Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Cử Nhân Sư Phạm Theo Tiếp Cận TQM và Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chất lượng đào tạo cử nhân sư phạm theo TQM và ứng dụng công nghệ thông tin trong đại học đa ngành.

• Tác giả: Nguyễn Trung Kiên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Khánh Đức
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Cử Nhân Sư Phạm Theo Tiếp Cận TQM
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Cử Nhân Sư Phạm

Bài viết này tập trung vào việc phân tích và đề xuất hệ thống quản lý chất lượng đào tạo cử nhân sư phạm theo tiếp cận TQM. Sự cấp thiết của vấn đề này xuất phát từ thực tế chất lượng đào tạo sư phạm hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục. TQM trong giáo dục được xem là giải pháp để cải thiện chất lượng một cách toàn diện và liên tục. Luận án này sẽ đi sâu vào cơ sở lý luận, thực trạng, và các giải pháp cụ thể để triển khai TQM trong đào tạo sư phạm tại các trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng là một yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo chất lượng đào tạo. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng đội ngũ giáo viên có năng lực, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý chất lượng trong giáo dục

Quản lý chất lượng là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nó bao gồm việc thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục, quy trình đánh giá, và các biện pháp cải tiến liên tục. Quản lý chất lượng không chỉ tập trung vào kết quả đầu ra mà còn chú trọng đến quá trình đào tạo và các nguồn lực đầu vào. "Xây dựng và thực hiện lộ trình chuyển sang chế độ đào tạo theo hệ thống tín chỉ, tạo điều kiện thuận lợi để ngƣời học tích luỹ kiến thức, chuyển đổi ngành nghề, liên thông, chuyển tiếp tới các cấp học tiếp theo ở trong nƣớc và ở nƣớ c ngoài" (Nghị quyết 14/2005/NQ-CP). Việc áp dụng ISO trong giáo dục và các mô hình quản lý chất lượng khác giúp các trường đại học chuẩn hóa quy trình và nâng cao uy tín.

1.2. Tiếp cận TQM trong quản lý đào tạo sư phạm

TQM trong giáo dục là một triết lý quản lý tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng (sinh viên, nhà tuyển dụng, xã hội) và cải tiến liên tục các quy trình. Áp dụng TQM trong đào tạo sư phạm đòi hỏi sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ giảng viên, sinh viên đến cán bộ quản lý. Các nguyên tắc của TQM bao gồm: định hướng vào khách hàng, lãnh đạo, sự tham gia của mọi người, tiếp cận theo quy trình, cải tiến liên tục, quyết định dựa trên dữ liệu, và quản lý mối quan hệ. Việc xây dựng mô hình TQM phù hợp là rất quan trọng. Hệ thống đảm bảo chất lượng giáo dục là tiền đề quan trọng để áp dụng TQM.

II. Thách Thức Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Cử Nhân Sư Phạm

Hiện nay, quản lý chất lượng đào tạo cử nhân sư phạm đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh các trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Một trong những vấn đề lớn là sự khác biệt về tiêu chuẩn chất lượng giữa các khoa, bộ môn. Việc đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong chương trình đào tạo là một bài toán khó. Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính và nhân lực dành cho đào tạo sư phạm còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và cơ sở vật chất. Sự thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ và yêu cầu của thị trường lao động cũng đặt ra những thách thức mới cho việc cập nhật chương trình và phương pháp giảng dạy. Theo tác giả luận án, chất lượng đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Cần có những giải pháp đồng bộ để vượt qua những thách thức này.

2.1. Vấn đề về tiêu chuẩn chất lượng và đánh giá chất lượng

Việc xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn chất lượng thống nhất là một thách thức lớn trong quản lý chất lượng đào tạo. Các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo cần phải rõ ràng, khách quan và phù hợp với đặc thù của từng ngành sư phạm. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, và đại diện nhà tuyển dụng trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn. Việc kiểm định và công nhận chất lượng đào tạo cũng cần được thực hiện một cách nghiêm túc và minh bạch để đảm bảo đảm bảo chất lượng giáo dục.

2.2. Hạn chế về nguồn lực và cơ sở vật chất

Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo. Đầu tư vào trang thiết bị dạy học hiện đại, phòng thí nghiệm, thư viện, và công nghệ thông tin là cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Bên cạnh đó, việc thu hút và giữ chân đội ngũ giảng viên giỏi cũng là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh về nhân lực. Vấn đề nguồn lực đào tạo còn hạn chế ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo.

2.3. Khó khăn trong việc áp dụng phương pháp giảng dạy mới

Việc đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của sinh viên là một yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới như dạy học dự án, dạy học theo nhóm, và sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn. Giảng viên cần được đào tạo, bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy mới và được tạo điều kiện để áp dụng chúng vào thực tế. Cần chú trọng đến phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại.

III. Giải Pháp Xây Dựng Hệ Thống Quản Lý Chất Lượng TQM

Để giải quyết những thách thức trên, việc xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng toàn diện theo tiếp cận TQM là cần thiết. Hệ thống này cần bao gồm các yếu tố: xây dựng chính sách chất lượng, thiết lập bộ máy quản lý chất lượng, xây dựng quy trình đánh giá và cải tiến chất lượng, và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Chính sách chất lượng cần phải rõ ràng, cụ thể và phù hợp với mục tiêu phát triển của trường. Bộ máy quản lý chất lượng cần có đủ năng lực và quyền hạn để thực hiện các hoạt động đảm bảo chất lượng. Quy trình đánh giá và cải tiến chất lượng cần được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục. "Thực hiện đảm bảo chất lƣợng theo bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lƣợng của ĐH QGHN là khâu then chốt cho sự phát triển bền vững", trích dẫn từ kế hoạch chiến lược của Trường Đại học Giáo dục.

3.1. Xây dựng chính sách chất lượng và văn hóa chất lượng

Chính sách chất lượng là nền tảng cho mọi hoạt động quản lý chất lượng. Chính sách này cần xác định rõ mục tiêu chất lượng, cam kết của lãnh đạo, và trách nhiệm của các thành viên trong tổ chức. Văn hóa chất lượng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của hệ thống TQM. Cần tạo ra một môi trường làm việc mà mọi người đều ý thức được tầm quan trọng của chất lượng và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động cải tiến.

3.2. Thiết lập bộ máy quản lý chất lượng hiệu quả

Bộ máy quản lý chất lượng cần được tổ chức một cách khoa học và hiệu quả. Cần có một bộ phận chuyên trách về đảm bảo chất lượng để điều phối các hoạt động, đánh giá, và cải tiến chất lượng. Các thành viên trong bộ phận này cần có đủ kiến thức, kỹ năng, và kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ. Bộ máy quản lý chất lượng cần có mối quan hệ chặt chẽ với các khoa, bộ môn, và các đơn vị liên quan.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng. Các hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) và hệ thống thông tin quản lý đào tạo (TMIS) giúp thu thập, xử lý, và phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này giúp nhà quản lý có được thông tin đầy đủ và kịp thời để đưa ra các quyết định đúng đắn. Cần xây dựng khung chương trình đào tạo dựa trên ứng dụng CNTT.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình TQM

Việc ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiếp cận TQM cần được thực hiện một cách bài bản và có kế hoạch. Cần tiến hành đánh giá thực trạng, xác định các vấn đề ưu tiên, và xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể. Trong quá trình triển khai, cần theo dõi, đánh giá, và điều chỉnh kế hoạch một cách linh hoạt. Sự tham gia của tất cả các bên liên quan là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công. Kết quả thử nghiệm cho thấy, việc áp dụng quy trình PDCA trong giáo dục giúp cải thiện chất lượng đào tạo một cách đáng kể. Sự hài lòng của sinh viên và nhà tuyển dụng là thước đo quan trọng.

4.1. Đánh giá mức độ hài lòng của sinh viên và nhà tuyển dụng

Sự hài lòng của sinh viên và nhà tuyển dụng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng. Cần tiến hành khảo sát, phỏng vấn, và thu thập thông tin phản hồi từ sinh viên và nhà tuyển dụng để đánh giá mức độ đáp ứng của chương trình đào tạo với yêu cầu của thị trường lao động. Cần cải tiến chương trình đào tạo dựa trên thông tin phản hồi này.

4.2. Đo lường và đánh giá các chỉ số chất lượng

Cần xác định các chỉ số chất lượng đào tạo phù hợp và tiến hành đo lường, đánh giá chúng một cách thường xuyên. Các chỉ số này có thể bao gồm: tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, điểm trung bình của sinh viên, và số lượng công trình nghiên cứu khoa học của giảng viên. Cần theo dõi và phân tích các chỉ số này để đánh giá hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng.

4.3. Kiểm định chất lượng và công nhận

Việc kiểm định chất lượng và công nhận là một bước quan trọng để khẳng định uy tín và chất lượng của chương trình đào tạo. Cần chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ các quy trình kiểm định chất lượng. Kết quả kiểm định chất lượng cần được công khai minh bạch và sử dụng để cải tiến chương trình đào tạo. Cần tuân thủ các chuẩn đầu ra trong quá trình kiểm định.

V. Kết Luận Tương Lai Của Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Sư Phạm

Quản lý chất lượng đào tạo cử nhân sư phạm theo tiếp cận TQM và ứng dụng công nghệ thông tin là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Việc xây dựng và triển khai hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu của xã hội, và nâng cao vị thế của các trường đại học. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng và mở rộng phạm vi áp dụng đến các ngành đào tạo khác. Cải tiến chất lượng liên tục là chìa khóa để thành công. Theo tác giả luận án, mô hình a+b là một mô hình đào tạo mới và cần có hệ thống quản lý chất lượng phù hợp.

5.1. Sự cần thiết của cải tiến liên tục trong quản lý chất lượng

Cải tiến chất lượng liên tục là một nguyên tắc quan trọng của TQM. Cần tạo ra một môi trường làm việc mà mọi người đều có ý thức cải tiến và sẵn sàng đóng góp vào các hoạt động cải tiến. Cần áp dụng các công cụ và phương pháp cải tiến chất lượng như Kaizen trong giáo dục để nâng cao hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng.

5.2. Mở rộng phạm vi áp dụng TQM đến các ngành đào tạo khác

Kinh nghiệm từ việc áp dụng TQM trong đào tạo sư phạm có thể được sử dụng để mở rộng phạm vi áp dụng đến các ngành đào tạo khác. Cần nghiên cứu, đánh giá, và điều chỉnh hệ thống quản lý chất lượng để phù hợp với đặc thù của từng ngành đào tạo. Chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác giữa các ngành đào tạo là rất quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án đƣợc trình bày trong ba chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lƣợng đào tạo đại học Chƣơng 2: Thực trạng đào tạo và quản lý chất lƣợng đào tạo cử nhân sƣ phạm trong Đại học đa ngành đa lĩnh vực Chƣơng 3: Hệ thống quản lý chất lƣợng đào tạo trong Đại học đa ngành đa lĩnh vực theo tiếp cận TQM và ứng dụng công nghệ thông tin (LUAN.vuc 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. N oà nướ Với quan điểm giáo dục đại học là một loại hình dịch vụ giáo dục, các quan điểm, mô hình quản lý chất lƣợng giáo dục đại học đã và đang đƣợc vận dụng và phát triển từ các quan điểm, mô hình quản lý chất lƣợng trong các loại hình dịch vụ và sản xuất-kinh doanh.

Tƣ duy về quản lý chất lƣợng hiện đại đã có những bƣớc phát triển từ các quan điểm, mô hình kiểm soát chất lƣợng và đảm bảo chất lƣợng đến quan điểm và mô hình quản lý chất lƣợng tổng thể TQM (Total Quality Management). Các chuyên gia về chất lƣợng ngƣời Mỹ, Joseph Juran và W.Edwards Deming, từ kinh nghiệm thực tiễn hƣớng dẫn phƣơng pháp quản lý cho các công ty của Nhật, đã xây dựng thành hệ thống lý luận về TQM. Đến nay các tác phẩm và phát biểu của Deming và Juran về TQM trong các khóa đào tạo cho các doanh nhân vẫn đƣợc xem là cơ sở lý luận nền tảng cho lĩnh vực quản trị chất lƣợng. Với cuốn “Cẩm nang kiểm soát chất lƣợng” đã đƣa ra mô hình về qui trình áp dụng TQM mà ông gọi là bộ ba chất lƣợng.

Cùng với Joseph Juran và W.Edwards Deming, Philip B. Feigenbaum cũng đƣợc biết đến nhƣ các nhà lý luận hàng đầu về TQM. Năm 1987, trong tác phẩm “Kiểm soát chất lƣợng toàn diện” (“Total Quality Control”), Feigenbaum đã đƣa ra định nghĩa nổi tiếng về TQM: “Quản lý chất lƣợng tổng thể là một hệ thống hữu hiệu nhằm hội nhập những nỗ lực về phát triển chất lƣợng, duy trì chất lƣợng và cải tiến chất lƣợng của nhiều tổ nhóm trong một tổ chức để có thể tiếp thị, áp dụng khoa học kỹ thuật, sản xuất và cung ứng dịch vụ nhằm thỏa mãn hoàn toàn nhu cầu của khách hàng một cách kinh tế nhất”. Vào những năm 1970, thành công của TQM trong các doanh nghiệp đã làm thay đổi cả nền kinh tế Nhật Bản.

Thông qua quá trình triển khai quản lý chất lƣợng trong các doanh nghiệp, ngƣời Nhật phát triển các tƣ tƣởng của TQM và tạo nên một văn hóa cải tiến liên tục (tiếng Nhật gọi là Kaizen).vuc 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Từ những thành công này, một số tác phẩm đã đƣợc dịch hoặc xuất bản ở Việt Nam nhƣ: “Thế kỷ 21 - Phƣơng thức quản lý vƣợt trên cả ngƣời Nhật Bản và ngƣời Trung Quốc” của Dan Waters [36]; “Quản lý chất lƣợng theo phƣơng pháp Nhật” của Kaoru Ishikawa [76]; “Quản lý chất lƣợng đồng bộ” của John S. Trong giáo dục, các nhà nghiên cứu đã đề cập đến TQM trên cơ sở phân tích các đặc trƣng của chất lƣợng giáo dục. “Managing Quality in Schools” của John West - Burnham [102] là một công trình nghiên cứu tổng hợp về TQM trong giáo dục. Tác phẩm này đã trình bày một cách hệ thống các quan niệm về chất lƣợng và khách hàng của giáo dục, về văn hóa, sự lãnh đạo và nhấn mạnh vai trò con ngƣời trong TQM.

Từ thực tế áp dụng TQM trong các trƣờng học, tác giả đã đƣa ra một mô hình khái quát, gọi là mô hình “Các thành tố của chất lƣợng tổng thể” (The Components of Total Quality). Với công trình “Total Quality Management in Higher Education”, nhà nghiên cứu ngƣời Anh Sallis E. [103] xem xét các vấn đề của TQM trong một bối cảnh rộng lớn của GDĐH nƣớc Anh. Cuốn sách đƣợc tác giả xem nhƣ một công trình tập thể, bởi nó tập hợp ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu và quản lý từ nhiều trƣờng ĐH nƣớc Anh.

đã khái quát các thành tố của TQM trong một sơ đồ, gọi là “Vòng tròn chất lƣợng” (Quality circle). Các nghiên cứu về quản lý chất lƣợng đào tạo theo học chế tín chỉ đã đƣợc áp dụng ở Mỹ từ thế kỷ 19 và đƣợc triển khai rộng rãi ở nhiều nƣớc trên thế giới. Cùng với sự phát triển của phƣơng thức đào tạo này, rất nhiều công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố; nhiều cuốn sách về hệ thống tín chỉ học tập và cách thức quản lý đào tạo theo hệ thống này đã đƣợc xuất bản. Các nhà nghiên cứu giáo dục ở Mỹ - cái nôi của học chế tín chỉ là những ngƣời đầu tiên nghiên cứu về hệ thống học tập này và cách thức quản lý hệ thống học tập này.

Trong tài liệu “The Academic Credit System in Higher Education: Effectiveness and Relevance in Developing Country” (Hệ thống tín chỉ học tập trong giáo dục đại học: Tính hiệu quả và sự thích hợp ở các nƣớc đang phát triển), tác giả Omporn Regel đã trình bày tổng quan về hệ thống tín chỉ với những khái niệm, quá trình triển khai đào tạo, các ƣu nhƣợc điểm của hệ thống, những điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho sự chuyển đổi thành công và khả năng áp dụng hệ (LUAN.vuc 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thống tín chỉ trong các nƣớc đang phát triển, một số bài học rút ra từ kinh nghiệm của Mỹ và thế giới về hệ thống tín chỉ. Trong công trình này, tác giả đã phân tích khả năng áp dụng hệ thống tín chỉ học tập mà các nƣớc đang phát triển có thể xem xét điều kiện triển khai nhằm nâng cao chất lƣợng và hiệu quả đào tạo của các trƣờng đại học. Omporn Regel cho rằng, khi triển khai đào tạo theo hệ thống tín chỉ, các nƣớc đang phát triển không nên chấp nhận mô hình của Mỹ một cách dập khuôn mà cần xem xét các yếu tố để xây dựng những kế hoạch thực hiện riêng gắn với điều kiện, hoàn cảnh và văn hoá. Một số yếu tố quan trọng để chuyển đổi thành công quá trình dạy học theo hệ thống tín chỉ cũng đƣợc tác giả đề cập.

Trƣớc hết, đó là sự ủng hộ, đồng thuận của xã hội, chính phủ và các thành viên có liên quan trực tiếp đến quá trình đào tạo, sau đó là sự phù hợp các yêu cầu đối với các thành tố của quá trình dạy học (Chƣơng trình, nội dung, phƣơng pháp dạy và học; Đội ngũ giảng viên; Kiểm tra - đánh giá;…). Hiện nay, quá trình dạy học theo hệ thống tín chỉ của rất nhiều trƣờng đại học ở Mỹ, Anh, Nhật Bản, Philippin, Đài loan, Hàn Quốc, Malaisia, Nigeria, Uganda, Trung Quốc, Thái Lan. đã đi vào nề nếp. Tuy nhiên, các nhà khoa học giáo dục vẫn không ngừng nghiên cứu về hình thức đào tạo này nhằm ngày càng cải thiện chất lƣợng giáo dục cũng nhƣ cách thức quản lý để phát huy các mặt tích cực của quá trình đào tạo và phù hợp với sự phát triển của xã hội.

Tron nướ Ở Việt Nam, đã có một số công trình nghiên cứu về TQM đƣợc trình bày dƣới dạng giáo trình nhƣ: “Quản lý chất lƣợng trong các tổ chức” do tác giả Nguyễn Đình Phan chủ biên [85] ; “Quản lý chất lƣợng toàn diện” của tác giả Vũ Quốc Bình [4]. Có tác phẩm nghiên cứu về TQM theo tiếp cận tích hợp giữa lý thuyết và thực tiễn quản lý chất lƣợng trong doanh nghiệp nhƣ: “TQM – Quản trị chất lƣợng toàn diện” do tác giả Nguyễn Quốc Tuấn chủ biên [91]; “Bảy công cụ quản lý chất lƣợng” của tác giả Đặng Đình Cung (Việt kiều ở Pháp) [30]. Việc nghiên cứu triển khai TQM trong các doanh nghiệp càng đƣợc quan tâm nhiều hơn trong thời gian gần đây. Năm 2009 Tổng cục Đo lƣờng chất lƣợng Việt Nam đã tiến hành một công trình nghiên cứu tập thể lớn với mục đích phổ biến áp dụng TQM trong các doanh nghiệp nƣớc ta.

Trong giáo dục, đã xuất hiện ngày càng nhiều các công trình (LUAN.vuc 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nói đến TQM. Công trình nghiên cứu cấp Nhà nƣớc về Kiểm định chất lƣợng và Quản lý chất lƣợng giáo dục của nhóm chuyên gia Đại học Quốc gia Hà Nội do tác giả Nguyễn Đức Chính đứng đầu [28] đã khẳng định sự phù hợp của TQM với các điều kiện đặc thù của giáo dục. Trong các công trình nghiên cứu về chất lƣợng giáo dục, tác giả Nguyễn Lộc đã phân tích quan điểm TQM từ khái niệm, tên gọi, nội dung đến cơ hội vận dụng vào trƣờng ĐH nƣớc ta. Trần Kiểm, tác giả cuốn sách “Tiếp cận hiện đại trong GD” [65] cho rằng, với tiếp cận TQM, nguyên tắc bảo đảm chức năng của từng ngƣời, từng bộ phận là nguyên tắc cần thiết để có đƣợc sự hợp tác và cam kết trách nhiệm.

Nghiên cứu về văn hóa chất lƣợng trong cơ sở giáo dục, nội dung có tầm quan trọng hàng đầu đối với TQM, tác giả Lê Đức Ngọc [80] đƣa ra định nghĩa: “Văn hóa chất lƣợng một cơ sở đào tạo đƣợc hiểu là: Mọi thành viên (từ ngƣời học đến cán bộ quản lý), mọi tổ chức (từ các phòng, ban đến các tổ chức đoàn thể) đều biết công việc của mình thế nào là có chất lƣợng và đều làm theo yêu cầu chất lƣợng ấy”. Ngoài ra, nhiều bài viết, công trình nghiên cứu về quản lý chất lƣợng và TQM của các nhà khoa học khác (Trần Khánh Đức [44], Nguyễn Phƣơng Nga [78], Phạm Thành Nghị [79],.) đã đề cập đến TQM ở nhiều khía cạnh khác nhau. Tác giả Phạm Thành Nghị, khi nghiên cứu về chất lƣợng và quản lý chất lƣợng đào tạo đã tổng hợp thành ba trƣờng phái lý thuyết: Lý thuyết về sự khan hiếm của chất lƣợng, lý thuyết về sự gia tăng giá trị và lý thuyết về chất lƣợng xét theo nhiệm vụ và mục tiêu đào tạo. Lý thuyết về sự khan hiếm của sản phẩm chất lƣợng cao ở bậc đào tạo đại học đã đƣa ra một số tiêu chí để chứng minh rằng chất lƣợng tuân theo quy luật hình chóp.

Chất lƣợng chỉ có ở số lƣợng sản phẩm đào tạo rất hạn chế, nó phụ thuộc vào: Chi phí, nguồn lực, quy mô của trƣờng, sự tuyển chọn và sự công nhận trong phạm vi toàn quốc. Lý thuyết gia tăng giá trị cho rằng, các trƣờng có chất lƣợng cao là các trƣờng làm tăng sự khác biệt của kiến thức, kỹ năng và thái độ của ngƣời học từ khi vào trƣờng đến khi tốt nghiệp.