Luận văn thạc sĩ về quản lý quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin cao đẳng với mục tiêu đảm bảo chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Khổng Hữu Lực
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Đức Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lí quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu về QL QTĐT nghề, nội dung QL QTĐT nghề CNTT
• 1.3. Những nghiên cứu về chất lượng, ĐBCL đào tạo
• 1.4. Quản lí ĐTN của một số nước trên thế giới theo tiếp cận ĐBCL
• 1.5. Những nhận xét qua nghiên cứu tổng quan
• 1.6. Các khái niệm cơ bản
• 1.7. Đào tạo nghề và quản lí QTĐT nghề
• 1.8. Chất lượng và đảm bảo chất lượng
• 1.9. Một số mô hình ĐBCL
• 1.9.1. Mô hình các yếu tố tổ chức (Organizational Elements Model) - SEAMEO
• 1.9.2. Mô hình CIPO
• 1.9.3. Mô hình ĐBCL các trường đại học khối ASEAN (AUN)
• 1.9.4. Mô hình ISO 9001: 2000
• 1.9.5. Mô hình QL chất lượng tổng thể (Total Quality Management - TQM)
• 1.10. Nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ
• 1.10.1. Quá trình đào tạo
• 1.10.2. Quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL
• 1.10.3. Xây dựng khung tham chiếu quản lý QTĐT
• 1.10.4. Xây dựng các thủ tục quy trình quản lý QTĐT
• 1.10.5. Xây dựng bộ công cụ đánh giá hoạt động ĐBCL
• 1.10.6. Thực hiện các hoạt động đánh giá
• 1.10.7. Thực hiện hoạt động kiểm soát sản phẩm không phù hợp và cải tiến hệ thống
• 1.10.8. Kiểm định chương trình đào tạo (đánh giá ngoài)
• 1.10.9. Thanh tra, kiểm tra công tác đào tạo
• 1.10.10. Cơ chế chính sách
• 1.10.11. Ảnh hưởng cách mạng công nghiệp lần thứ 4
• 1.10.12. Mối quan hệ giữa dạy nghề và doanh nghiệp
• 1.10.13. Các chủ thể quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ
• 1.10.14. Mô hình quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL
• 1.11. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG
• 2.1. Đào tạo nghề CNTT trình độ cao đẳng
• 2.2. Vị trí, vai trò của đào tạo nghề trong hệ thống GDQD
• 2.3. Vị trí, vai trò của đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ trong hệ thống ĐTN
• 2.4. Quy mô đào tạo nhân lực nghề CNTT trình độ CĐ
• 2.5. Khảo sát thực trạng
• 2.5.1. Giới thiệu về khảo sát thực trạng
• 2.5.2. Thực trạng quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ
• 2.5.3. Thực trạng quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL
• 2.5.4. Thực trạng tác động của các yếu tố Bối cảnh
• 2.5.5. Đánh giá chung kết quả khảo sát
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG
• 3.1. Các nguyên tắc cơ bản để xây dựng giải pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính logic, hệ thống
• 3.1.2. Đảm bảo tính cấp thiết và khả thi
• 3.1.3. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.4. Đảm bảo chất lượng và hiệu quả
• 3.2. Giải pháp quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL
• 3.2.1. Xây dựng khung tham chiếu quản lí QTĐT
• 3.2.2. Xây dựng các bộ thủ tục quy trình (TTQT) thực hiện nội dung công việc theo khung tham chiếu
• 3.2.3. Xây dựng bộ công cụ đánh giá hoạt động ĐBCL
• 3.2.4. Xây dựng bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy qua từng môn học/mô đun
• 3.2.5. Tổ chức tự kiểm định (tự đánh giá) chương trình đào tạo
• 3.2.6. Nâng cao chất lượng của hoạt động thanh tra
• 3.3. Khảo sát mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các giải pháp
• 3.3.1. Mục đích khảo sát
• 3.3.2. Đối tượng khảo sát
• 3.3.3. Phạm vi khảo sát
• 3.3.4. Phương pháp khảo sát
• 3.3.5. Xử lý số liệu khảo sát
• 3.3.6. Kết quả khảo sát mức độ cần thiết, mức độ khả thi của các giải pháp
• 3.4. Thử nghiệm một số giải pháp
• 3.4.1. Mục đích thử nghiệm
• 3.4.2. Đối tượng thử nghiệm
• 3.4.3. Phạm vi thử nghiệm
• 3.4.4. Nội dung thử nghiệm
• 3.4.5. Thời gian thử nghiệm
• 3.4.6. Phương pháp thử nghiệm
• 3.4.7. Phương pháp đánh giá
• 3.4.8. Tiến trình thử nghiệm
• 3.4.9. Kết quả thử nghiệm
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đào tạo nghề CNTT cao đẳng

Quản lý đào tạo nghề Công nghệ thông tin (CNTT) tại các trường cao đẳng đang trở thành một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Đào tạo nghề CNTT không chỉ đơn thuần là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình đảm bảo chất lượng và hiệu quả trong giảng dạy. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đào tạo nghề CNTT

Đào tạo nghề CNTT là quá trình cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên để họ có thể làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Vai trò của đào tạo nghề CNTT không chỉ nằm ở việc cung cấp nhân lực cho thị trường mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế và xã hội.

1.2. Tình hình hiện tại của đào tạo nghề CNTT tại Việt Nam

Hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc đào tạo nghề CNTT. Mặc dù số lượng sinh viên tốt nghiệp ngày càng tăng, nhưng chất lượng đào tạo vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Nhiều sinh viên ra trường không có đủ kỹ năng thực hành cần thiết.

II. Những thách thức trong quản lý đào tạo nghề CNTT cao đẳng

Quản lý đào tạo nghề CNTT tại các trường cao đẳng đang gặp phải nhiều thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo mà còn đến khả năng cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Chất lượng giảng dạy và đội ngũ giảng viên

Chất lượng giảng dạy phụ thuộc rất nhiều vào trình độ và kinh nghiệm của đội ngũ giảng viên. Nhiều giảng viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy hiện đại, dẫn đến việc sinh viên không tiếp thu được kiến thức một cách hiệu quả.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất và trang thiết bị là yếu tố quan trọng trong đào tạo nghề CNTT. Nhiều trường cao đẳng vẫn còn thiếu thốn về trang thiết bị, không đáp ứng được yêu cầu thực hành của sinh viên, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.

III. Phương pháp quản lý đào tạo nghề CNTT cao đẳng hiệu quả

Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề CNTT, các trường cao đẳng cần áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho sinh viên.

3.1. Xây dựng khung tham chiếu quản lý chất lượng

Khung tham chiếu quản lý chất lượng giúp các trường có thể đánh giá và cải tiến quy trình đào tạo một cách hệ thống. Việc xây dựng khung này cần dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam.

3.2. Tăng cường đào tạo giảng viên

Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo. Các trường cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để giảng viên cập nhật kiến thức và kỹ năng giảng dạy mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý đào tạo nghề CNTT

Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại trong đào tạo nghề CNTT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường cao đẳng cần chia sẻ kinh nghiệm và thực tiễn tốt để nâng cao chất lượng đào tạo.

4.1. Kết quả từ các mô hình đào tạo tiên tiến

Nhiều trường cao đẳng đã áp dụng các mô hình đào tạo tiên tiến, như mô hình học tập kết hợp, giúp sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn và tiếp cận với công nghệ mới.

4.2. Đánh giá chất lượng đào tạo qua phản hồi từ doanh nghiệp

Phản hồi từ doanh nghiệp là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng đào tạo. Các trường cần thường xuyên khảo sát ý kiến của doanh nghiệp để cải tiến chương trình đào tạo.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý đào tạo nghề CNTT cao đẳng cần được cải tiến và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả công việc của sinh viên sau khi ra trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải tiến quản lý đào tạo

Cải tiến quản lý đào tạo không chỉ giúp nâng cao chất lượng mà còn tạo ra cơ hội việc làm tốt hơn cho sinh viên. Các trường cần chú trọng đến việc phát triển bền vững trong đào tạo nghề CNTT.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, các trường cao đẳng cần tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, áp dụng công nghệ mới và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo nghề CNTT.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Đề tài luận án tiến sĩ: "Quản lí quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng"

• Nghiên cứu sinh: Khổng Hữu Lực
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục (Mã số: 9 14 01 14)
• Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội (Năm bảo vệ: 2018)
• Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Đức Ngọc và PGS. Mạc Văn Tiến

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Công nghệ thông tin (CNTT) được xác định là ngành công nghiệp tri thức cơ bản, giữ vai trò động lực trong phát triển kinh tế và đáp ứng cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0). Theo các số liệu trích dẫn trong văn bản, quy mô đào tạo nguồn nhân lực CNTT hàng năm của các trường đại học và cao đẳng cung cấp khoảng 110.000 người, tuy nhiên tỷ lệ đáp ứng tốt yêu cầu thực tế của thị trường lao động chỉ đạt khoảng 10%. Các cơ sở dạy nghề chiếm tỷ trọng lớn trong đào tạo nhưng chất lượng còn hạn chế do phương thức quản lý quá trình đào tạo (QTĐT) phần lớn vẫn duy trì theo mô hình truyền thống (chỉ chú trọng vào thanh tra, kiểm tra và kiểm soát sản phẩm đầu ra sau cùng, thiếu kiểm soát toàn diện diễn tiến của quá trình theo chuẩn chất lượng).

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: Mặc dù đã có các công trình nghiên cứu về quản lý đào tạo nghề hoặc quản lý chất lượng giáo dục nói chung, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về quản lý quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ cao đẳng (CĐ) theo tiếp cận đảm bảo chất lượng (ĐBCL) trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng, luận án đề xuất các giải pháp quản lý QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề, đáp ứng yêu cầu chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu (gồm 5 nhiệm vụ):

1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về các nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL.
2. Nghiên cứu, đánh giá thực trạng về các nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và việc quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL trong và ngoài nước.
3. Khảo sát, đánh giá thực trạng về các nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT, việc quản lí chất lượng đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ tại một số cơ sở đào tạo nghề tại Việt Nam.
4. Đưa ra các giải pháp, các nhóm giải pháp nhằm ĐBCL và nâng cao chất lượng đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ.
5. Tổ chức thử nghiệm đánh giá một số giải pháp đề xuất.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu:

1. Có những nghiên cứu nào về các nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và việc quản lí các nội dung đó theo phương thức quản lí chất lượng?
2. Những nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và phương thức quản lí các nội dung đó theo tiếp cận ĐBCL là gì?
3. Kinh nghiệm quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL của một số nước trên thế giới như thế nào?
4. Thực trạng nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và việc quản lí theo tiếp cận ĐBCL hiện nay ở Việt Nam như thế nào? Đâu là nguyên nhân của các bất cập, hạn chế?
5. Cần có những giải pháp nào để ĐBCL trong đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ đáp ứng nhu cầu nhân lực CNTT trong bối cảnh hiện nay?

Giả thuyết khoa học: Nếu thực hiện việc quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ theo khung lí thuyết xây dựng, trên cơ sở các nội dung về quản lí QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ và việc quản lí các nội dung đó theo tiếp cận ĐBCL thông qua các nội dung như: khung tham chiếu; áp dụng các thủ tục quy trình; đánh giá và cải tiến hệ thống ĐBCL;… thì nhân lực nghề CNTT sẽ đáp ứng được sự kỳ vọng của xã hội và đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, tiêu chuẩn về kiểm định chất lượng trong dạy nghề do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (BLĐTBXH) ban hành.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: Toàn bộ quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ trong các cơ sở đào tạo nghề (CSDN) tại Việt Nam.
• Đối tượng nghiên cứu: Các nội dung về đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ và cách thức quản lí các nội dung đó theo tiếp cận ĐBCL.
• Phạm vi không gian: Khảo sát thực trạng tại các CSDN trên địa bàn ba miền Bắc, Trung, Nam; thử nghiệm giải pháp tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trong và ngoài nước

Luận án tổng thuật các công trình nghiên cứu theo các nhóm hướng chính:

1. Nghiên cứu về quản lý đào tạo nghề và phát triển nhân lực kỹ thuật:

   • Mạc Văn Tiến và Đỗ Minh Cương với công trình "Phát triển lao động kỹ thuật Việt Nam - Lý luận và thực tiễn", đề cập đổi mới chương trình, thiết bị, nâng cao chất lượng giáo viên và kiểm định chất lượng.
   • Nguyễn Minh Đường với đề tài cấp nhà nước về "Thực trạng và giải pháp đào tạo lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động..." và tài liệu "Phát triển giáo dục nghề nghiệp đáp ứng quá trình đào tạo nguồn nhân lực" (2001).
   • Phan Văn Kha (2007) về liên kết đào tạo giữa nhà trường và thị trường lao động.
   • Vũ Đình Cường (2003) nghiên cứu đổi mới phương thức đào tạo nhân lực kỹ thuật Hà Nội.
   • Trần Khánh Đức (2002), Đặng Bá Lãm và Trần Khánh Đức (2002) nghiên cứu phát triển nhân lực công nghệ ưu tiên (CNTT, Công nghệ sinh học).
   • Các luận án tiến sĩ liên quan: Nguyễn Văn Hùng (2016) về quản lý QTĐT trường cao đẳng nghề tiếp cận ĐBCL; Nguyễn Tuyết Lan (2015) về quản lý liên kết đào tạo với doanh nghiệp; Nguyễn Hồng Tây (2014) về quản lý phát triển trường cao đẳng nghề vùng kinh tế trọng điểm miền Trung; Nguyễn Thị Hằng (2013) về quản lý đào tạo nghề theo nhu cầu xã hội; Phan Chính Thức (2003) về giải pháp phát triển đào tạo nghề cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

2. Nghiên cứu về chất lượng và ĐBCL trong giáo dục, đào tạo nghề:

   • Nghiên cứu lý luận: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Đức Chính (2016 - "Quản lí chất lượng trong giáo dục"), Nguyễn Đức Trí (2008 - 3 yêu cầu của hệ thống ĐBCL).
   • Nghiên cứu chuyên biệt: Bùi Thị Hương (2011 - TQM trong chương trình chất lượng cao), Sái Công Hồng (2013 - ĐBCL theo bộ tiêu chuẩn AUN-QA), Trần Linh Quân (2013 - Hệ thống ĐBCL ở các trường cao đẳng), Vũ Duy Hiển (2013 - ĐBCL đào tạo đại học vừa làm vừa học), Phạm Vũ Quốc Bình về ĐBCL trong các CSDN.

3. Kinh nghiệm quốc tế về ĐBCL đào tạo nghề:

   • Khung ĐBCL châu Âu (EQAVET) với chu trình 4 giai đoạn (Lập kế hoạch, Thực hiện, Đánh giá, Xem xét), 11 chỉ số ĐBCL và 6 nguyên tắc xây dựng nền tảng ĐBCL.
   • Hệ thống đảm bảo chất lượng của Scotland (9 chỉ số chính, nhấn mạnh tự đánh giá và quan sát giảng dạy).
   • Hệ thống đào tạo nghề dựa trên năng lực của Úc (8 yếu tố học nghề, lấy người học làm trung tâm, công nhận kỹ năng có trước).
   • Kinh nghiệm tổ chức đào tạo nghề CNTT của Ấn Độ (chia nhóm nhỏ $\le 10$ sinh viên, trang bị 1 máy tính/người học có nối mạng, thực hiện 3 đồ án/Project theo từng học kỳ) và các chương trình đào tạo CNTT tại Mỹ (chương trình Associate of Applied Science - AAS tại Cleveland Institute of Electronics, chương trình cử nhân tại Đại học bang Arizona).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình đi trước chủ yếu tiếp cận ĐBCL ở cấp độ cơ sở giáo dục đại học hoặc quản lý chung toàn trường cao đẳng nghề, chưa đi sâu vào đặc thù chuyên môn của ngành CNTT trình độ cao đẳng (vốn có tốc độ thay đổi công nghệ nhanh, yêu cầu trang thiết bị máy tính, mạng, bản quyền phần mềm, ngôn ngữ lập trình và thực hành đồ án liên tục). Luận án xác định khoảng trống cần giải quyết là xây dựng mô hình, khung tham chiếu, hệ thống thủ tục quy trình và bộ công cụ ĐBCL quản lý chuyên biệt cho quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và các khung phân tích

Luận án sử dụng các lý thuyết và mô hình quản lý chất lượng được thừa nhận trong khoa học giáo dục:

• Khái niệm chất lượng: Tiếp cận theo nghĩa tương đối (chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu, đáp ứng chuẩn kỹ thuật và nhu cầu của người sử dụng lao động theo ISO 9001:2000, Philip Crosby, Oakland, Harvey & Green).
• Ba cấp độ quản lý chất lượng (Sallis, 1993):
  1. Kiểm soát chất lượng (Quality Control - QC): Kiểm tra, phát hiện và loại bỏ sản phẩm hỏng ở khâu cuối.
  2. Đảm bảo chất lượng (Quality Assurance - QA): Phòng ngừa sai sót ngay từ đầu và trong toàn bộ quá trình, thực hiện theo các thủ tục quy trình chuẩn.
  3. Quản lý chất lượng tổng thể (Total Quality Management - TQM): Mở rộng ĐBCL, xây dựng văn hóa chất lượng và thỏa mãn tối đa khách hàng.
• Các mô hình ĐBCL áp dụng:
  • Mô hình CIPO: Quản lý chất lượng đồng bộ qua 4 thành tố Bối cảnh (Context) - Đầu vào (Input) - Quá trình (Process) - Đầu ra (Output).
  • Mô hình Organizational Elements Model (OEM) của SEAMEO.
  • Mô hình ĐBCL AUN-QA (cấp trường, bên trong, cấp chương trình).
  • Mô hình ISO 9001:2000 về quản lý theo quá trình.
• Ba phương thức ĐBCL quốc tế: Đánh giá chất lượng (Assessment), Kiểm toán chất lượng (Audit), và Kiểm định chất lượng (Accreditation) căn cứ theo khung phân tích 5 câu hỏi của Woodhouse.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa lý luận và thực nghiệm:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, Bộ GD&ĐT, BLĐTBXH, Tổng cục Dạy nghề (TCDN) và các tài liệu chuyên ngành trong và ngoài nước.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Khảo sát cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên, sinh viên và doanh nghiệp sử dụng lao động tại các cơ sở đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam.
  • Phương pháp chuyên gia và tổng kết kinh nghiệm: Xin ý kiến đánh giá từ các nhà quản lý giáo dục nghề nghiệp, chuyên gia CNTT về tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp.
  • Phương pháp thực nghiệm sư phạm / thử nghiệm: Triển khai thử nghiệm các quy trình và công cụ ĐBCL trực tiếp tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội.
• Phương pháp xử lý thông tin: Sử dụng toán thống kê, tính điểm trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn, kiểm định mức độ tương quan và mức độ cần thiết/khả thi của các giải pháp.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận của quản lí quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng

Chương 1 hệ thống hóa lý luận về đào tạo nghề, quản lý QTĐT nghề và ĐBCL trong giáo dục nghề nghiệp. Tác giả phân tích các yếu tố cấu thành QTĐT nghề gồm: Đầu vào (tuyển sinh, chuẩn đầu ra, chương trình đào tạo, giáo trình, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, phần mềm, thiết bị), Quá trình thực hiện (kế hoạch đào tạo, thời khóa biểu, tiến độ giảng dạy, phương pháp dạy - học, kiểm tra đánh giá môn học/mô đun, thực tập kết hợp sản xuất, thi tốt nghiệp), và Đầu ra (chuẩn đầu ra, định hướng việc làm, phản hồi của sinh viên và người sử dụng lao động).

Bảng tổng hợp so sánh các phương thức ĐBCL quốc tế và Việt Nam trong văn bản:

Tiêu chí	Giáo dục nghề nghiệp Scotland	Giáo dục nghề nghiệp Úc	Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam
Khung quản lý / Đánh giá	Bộ 9 chỉ số chính, chu trình tự đánh giá liên tục	Khung chất lượng VET, đào tạo dựa trên năng lực (không quy định cứng thời gian)	9 tiêu chí, 50 tiêu chuẩn kiểm định trường và chuẩn kiểm định chương trình
Phân loại cấp độ	3 cấp: Hiệu quả, Hiệu quả hạn chế, Không hiệu quả	Đăng ký theo các tiêu chuẩn tổ chức đào tạo quốc gia (RTO)	3 cấp độ (Cấp 1, Cấp 2, Cấp 3)
Đặc điểm trọng tâm	Tập trung vào giảng dạy, học tập và tác động của đội ngũ; không đánh giá tài chính/cơ sở đất đai	Lấy người học làm trung tâm, tích hợp 8 yếu tố, công nhận kỹ năng có trước	Kiểm định điều kiện đảm bảo thực hiện mục tiêu, kiểm tra hồ sơ sổ sách, CSVC

Chương 1 xây dựng sơ đồ mô hình quản lý QTĐT nghề CNTT tiếp cận ĐBCL (Sơ đồ 1.6), trong đó xác lập 8 nội dung quản lý trọng tâm:

1. Xây dựng khung tham chiếu quản lý QTĐT.
2. Xây dựng các thủ tục quy trình (TTQT) quản lý QTĐT.
3. Xây dựng bộ công cụ đánh giá hoạt động ĐBCL.
4. Thực hiện các hoạt động đánh giá (nội bộ, định kỳ).
5. Thực hiện kiểm soát sản phẩm không phù hợp và cải tiến hệ thống ĐBCL.
6. Kiểm định chương trình đào tạo (đánh giá ngoài).
7. Thanh tra, kiểm tra công tác đào tạo.
8. Hoàn thiện cơ chế chính sách, kết nối doanh nghiệp và thích ứng tác động của CMCN 4.0.

CHƯƠNG 2: Thực trạng quản lí quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực trạng quản lý QTĐT nghề CNTT tại các cơ sở đào tạo nghề trên cả ba miền Bắc - Trung - Nam. Nội dung khảo sát bao quát 4 nhóm vấn đề chính:

1. Thực trạng quản lý các yếu tố của quá trình đào tạo nghề CNTT:

   • Quản lý đầu vào: Công tác tuyển sinh gặp khó khăn về nguồn tuyển; xây dựng chuẩn đầu ra chưa sát với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp CNTT; cập nhật chương trình đào tạo và giáo trình còn chậm, chưa theo kịp tốc độ phát triển của các ngôn ngữ lập trình và công nghệ mới.
   • Quản lý điều kiện dạy học: Việc quản lý phần mềm có bản quyền, ngôn ngữ lập trình, hạ tầng đường truyền mạng, máy tính và thiết bị thực hành phần cứng còn thiếu đồng bộ ở nhiều cơ sở.
   • Quản lý tiến trình dạy - học và đánh giá: Kế hoạch đào tạo và tiến độ giảng dạy được duy trì tương đối nghiêm túc; tuy nhiên hoạt động kiểm tra, thi kết thúc môn/mô đun và thi tốt nghiệp vẫn mang nặng tính lý thuyết, việc gắn kết thực tập sản xuất tại doanh nghiệp còn mang tính hình thức.
   • Quản lý đầu ra và phản hồi: Hoạt động theo dõi sinh viên sau tốt nghiệp và thu thập thông tin phản hồi từ cựu sinh viên, doanh nghiệp sử dụng lao động chưa được tiến hành định kỳ và bài bản.

2. Thực trạng quản lý theo tiếp cận ĐBCL:

   • Đa số các cơ sở chưa xây dựng được Khung tham chiếu hoàn chỉnh cho nghề CNTT.
   • Hệ thống các thủ tục quy trình (TTQT) còn thiếu, chưa chuẩn hóa thành văn bản hướng dẫn rõ ràng.
   • Bộ công cụ đánh giá hoạt động ĐBCL và công cụ đánh giá chất lượng từng môn học/mô đun chưa được thiết lập đồng bộ; hoạt động tự kiểm định chương trình và đánh giá nội bộ chủ yếu thực hiện khi có yêu cầu kiểm tra từ cơ quan quản lý cấp trên.
   • Công tác kiểm soát sản phẩm không phù hợp, khắc phục và phòng ngừa sai sót chưa được vận hành theo chu trình khép kín.

3. Nguyên nhân của thực trạng:

   • Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về ĐBCL còn đồng nhất với công tác kiểm tra, thanh tra truyền thống.
   • Thiếu nguồn lực tài chính và hạ tầng công nghệ chuyên dụng cho nghề CNTT.
   • Cơ chế phối hợp, gắn kết trách nhiệm giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp CNTT chưa có hành lang pháp lý đủ mạnh.

CHƯƠNG 3: Các giải pháp quản lí quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng

Chương 3 đề xuất hệ thống 6 giải pháp đồng bộ dựa trên 4 nguyên tắc (Tính logic và hệ thống; Tính cấp thiết và khả thi; Tính kế thừa và phát triển; Đảm bảo chất lượng và hiệu quả):

1. Giải pháp 1: Xây dựng khung tham chiếu quản lý QTĐT nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL (Bảng 3.1): Xác định rõ các nội dung quản lý theo chu trình CIPO gắn với đặc thù nghề CNTT (chuẩn đầu ra nghề nghiệp, phần mềm chuyên dụng, chuẩn phòng máy tính, quy trình kiểm tra thực hành/đồ án).

2. Giải pháp 2: Xây dựng các bộ thủ tục quy trình (TTQT) thực hiện nội dung công việc theo khung tham chiếu: Ban hành hệ thống các văn bản quy trình chi tiết cho từng khâu: TTQT xây dựng và chỉnh sửa CTĐT; TTQT quản lý thực hành phòng máy và phần mềm; TTQT tổ chức giảng dạy tích hợp; TTQT thi kết thúc môn học/mô đun; TTQT thực tập tại doanh nghiệp CNTT.

3. Giải pháp 3: Xây dựng bộ công cụ đánh giá hoạt động ĐBCL (Bảng 3.3): Thiết lập bảng hỏi, bảng kiểm chuẩn (checklist), tiêu chí và thang đo đánh giá các điều kiện ĐBCL nội bộ tại cơ sở đào tạo.

4. Giải pháp 4: Xây dựng bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy qua từng môn học/mô đun: Sử dụng phiếu đánh giá giờ giảng của đồng nghiệp, phiếu khảo sát ý kiến phản hồi của sinh viên ngay sau khi kết thúc môn học/mô đun nhằm điều chỉnh phương pháp dạy học kịp thời.

5. Giải pháp 5: Tổ chức tự kiểm định (tự đánh giá) chương trình đào tạo nghề CNTT: Triển khai quy trình tự đánh giá theo bộ tiêu chí kiểm định chất lượng chương trình đào tạo của BLĐTBXH/TCDN, xác định điểm mạnh, điểm yếu và lập kế hoạch cải tiến chất lượng.

6. Giải pháp 6: Nâng cao chất lượng của hoạt động thanh tra, kiểm tra đào tạo cấp trường: Chuyển trọng tâm từ thanh tra hành chính sang hỗ trợ, tư vấn, giám sát việc tuân thủ các quy trình ĐBCL và kiểm soát sự không phù hợp.

Kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi: Khảo sát lấy ý kiến chuyên gia, cán bộ quản lý và giảng viên (Bảng 3.4) cho thấy cả 6 giải pháp đều đạt điểm đánh giá trung bình cao ở cả hai tiêu chí "Mức độ cần thiết" và "Mức độ khả thi", có sự tương quan thuận chiều giữa tính cấp thiết và khả năng thực thi trong thực tiễn giáo dục nghề nghiệp.

Kết quả thử nghiệm thực tế tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội:

• Nội dung thử nghiệm 1: Thử nghiệm bộ TTQT thi kết thúc môn học/mô đun (Bảng 3.5). Kết quả cho thấy quy trình tổ chức thi diễn ra nghiêm túc, giảm thiểu sai sót trong khâu ra đề, chấm thi thực hành và phản ánh chính xác năng lực thực tế của sinh viên CNTT.
• Nội dung thử nghiệm 2: Thử nghiệm bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy qua từng môn học/mô đun (Bảng 3.6). Kết quả thu thập thông tin phản hồi từ sinh viên và giảng viên đạt độ tin cậy cao, giúp khoa chuyên môn và giáo viên kịp thời khắc phục hạn chế trong phương pháp truyền đạt và quản lý phòng thực hành.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý chất lượng trong giáo dục nghề nghiệp, làm rõ bản chất của phương thức quản lý quá trình đào tạo tiếp cận ĐBCL (quản lý bằng quy trình, phòng ngừa sai sót, lấy chuẩn đầu ra và sự hài lòng của các bên liên quan làm thước đo).
• Xây dựng mô hình ĐBCL và Khung tham chiếu quản lý quá trình đào tạo chuyên biệt cho nghề CNTT trình độ cao đẳng, bổ sung cơ sở lý luận quản lý giáo dục đối với khối ngành công nghệ có tốc độ thay đổi nhanh.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Phân tích và cung cấp bức tranh thực trạng toàn diện về công tác quản lý QTĐT nghề CNTT tại các trường cao đẳng nghề trên phạm vi 3 miền đất nước, chỉ rõ những điểm nghẽn trong quản lý đầu vào, điều kiện cơ sở vật chất phần mềm và kiểm soát quá trình.
• Xây dựng hệ thống các giải pháp đồng bộ có tính ứng dụng cao, bao gồm hệ thống các văn bản thủ tục quy trình (TTQT), bộ công cụ đánh giá ĐBCL và bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy theo từng môn học/mô đun nghề CNTT.
• Triển khai thử nghiệm thành công 2 giải pháp tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội, cung cấp minh chứng thực tiễn về tính khả thi và hiệu quả của mô hình ĐBCL trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề CNTT.

Khuyến nghị và giải pháp đề xuất

• Đối với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội / Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp: Hoàn thiện hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn kiểm định chất lượng chương trình đào tạo nghề CNTT; ban hành cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp CNTT tham gia sâu vào quá trình đào tạo và kiểm tra đánh giá.
• Đối với các cơ sở đào tạo nghề: Thành lập bộ phận chuyên trách về ĐBCL; ban hành và áp dụng triệt để hệ thống TTQT; đầu tư định kỳ cho hạ tầng phòng máy, bản quyền phần mềm, đường truyền mạng và bồi dưỡng công nghệ mới cho đội ngũ giảng viên.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi thử nghiệm các giải pháp của luận án mới được thực hiện tập trung tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội trên một số môn học/mô đun cụ thể (chưa thể triển khai thử nghiệm diện rộng đồng thời trên toàn bộ các cơ sở đào tạo nghề CNTT trong cả nước do giới hạn về thời gian và nguồn lực).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu áp dụng khung tham chiếu và các bộ thủ tục quy trình ĐBCL cho các nghề kỹ thuật công nghệ khác trong khối giáo dục nghề nghiệp; nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hợp tác công - tư giữa nhà trường và doanh nghiệp công nghệ trong bối cảnh phát triển của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo khoa học có giá trị chuyên môn cho các đối tượng:

• Cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Tham khảo mô hình khung tham chiếu, hệ thống thủ tục quy trình (TTQT) và cách thức thiết lập hệ thống ĐBCL nội bộ trong nhà trường.
• Giảng viên và chủ nhiệm bộ môn CNTT: Vận dụng bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy qua từng môn học/mô đun, phương pháp thiết kế đồ án môn học và quy trình kiểm tra thực hành nghề.
• Nghiên cứu sinh, học viên chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo phương pháp luận nghiên cứu hỗn hợp kết hợp khảo sát thực trạng 3 miền và thử nghiệm giải pháp ĐBCL trong đào tạo nghề.
• Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp: Cung cấp căn cứ thực tiễn để xây dựng, hoàn thiện các chuẩn kiểm định chương trình và chính sách đào tạo nhân lực CNTT đáp ứng yêu cầu cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định nguyên nhân chính khiến chất lượng đào tạo nghề CNTT trình độ cao đẳng chưa đáp ứng yêu cầu xã hội là gì?

Văn bản luận án chỉ ra rằng nguyên nhân cốt lõi là phần lớn các cơ sở dạy nghề vẫn duy trì phương thức quản lý quá trình đào tạo theo cách truyền thống: tiếp cận kiểm soát chất lượng (chỉ tập trung vào khâu thanh tra, kiểm tra hành chính và phát hiện lỗi ở sản phẩm đầu ra sau cùng), thiếu sự kiểm soát toàn diện và phòng ngừa sai sót theo quy trình ĐBCL trong suốt quá trình dạy - học, điều kiện thực hành phần mềm và liên kết doanh nghiệp còn hạn chế.

2. Khung ĐBCL châu Âu (EQAVET) được luận án tổng thuật gồm những thành tố cốt lõi nào?

Khung EQAVET được tổng thuật gồm: Chu trình chất lượng 4 giai đoạn (Lập kế hoạch - Thực hiện - Đánh giá - Xem xét); hệ thống 11 chỉ số ĐBCL (đầu tư đào tạo giáo viên, sự tham gia của người học/giáo viên, tỷ lệ tốt nghiệp, tỷ lệ việc làm, kỹ năng tại nơi làm việc, tự đánh giá,...); và 6 nguyên tắc/nền tảng xây dựng hệ thống ĐBCL hiệu quả.

3. Mô hình đào tạo nghề của Úc có điểm gì khác biệt so với Việt Nam được tác giả lập bảng tham chiếu?

Theo Bảng tham chiếu 1.2 trong luận án, mô hình đào tạo nghề của Úc thực hiện theo phương thức đào tạo dựa trên năng lực (không quy định cứng nhắc về thời gian, người học đạt năng lực là được công nhận tốt nghiệp) và tích hợp 8 yếu tố hỗ trợ cá nhân hóa, công nhận kỹ năng có trước; trong khi chương trình đào tạo của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa trên khung thời gian quy định theo từng cấp độ giáo dục.

4. Hai nội dung được tác giả tổ chức thử nghiệm trực tiếp tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội là gì?

Tác giả đã thử nghiệm trực tiếp hai nội dung:

1. Thử nghiệm bộ thủ tục quy trình (TTQT) thi kết thúc môn học/mô đun (Bảng 3.5).
2. Thử nghiệm bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy qua từng môn học/mô đun (Bảng 3.6).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Khổng Hữu Lực đã giải quyết một cách có hệ thống cả về lý luận và thực tiễn vấn đề quản lý quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ cao đẳng tiếp cận ĐBCL. Tác giả đã phân tích toàn diện thực trạng tại các cơ sở đào tạo nghề trên cả ba miền đất nước, chỉ rõ những bất cập của phương thức quản lý truyền thống và đề xuất 6 nhóm giải pháp đồng bộ xoay quanh khung tham chiếu, hệ thống thủ tục quy trình và công cụ đánh giá chất lượng. Kết quả thử nghiệm thực tế tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp đề xuất, góp phần quan trọng vào việc đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung khoa học luận án gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận của Quản lí quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL Chƣơng 2: Thực trạng việc Quản lí quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL Chƣơng 3: Các giải pháp quản lí quá trình đào tạo nghề CNTT trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Nhân lực về CNTT đã chi phối hầu hết mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội, những thành tựu của nó đã và đang góp phần tạo ra những nhân tố năng động mới trong quá trình hình thành nền kinh tế tri thức, xã hội thông tin và trở thành công cụ phổ biến. Để có đƣợc nguồn nhân lực CNTT Thủ tƣớng Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin đến năm 2015 và định hƣớng đến năm 2020. Trong đó BLĐTBXH chủ trì triển khai nhiệm vụ: Đào tạo nghề về CNTT, điện tử, viễn thông với mục tiêu đào tạo khoảng 100.000 ngƣời có trình độ cao đẳng nghề, trung cấp nghề, sơ cấp nghề về CNTT, điện tử, viễn thông.

Nhân lực CNTT phải đảm bảo chất lƣợng, đồng bộ, chú trọng tăng nhanh tỷ lệ nguồn nhân lực có trình độ cao, nhân lực CNTT phải gắn kết chặt chẽ với quá trình đổi mới giáo dục và ĐT, đặc biệt là đổi mới GDNN. Đổi mới cơ bản và toàn diện đào tạo nhân lực CNTT theo hƣớng hội nhập và đạt trình độ khu vực và quốc tế, tạo đƣợc chuyển biến cơ bản về chất lƣợng ĐT, đáp ứng yêu cầu phát triển CNTT của đất nƣớc, của sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, trong giai đoạn vừa qua không chỉ ở trên thế giới mà ngay tại Việt Nam cũng có rất nhiều nghiên cứu về đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề CNTT nói riêng. Những nghiên cứu về Quản lý quá trình đào tạo nghề, nội dung quản lí QTĐT nghề CNTT 1.

Trong nước Cho đến nay, đã có những công trình nghiên cứu, bài báo viết liên quan hoặc đề cập đến công tác quản lý đào tạo nghề, điển hình là: Công trình nghiên cứu của tác giả Mạc Văn Tiến và Đỗ Minh Cƣơng “Phát triển lao động kỹ thuật Việt Nam - Lý luận và thực tiễn” đề cập đến một số nội dung đào tạo lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH đất nƣớc nhƣ: đổi mới 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chƣơng trình giảng dạy, tăng cƣờng thiết bị cho đào tạo, nâng cao chất lƣợng giáo viên dạy nghề, đổi mới phƣơng pháp kiểm tra đánh giá, kiểm định chất lƣợng đào tạo tại các CSDN [84]. Trong đề tài nghiên cứu cấp nhà nƣớc về “Thực trạng và giải pháp đào tạo lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế” do Nguyễn Minh Đƣờng làm chủ nhiệm. Đề tài đã đánh giá tác đào tạo lao động kỹ thuật, phân tích các mặt mạnh, mặt yếu so với nhu cầu xã hội trong bối cảnh đất nƣớc đang chuyển mình sang nền kinh tế thị trƣờng, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Đặc biệt đề tài còn đã đƣa ra một số giải pháp trong trong đào tạo nghề nhằm phát triển đồng bộ đội ngũ lao động kỹ thuật [34].

Tác giả Phan Văn Kha (2007) về “Đào tạo và sử dụng nhân lực trong nền kinh tế thị trƣờng ở Việt Nam” đã đƣa ra các hoạt động liên kết đào tạo giữa nhà trƣờng với thị trƣờng lao động đem lại lợi ích cho nhà trƣờng, ngƣời học và cả xã hội. Cũng nhƣ các quan điểm về vai trò của đội ngũ cán bộ nhằm nâng cao chất lƣợng trong đào tạo nguồn nhân lực [51] Tại hội thảo khoa học về Chính sách và các giải pháp phát triển nhân lực trình độ cao của Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ CNH & HĐH, tổ chức tại Hà Nội năm 2003. Tác giả Vũ Đình Cƣờng, trong bài viết về “Đổi mới phƣơng thức và phƣơng pháp đào tạo nhân lực lao động kỹ thuật Thủ đô Hà Nội” đã phân tích vấn đề đổi mới phƣơng pháp đào tạo cần đƣợc hoàn thiện cả trên bình diện lý luận và triển khai ứng dụng thực tế ở các cơ sở đào tạo tại Hà Nội [19] Tác giả Trần Khánh Đức trong cuốn “Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế ký XXI” đã khái quát toàn bộ những vấn đề về khoa học giáo dục, phân tích những nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng và hiệu quả của các hoạt động quản lý, nghiên cứu, đào tạo, và giảng dạy trong hệ thống các cơ sở đào tạo [30]. Theo nghiên cứu của tác giả Đặng Bá Lãm và Trần Khánh Đức (2002) về “Phát triển nhân lực công nghệ ƣu tiên ở nƣớc ta trong thời kỳ CNH, HĐH” các tác giả cũng nêu bật vai trò quan trọng của quá trình quản lý đào tạo và phân tích các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ ƣu tiên ở 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nƣớc ta nhƣ: CNTT, Công nghệ Sinh học [36],… Bên cạnh những công trình nghiên cứu mang tính phổ quát đó, trong những năm gần đây có nhiều luận án tiến sĩ đã đề cập đến những vấn đề trong công tác quản lí QTĐT và quản lí chất lƣợng đào tạo nghề và nghề CNTT, điển hình nhƣ: Nguyễn Văn Hùng (2016), “Quản lý quá trình đào tạo của trƣờng cao đẳng nghề theo tiếp cận đảm bảo chất lƣợng”, Luận án tiến sĩ QLGD, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Luận án: Xây dựng khung lý luận làm tiền đề nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp QLĐT của trƣờng CĐN theo tiếp cận ĐBCL Nguyễn Tuyết Lan (2015), “Quản lý liên kết đào tạo giữa trƣờng cao đẳng nghề với doanh nghiệp ở tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu phát triển nhân lực”, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Luận án: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất biện pháp quản lý liên kết ĐT giữa trƣờng CĐN với DN ở tỉnh Vĩnh Phúc góp phần nâng cao chất lƣợng nhân lực, đáp ứng nhu cầu xã hội và quá trình CNH, HĐH đất nƣớc, hội nhập quốc tế.

Nguyễn Hồng Tây (2014), “Quản lý phát triển các trƣờng cao đẳng nghề nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung”, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Luận án: Xây dựng luận cứ khoa học và đề xuất các giải pháp quản lý phát triển các Trƣờng CĐN nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung theo cách tiếp cận cung - cầu nhân lực, QL theo mục tiêu (MBO) và QL dựa trên nhà trƣờng (SBM) [82]. Nguyễn Thị Hằng (2013), “Quản lý đào tạo nghề ở các trƣờng dạy nghề theo hƣớng đáp ứng nhu cầu xã hội”, Đại học Quốc gia Hà Nội - Đại học Giáo dục, Luận án: Đề xuất các giải pháp đổi mới công tác quản lý đào tạo nghề ở các trƣờng DN theo hƣớng đào tạo đáp ứng đƣợc nhu cầu XH nhằm nâng cao chất lƣợng và hiệu quả đào tạo nghề trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam [37]. Phan Chính Thức (2003), “Những giải pháp phát triển đào tạo nghề góp phần đáp ứng nhu cầu nhân cho sự nghiệp CNH, HĐH”, Luận án Tiến sĩ Giáo dục học, Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, theo tác giả Đào tạo nghề là quá trình phát triển một cách có hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả năng tìm đƣợc việc làm, tự tạo việc làm. Trong quá trình đào tạo cần hình thành: kiến thức, kỹ năng, thái độ và 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khả năng tự tìm việc, tự tạo việc làm và tự trao dồi chuyên môn để có thể thích ứng với thay đổi của khoa học công nghệ [86].

Nhiều tài liệu giáo trình về quản lí đào tạo nghề đã đƣợc biên soạn và phát hành nhƣ: Năm 1999, Trƣờng Đào tạo Cán bộ Công đoàn Hà Nội với đề tài: “Đánh giá thực trạng tay nghề của công nhân Hà Nội”; Tác giả Nguyễn Minh Đƣờng (2001) với “Phát triển giáo dục nghề nghiệp đáp ứng quá trình đào tạo nguồn nhân lực [33]; Kỷ yếu hội thảo của Sở Lao động - Thƣơng binh và Xã hội với “ Giáo dục nghề nghiệp - những vấn đề và giải pháp” (2005) của Nguyễn Viết Sự [72]. Tất cả những công trình nghiên cứu trên đều đề cập đến chất lƣợng dạy nghề nói chung và nghề CNTT nói riêng trong những năm qua và các tác giả cũng đã đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề CNTT trong thời gian tới phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nƣớc. Ngoài nước Ở Cộng hòa Liên bang Đức: Vấn đề quản lý quá trình đào tạo nghề nghiệp đã đƣợc nhiều nhà giáo dục học nổi tiếng thuộc tổ chức nghiên cứu về lao động, kỹ thuật và kinh tế trong hoạt động dạy nghề của Cộng hòa Liên bang Đức. Các công trình nghiên cứu đã làm sáng tỏ về nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức đào tạo nghề nghiệp, tạo điều kiện cho học sinh - sinh viên phát triển thành những con ngƣời trƣởng thành trong cuộc sống lao động - xã hội [101].

Ở Trung Quốc, quán triệt quan điểm “Ba trong một” - Đào tạo, sản xuất, dịch vụ. Trong vấn đề đào tạo, đặc biệt là đào tạo nghề trong giai đoạn hiện nay, các trƣờng dạy nghề luôn gắn bó chặt chẽ với các cơ sở sản xuất và dịch vụ, góp phần đáng kể vào việc nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề [101]. Ở Mỹ đào tạo công nhân kỹ thuật đƣợc chú trọng và tiến hành ngay từ cấp THPT phân ban, các trƣờng dạy nghề cấp trung học và các cơ sở đào tạo nghề sau THPT. Học sinh tốt nghiệp đƣợc cấp bằng chứng nhận, chứng chỉ công nhân lành nghề và có quyền đƣợc đi học tiếp theo [101].

Đến nay, hầu hết các nƣớc trên thế giới đều bố trí hệ thống giáo dục kỹ thuật và dạy nghề bên cạnh bậc phổ thông và đào tạo bậc cao đẳng, đại học. Do sớm có hệ thống đào tạo nghề nên các nƣớc tƣ bản phát triển đã tích lũy đƣợc nhiều kinh 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệm trong quá trình đào tạo cũng nhƣ quản lý đào tạo nghề liên tục đƣợc hoàn thiện, đổi mới để đảm bảo chất lƣợng đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.