CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN 1. Một số vấn đề cơ bản về chi phí đầu tư xây dựng cơ bản 1. Quan niệm, phân loại chi phí đầu tư XDCB 1. Quan niệm chi phí đầu tư XDCB.
Chi iphí iđầu itư ixây idựng ilà itoàn ibộ ichi iphí icần ithiết iđể ixây idụng imới ihoặc isửa ichữa, iiiiii cải itạo, imở irộng icông itrình ixây idựng. iChi iphí iđầu itư ixây idựng iđược ibiểu ithị ibằng icác i tên igọi ikhác inhau itheo itừng igiai iđoạn icủa iquá itrình iđầu itư. iGiai iđoạn ichuẩn ibị iđầu itư i đó ilà itổng imức iđầu itư; igiai iđoạn ithực ihiện ixây idựng icông itrình icủa idự ián iđầu itư iđó ilà i tổng idự itoán icông itrình, idự itoán ichi itiết icác ihạng imục icông itrình, ithanh itoán icác ihợp i đồng ixây ilắp, ithiết ibị ivà icác idịch ivụ ikhác; igiai iđoạn ikết ithúc ixây idựng iđưa idự ián ivào i hoạt iđộng iđó ilà iquyết itoán icông itrình. i Chi iphí iđầu itư ixây idựng icông itrình iđược ihình ithành igắn iliền ivới icác igiai iđoạn đầu itư ixây idựng icông itrình ivà iđược ibiểu ithị iqua icác ichỉ itiêu: itổng imức iđầu itư, idự itoán i công itrình ixây idựng, igiá igói ithầu, igiá ihợp iđồng, igiá ithanh itoán ivà iquyết itoán ichi iphí i đầu itư ixây idựng icông itrình.
i Giai iđoạn itrước ikhi ixây idựng iđược ixác iđịnh itừ ikhi ilập itổng imức iđầu itư iđến ikhi ký ikết ihợp iđồng ivới inhà ithầu iđể ithực ihiện iviệc ixây idựng icông itrình. iTrong igiai iđoạn i này, ichi iphí iđầu itư ixây idựng ihình ithành itrong itừng inội idung ichi iphí ihoặc icông iviệc: i Tổng imức iđầu itư idự ián ilà ikhái itoán ichi iphí itrong igiai iđoạn ilập idự ián igồm: ichi phí ixây idựng; ichi iphí ithiết ibị; ichi iphí iđền ibù igiải iphóng imặt ibằng, itái iđịnh icư; ichi iphí i khác ibao igồm icả ivốn ilưu iđộng iđối ivới icác idự ián isản ixuất ikinh idoanh, ilãi ivay itrong i thời igian ixây idựng ivà ichi iphí idự iphòng. i Tổng imức iđầu itừ idự ián iđược ighi itrong iquyết iđịnh iđầu itư ilà icơ isở iđể ilập ikế hoạch ivà iquản ilý ichi iphí iđầu itư, ixác iđịnh ihiệu iquả iđầu itư icủa idự ián. iĐối ivới idự ián isử i dụng ivốn ingân isách inhà inước, itổng imức iđầu itư ilà igiới ihạn ichi iphí itối iđa imà iCĐT iđược i phép isử idụng iđể iđầu itư ixây idựng icông itrình.
i Tổng imức iđầu itư idự ián iđược ixác iđịnh itrên icơ isở ikhối ilượng icông iviệc icần ithực 8 hiện icủa idự ián, ithiết ikế icơ isở, isuất ivốn iđầu itư, ichi iphí ichuẩn ibị ixây idựng i, ichi iphí ixây i dựng icủa icác idự ián icó itiêu ichuẩn ikinh itế i- ikỹ ithuật itương itự iđã ithực ihiện. i Dự itoán ixây idựng icông itrình: iDự itoán ixây idựng icông itrình iđược ixác iđịnh itheo công itrình ixây idựng. iDự itoán icông itrình ibao igồm idự itoán ixây idựng icác ihạng imục, idự i toán icác icông iviệc icủa icác ihạng imục icông itrình i Dự itoán icông itrình iđược ilập itrên icơ isở ikhối ilượng ixác iđịnh itheo ithiết ikế ikỹ thuật ivới itrường ihợp ithiết ikế i3 ibước, ithiết ikế ibản ivẽ ithi icông ivới itrường ihợp ithiết ikế i2 i bước i; i1 ibước ihoặc itừ iyêu icầu, inhiệm ivụ icông iviệc icần ithực ihiện icủa icông itrình ivà i đơn igiá, iđịnh imức ichi iphí icần ithiết iđể ithực ihiện ikhối ilượng iđó. i Dự itoán ixây idựng icông itrình idùng ixác iđịnh ichính ithức ivốn iđầu itư ixây idựng công itrình iđó, ixây idựng iđược ikế ihoạch icung icấp, isử idụng ivà iquản ilý ivốn.
iTình itoán i hiệu iquả ikinh itế iđầu itư iđể icó icơ isở iso isánh ilựa ichọn igiải ipháp ithiết ikế, iphương ián itố i chức ithi icông. iLàm icơ isở iđể ixác iđịnh igiá igói ithầu, ihợp iđồng igiao inhận ithầu, iđể inhà i thầu ilập ikế ihoạch isản ixuất, icung icấp ivật itư i… iđế iđơn ivị ixây ilắp iđánh igiá ikết iquả ihoạt i động icủa iđơn ivị imình. i Tổng idự itoán ixây idựng icông itrình: iTổng idự itoán ixây idựng icông itrình ilà itoàn ibộ chi iphí icần ithiết idự itính iđể iđầu itư ixây idựng icác icông itrình ihạng imục icông itrình ithuộc i dự ián. iTổng idự itoán iđược ixác iđịnh iở ibước ithiết ikế ikỹ ithuật ivới itrường ihợp ithiết ikế i3 i bước, ithiết ikế ibản ivẽ ithi icông ivới itrường ihợp ithiết ikế i2 ibước i; i1 ibước ivà ilà icăn icứ iđể i quản ilý ichi iphí iđầu itư ixây idựng icông itrình.
i Giai đoạn thực hiện xây dựng công trình chiếm phần lớn chi phí đầu tư của công trình. Các hạng mục quan trọng của công trình đều được thực hiện việc thi công vì vậy việc giải ngân vốn cần tiến hành nhanh chóng nhưng vẫn phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ. Chi iphí iđược ihình ithành itrong icác icông itác: ithực ihiện iGPMB; ichuẩn ibị imặt bằng ixây idựng, irà iphá ibom imìn i(nếu icó); ikhảo isát ixây idựng; ilập, ithẩm iđịnh, iphê iduyệt i thiết ikế, idự itoán ixây idựng; itổ ichức iđấu ithầu, ilựa ichọn inhà ithầu ivà iký ikết ihợp iđồng ixây i dựng; ithi icông ixây idựng icông itrình; igiám isát ithi icông ixây idựng; itạm iứng, ithanh itoán i khối ilượng ihoàn ithành; inghiệm ithu icông itrình ixây idựng ihoàn ithành;quyết itoán ichi iphí i đầu itư ixây idựng icông itrình; ibàn igiao icông itrình ihoàn ithành iđưa ivào isử idụng; ivận i 9 hành, ichạy ithử ivà ithực ihiện icác icông iviệc icần ithiết ikhác. i Giai iđoạn ikết ithúc ixây idựng icông itrình: iCác icông itrình ixây idựng isử idụng ivốn ngân isách inhà inước ivà ivốn inhà inước ingoài ingân isách isau ikhi ihoàn ithành iđều iphải i thực ihiện iquyết itoán ichi iphí iđầu itư ixây idựng icông itrình.
iBao igồm icác icông itác: iquyết i toán ichi iphí iđầu itư ixây idựng icông itrình; ibàn igiao icông itrình ihoàn ithành iđưa ivào isử i dụng; ivận ihành, ichạy ithử ivà ithực ihiện icác icông iviệc icần ithiết ikhác. Phân loại chi phí đầu tư XDCB Căn cứ điều kiện cụ thể và yêu cầu kỹ thuật của dự án, chi phí đầu tư XDCB bao gồm các loại sau: Chi phí lập, thẩm định báo cáo tiền khả thi, báo cáo khả thi: Đây là các chi phí liên quan đến việc thu thập dữ liệu hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và khả thi của dự án đầu tư XDCB: Báo icáo inghiên icứu itiền ikhả ithi iđầu itư ixây idựng ilà itài iliệu itrình ibày icác inội dung inghiên icứu isơ ibộ ivề isự icần ithiết, itính ikhả ithi ivà ihiệu iquả icủa iviệc iđầu itư ixây i dựng, ilàm icơ isở ixem ixét, iquyết iđịnh ichủ itrương iđầu itư ixây idựng. i Báo icáo inghiên icứu ikhả ithi iđầu itư ixây idựng ilà itài iliệu itrình ibày icác inội dung inghiên icứu ivề isự icần ithiết, imức iđộ ikhả ithi ivà ihiệu iquả icủa iviệc iđầu itư ixây i dựng itheo iphương ián ithiết ikế icơ isở iđược ilựa ichọn, ilàm icơ isở ixem ixét, iquyết iđịnh i đầu itư ixây idựng. i Chi iphí ikhảo isát; ichi iphí iđền ibù, igiải iphóng imặt ibằng: iLà icác ikhoản ichi iphí khảo isát, ichi iphí ibồi ithường, ihỗ itrợ ivà itái iđịnh icư igồm ichi iphí ibồi ithường ivề iđất, i nhà, icông itrình itrên iđất, icác itài isản igắn iliền ivới iđất, itrên imặt inước ivà ichi iphí ibồi i thường ikhác itheo iquy iđịnh; icác ikhoản ihỗ itrợ ikhi inhà inước ithu ihồi iđất; ichi iphí itái i định icư; ichi iphí itổ ichức ibồi ithường, ihỗ itrợ ivà itái iđịnh icư; ichi iphí isử idụng iđất itrong i thời igian ixây idựng i(nếu icó); ichi iphí ichi itrả icho iphần ihạ itầng ikỹ ithuật iđã iđược iđầu i tư ixây idựng i(nếu icó) ivà icác ichi iphí icó iliên iquan ikhác.
i Chi iphí ixây idựng icông itrình i(bao igồm: ixây idựng icông itrình ichính ivà ixây dựng icông itrình iphụ itrợ): iChi iphí ixây idựng igồm ichi iphí iphá idỡ icác icông itrình ixây i dựng, ichi iphí isan ilấp imặt ibằng ixây idựng, ichi iphí ixây idựng icác icông itrình, ihạng i mục icông itrình, ixây idựng icông itrình itạm, icông itrình iphụ itrợ iphục ivụ ithi icông. i 10 Chi iphí ithiết ibị: iChi iphí ithiết ibị igồm ichi iphí imua isắm ithiết ibị icông itrình ivà thiết ibị icông inghệ; ichi iphí iđào itạo ivà ichuyển igiao icông inghệ i(nếu icó); ichi iphí ilắp iđặt, i thí inghiệm, ihiệu ichỉnh; ichi iphí ivận ichuyển, ibảo ihiểm; ithuế ivà icác iloại iphí, ichi iphí iliên i quan ikhác. i Chi iphí ikhác i(chi iphí itư ivấn; ichi iphí iQLDA.): iChi iphí iQLDA igồm icác ichi phí iđể itổ ichức ithực ihiện icác icông iviệc iQLDA itừ igiai iđoạn ichuẩn ibị idự ián, ithực i hiện idự ián ivà ikết ithúc ixây idựng iđưa icông itrình icủa idự ián ivào ikhai ithác isử idụng. i iChi iphí itư ivấn iđầu itư ixây idựng igồm ichi iphí itư ivấn ikhảo isát, ilập iBáo icáo nghiên icứu itiền ikhả ithi i(nếu icó), ilập iBáo icáo inghiên icứu ikhả ithi, ilập iBáo icáo ikinh i tế i- ikỹ ithuật, ichi iphí ithiết ikế, ichi iphí itư ivấn igiám isát ixây idựng icông itrình ivà icác i chi iphí itư ivấn ikhác iliên iquan.
i iChi iphí ikhác igồm ichi iphí ihạng imục ichung inhư iquy iđịnh itại iĐiểm iđ iKhoản 2 iĐiều i8 iNghị iđịnh i32/2015/NĐ-CP. i Chi iphí idự iphòng: iBao igồm ichi iphí idự iphòng icho ikhối ilượng icông iviệc iphát sinh ivà ichi iphí idự iphòng icho iyếu itố itrượt igiá itrong ithời igian ithực ihiện idự ián. i Căn icứ ivào ikhoản imục ichi iphí iđầu ivào icủa idự ián, ichi iphí iđầu itư iXDCB chính ilà icác itrực itiếp iphí icho idự ián ibao igồm icác ikhoản ichi iphí isau: i Chi iphí inguyên, ivật iliệu: iChi iphí inguyên, ivật iliệu ilà inhững ikhoản ichi iphí iliên quan itới iviệc isử idụng inguyên iliêu, ivật iliệu iphục ivụ itrực itiếp icho iquá itrình isản ixuất isản i phẩm ixây idựng. iĐối ivới icác iđơn ivị ithi icông icông itrình, ichi iphí inguyên ivật iliệu ithường i chiếm itỷ itrọng ilớn itrong itổng ichi iphí, ido ivậy, inếu itiết ikiệm iđược ikhoản ichi iphí inày isẽ i góp iphần ilàm igiảm igiá ithành ivà ităng ilợi inhuận.
i Chi iphí inhân icông: iChi iphí inhân icông ilà ichi iphí iđể itrả ilương ivà icác ikhoản itrích theo ilương icho icông inhân isản ixuất itrực itiếp. iCác idoanh inghiệp ixây idựng iViệt iNam i hiện inay ido icơ isở ivật ichất, itrang ithiết ibị ikỹ ithuật icòn ilạc ihậu idẫn iđến inăng isuất ilao i động ichưa icao, icòn isử idụng inhiều ilao iđộng itrực itiếp ivào isản ixuất. iDo iđó ichi iphí inhân i công icòn ichiếm itỷ itrọng iđáng ikể itrong itổng ichi iphí. iĐể igiảm ichi iphí, ihạ igiá ithành isản i phẩm, inâng icao ikhả inăng icạnh itranh iđòi ihỏi icác idoanh inghiệp iphải itìm ibiện ipháp iđể i giảm ichi iphí itiền ilương icông inhân itrực itiếp itrên imột iđơn ivị isản iphẩm.
iTuy inhiên, iviệc i hạ ithấp ichi iphí itiền ilương iphải ihợp ilý ibởi ivì itiền ilương ilà imột ihình ithức itrả ithù ilao icho i 11 người ilao iđộng.