Luận văn thạc sĩ hay quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường trung học phổ thông huyện kiến xương tỉnh thái bình

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh tại các trường trung học phổ thông Kiến Xương, Thái Bình.

• Tác giả: Nguyễn Minh Tuân
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Lệ Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Theo Định Hướng Phát Triển Năng Lực Học Sinh Các Trường THPT Huyện Kiến Xương Tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 7. Phương pháp nghiên cứu
• 8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2.1. Dạy học ở trường THPT
• 1.2.2. Năng lực, năng lực của học sinh, phát triển năng lực học sinh
• 1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS trường trung học phổ thông
• 1.2.4. Dạy học theo định hướng pháp triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.2.5. Đặc điểm của học sinh THPT
• 1.2.6. Mục tiêu của dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.2.7. Nội dung của DH theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.3. Phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.4. Hình thức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.5. Đánh giá kết quả DH theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.6. Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.6.1. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.6.2. Quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.6.3. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.6.4. Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
• 1.6.5. Quản lý hoạt động học của học sinh trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực
• 1.6.6. Quản lý sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học theo yêu cầu phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.6.7. Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trường trung học phổ thông
• 1.7.1. Yếu tố thuộc về chủ thể quản lý
• 1.7.2. Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý
• 1.7.3. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN KIẾN XƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội, giáo dục huyện Kiến Xương
• 2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục THPT huyện Kiến Xương
• 2.2. Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.3.1. Thực trạng thực hiện mục tiêu DH theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT
• 2.3.2. Thực trạng nội dung dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình
• 2.3.3. Thực trạng phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình
• 2.3.4. Thực trạng hình thức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.3.5. Thực trạng đánh giá kết quả dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.4.1. Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.2. Thực trạng quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.4.3. Thực trạng quản lý phương pháp, hình thức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS các trường THPT
• 2.4.4. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực học sinh của giáo viên
• 2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh theo định hướng phát triển năng lực các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.4.6. Thực trạng quản lý sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học theo yêu cầu phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.4.7. Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS theo định hướng phát triển năng lực
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 2.5.1. Thực trạng các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến QLdạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.5.2. Thực trạng các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến QLdạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng
• 2.7. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN KIẾN XƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các Trường trung học phổ thông huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lí, giáo viên về dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.2. Chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh cho đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông
• 3.2.3. Chỉ đạo giáo viên đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học
• 3.2.4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và điều chỉnh việc thực hiện dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.5. Đầu tư và chỉ đạo khai thác, sử dụng cơ sở vật chất - thiết bị dạy học phục vụ dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Khái quát chung về quá trình khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Dạy Học Phát Triển Năng Lực Học Sinh

Quản lý dạy học tại các trường THPT, đặc biệt là tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Việc phát triển năng lực học sinh không chỉ là mục tiêu giáo dục mà còn là yêu cầu của xã hội hiện đại. Để thực hiện điều này, cần có những phương pháp quản lý hiệu quả, giúp nâng cao chất lượng dạy học.

1.1. Khái niệm về Quản Lý Dạy Học

Quản lý dạy học là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động giáo dục nhằm đạt được mục tiêu phát triển năng lực học sinh. Điều này bao gồm việc xây dựng chương trình giảng dạy, lựa chọn phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập.

1.2. Tầm quan trọng của Phát Triển Năng Lực Học Sinh

Phát triển năng lực học sinh không chỉ giúp các em có kiến thức vững vàng mà còn trang bị kỹ năng cần thiết cho cuộc sống. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Quản Lý Dạy Học

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dạy học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, phương pháp giảng dạy chưa đổi mới, và sự thiếu đồng bộ trong quản lý là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu Nguồn Lực và Cơ Sở Vật Chất

Nhiều trường THPT tại huyện Kiến Xương vẫn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học. Việc đầu tư cho cơ sở vật chất là cần thiết để tạo điều kiện cho học sinh phát triển.

2.2. Phương Pháp Dạy Học Chưa Đổi Mới

Phương pháp dạy học truyền thống vẫn chiếm ưu thế, dẫn đến việc học sinh không phát huy được năng lực sáng tạo và tư duy độc lập. Cần có sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy để phù hợp với yêu cầu hiện đại.

III. Phương Pháp Quản Lý Dạy Học Hiệu Quả

Để nâng cao chất lượng dạy học, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện kết quả học tập mà còn phát triển toàn diện năng lực học sinh.

3.1. Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những giải pháp quan trọng. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp học sinh chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức.

3.2. Tăng Cường Đánh Giá Kết Quả Học Tập

Đánh giá kết quả học tập cần được thực hiện một cách toàn diện, không chỉ dựa vào điểm số mà còn xem xét sự phát triển năng lực của học sinh qua các hoạt động thực tiễn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều trường đã cải thiện được chất lượng dạy học và sự hài lòng của học sinh.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học

Nhiều trường THPT đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng các phương pháp quản lý mới. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc đổi mới trong quản lý giáo dục.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh và Giáo Viên

Phản hồi từ học sinh và giáo viên cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới. Học sinh cảm thấy hứng thú hơn với việc học và giáo viên cũng dễ dàng hơn trong việc truyền đạt kiến thức.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Quản Lý Dạy Học

Quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của giáo dục tại huyện Kiến Xương phụ thuộc vào khả năng áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc phát triển năng lực học sinh trong tương lai. Điều này bao gồm việc cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và đổi mới phương pháp dạy học.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Giáo Dục

Cộng đồng cần tham gia tích cực vào quá trình giáo dục, hỗ trợ các trường trong việc phát triển năng lực học sinh. Sự hợp tác giữa gia đình, nhà trường và xã hội là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc đổi mới giáo dục nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại Việt Nam, đặc biệt là các trường trung học phổ thông (THPT) huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh được xem là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng giáo dục. Huyện Kiến Xương với 5 trường THPT công lập, dân số khoảng 241.000 người, đang trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội với mức tăng trưởng kinh tế bình quân gần 10%/năm, đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục phù hợp với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh tại các trường THPT huyện Kiến Xương trong giai đoạn từ tháng 8/2019 đến tháng 5/2020, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông mới. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý giáo dục, cán bộ quản lý trường học và giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động học tập và đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển năng lực học sinh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và lý luận dạy học hiện đại, trong đó:

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý được hiểu là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của hiệu trưởng, bao gồm quản lý mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện và đánh giá kết quả dạy học.

• Lý thuyết dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh: Dạy học lấy người học làm trung tâm, phát triển năng lực tự chủ, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo của học sinh. Phương pháp dạy học tích cực, đa dạng, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, chú trọng đánh giá năng lực toàn diện.

Các khái niệm chính bao gồm: năng lực học sinh (tổ hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và các thuộc tính tâm lý), quản lý hoạt động dạy học, phương pháp dạy học phát triển năng lực, hình thức tổ chức dạy học, đánh giá kết quả học tập theo định hướng năng lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành, báo cáo của ngành giáo dục, khảo sát thực trạng tại 4 trường THPT công lập huyện Kiến Xương (Bình Thanh, Chu Văn An, Bắc Kiến Xương, Nguyễn Du) với đối tượng khảo sát gồm cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, quan sát sư phạm, tổng kết kinh nghiệm, tham khảo ý kiến chuyên gia và xử lý số liệu bằng toán thống kê nhằm đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 8/2019 đến tháng 5/2020, tiến hành khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu, khảo nghiệm các biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý mục tiêu dạy học: Khoảng 70% cán bộ quản lý và giáo viên cho biết kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh được xây dựng nhưng chưa đồng bộ và thiếu sự cụ thể hóa ở các tổ chuyên môn. Việc phân công nhiệm vụ và giám sát thực hiện còn hạn chế.

2. Quản lý nội dung và chương trình dạy học: 65% giáo viên phản ánh nội dung chương trình chưa được điều chỉnh linh hoạt theo đặc điểm học sinh và điều kiện địa phương, dẫn đến khó khăn trong việc phát triển năng lực toàn diện cho học sinh.

3. Đổi mới phương pháp dạy học: Chỉ khoảng 55% giáo viên áp dụng các phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, dự án, trải nghiệm thực tế; còn lại chủ yếu sử dụng phương pháp truyền thống, thuyết trình. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học còn hạn chế, chỉ đạt khoảng 40%.

4. Đánh giá kết quả học tập: Việc đánh giá năng lực học sinh theo định hướng phát triển năng lực chưa được thực hiện thường xuyên và đa dạng, chỉ có 50% giáo viên sử dụng các hình thức đánh giá đa chiều như tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực, thiếu sự đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về phương pháp dạy học mới và đánh giá năng lực học sinh. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của nhiều địa phương đang trong quá trình chuyển đổi mô hình giáo dục.

Việc quản lý chưa hiệu quả ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học và sự phát triển năng lực của học sinh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và biểu đồ tròn về mức độ sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Bảng tổng hợp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng cũng giúp minh họa rõ hơn các khía cạnh cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý cho cán bộ quản lý và giáo viên: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, tập trung vào kỹ năng xây dựng kế hoạch, đổi mới phương pháp và đánh giá năng lực. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm học, do Sở Giáo dục phối hợp với các trường đại học sư phạm chủ trì.

2. Đổi mới phương pháp dạy học và hình thức tổ chức: Khuyến khích giáo viên áp dụng đa dạng các phương pháp tích cực như dạy học dự án, thảo luận nhóm, trải nghiệm thực tế, kết hợp sử dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu tăng tỷ lệ áp dụng phương pháp tích cực lên trên 80% trong vòng 1 năm, do hiệu trưởng và tổ chuyên môn chịu trách nhiệm.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả quản lý dạy học: Xây dựng hệ thống kiểm tra định kỳ, đánh giá chất lượng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, bao gồm dự giờ, khảo sát ý kiến học sinh và phụ huynh. Thực hiện hàng quý, do ban giám hiệu và tổ chuyên môn phối hợp thực hiện.

4. Đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại: Cải thiện trang thiết bị, phòng học, thiết bị công nghệ thông tin phục vụ dạy học theo định hướng phát triển năng lực. Lập kế hoạch đầu tư trong 2 năm, huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước và xã hội hóa, do ban giám hiệu và phòng kế hoạch tài chính quản lý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng và biện pháp quản lý hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

2. Giáo viên trung học phổ thông: Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, xây dựng kế hoạch giảng dạy và đánh giá năng lực học sinh phù hợp với đặc điểm địa phương.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả khảo sát thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Lập kế hoạch, chính sách hỗ trợ đổi mới quản lý dạy học và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực học sinh.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là gì?
   Là quá trình tác động có kế hoạch của cán bộ quản lý đến hoạt động dạy học nhằm phát triển toàn diện năng lực của học sinh, bao gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh thực tiễn.

2. Tại sao cần đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực?
   Phương pháp mới giúp học sinh phát huy tính tích cực, sáng tạo, tự học và giải quyết vấn đề thực tế, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động dạy học?
   Bao gồm năng lực và nhận thức của cán bộ quản lý, phẩm chất và năng lực của giáo viên, thái độ và sự chủ động của học sinh, cùng điều kiện cơ sở vật chất và môi trường kinh tế - xã hội địa phương.

4. Làm thế nào để đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực?
   Đánh giá đa chiều, tập trung vào quá trình và kết quả học tập, sử dụng các hình thức như tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng, đánh giá của giáo viên, dựa trên tiêu chí năng lực cụ thể.

5. Biện pháp nào giúp nâng cao chất lượng quản lý dạy học tại các trường THPT?
   Nâng cao năng lực quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường kiểm tra giám sát, đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Kết luận

• Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường THPT huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
• Thực trạng quản lý còn nhiều hạn chế về kế hoạch, đổi mới phương pháp và đánh giá năng lực học sinh, ảnh hưởng đến hiệu quả dạy học.
• Đề xuất các biện pháp cụ thể như nâng cao năng lực quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường kiểm tra giám sát và đầu tư cơ sở vật chất nhằm khắc phục những tồn tại.
• Nghiên cứu có thể được áp dụng trong giai đoạn 2021-2023 để hỗ trợ các trường THPT địa phương thực hiện đổi mới giáo dục theo chương trình phổ thông mới.
• Kêu gọi các nhà quản lý, giáo viên và các bên liên quan phối hợp triển khai các giải pháp nhằm phát triển năng lực học sinh một cách toàn diện và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề về “Quản lý và quản lý hoạt động dạy - học” luôn được các nhà khoa học trong nước cũng như trên thế giới quan tâm và nghiên cứu. Ban đầu cơ sở lý luận về dạy học, quản lý hoạt động dạy-học chỉ thể hiện dưới dạng một số ý tưởng của những nhà triết học, sau đó dần dần phát triển và hoàn thiện hơn.

Gần đây đã chú ý bàn luận về hiệu quả của quản lý nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng. Quản lý hoạt động dạy-học là nhiệm vụ trọng tâm của người quản lý các cơ sở giáo dục, đồng thời cũng là nội dung quan trọng nhất trong công tác quản lý trường học. Vấn đề nghiên cứu này hiện nay được đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học, giáo trình giảng dạy của các trường đại học sư phạm, các luận văn chuyên ngành quản lý giáo dục. Cụ thể: Đầu thế kỉ XX, dưới sự tác động, ảnh hưởng của tiến bộ khoa học-kĩ thuật cũng như sự phát triển của các trào lưu dân chủ, sự nhận thức về hoạt động dạy-học trong nhà trường có những bước phát triển mới.

Nhà giáo dục người Mỹ John Dewey (1859 - 1952) đã phê phán cách thức tổ chức hoạt động dạy-học áp đặt, thiếu động lực phát triển các kĩ năng giao tiếp của HS, ông viết: “Đa số trường học vận dụng những phương pháp có khuynh hướng khuyến khích chủ nghĩa cá nhân, buộc tất cả HS trong lớp phải đồng loạt đọc cùng những cuốn sách như nhau và đọc thuộc lòng những bài học giống hệt nhau. Trong hoàn cảnh đó, trẻ sẽ mất dần những động lực giao tiếp và người thầy sẽ không thể tận dụng được những nhu cầu tự nhiên của đứa trẻ như cho, làm và phục vụ” [36, tr. Nhà giáo dục J.Dewey đã đề xuất thành lập nhà trường tích cực hướng vào người học, lấy quá trình học tập của người học làm trung tâm; nhằm khuyến khích tính học tập, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của người học. Bởi hoạt động học là của cá nhân người học, trên cơ sở vận dụng kiến thức, phân tích kinh nghiệm để đáp ứng những yêu cầu của nhiệm vụ học tập chứ không thể thụ động chờ đợi sự truyền đạt từ người dạy.

Hoạt động dạy-học lấy người học làm trung tâm dựa trên hai nguyên tắc căn bản, đó là: đảm bảo tính liên tục 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của kiến thức và sự tác động qua lại giữa các thành viên. Hai nguyên tắc này liên hệ chặt chẽ với nhau, tính liên tục bao hàm các mối liên hệ của kiến thức; sự tác động qua lại của các thành viên tạo nên kết quả tổng hợp của người học với sự giúp đỡ của thầy và bạn, thống nhất giữa nhu cầu nhận thức, ý chí cá nhân với tác động của môi trường, như hành vi của bạn bè, nghệ thuật giảng dạy của người dạy và những điều kiện học tập khác… J.Dewey kêu gọi: “Nhà trường phải được tổ chức dưới hình thức một cộng đồng mang tính chất hợp tác để ở đó, nhiệt tình giao tiếp và tính cách dân chủ cho trẻ được bồi dưỡng và phát huy” [36]. Đây là tư tưởng tiên tiến, thể hiện rõ tính dân chủ, mang tính cách mạng trong giáo dục, hoạt động dạy-học lấy người học là trung tâm; phát huy vai trò tích cực học tập giữa các cá nhân với cộng đồng khi thực hiện quá trình dạy-học lúc bấy giờ. Cũng vào những năm đầu thế kỉ XX, tư tưởng tổ chức đời sống xã hội ngay trong trường học, đã được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu sâu sắc.Cousinet (1881 - 1973) - nhà khoa học người Pháp cho rằng: “Phải tổ chức nhà trường sao cho trở thành môi trường mà trẻ em có thể sống bằng cách tạo nên biện pháp phù hợp về mặt tâm lý, cũng như về mặt giáo dục.

Khi tổ chức hoạt động dạy- học phải lưu ý: tạo cho người học khả năng hòa hợp với cộng đồng; tạo cho người học thói quen làm việc không cần kiểm soát của người dạy; khắc phục được tình trạng lười suy nghĩ của người học” [dẫn theo 11]. Các nghiên cứu ở Việt Nam Cùng với sự phát triển về kinh tế-xã hội, khoa học quản lý giáo dục Việt Nam đang dần hoàn thiện, phát triển và tiếp cận với thế giới. Trong quá trình đó, đã xuất hiện nhiều nhà nghiên cứu quản lý giáo dục đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc quản lí quá trình dạy-học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy-học trên lớp đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục với các công trình được viết dưới dạng sách tham khảo với các tác giả như: Đặng Quốc Bảo, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Lộc, Phạm Quang Sáng, Bùi Đức Thiệp (2010) [1], Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam: Dành cho hiệu trưởng và CBQL giáo dục, NXB giáo dục, Hà Nội. Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền (2016), Quản lí và lãnh đạo nhà trường, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội [20].

Có những đề tài, tác phẩm nói về những ưu điểm và nhược điểm của việc quản lí hoạt động dạy-học trên lớp, bản chất và mối quan hệ giữa quản lí hoạt động dạy và hoạt động học, quản lí vai trò của người dạy và người học, quản lí đổi mới nội dung và cách thức tổ chức tiến hành các hình thức tổ chức 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dạy-học trên lớp, điển hình như các tác giả: Đặng Quốc Bảo [2], Trần Kiểm [24], Nguyễn Thị Mỹ Lộc [29], Hà Thế Ngữ [31]… Trong những năm gần đây, đứng trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo nói chung cũng như đổi mới hoạt động dạy-học nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu trong đó có những nhà giáo dục, tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu vấn đề đổi mới quản lí hoạt động dạy-học nhằm nâng cao tính hiện đại, gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy HS làm trung tâm trong hoạt động dạy-học như: Phạm Minh Hạc [17], Đặng Thành Hưng [21], Phạm Viết Vượng [35]. Đã có một số giáo trình, sách và tài liệu khoa học có các nội dung về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường và quản lý dạy học như: “Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục” của tác giả Phạm Minh Hạc - 1981 [15]; “Khoa học quản lý giáo dục - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của tác giả Trần Kiểm - 2004 [24]; “Quản lý giáo dục” của tác giả Bùi Minh Hiền, Đặng Quốc Bảo và Vũ Ngọc Hải - 2010 [19] và cuốn “Quản lý nhà trường” của tác giả Nguyễn Phúc Châu - 2010) [9]; Một số luận án tiến sĩ với đề tài nghiên cứu về quản lý dạy học như “Những biện pháp tăng cường hiệu quả quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông” của tác giả Nguyễn Văn Châu, bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2003 [10]; “Quản lý dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa của các trường trung học phổ thông hiện nay” của tác giả Lê Hoàng Hà, bảo vệ tại Đại học quốc gia Hà Nội năm 2012 [14]. Một số luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục với đề tài nghiên cứu về quản lý dạy học như “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Yên Bái” của tác giả Nguyễn Quyết Tiến [31]; “Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông huyện Sông Lô tỉnh Vĩnh Phúc” của tác giả Khương Thị Thủy [30]. Những nghiên cứu về dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh Nhóm tài liệu này chiếm số lượng khá lớn.

Bao gồm chủ yếu là các sách chuyên khảo được xuất bản trong một vài năm trở lại đây. Đáng chú ý là tác giả Bernd Meier, Nguyễn Văn Cường với cuốn Lí luận dạy học hiện đại: Cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học trình bày lí luận về học tập và chiến lược học tập, giáo dục, mô hình dạy học, phát triển năng lực và mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, bài tập định hướng năng lực, đánh giá và cho điểm thành tích học tập [8]. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Cuốn Dạy học tích hợp phát triển năng lực học sinh của các tác giả Đỗ Hương Trà (chủ biên), Nguyễn Văn Biên, Trần Khánh Ngọc. cung cấp một số cơ sở lý luận cần thiết về dạy học tích hợp theo định hướng phát triển năng lực.

Đồng thời, cuốn sách còn giới thiệu các chủ đề tích hợp với các mức độ tích hợp khác nhau, từ tích hợp ở mức độ lồng ghép/liên hệ đến tích hợp ở mức độ hội tụ - vận dụng kiến thức liên môn, mức độ hoà trộn và tích hợp dựa trên các nguyên lý vận động, phát triển chung của giới tự nhiên [dẫn theo 11]. Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh của Trần Trung Dũng bảo vệ tại Đại học Vinh năm 2016 là một nghiên cứu hệ thống và chuyên sâu về dạy học phát triển năng lực. Luận án xoay quanh việc trình bày cơ sở lí luận của vấn đề quản lí hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh; phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp quản lí hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Cùng năm 2016, nhóm tác giả Trần Thị Bích Liễu (chủ biên), Lê Kim Long, Hồ Thị Nhật.

cho ấn hành cuốn Dạy học phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh phổ thông: Lý thuyết và thực hành. Nội dung cuốn sách trình bày những vấn đề chung về phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh. Điểm đáng chú ý là cuốn sách cung cấp các tiêu chí đánh giá, mẫu bài soạn, mẫu quan sát giờ dạy phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh; hướng dẫn phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh trong một số môn học và qua câu lạc bộ sáng tạo [27].