MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đất nước chúng ta đang trong quá trình hội nhập với thế giới. Điều này mang lại nhiều thời cơ mới, vận hội mới trong việc đưa đất nước đạt mục tiêu“đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa”. Đồng thời, chúng ta cũng gặp không ít thách thức, khó khăn trong quá trình hội nhập, toàn cầu hóa.
Dịch Covid -19 đã gây hậu quả nặng nề cho giáo dục - đào tạo và dạy nghề, khi hàng tỉ học sinh, sinh viên trên thế giới, trong đó có Việt Nam phải nghỉ học kéo dài. Tuy nhiên, dịch Covid -19 không chỉ là thách thức mà nó cũng mở ra những cơ hội mới cho giáo dục dạy nghề nước ta. Luật Giáo dục 2019 đã được Quốc hội mới thông qua tháng 6/2019 và có hiệu lực từ 01/7/2020 không có một điều khoản nào quy định trong trường hợp một địa phương, một vùng, hay toàn quốc bị thiên tai, dịch bệnh hay chiến tranh xung đột thì việc dạy, học và thi của học sinh, sinh viên như thế nào. Vì vậy, khi xảy ra dịch Covid-19, Chính phủ, ngành giáo dục - đào tạo và dạy nghề cũng như các địa phương khó khăn, không chủ động trong việc đưa ra giải pháp kịp thời, hiệu quả.
Mặc dù, Bộ Giáo - Đào tạo (GD-ĐT) đã 2 lần dự kiến lùi thời gian kết thúc năm học, thi Trung học phổ thông (THPT) và tinh giản chương trình, sau đó Bộ GD-ĐT đưa ra phương án thi tốt nghiệp THPT năm 2020 trình Thủ Tướng đồng ý với phương án kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 chia làm 2 đợt, nhưng cuối cùng Kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế thi. Ngoài ra, thời đại ngày nay là thời đại mà khoa học - công nghệ đang phát triển như vũ bão. Hàng ngày, hàng giờ có những phát minh, sáng chế mới ra đời thay thế cho các phát minh, sáng chế đã lạc hậu. Bên cạnh đó, nhân loại đang chuyển mình từ nền kinh tế công nghiệp sang nền kinh tế tri thức.
Việt Nam cũng đang “đi tắt, đón đầu”, chuẩn bị các điều kiện để hướng đến xu thế chung này. Nền kinh tế liên tục tăng trưởng của nước ta trong những năm gần đây đã góp phần nâng cao mức sống của người dân, thúc đẩy nhu cầu được học tập, được giáo dục của người dân. Xu hướng học tập suốt đời và hình thành xã hội học tập là một yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Đầu tư cho giáo dục từ chỗ được xem như là phúc lợi xã hội chuyển sang đầu tư cho phát triển và đầu tư xây dựng cơ sở vật chất là tiền đề quan trọng để phát triển bền vững.
Vì vậy, các quốc gia đều nhận thức được vai trò và vị trí hàng đầu của giáo dục, đều phải đổi mới giáo dục để có thể đáp ứng một cách năng động hơn, hiệu quả hơn, trực tiếp hơn những nhu cầu của sự phát triển đất nước. Trong báo cáo của Ban chấp hành trung ương Đảng khoá XI, về phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015, phần II định hướng về phát triển giáo dục và đào tạo, 2 khoa học và công nghệ có nêu "Tạo được chuyển biến cơ bản về phát triển giáo dục và đào tạo, ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất nhà trường”. Theo tinh thần Nghị quyết của Đảng, trước yêu cầu cấp bách về chất lượng giáo dục - đào tạo, Nhà nước đã và đang tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2010-2020 mà Đảng và Nhà nước đã đề ra: "Đổi mới chương trình gắn liền với những yêu cầu về trang bị và sử dụng thiết bị dạy bộ môn theo quan niệm tiên tiến về phương pháp dạy học, coi thiết bị dạy học không chỉ là 3 phương tiện minh hoạ “trực quan hoá” điều trình bày, giảng giải của giáo viên mà chính là nguồn tri thức, phương tiện truyền tải thông tin phương tiện tư duy, nghiên cứu học tập, tiếp cận tự nhiên và xã hội giúp học sinh, sinh viên tự tìm kiến thức. Cần quan tâm khuyến khích giáo viên tăng cường sử dụng thiết bị dạy học, giảm dần và tiến tới khắc phục tình trạng “dạy chay".
Sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới sẽ tạo ra nhiều cơ hội, đồng thời cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với sự nghiệp phát triển giáo dục, đào tạo và dạy nghề của nước ta. Bối cảnh mới tạo cơ hội thuận lợi để giáo dục, đào tạo và dạy nghề tiếp cận các xu thế mới, tri thức mới, những mô hình giáo dục hiện đại. Đào tạo theo tín chỉ là một trong những phương thức đào tạo tiên tiến theo thông lệ quốc tế. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai Nghị quyết 14/NQ-CP về việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2010 trong đó có nhiệm vụ thực hiện đào tạo theo tín chỉ, từ năm học 2014-2015 Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau đã tiến hành triển khai thí điểm đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở một số khoa.
Bắt đầu từ năm học 2017-2018, trước những đòi hỏi của yêu cầu cần đổi mới để nâng cao chất lượng đào tạo và thực tế của Nhà trường, Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường đã quyết tâm chỉ đạo xây dựng chuyển đổi điều chỉnh toàn bộ chương trình đào tạo từ niên chế sang hệ thống tín chỉ. Nhà trường đã xây dựng kế hoạch, chương trình cho việc đổi mới chương trình đào tạo bằng việc xây dựng chương trình đào tạo, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật dạy học mới để đáp ứng cho nhu cầu dạy và học của giảng viên và sinh viên. Nhà trường đã xây dựng nhiều phòng học, phòng Lab, phòng thí nghiệm khang trang được trang bị nhiều thiết bị mới hiện đại. Nhưng do đây là hình thức đào tạo mới nên tính chuyên nghiệp trong xây dựng kế hoạch chỉ đạo, việc quản lý và bố trí sắp xếp các phòng học, phòng Lab, phòng thí nghiệm, tài liệu, giáo trình gặp nhiều khó khăn, chưa sử dụng, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất và thiết bị dạy học dẫn đến tình trạng chỗ thừa chỗ thiếu, phân chia phòng còn chồng chéo, gây lãng phí.
Do đó, việc nghiên cứu các biện pháp quản lý hiệu quả cơ sở vật và thiết bị dạy 3 học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau là vấn đề có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu về vấn đề này, đã có một số tác giả đi sâu nghiên cứu ở các cấp độ khác nhau, mức độ khác nhau về vị trí, vai trò, chức năng cũng như về quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đào tạo theo tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau. Với những lý do đã nêu trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau” làm đề tài nghiên cứu luận văn.
Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tại trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau, đề xuất các biện pháp quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở trường Cao đẳng. Đối tượng nghiên cứu Quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau.
Giả thuyết khoa học Công tác Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau trong bối cảnh đổi mới giáo dục Đại học, Cao đẳng còn khá nhiều bất cập, hạn chế. Nếu đề xuất được các biện pháp có cơ sở khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường. Nhiệm vụ nghiên cứu 5. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau 5.
Khảo sát, phân tích thực trạng quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau 5. Đề xuất biện pháp quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau 6. Phạm vi nghiên cứu 6. Nội dung nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và biện pháp quản lý cơ sở vật và thiết bị 4 dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau.
Không gian nghiên cứu Khảo sát thực trạng quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau. Thời gian nghiên cứu Đề tài nghiên cứu thực trạng quản lý cơ sở vật và thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau vào các năm 2017, 2018 và 2019. Phƣơng pháp nghiên cứu 7. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cứu các tài liệu, các luận án, công trình nghiên cứu; tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu đó nhằm làm cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu.
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: - Phương pháp điều tra - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm - Phương pháp chuyên gia - Phương pháp thống kê toán học để đánh giá kết quả điều tra Các phương pháp trên nhằm khảo sát, phân tích thực trạng vấn đề nghiên cứu và khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất.