Luận văn thạc sĩ về quản lý dân số và sức khỏe sinh sản tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước về dân số sức khoẻ sinh sản trên địa bàn thị xã hương thuỷ tỉnh thừa thiên huế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Đông
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Thị Minh Tuyết
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý Công
• Đề tài: Quản Lý Dân Số Và Sức Khỏe Sinh Sản Tại Hương Thủy, Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ SỨC KHỎE SINH SẢN
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.2. Nội dung quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản
• 1.1.3. Vai trò quản lý nhà nước về dân số – sức khỏe sinh sản
• 1.1.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản ở một số địa phương và giá trị tham khảo cho thị xã Hương Thủy
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ - SỨC KHỎE SINH SẢN THỊ XÃ HƯƠNG THỦY, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Khái quát về điều kiện phát triển của thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.2. Thực trạng dân số - sức khỏe sinh sản trên địa bàn thị xã Hương Thủy từ năm 2014 đến 2016
• 2.3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.4. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản trên địa bàn thị xã Hương Thủy
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ - SỨC KHỎE SINH SẢN, HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ - SỨC KHỎE SINH SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ HƯƠNG THỦY, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Dự báo xu hướng phát triển về dân số - sức khỏe sinh sản tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới
• 3.2. Quan điểm và định hướng giải quyết vấn đề dân số - sức khỏe sinh sản
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về dân số – sức khỏe sinh sản trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.3.1. Khuyến nghị với cơ quan tw và chính quyền địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG ĐỒ, BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về dân số sức khỏe sinh sản

Quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Tại Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, công tác này đã được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Các chính sách dân số được triển khai nhằm giảm tỷ lệ sinh con thứ ba và nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh và tỷ lệ sinh con thứ ba có chiều hướng tăng trở lại. Việc thực hiện các chương trình dân số và sức khỏe sinh sản cần được cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

1.1. Khái niệm cơ bản về dân số và sức khỏe sinh sản

Dân số được định nghĩa là tổng số người cư trú trong một khu vực nhất định, bao gồm các yếu tố như quy mô, cơ cấu và chất lượng. Sức khỏe sinh sản không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật mà còn bao gồm sự thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sức khỏe sinh sản bao gồm các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, kế hoạch hóa gia đình và các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em. Việc hiểu rõ các khái niệm này là cần thiết để xây dựng các chính sách hiệu quả trong quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản.

1.2. Nội dung quản lý nhà nước về dân số sức khỏe sinh sản

Nội dung quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản bao gồm việc xây dựng và thực hiện các chính sách, chương trình nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các chương trình này cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả, từ việc tuyên truyền, giáo dục đến cung cấp dịch vụ y tế. Đặc biệt, việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em là một trong những ưu tiên hàng đầu. Các chính sách cần được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế tại Hương Thủy để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về dân số sức khỏe sinh sản tại Hương Thủy

Thực trạng quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản tại Hương Thủy cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Từ năm 2014 đến 2016, tỷ lệ sinh con thứ ba có giảm nhưng không bền vững. Tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng cao, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời. Công tác tuyên truyền về sức khỏe sinh sản cần được đẩy mạnh hơn nữa để nâng cao nhận thức của người dân. Các dịch vụ y tế cũng cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân, đặc biệt là trong các vùng khó khăn.

2.1. Tình hình dân số và sức khỏe sinh sản tại Hương Thủy

Tình hình dân số tại Hương Thủy cho thấy sự biến động đáng kể trong những năm qua. Tỷ lệ sinh con thứ ba mặc dù có giảm nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra. Các chỉ số về sức khỏe sinh sản như tỷ lệ phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại còn thấp, cho thấy sự cần thiết phải tăng cường các chương trình giáo dục và cung cấp dịch vụ. Việc nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản là rất quan trọng để cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

2.2. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về dân số sức khỏe sinh sản

Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản tại Hương Thủy cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng còn nhiều hạn chế. Công tác tuyên truyền chưa đạt hiệu quả cao, nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về các chính sách dân số và sức khỏe sinh sản. Việc triển khai các chương trình còn thiếu đồng bộ, dẫn đến tình trạng một số địa phương chưa thực hiện tốt các chính sách đã đề ra. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về dân số sức khỏe sinh sản

Để hoàn thiện quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản tại Hương Thủy, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về các chính sách dân số và sức khỏe sinh sản. Thứ hai, cần cải thiện chất lượng dịch vụ y tế, đặc biệt là trong việc cung cấp các biện pháp tránh thai và chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo việc thực hiện các chính sách đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền

Tăng cường công tác tuyên truyền về dân số và sức khỏe sinh sản là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tổ chức các chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của việc kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản. Việc sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại như mạng xã hội cũng cần được khai thác để tiếp cận đến đông đảo người dân, đặc biệt là thanh niên và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

3.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế

Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe sinh sản. Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng y tế, đào tạo nhân lực và cung cấp đầy đủ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc cung cấp các biện pháp tránh thai an toàn và hiệu quả, giúp người dân có quyền lựa chọn phù hợp với nhu cầu của mình. Việc này không chỉ giúp giảm tỷ lệ sinh con thứ ba mà còn nâng cao chất lượng dân số.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản (DS-SKSS) là một trong những nhiệm vụ trọng yếu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, công tác DS-SKSS từ năm 2011 đến 2016 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ hộ nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên có chiều hướng tăng trở lại, mất cân bằng giới tính khi sinh với tỷ lệ 113,91 bé trai trên 100 bé gái năm 2015, và công tác sàng lọc trước sinh, sơ sinh còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về DS-SKSS trên địa bàn thị xã Hương Thủy, thông qua việc phân tích thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2016, với đối tượng là các hoạt động quản lý nhà nước về DS-SKSS tại các xã, phường thuộc thị xã. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần ổn định quy mô dân số, cải thiện chất lượng dân số và phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước và dân số học, trong đó có:

• Lý thuyết quản lý nhà nước: Nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi con người nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững.
• Lý thuyết dân số học: Tập trung vào quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số, cùng các yếu tố ảnh hưởng như sinh, chết, di cư.
• Mô hình quản lý DS-SKSS toàn diện: Bao gồm các thành tố như kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, phòng chống bệnh truyền nhiễm, tư vấn sức khỏe vị thành niên và bình đẳng giới.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: dân số, sức khỏe sinh sản, quản lý nhà nước về dân số, kế hoạch hóa gia đình, mất cân bằng giới tính khi sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê dân số, sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2016 từ Trung tâm DS-KHHGĐ thị xã Hương Thủy; các văn bản pháp luật, chính sách liên quan; khảo sát xã hội học và phỏng vấn chuyên gia.
• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng số liệu thống kê về tỷ lệ sinh, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh; phân tích định tính qua phỏng vấn và đánh giá thực trạng quản lý.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lấy mẫu đại diện các xã, phường trên địa bàn thị xã, tập trung vào cán bộ quản lý, cộng tác viên dân số và người dân trong độ tuổi sinh đẻ.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong khoảng thời gian từ năm 2017 đến 2018, tập trung đánh giá giai đoạn 2011-2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên có xu hướng giảm nhưng không bền vững: Tỷ lệ này giảm trong giai đoạn 2011-2014 nhưng bắt đầu tăng nhẹ trở lại từ năm 2015, với tỷ lệ khoảng 14,5% năm 2016, cho thấy công tác quản lý còn nhiều khó khăn.

2. Mất cân bằng giới tính khi sinh gia tăng: Tỷ lệ giới tính khi sinh năm 2015 đạt 113,91 bé trai trên 100 bé gái, vượt mức cân bằng tự nhiên, gây ra những hệ lụy xã hội lâu dài.

3. Tỷ lệ phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại (CPR) tăng đều: Tỷ lệ này đạt khoảng 75% vào năm 2016, thể hiện sự nâng cao nhận thức và tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

4. Công tác tuyên truyền và cung cấp dịch vụ còn hạn chế: Việc triển khai các chiến dịch truyền thông, sàng lọc trước sinh và sơ sinh chưa đồng đều, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố như sự chưa đồng bộ trong chỉ đạo, thiếu nguồn lực và nhân lực chuyên trách, cũng như nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế. So với các địa phương lân cận như huyện Phong Điền và Phú Lộc, thị xã Hương Thủy có mức độ triển khai các mô hình DS-SKSS chưa đồng đều, đặc biệt trong việc kiểm soát tỷ lệ sinh con thứ ba và mất cân bằng giới tính khi sinh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng tỷ lệ sinh con thứ ba, tỷ lệ CPR và tỷ lệ mất cân bằng giới tính qua các năm, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và hạn chế của công tác quản lý. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của quản lý nhà nước trong việc điều chỉnh các chính sách dân số, đồng thời nhấn mạnh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và cộng đồng để nâng cao hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về DS-SKSS: Sử dụng đa dạng hình thức truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là vùng khó khăn, nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi. Thời gian thực hiện: ngay trong năm 2024; chủ thể: Trung tâm DS-KHHGĐ thị xã phối hợp với các xã, phường.

2. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên, cải thiện chế độ đãi ngộ để giữ chân nhân lực chất lượng cao. Thời gian: 2024-2025; chủ thể: Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh.

3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp dịch vụ: Hoàn thiện hệ thống MIS, cập nhật dữ liệu kịp thời, hỗ trợ giám sát và ra quyết định chính xác. Thời gian: 2024; chủ thể: Trung tâm DS-KHHGĐ thị xã.

4. Kiểm soát và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh: Tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời triển khai các mô hình can thiệp cộng đồng. Thời gian: 2024-2026; chủ thể: UBND thị xã, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh.

5. Xây dựng và duy trì mô hình “Cụm dân cư không có người sinh con thứ ba trở lên”: Mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả mô hình này thông qua ký cam kết và giám sát chặt chẽ. Thời gian: 2024-2025; chủ thể: UBND các xã, phường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về dân số và sức khỏe sinh sản: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, xây dựng chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý công, y tế công cộng: Tài liệu tham khảo bổ ích cho việc học tập, nghiên cứu về quản lý dân số và sức khỏe sinh sản.

3. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan truyền thông: Hỗ trợ xây dựng các chương trình truyền thông, vận động cộng đồng về DS-SKSS dựa trên dữ liệu thực tiễn.

4. Lãnh đạo địa phương và các ban ngành liên quan: Cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội gắn với quản lý dân số.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản là gì?
   Quản lý nhà nước về DS-SKSS là quá trình nhà nước sử dụng quyền lực để điều chỉnh các yếu tố dân số nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững, bao gồm quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số.

2. Tại sao mất cân bằng giới tính khi sinh lại là vấn đề nghiêm trọng?
   Mất cân bằng giới tính khi sinh gây ra các hệ lụy xã hội như thiếu hụt nam, nữ trong tương lai, ảnh hưởng đến hôn nhân, gia đình và ổn định xã hội.

3. Các biện pháp tránh thai hiện đại phổ biến tại thị xã Hương Thủy là gì?
   Bao gồm thuốc tránh thai, bao cao su, vòng tránh thai và triệt sản, với tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đạt khoảng 75% năm 2016.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác DS-SKSS tại địa phương?
   Cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, kiểm soát mất cân bằng giới tính và xây dựng mô hình dân cư không sinh con thứ ba trở lên.

5. Vai trò của cộng tác viên dân số trong quản lý DS-SKSS?
   Cộng tác viên dân số là lực lượng nòng cốt trong truyền thông, thu thập thông tin và cung cấp dịch vụ tại cơ sở, góp phần nâng cao nhận thức và thực hiện chính sách dân số.

Kết luận

• Quản lý nhà nước về dân số - sức khỏe sinh sản tại thị xã Hương Thủy đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong giai đoạn 2011-2016, góp phần nâng cao chất lượng dân số và phát triển kinh tế - xã hội.
• Tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên và mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn là những thách thức cần được kiểm soát chặt chẽ.
• Công tác tuyên truyền, đào tạo cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về DS-SKSS, phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
• Khuyến nghị các cấp chính quyền, ngành y tế và cộng đồng phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp trong thời gian tới, hướng tới phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, phát triển bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ SỨC KHỎE SINH SẢN 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Dân số Dân cư của một vùng là tập hợp những con người cùng cư trú trên một lãnh thổ nhất định. Những tập hợp này có thể được phân lớp theo các đặc trưng khác nhau gắn liền với cá nhân ấy.

Dân số là dân cư được xem xét, nghiên cứu ở góc độ: quy mô, cơ cấu và chất lượng. Nội hàm của khái niệm dân cư không chỉ bao gồm số người, cơ cấu theo độ tuổi và giới tính mà nó còn bao gồm cả các vấn đề kinh tế, văn hoá, sức khoẻ, ngôn ngữ, tức là nó rộng hơn rất nhiều so với nội hàm của khái niệm dân số. Quy mô, cơ cấu dân số trên một lãnh thổ không ngừng biến động do có người được sinh ra, có người bị chết, có người di cư đến và có người di cư đi, hoặc đơn giản chỉ là theo năm tháng, bất cứ ai cũng chuyển từ nhóm tuổi này sang nhóm tuổi khác. Như vậy, nói đến dân số là nói đến quy mô, cơ cấu, chất lượng và những yếu tố gây nên sự biến động như: sinh, chết và di cư.

Quy mô dân số; Là tổng số dân của một vùng, một nước hay các khu vực khác nhau trên thế giới. Những thông tin về quy mô dân số hết sức cần thiết trong phân tích, so sánh với các chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội nhằm lý giải nguyên nhân của tình hình và hoạch định chiến lược phát triển. Để nắm được đầy đủ quy mô dân số trên thông thường sử dụng các phương pháp như điều tra dân số (tổng điều tra DS và điều tra chọn mẫu DS), thống kê và ghi ghép định kỳ về dân số. 7 Luan van Phân bố dân cư: Là sự phân chia số dân một cách tự phát hoặc tự giác theo các đơn vị hành chính, vùng kinh tế.

Để đánh giá việc phân bố dân cư, chỉ tiêu thường được sử dụng đầu tiên là xem xét đến chỉ tiêu mật độ dân số. Mật độ dân số là chỉ tiêu đánh giá sự phân bố dân cư trên một lãnh thổ, đó là tương quan giữa toàn bộ dân tính trên toàn bộ diện tích lãnh thổ mà DS ấy cư trú tại một thời điểm, đơn vị được tính bằng số người/1km2. Cơ cấu dân số: Là sự phân chia tổng số dân của một vùng thành các nhóm theo một hay nhiều tiêu thức (mỗi một tiêu thức là một đặc trưng nhân khẩu học nào đó). Qua đó có thể tiến hành có thể tiến hành nghiên cứu theo các đặc trưng DS học như: cơ cấu DS theo giới tính và độ tuổi.

cơ cấu DS theo trình độ học vấn - văn hóa, tình trạng hôn nhân, dân tộc, tôn giáo, cư trú, hoạt động kinh tế - việc làm. Sức khỏe sinh sản Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) “Sức khỏe sinh sản là sự thoải mái hoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, không chỉ đơn thuần là không có bệnh, tật hoặc tàn phế của hệ thống sinh sản”. Theo Khoản 8 Điều 3 của Pháp lệnh Dân số năm 2003: “Sức khoẻ sinh sản là sự thể hiện các trạng thái về thể chất, tinh thần và xã hội liên quan đến hoạt động và chức năng sinh sản của mỗi người”. Sức khỏe sinh sản là sự thoải mái hoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật hoặc tàn phế của hệ thống sinh sản, điều này cũng hàm ý là mọi người, kể cả nam và nữ đều có quyền nhận được thông tin và tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, các biện pháp kế hoạch hóa gia đình an toàn, có hiệu quả và chấp nhận được sự lựa chọn của mình, bảo đảm cho người phụ nữ trãi qua quá trình thai nghén và sinh đẻ an toàn, tạo cho các cặp vợ chồng cơ may tốt nhất để sinh được đứa con lành 8 Luan van mạnh ( Hội nghị quốc tế về Dân số và phát triển họp tại Cario, thủ đô Ai Cập năm 1994 đã đưa ra định nghĩa về SKSS được tất cả các nước trên Thế giới chấp thuận và cam kết).

Các thành tố của sức khỏe sinh sản: Chương trình hành động của Hội nghị Quốc tế về dân số và Phát triển đã đưa ra 8 thành tố của SKSS. Một là, KHHGĐ bao gồm: tư vấn, thông tin, giáo dục truyền thông, cung cấp dịch vụ KHHGĐ hiệu quả, an toàn tạo điều kiện cho khách hàng tự do lựa chọn một BPTT, giúp cho các cặp vợ chồng và cá nhân tự quyết định có trách nhiệm về số con và khoảng cách giữa các lần sinh. Hai là, sức khoẻ phụ nữ và làm mẹ an toàn: các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em bao gồm cả giáo dục, chăm sóc lúc có thai, trong khi đẻ, sau đẻ và sinh đẻ an toàn. đặc biệt là nuôi con bằng sữa mẹ, chẩn đoán, điều trị các biến chứng của thai nghén và sinh đẻ nhằm nâng cao sức khỏe của người phụ nữ và vấn đề làm mẹ an toàn, nâng cao sức khỏe và tỷ lệ sống của trẻ em.

Ba là, phòng, phát hiện sớm và điều trị ung thư bộ phận sinh dục: ung thư sinh dục là căn bệnh mắc phải ở cả phụ nữ và nam giới. Mọi người đều phải phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị sớm khi mắc phải ung thư bộ phận sinh dục. Bốn là, tư vấn và điều trị vô sinh: một cặp vợ chồng mới cưới, có sức khoẻ bình thường, sau 12 tháng chung sống, trong sinh hoạt tình dục không sử dụng bất kỳ BPTT nào mà chưa có con được xếp vào nhóm vô sinh. Năm là, ngăn ngừa nạo phá thai thông qua dịch vụ KHHGĐ mở rộng và có chất lượng nhằm giúp các cặp vợ chồng không có thai ngoài ý muốn.

Khi đã có thai ngoài ý muốn, cần được tư vấn, thực hiện nạo phá thai an toàn và quản lý các biến chứng của nạo, phá thai. Sáu là, đề phòng và điều trị các bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản và 9 Luan van các bệnh lây truyền qua đường tình dục, kể cả HIV/AIDS. Đây là những bệnh lây truyền theo đường tình dục là chủ yếu (qua âm đạo, hậu môn, miệng), nhưng cũng có thể lây truyền theo những đường khác không phải qua quan hệ tình dục như tiêm chung bơm kim tiêm, kim châm cứu, chung dụng cụ khám phụ khoa, tiếp xúc trực tiếp với tổn thương của bệnh (Viêm Gan B, HIV/AIDS, Giang mai). Vợ lây cho chồng và ngược lại.

Mẹ truyền cho con khi có thai, khi đẻ, khi cho con bú. Cả nam giới và phụ nữ đều có thể mắc, nhưng phụ nữ hay bị mắc hơn, hay bị nặng hơn và dễ trở thành mãn tính hơn. Bao giờ cũng cần điều trị triệt để cho cả vợ và chồng, phòng bệnh rất quan trọng, thực hiện tình dục an toàn, chung thủy một vợ một chồng, tránh quan hệ tình dục với người đang mắc bệnh hoặc có nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, sử dụng riêng bơm kim tiêm một lần, khi đang mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục không nên có thai. Bảy là, tư vấn, chăm sóc sức khỏe và SKSS cho vị thành niên, cung cấp thông tin, kiến thức, giáo dục về tình bạn, tình yêu và kỹ năng sống cho vị thành niên, về giới tính, tình dục an toàn và có trách nhiệm, về phòng tránh thai ngoài ý muốn, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS, về tác hại của nạo phá thai và phá thai an toàn để vị thành niên có kiến thức và lối sống lành mạnh có lợi cho SKSS.

Nội dung của các thông điệp và cách truyền tải cần thu hút được sự quan tâm của vị thành niên. Tạo điều kiện và cơ hội cho vị thành niên tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đảm bảo chất lượng, giảm tỷ lệ nạo phá thai và tránh nạo phá thai không an toàn. Tám là, thông tin, giáo dục và tư vấn về hoạt động tình dục, SKSS và trách nhiệm của cha mẹ cho cả nam, nữ. Thực hiện bình đẳng giới trong chăm sóc SKSS, huy động nam giới có trách nhiệm trong mỗi hành vi tình dục và sinh sản, phòng chống bạo hành trong gia đình, nam giới hỗ trợ, tôn trọng và chia sẻ với phụ nữ trong việc thực hiện các BPTT, sinh đẻ và nuôi dạy con.

Dân số - sức khỏe sinh sản Dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản có mối quan hệ và có tính chất tương hỗ lẫn nhau Để có quy mô dân số ổn định, hạn chế mức sinh thì bên cạnh công tác dân số phải thực hiện các giải pháp như kinh tế-xã hội, hành chính-pháp luật, giáo dục-tuyên truyền để tác động đến ý thức, thay đổi hành vi của con người nhưng mặt khác đòi hỏi phải có vai trò trực tiếp của việc chăm sóc SKSS mà cụ thể là tạo ra các phương tiện tránh thai để thực hiện KHHGĐ cho các cặp vợ chồng và KHHGĐ là một trong những nội dung của SKSS. Ngoài ra, các hoạt động nâng cao chất lượng dân số như sức khỏe bà mẹ và trẻ em, chăm sóc SKSS cho vị thành niên, thanh niên, chăm sóc SKSS người cao tuổi, muốn được triển khai tốt đòi hỏi phải có sự cung cấp các dịch vụ chăm sóc SKSS. Ngược lại, sự gia tăng dân số không kiểm soát được luôn dẫn đến những hệ quả tiêu cực với sức khỏe con người và xã hội, mức sinh cao sẽ tác động xấu đến sức khỏe của bà mẹ và trẻ em. Ngoài ra, các vấn đề SKSS sẽ có nhiều biến đổi để đáp ứng nhu cầu của người dân khi mô hình dân số thay đổi về độ tuổi, giới tính của dân số như những vấn đề liên quan đến chăm sóc SKSS cho người cao tuổi; nhiều vấn đề liên quan đến SKSS vị thành niên (quan hệ tình dục trước hôn nhân, nạo phá thai, HIV/AIDS và các bệnh liên quan đến tình dục).

Chuyển hướng tiếp cận từ dân số-kế hoạch hóa gia đình sang dân số-chăm sóc SKSS ở Việt Nam.