phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở khoa học Quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nƣớc cấp huyện. Thực trạng Quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk Chƣơng 3. Định hƣớng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới.
9 Chƣơng 1 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1. Tổng quan về đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông có nguồn vốn từ ngân sách nhà nƣớc cấp huyện 1. Một số khái niệm, đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nói chung và cấp huyện nói riêng 1. Đầu tư xây dựng cơ bản Đầu tƣ xây dựng cơ bản (XDCB) là một bộ phận của hoạt động đầu tƣ nói chung, nằm trong giai đoạn thực hiện đầu tƣ.
Đó là việc bỏ vốn để tiến hành các hoạt động XDCB (Từ khảo sát quy hoạch đầu tƣ, thiết kế và xây dựng cho đến khi lắp đặt thiết bị để hoàn thiện việc tạo ra cơ sở vật chất) nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân. Ngân sách Nhà nước Theo quy định tại Điều 1, Luật Ngân sách Nhà nƣớc số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002 của Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về ngân sách Nhà nƣớc: “Ngân sách Nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Cơ sở hạ tầng giao thông Cơ sở hạ tầng giao thông (đƣờng bộ) là bao gồm toàn bộ hệ thống cầu, 10 đƣờng phục vụ cho vận tải hàng hóa, hành khách và sự đi lại của nhân dân một cách an toàn, thuận tiện, nhanh chóng, cũng nhƣ đáp ứng nhu cầu giao lƣu kinh tế, văn hóa, xã hội giữa ngƣời dân trong cùng một vùng, hay giữa vùng này với vùng khác hoặc giữa nƣớc này với nƣớc khác. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông Đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đóng vai trò quyết định, gắn liền với việc nâng cao hạ tầng, cơ sở vật chất của nền kinh tế và năng lực sản xuất của tổ chức kinh tế doanh nghiệp.
Nó đòi hỏi một khoản vốn lớn và cần đƣợc tính toán chuẩn xác, quản lý một cách chặt chẽ; nếu không sẽ dẫn đến sự lãng phí tiền của rất lớn của đất nƣớc. Đầu tư xây dựng CSHTGT là việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình giao thông nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định. Đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nói chung và cấp huyện nói riêng Các dự án đầu tƣ xây dựng CSHTGT nói chung và cấp huyện nói riêng có thời gian xây dựng kéo dài trong nhiều năm, chất lƣợng xây dựng và chất hiện đại của công trình chỉ có thể bảo đảm nếu đƣợc tính toán chính xác ngay từ khâu thiết kế, thực hiện thi công bảo đảm chất lƣợng và quản lý vận hành đúng quy trình. Có mức vốn đầu tƣ lớn, thời gian khấu hao kéo dài nhiều năm, nên rất khó khăn huy động vốn, do đó nguồn vốn đầu tƣ chủ yếu là nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc; đồng thời phải huy động nhiều nguồn vốn khác nhau thỏa mãn nhu cầu đầu tƣ; Công trình trải dài theo tuyến hàng km và chiếm không gian rộng, khi tiến hành đầu tƣ xây dựng có tác động lớn đến nhiều lĩnh vực khác nhau; mỗi 11 con tuyến đƣờng giao thông đƣợc xây dựng sẽ đi qua nhiều khu dân cƣ, tác động tới cộng động dân cƣ hai bên tuyến và các công trình khác; Đầu tƣ xây dựng CSHTGT xây dựng trên đất và gắn với điều kiện tự nhiên.
Vì vậy, điều kiện tự nhiên không chỉ ảnh hƣởng tới chất lƣợng công trình mà quyết định luôn chi phí xây dựng và khi đƣa và khai thác sử dụng. Do đó, ngay từ khi khảo sát, thiết kế cho tới xây dựng và đƣa vào sử dụng chịu sự tác động của thời tiết khí hậu và nhiều yếu tố khác mà nếu không chú ý sẽ ảnh hƣởng đến hiệu quả đầu tƣ và tuổi thọ của công trình. Với đặc điểm của công trình đƣờng bộ khi đi qua những vùng có địa hình chia cắt bởi sông, suối, vùng trũng, hay sƣờn dốc. sẽ đòi hỏi thiết kế phải khác với công trình ở nơi địa hình bằng phẳng thuận lợi hơn.
Nguồn đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông cấp huyện Chi đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông của NSNN là các khoản chi để đầu tƣ xây dựng các công trình thuộc kết cấu hạ tầng KT-XH không có khả năng thu hồi vốn, các công trình của các doanh nghiệp nhà nƣớc đầu tƣ theo kế hoạch đƣợc duyệt, các dự án quy hoạch vùng và lãnh thổ. Chi đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông có thể đƣợc thực hiện theo hình thức đầu tƣ xây dựng mới hoặc theo hình thức đầu tƣ xây dựng mở rộng, cải tạo, nâng cấp, hiện đại hoá các tài sản cố định và năng lực sản xuất phục vụ hiện có. Theo cơ cấu công nghệ của vốn đầu tƣ thì chi đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông bao gồm chi xây lắp, chi thiết bị và chi khác. Thực chất chi đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông của NSNN là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để đầu tƣ tái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bƣớc tăng cƣờng, hoàn thiện và hiện đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế quốc dân.
Chi đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình cơ sở hạ tầng giao 12 thông là một khoản chi lớn và chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng nguồn vốn chi đầu tƣ phát triển của NSNN. Sự vận động của tiền vốn dùng để trang trải các chi phí đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông chịu chi phối trực tiếp bởi đặc điểm của đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông. Sản phẩm của đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông là các công trình xây dựng gắn liền với đất xây dựng công trình. Mỗi công trình xây dựng có một địa điểm xây dựng và chịu sự chi phối của điều kiện địa hình, địa chất, thuỷ văn, môi trƣờng xung quanh, khí hậu, thời tiết.
của nơi đầu tƣ xây dựng công trình; nơi đầu tƣ xây dựng công trình cũng chính là nơi đƣa công trình vào khai thác sử dụng. Chính vì vậy, sản phẩm xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông chủ yếu đƣợc sản xuất theo đơn đặt hàng, từ đó đặt ra yêu cầu đối với công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng các công trình phải dựa vào dự toán chi phí đầu tƣ xây dựng công trình đƣợc xác định và phê duyệt trƣớc khi thực hiện đầu tƣ xây dựng công trình. Sản phẩm của đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông có tính đơn chiếc, mỗi hạng mục công trình, công trình có một thiết kế và dự toán riêng tuỳ thuộc vào mục đích đầu tƣ và điều kiện địa hình, địa chất, thuỷ văn, khí hậu, thời tiết. của nơi đầu tƣ xây dựng công trình.
Mục đích đầu tƣ và các điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, khí hậu, thời tiết. của nơi đầu tƣ xây dựng công trình quyết định đến quy hoạch, kiến trúc, quy mô và kết cấu khối lƣợng, quy chuẩn xây dựng, giải pháp công nghệ thi công. và dự toán chi phí đầu tƣ của từng hạng mục công trình. Đặc điểm này đòi hỏi việc quản lý và cấp vốn đầu tƣ xây dựng CSHTGT phải gắn với từng hạng mục công trình, công trình xây dựng để bảo đảm quản lý chặt chẽ về chất lƣợng xây dựng và vốn đầu tƣ.
Sản phẩm của đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng CSHTGT là các công trình xây dựng thƣờng có vốn đầu tƣ lớn, đƣợc tạo ra 13 trong một thời gian dài; từ đó đòi hỏi phải có biện pháp quản lý và cấp vốn đầu tƣ phù hợp để bảo đảm tiền vốn đƣợc sử dụng đúng mục đích, tránh ứ đọng và thất thoát vốn đầu tƣ, bảo đảm cho quá trình đầu tƣ xây dựng các công trình đƣợc thực hiện liên tục đúng theo kế hoạch và tiến độ đã đƣợc xác định. Đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng CSHTGT đƣợc tiến hành trong tất cả ngành kinh tế quốc dân, các lĩnh vực KT-XH nên sản phẩm xây dựng CSHTGT có nhiều loại hình công trình, mỗi loại hình công trình có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật riêng biệt. Tổ chức quản lý, cấp vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng CSHTGT phải phù hợp với đặc điểm của từng loại công trình nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ. Đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng CSHTGT thƣờng đƣợc tiến hành ngoài trời nên luôn chịu ảnh hƣởng của điều kiện tự nhiên, thời tiết và lực lƣợng thi công xây dựng công trình thƣờng xuyên phải di chuyển theo nơi phát sinh nhu cầu đầu tƣ xây dựng các công trình, từ đó, đòi hỏi phải tổ chức hợp lý các yếu tố về nhân lực, máy móc thi công.
trong quá trình đầu tƣ nhằm giảm bớt lãng phí, thiệt hại về vật tƣ và tiền vốn trong quá trình đầu tƣ xây dựng các công trình. Những đặc điểm của đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nêu trên cho thấy tính đa dạng và phức tạp của đầu tƣ xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng CSHTGT.