Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu các vấn đề 1. Những nghiên cứu về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non Có nhiều tác giả nghiên cứu về năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, trong đó tập trung vào các hướng nghiên cứu sau: Qua tổng quan, có thể xác định một số nghiên cứu sau đây về giáo viên mầm non và Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Tác giả Nguyễn Thị Hoàng Yến (2020) cho rằng có hai yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nghề nghiệp của giáo viên mầm non: yếu tố tâm lý cá nhân và yếu tố sinh lý (hình thành kỹ năng và ý thức cá nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển). Từ việc có ý thức nghề, sinh viên cũng như giáo viên mầm non sẽ tích cực học tập, rèn luyện và sẵn sàng chấp nhận khó khăn thử thách để hoàn thành nhiệm vụ (Trong việc đào tạo giáo viên mầm non có chất lượng thì yếu tố quyết định hàng đầu là đội ngũ giảng viên.
Tác giả đã đề xuất một số biện pháp phát triển năng lực giáo viên mầm non theo hướng tiếp cận kỹ năng sư phạm trong quá trình đào tạo giáo viên mầm non: quản lý mục tiêu đào tạo bồi dưỡng; quản lý nội dung đào tạo, bồi dưỡng; quản lý phương pháp dạy học trong các khoa, trường sư phạm, phương pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên mầm non; quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên, kết quả bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên mầm non. Tác giả Phạm Bích Ngọc (2017) nhận định: Nuôi dạy con cái là một nghề khó khăn, đa dạng và tế nhị, đòi hỏi người lao động phải được đào tạo bài bản, kỹ càng. Vì vậy, người giáo viên là người lao động đa chức năng và phải có những phẩm chất của một người mẹ, một nhà giáo dục, một nghệ 8 sĩ, một bác sĩ, một người chăm sóc. Hoạt động chuyên môn của GVMN phải có tính tích hợp cao.
Đặc điểm quan trọng nhất của công việc trong giáo dục mầm non là trong suốt quá trình làm việc luôn có sự đối thoại giữa giáo viên và trẻ. Trẻ em rất nhanh bắt chước những thói quen xấu của người lớn. Trẻ em dành phần lớn thời gian với giáo viên mỗi ngày. Vì vậy, thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục, giáo viên mầm non tác động đến việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Thông qua các hoạt động hàng ngày, giáo viên truyền cho các em lòng nhân ái, sự tự tin, giáo dục các em tôn trọng mọi người xung quanh, đề cao tính độc lập, tinh thần tự chủ, ý thức kỷ luật, trật tự trong cuộc sống và ứng xử văn minh. Yêu vệ sinh, yêu thích giáo dục, có mối quan hệ ấm áp, đoàn kết với bạn bè, khả năng yêu thương và tôn trọng người lớn, tinh thần quý trọng và bảo vệ tài sản công và tài sản của chính mình. Thông qua việc tổ chức trò chơi, những đặc điểm tâm lý mới, những nét tính cách mới được hình thành ở trẻ. Giáo viên cần phân loại trò chơi và phân công vai trò theo chủ đề để tác động đến các khía cạnh khác nhau của trẻ.
Việc đóng vai theo chủ đề bao gồm hai mối quan hệ: mối quan hệ giữa trẻ và mối quan hệ giữa trẻ đóng vai. GVMN tổ chức các hoạt động học tập nhằm trang bị cho các em những kiến thức cần thiết về đời sống địa phương, tình cảm đối với đất nước, con người và thiên nhiên. Tác giả Nguyễn Thị Thu Hà (2015) đề xuất chiến lược quản lý hoạt động đào tạo giáo viên trong trường học theo chuẩn nghề nghiệp. Có một số cách.
Tìm hiểu kỹ các yêu cầu, tiêu chuẩn, tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá dựa trên Bộ Tiêu chuẩn Giáo viên của Trường. Harles, chuyên gia giáo dục mầm non tại Đại học Dominica ở River Forest, Illinois, Hoa Kỳ, lập luận trong bài nghiên cứu của mình, “Giáo dục Mầm non ở Pháp - Một góc nhìn cá nhân”, rằng tiêu chuẩn này áp dụng nghiêm ngặt cho giáo viên mầm non ở Pháp, ông đã chỉ ra. Sự cạnh tranh trong công việc giảng dạy ở Pháp là vô cùng cao. Ở Pháp, giáo 9 viên mẫu giáo phải trải qua đào tạo và vượt qua kỳ thi rất khắt khe.
Giáo viên ở đó cũng được đánh giá cao là những người có chuyên môn và được hưởng mức lương như nhau, cùng địa vị, cùng uy tín và cơ hội phát triển nghề nghiệp ngày càng tăng. Những nghiên cứu về năng lực xây dựng môi trường giáo dục theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non Nghiên cứu về phát triển năng lực giáo viên mầm non và khả năng tổ chức môi trường dạy học của họ đã được đề cập trong nhiều tài liệu nghiên cứu chi tiết, đặc biệt là về chất lượng giáo viên mầm non. Về trình độ chuyên môn và đào tạo giáo viên mầm non, có các bài viết sau: Cuốn sách Solid The 2007, do Báo cáo Giám sát Toàn cầu về Giáo dục cho Mọi người của UNESCO xuất bản, cho thấy "trình độ chuyên môn của giáo viên mẫu giáo rất khác nhau ở nhiều quốc gia". Theo Yuan Qiu và Taisheng Fu, giáo dục mầm non hiện nay đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục nước nhà.
Chất lượng phát triển chuyên môn của giáo viên mầm non là mắt xích và con đường quan trọng tạo nên chất lượng phát triển giáo dục mầm non. Những nghiên cứu phát triển chuyên môn của giáo viên mầm non ở Trung Quốc tập trung vào bốn lĩnh vực phát triển chuyên môn cho giáo viên mầm non gồm: ý nghĩa, tiêu chuẩn chuyên môn, các yếu tố và chiến lược ảnh hưởng và phân tích sâu về tình trạng nghiên cứu phát triển nghề nghiệp của giáo viên mầm non ở Trung Quốc. Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn một số thiếu sót trong nghiên cứu về sự phát triển nghề nghiệp của giáo viên mầm non ở Trung Quốc: thứ nhất nghiên cứu lý thuyết về phát triển chuyên môn của giáo viên mầm non vẫn còn nông, cần học hỏi từ kết quả nghiên cứu nước ngoài; thứ hai, các tiêu chuẩn chuyên môn của giáo viên mầm non không phải chỉ là khả năng thích ứng mà vẫn cần cải thiện khả năng hoạt động nghề nghiệp; thứ ba, thiếu cơ sở thực nghiệm để tìm kiếm các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chuyên môn của giáo viên mầm non; thứ tư, 10 nghiên cứu chiến lược phát triển chuyên môn của giáo viên mầm non thiếu tính thực tiễn, vì vậy việc tăng cường hiệu quả nghiên cứu là rất cấp bách. Với vấn đề bồi dưỡng GV nói chung, GVMN nói riêng cũng được nhiều tác giả tại Việt Nam quan tâm nghiên cứu.
Trong cuốn sách Tổ chức quản lý nhóm - Trẻ mầm non, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Thị Tuất thừa nhận vai trò của giáo viên mầm non như sau: Kỹ năng quan sát, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giảng dạy, kỹ năng quản lý, kỹ năng nhận biết, kỹ năng thuyết phục, v. Phẩm chất cơ bản của một giáo viên mầm non, trong đó lòng nhân ái và lòng nhân ái là những yêu cầu quan trọng nhất đối với một giáo viên. Ở Tây Ban Nha, trình độ chuyên môn bắt buộc đối với giáo viên mẫu giáo là bằng thạc sĩ. Mới đây, Thụy Điển đã kéo dài thời gian đào tạo giáo viên mầm non từ 3 lên 3,5 năm so với giáo viên tiểu học[18].
Tác giả Lê Thị Luận (2021) cho rằng: đào tạo giáo viên mầm non có năng lực chuyên môn đáp ứng bối cảnh đổi mới giáo dục mầm non là một yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với ngành học mầm non nói chung và các cơ sở đào tạo giáo viên mầm non nói riêng. Trong bài viết này tác giả tập trung giới thiệu khung năng lực giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Á gồm 4 nhóm năng lực với 7 năng lực trọng tâm, từ đó khuyến nghị việc vận dụng từng nhóm năng lực này vào chương trình đào tạo giáo viên mầm non tại các trường Cao đẳng, Đại học của Việt Nam góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non hiện nay. Cụ thể: khung năng lực GVMN khu vực Đông Nam Á bao gồm 7 năng lực trọng tâm tương ứng với 72 năng lực hỗ trợ GVMN, Khung năng lực này được chia thành 4 nhóm: 1. Kiến thức về nội dung giảng dạy, thực hành sư phạm và đánh giá của GVMN 2.
Nhóm môi trường học tập 3. Sự tham gia và hợp tác 4. Phát triển chuyên môn Khung năng lực cũng đã xem xét đến các khía cạnh về (1) Bối cảnh quốc gia, bao gồm bối cảnh kinh tế - xã hội và chính trị và những giá trị và chuẩn văn hóa; (2) Chính sách quốc gia liên quan đến GDMN và (3) Nguồn lực hỗ trợ cho GDMN bao gồm các nguồn lực nhà nước, 11 tư nhân và đối tác khác. Những nghiên cứu về quản lý giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp Tác giả Phạm Bích Ngọc (2017) cho rằng quản lý hoạt động dạy học chuyên môn theo chuẩn CNN là cập nhật, tích hợp kiến thức để cung cấp cho giáo viên những kiến thức, kỹ năng có hệ thống khi thực hiện hoạt động dạy học, tôi nghĩ đó là cập nhật.
Quản lý hoạt động đào tạo giáo viên theo CNN về cơ bản có nghĩa là xác định nội dung, yêu cầu của CNN đối với từng giáo viên chăm sóc, hỗ trợ, giáo dục trẻ mầm non. Điều này cũng tạo ra các điều kiện môi trường trong đó giáo viên có thể thực hiện các tiêu chuẩn và yêu cầu do ngành xác định do quản trị viên đặt ra liên quan đến việc triển khai nội dung CNN. Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: xây dựng môi trường giáo dục theo Chuẩn nghề nghiệp có tầm quan trọng không thể phủ nhận được. Việc xây dựng môi trường giáo dục để học sinh phát huy tính năng động, giáo viên gắn kết các hoạt động dạy học với thực tiễn cuộc sống là điều vô cùng cấp thiết trong giai đoạn giáo dục hiện nay.
Xây dựng môi trường giáo dục văn hóa, thân thiện, dân chủ, lành mạnh, an toàn đồng thời là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng đối với mỗi trường học trong quá trình nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh, gắn kết chặt chẽ với việc tạo lập và phát huy chất lượng giáo dục.