động nhằm thích nghi và phát triển tổ chức giáo dục trong bối cảnh đổi mới, giúp nâng cao hiệu quả dạy học và quản lý.

2. **Tại sao đổi mới phương pháp dạy học lại quan trọng?**  
Đổi mới PPDH giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội và công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.

3. **Vai trò của hiệu trưởng trong đổi mới PPDH là gì?**  
Hiệu trưởng là chủ thể quản lý chính, chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, giám sát và đánh giá việc thực hiện đổi mới PPDH trong nhà trường.

4. **Những khó khăn chính trong quản lý đổi mới PPDH ở các trường THCS vùng miền núi?**  
Khó khăn gồm năng lực quản lý hạn chế, thiếu đồng bộ trong bồi dưỡng giáo viên, cơ sở vật chất chưa đồng đều, ứng dụng CNTT còn hạn chế và điều kiện kinh tế xã hội khó khăn.

5. **Làm thế nào để nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH?**  
Cần tăng cường đào tạo bồi dưỡng giáo viên, nâng cao năng lực quản lý hiệu trưởng, đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng môi trường học tập tích cực và kiểm tra đánh giá thường xuyên.

## Kết luận

- Đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường THCS huyện Trấn Yên.  
- Quản lý đổi mới PPDH theo tiếp cận quản lý sự thay đổi là phương pháp hiệu quả, giúp thích nghi và phát triển trong bối cảnh giáo dục hiện đại.  
- Thực trạng quản lý đổi mới PPDH còn nhiều hạn chế do năng lực quản lý, điều kiện cơ sở vật chất và bồi dưỡng giáo viên chưa đồng đều.  
- Đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH, tập trung vào đào tạo, đầu tư và kiểm tra đánh giá.  
- Khuyến nghị các cấp quản lý và nhà trường cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp, hướng tới mục tiêu phát triển giáo dục bền vững.  

Hành động tiếp theo là triển khai các biện pháp đề xuất, tổ chức đào tạo và đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả đổi mới PPDH tại các trường THCS huyện Trấn Yên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, khuyến nghị, Luận văn gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở các trƣờng THCS theo tiếp cận quản lý sự thay đổi. - Chƣơng 2: Thực trạng việc quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở các trƣờng THCS huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái theo tiếp cận quản lý sự thay đổi. - Chƣơng 3: Biện pháp quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở các trƣờng THCS huyện Trấn Yên - tỉnh Yên Bái theo tiếp cận quản lý sự thay đổi. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG THCS THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1.1 Trên thế giới Đổi mới giáo dục nói chung, đổi mới PPDH nói riêng là quy luật phát triển tất yếu của thời đại và mỗi quốc gia trên bƣớc đƣờng phát triển xã hội, giáo dục và chính bản thân ngƣời làm công tác giáo dục, của GV và HS trong điều kiện mới. Đổi mới PPDH là thay đổi, kế thừa các PPDH truyền thống và tiếp thu những PPDH mới một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh để đáp ứng yêu cầu của xã hội. Từ những năm cuối thế kỉ XX, nhiều nƣớc phát triển đã công bố chiến lƣợc phát triển kinh tế- xã hội những năm đầu thế kỷ mới mà hạt nhân của các chiến lƣợc đó là tiến hành cải cách giáo dục (Hàn Quốc, 1988; Pháp -1989; Anh và Mỹ- từ năm 1992). Đƣờng lối phát triển giáo dục nói chung và cải cách giáo dục tập trung vào mấy hƣớng chính: Đổi mới mục tiêu giáo dục và hiện đại hóa nội dung dạy học và PPDH, trong đó đổi mới PPDH và công nghệ dạy học đƣợc coi là then chốt.

Thế giới cũng đã ghi nhận nhiều công trình nghiên cứu, đánh giá về PPDH và đổi mới PPDH. Đó là các công trình nghiên cứu sâu sắc gắn với các tên tuổi của Piagiet, Lêônchiep, Đannhilốp, Êxipôp, Lecne, Babansky.2 Ở Việt Nam Ở Việt Nam, lãnh đạo và quản lý sự thay đổi là một vấn đề khá mới mẻ nhƣng cũng đã thu hút đƣợc sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học.TS Đặng Xuân Hải có bài viết: “Vận dụng lý thuyết Quản lý sự thay đổi để chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trong các trường đại học trong giai đoạn hiện nay” [8], bài đăng trên tạp chí Giáo dục số 3/2005. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Trong cuốn “Quản lý sự thay đổi”, sách bồi dƣỡng cán bộ quản lý giáo dục của dự án đào tạo giáo viên THCS, PGS.TS Đặng Xuân Hải đã nghiên cứu và cụ thể hóa các bƣớc của quá trình quản lý sự thay đổi nhƣ sau: Bƣớc 1: Nhận diện sự thay đổi; bƣớc 2: Chuẩn bị cho sự thay đổi; bƣớc 3: Thu thập số liệu, dữ liệu; bƣớc 4: Tìm các yếu tố khích lệ, hỗ trợ sự thay đổi; bƣớc 5: Xác định mục tiêu cụ thể cho các bƣớc chỉ đạo sự thay đổi; bƣớc 6: Xác định trọng tâm của các mục tiêu; bƣớc 7: Xem xét các giải pháp; bƣớc 8: Lựa chọn giải pháp; bƣớc 9: Lập kế hoạch chỉ đạo việc thực hiện; bƣớc 10: Đánh giá sự thay đổi; bƣớc 11: Đảm bảo tiếp tục đổi mới [7]. - Trong cuốn tài liệu tập huấn: “Bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho nữ cán bộ viên chức Ðại học Thái Nguyên” do Đại học Thái Nguyên tổ chức tháng 11 năm 2010, PGS.TS Đặng Xuân Hải đã đƣa ra 6 câu hỏi mà theo ông ngƣời quản lý sự thay đổi phải tìm đƣợc câu trả lời khi bắt tay vào “Quản lý sự thay đổi”[7].S Nguyễn Anh Thuấn, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đã nghiên cứu và cho ví dụ cụ thể về việc quản lý sự thay đổi trong một công việc cụ thể của nhà trƣờng.

Tác giả đã minh họa cho việc quản lý sự thay đổi trong quá trình chỉ đạo đổi mới phƣơng pháp dạy học ở nhà trƣờng trong giai đoạn hiện nay theo 11 bƣớc [24]. Đặc biệt, các vấn đề có liên quan đến PPDH cũng rất đƣợc quan tâm, đặc biệt sau năm 1986 (đƣợc coi là mốc của đổi mới tƣ duy). Nhiều tác giả có các công trình nghiên cứu về vấn đề này nhƣ: Phạm Minh Hạc, Nguyễn Kỳ, Trần Bá Hoành, Trần Kiều, Nguyễn Hữu Chí và một số các nhà giáo giầu kinh nghiệm cũng quan tâm đến vấn đề PPDH và phát triển lý luận dạy học chung vào thực tiễn dạy học ở Việt Nam: Văn Nhƣ Cƣơng, Tôn Thân. Về quản lý đổi mới PPDH và quản lý chất lƣợng, hiệu quả dạy học phải kể đến các công trình nghiên cứu của: Quách Tuấn Ngọc; Trần Kiểm, Trần Kiều, Trần Bá Hoành ….

luôn lấy ngƣời học làm trung tâm với ý tƣởng cốt lõi là ngƣời học phải tích cực, chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập. Quan 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điểm này hoàn toàn phù hợp với tinh thần nghị quyết TW 2 khoá VIII về GD- ĐT. Nghị quyết yêu cầu: “Đổi mới mạnh mẽ PPGD, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học” [17]. Nội dung này đã đƣợc thể hiện thành quy định pháp luật tại chƣơng I điều 4, luật GD.

Quốc hội X, kì họp thứ tƣ, ngày 28/10 đến ngày 02/12/1998 thông qua ghi rõ: 1. Nội dung GD phải đảm bảo tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có hệ thống. PPGD phải phát huy tính tự giác, tích cực, chủ động sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng PP tự học, rèn luyện kỹ năng vân dụng kiến thức vào thực tiễn. Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS” [22].

Ngay trong Nghị quyết số 88/2014/QH13, ngày 28 tháng 11 năm 2014 của Quốc hội về đổi mới chƣơng trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông cũng đã nhấn mạnh mục đích: Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục pháttriển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.2 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm Xét trên phƣơng diện nghĩa của từ, quản lý thƣờng đƣợc hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó. Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thich, lý giải khác nhau. Cùng với sự phát triển của phƣơng thức xã hội hoá sản xuất và sự mở rộng trong nhận thức của con ngƣời thì sự khác biệt về nhận 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thức và lý giải khái niệm quản lý càng trở nên rõ rệt.

Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nƣớc đã đƣa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Các trƣờng phái quản lý học đã đƣa ra những định nghĩa vể quản lý nhƣ sau: Theo J.H Donnelly, James Gibson và J.M Ivancevích trong khi nhấn mạnh tới hiệu quả sự phối hợp hoạt động của nhiều ngƣời đã cho rằng: Quản lý là một quá trình do một người hay nhiều người thực hiện nhằm phối hợp các hoạt động cúa những người khác để đạt được kết quả mà một người hành động riêng rẽ không thể nào đạt được'[28]. Stephan Robbins quan niệm: Quán lý là tiến trình hoạch định, tố chức, lãnh đạo và kiểm soát những hành động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tố chức nhằm đạt được mục tiêu đã đặt ra [28]. Theo tác giả Harold Kontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm về thời gian,tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [27].

Theo tác giả Trần Kiểm [tr. “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nước (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Khái quát hơn các tác giả ở Khoa Sƣ phạm - ĐHQG HN là Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc đƣa ra quan niệm:“Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức” [5,tr2,1996]. Những quan niệm trên có khác nhau, song có thể khái quát: Quản lý (một tổ chức/ hệ thống) là tổ hợp các tác động chuyên biệt, có chủ đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý và đối tượng quản lý nhằm phát huy tiềm năng của các yếu tố, các mối quan hệ chức năng, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và cơ hội của tổ chức/ hệ thống… trên cơ sở đó đảm bảo cho tổ chức, hệ thống vận hành (hoạt động) tốt, đạt được các mục tiêu đã đặt ra với chất lượng và hiệu quả tối ưu trong các điều kiện biến động của môi trường.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đặc điểm và bản chất của quản lý * Đặc điểm của quản lý - Quản lý bao giờ cũng chia thành chủ thể quản lý và đối tƣợng bị quản lý. - Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin và đều có mối liên hệ ngƣợc. - Quản lý bao giờ cũng có khả năng thích nghi (luôn biến đổi). - Quản lý vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật vừa là một nghề.

- Quản lý gắn với quyền lực, lợi ích và danh tiếng. * Bản chất của quản lý Đứng trên quan điểm hệ thống và Quản lý theo mục tiêu thì xét bản chất quản lý, ta có thể đề cập đến nhiều khía cạnh, nhiều góc độ khác nhau. - Quản lý là những tác động có phƣơng hƣớng và mục đích rõ ràng của chủ thể quản lý, hiệu quả Quản lý là sản phẩm cuối cùng của quá trình QL. - Quản lý là hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo cao (Đó là những QĐ đúng qui luật có hiệu quả nhằm giải quyết tốt nhất những vấn đề đặt ra trong cuộc sống).

- Quản lý luôn tuân theo nguyên tắc nhất định.