Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở quận 3 thành phố hồ chí minh

Tổng hợp kiến thức Quản lý bồi dưỡng giáo viên tại trường trung học cơ sở ..., tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong chuyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Diệu
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Văn Liên
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý bồi dưỡng giáo viên tại trường trung học cơ sở quận 3, TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý trường học
• 1.3. Trường trung học cơ sở và quản lý trường trung học cơ sở
• 1.4. Đào tạo, bồi dưỡng, bồi dưỡng giáo viên
• 1.5. Bồi dưỡng giáo viên trường trung học cơ sở
• 1.5.1. Đổi mới giáo dục ở trường trung học cơ sở hiện nay
• 1.5.2. Yêu cầu về năng lực và phẩm chất của giáo viên trung học cơ sở trong thời kỳ đổi mới
• 1.5.3. Mục tiêu bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở
• 1.5.4. Nội dung và chương trình bồi dưỡng GV THCS
• 1.5.5. Phương pháp bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở
• 1.5.6. Hình thức bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở
• 1.6. Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên THCS
• 1.6.1. Các chức năng quản lý trong việc bồi dưỡng GV THCS
• 1.6.2. Những nội dung cơ bản của công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở
• 1.6.3. Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên THCS thông qua các hoạt động hỗ trợ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát tình hình chung, tình hình kinh tế - văn hóa - xã hội, tình hình giáo dục Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
• 2.2. Thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.1. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên theo chương trình bồi dưỡng của Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 2.2.2. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên theo chương trình bồi dưỡng của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.
• 2.2.3. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên theo chương trình bồi dưỡng của Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 3, TP.
• 2.2.4. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên theo chương trình của trường, tổ bộ môn các trường THCS Quận 3, TP.
• 2.2.5. Thực trạng tự bồi dưỡng của giáo viên
• 2.3. Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng trường trung học cơ sở quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện các nội dung cơ bản của công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng
• 2.3.3. Thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng thông qua các hoạt động hỗ trợ
• 2.4. Nhận xét đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo của Đảng, Nhà nước và của ngành
• 3.1.2. Định hướng phát triển giáo dục Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2. Các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về công tác bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.2. Điều chỉnh mục tiêu, phát triển chương trình, đổi mới phương pháp, phương tiện và cải tiến các hình thức bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.3. Xây dựng và điều chỉnh kế hoạch bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.4. Xây dựng và tăng cường các quy chế quản lý, hoạt động bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.5. Tăng cường các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chánh hỗ trợ cho công tác bồi dưỡng GV THCS
• 3.2.6. Huy động các nguồn lực hỗ trợ tham gia công tác bồi dưỡng GV THCS
• 3.2.7. Phối hợp các lực lượng tham gia công tác bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.8. Tổ chức sơ tổng kết, chia sẻ và rút kinh nghiệm
• 3.3. Tổ chức thực hiện các biện pháp
• 3.4. Kiểm chứng sự nhận thức về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Kiểm chứng sự cần thiết phải tăng cường công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên THCS trong giai đoạn hiện nay
• 3.4.2. Kiểm chứng về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý bồi dưỡng giáo viên

Quản lý bồi dưỡng giáo viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống giáo dục, đặc biệt tại các trường trung học cơ sở. Quản lý giáo viên không chỉ đơn thuần là việc tổ chức các khóa học bồi dưỡng mà còn bao gồm việc xây dựng kế hoạch, theo dõi và đánh giá hiệu quả của các chương trình bồi dưỡng. Tại Quận 3, TP.HCM, công tác này được thực hiện với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Theo báo cáo, việc bồi dưỡng giáo viên tại đây đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục. Việc đào tạo giáo viên cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để đảm bảo giáo viên luôn cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất.

1.1. Tầm quan trọng của bồi dưỡng giáo viên

Bồi dưỡng giáo viên đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. Giáo viên trung học cơ sở là những người trực tiếp truyền đạt kiến thức cho học sinh, do đó, việc nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ của họ là rất cần thiết. Chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của giáo viên và yêu cầu của ngành giáo dục. Việc nâng cao năng lực giáo viên không chỉ giúp họ tự tin hơn trong công tác giảng dạy mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường học. Theo một nghiên cứu, giáo viên được bồi dưỡng thường xuyên có khả năng áp dụng phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

II. Thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên tại Quận 3

Thực trạng công tác quản lý giáo dục tại Quận 3 cho thấy nhiều điểm mạnh nhưng cũng không ít thách thức. Các trường trung học cơ sở đã có những nỗ lực trong việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên, tuy nhiên, việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn. Một số giáo viên cho biết họ chưa nhận được sự hỗ trợ đầy đủ từ phía quản lý giáo dục trong việc tham gia các khóa bồi dưỡng. Điều này dẫn đến tình trạng giáo viên không được cập nhật kiến thức mới, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy. Hơn nữa, việc phối hợp giữa các trường và các cơ sở bồi dưỡng giáo dục chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến sự chồng chéo trong các chương trình bồi dưỡng.

2.1. Những khó khăn trong công tác bồi dưỡng giáo viên

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác bồi dưỡng giáo viên tại Quận 3 là thiếu nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất. Nhiều trường không có đủ ngân sách để tổ chức các khóa bồi dưỡng chất lượng cao. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về thời gian cũng là một vấn đề lớn, khi giáo viên phải đảm bảo hoàn thành chương trình giảng dạy trong khi vẫn cần tham gia các khóa bồi dưỡng. Điều này dẫn đến việc nhiều giáo viên không thể tham gia đầy đủ các chương trình bồi dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển nghề nghiệp của họ. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường và các cơ sở bồi dưỡng.

III. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý bồi dưỡng giáo viên

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Trước hết, cần xây dựng một kế hoạch bồi dưỡng rõ ràng, phù hợp với nhu cầu thực tế của giáo viên và yêu cầu của ngành giáo dục. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế linh hoạt, có thể áp dụng cả hình thức trực tiếp và trực tuyến để giáo viên có thể dễ dàng tham gia. Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa các trường và các cơ sở bồi dưỡng giáo dục để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong công tác bồi dưỡng. Cuối cùng, cần có sự đầu tư thích đáng về tài chính và cơ sở vật chất để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc tham gia các khóa bồi dưỡng.

3.1. Tăng cường sự hỗ trợ từ các cấp quản lý

Sự hỗ trợ từ các cấp quản lý là rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng giáo viên. Cần có các chính sách khuyến khích giáo viên tham gia bồi dưỡng, như cấp chứng chỉ, khen thưởng cho những giáo viên tích cực tham gia. Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ tài chính cho các trường để tổ chức các khóa bồi dưỡng chất lượng cao. Việc này không chỉ giúp giáo viên nâng cao năng lực mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Quận 3, TP.HCM. Hơn nữa, cần có các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên để họ có thể học hỏi lẫn nhau, từ đó nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của nền kinh tế tri thức, chất lượng đội ngũ nhà giáo đóng vai trò then chốt, quyết định trực tiếp đến sự thành bại của công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông. Theo số liệu thống kê giáo dục, ngân sách nhà nước đầu tư cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo đã tăng mạnh từ mức 15% vào năm 2000 lên 20% vào năm 2007, khẳng định sự ưu tiên hàng đầu của quốc gia cho chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Tuy nhiên, việc nâng cao năng lực sư phạm và trình độ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trung học cơ sở vẫn đứng trước nhiều thách thức về tính đồng bộ và hiệu quả thực chất.

Vấn đề cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên của người đứng đầu cơ sở giáo dục. Mục tiêu nghiên cứu tập trung khảo sát, phân tích và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của hiệu trưởng tại các trường trung học cơ sở, từ đó xác lập hệ thống giải pháp quản lý khoa học, khả thi nhằm chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ sư phạm.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại 05 trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh gồm: Phan Sào Nam, Kiến Thiết, Bàn Cờ, Hai Bà Trưng và Thăng Long, cùng sự tham gia của toàn bộ cán bộ quản lý thuộc 11 trường trung học cơ sở trong giai đoạn 2005–2011. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp bức tranh định lượng rõ nét về thực trạng quản lý giáo dục tại địa bàn trung tâm đô thị, tác động trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy cho 15.688 học sinh và thúc đẩy tỷ lệ chuẩn hóa đội ngũ sư phạm đạt mức tuyệt đối.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của Harold Koontz, kết hợp quan điểm quản lý trường học của các nhà khoa học giáo dục hàng đầu tại Việt Nam như Giáo sư Phạm Minh Hạc và Phó Giáo sư Tiến sĩ Khoa học Vũ Ngọc Hải. Quá trình vận hành quản lý được tiếp cận theo chu trình bốn chức năng cơ bản: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung làm rõ ba khái niệm cốt lõi:

• Quản lý giáo dục: Sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm đạt được mục tiêu đào tạo.
• Bồi dưỡng giáo viên: Quá trình trang bị, cập nhật, bổ sung kiến thức chuyên môn, phương pháp giảng dạy và năng lực nghề nghiệp cho nhà giáo đã qua đào tạo ban đầu.
• Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở: Khung năng lực gồm 6 tiêu chuẩn và 25 tiêu chí theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, làm căn cứ định lượng để đánh giá phẩm chất chính trị, năng lực dạy học, năng lực giáo dục và năng lực phát triển nghề nghiệp. Ngoài ra, Quyết định 22/2006/QĐ-BGDĐT và Thông tư 28/2009/TT-BGDĐT quy định giáo viên dành 05 tuần học tập bồi dưỡng mỗi năm là những hành lang pháp lý nền tảng được tích hợp trong mô hình nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực tiễn bằng bảng hỏi kết hợp phỏng vấn sâu và nghiên cứu sản phẩm quản lý. Cỡ mẫu khảo sát được thực hiện trên 28 cán bộ quản lý (gồm 11 hiệu trưởng và 17 phó hiệu trưởng, đạt tỷ lệ 93,33% tổng số cán bộ quản lý các trường công lập) và 254 giáo viên thuộc 05 trường trung học cơ sở (đạt tỷ lệ phản hồi 99,22%), cùng với ý kiến trưng cầu từ 43 chuyên viên, giáo viên nòng cốt của ngành giáo dục Quận 3.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng để đảm bảo tính đại diện đa dạng, bao gồm cả các trường công lập truyền thống và các trường có nguồn gốc chuyển đổi từ loại hình bán công. Dữ liệu định lượng thu thập được làm sạch và xử lý bằng phần mềm SPSS for Windows phiên bản 11.0 để phân tích tần số, tỷ lệ phần trăm và điểm trung bình. Việc lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học này giúp kiểm định độ tin cậy của các biến số, đo lường chính xác thực trạng thực hiện từng chức năng quản lý của hiệu trưởng và kiểm chứng mức độ cấp thiết cũng như tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong khung thời gian nghiên cứu từ năm 2010 đến tháng 7/2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn mang lại những kết quả định lượng rõ nét về năng lực đội ngũ và thực trạng quản lý:

Thứ nhất, trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý đạt chuẩn rất cao. 100% cán bộ quản lý (28/28 người) có trình độ đại học, 89,3% đạt trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên, 100% đã hoàn thành chương trình nghiệp vụ quản lý giáo dục (trong đó 25% có bằng cử nhân quản lý giáo dục), và 53,6% đã hoàn thành chương trình ứng dụng công nghệ thông tin Intel. Về năng lực chuyên môn, 85,7% cán bộ quản lý đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở trở lên, trong đó 32,1% đạt cấp thành phố.

Thứ hai, công tác chuẩn hóa đội ngũ giáo viên đạt bước tiến vượt bậc. Tỷ lệ giáo viên có trình độ từ đạt chuẩn cao đẳng trở lên đạt 96,1% (244/254 người), trong đó trình độ đại học chiếm 68,5%, thạc sĩ chiếm 1,6%, và có 14,2% giáo viên đang theo học đại học nâng chuẩn. Tỷ lệ giáo viên có chứng chỉ tin học trình độ A trở lên đạt 94,1% (48% hoàn thành chương trình Intel) và chứng chỉ ngoại ngữ A trở lên đạt 64,4%.

Thứ ba, sự tăng trưởng chất lượng đội ngũ đã thúc đẩy trực tiếp kết quả giáo dục toàn diện của học sinh. Tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm tốt tăng liên tục từ 64,2% năm 2006 lên 77,12% năm 2011 (tăng 12,92%). Tỷ lệ học sinh đạt học lực giỏi tăng từ 19,82% lên 36,82% trong tổng số 15.688 học sinh năm học 2010–2011, trong khi tỷ lệ học sinh yếu kém giảm mạnh chỉ còn 4,56% loại yếu và 0,42% loại kém.

Thứ tư, công tác quản lý bồi dưỡng còn bộc lộ một số hạn chế. Hoạt động phối hợp giữa nhà trường với Trường Bồi dưỡng Giáo dục và Phòng Giáo dục và Đào tạo chưa thực sự khép kín. Việc bồi dưỡng ngoại ngữ chuyên sâu còn thấp (chỉ 14,2% giáo viên có bằng đại học ngoại ngữ), và khâu kiểm tra, đánh giá hiệu quả sau bồi dưỡng tại một số đơn vị còn mang tính hình thức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các kết quả trên bắt nguồn từ sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của ngành giáo dục địa phương và sự chủ động của các hiệu trưởng. Đội ngũ cán bộ quản lý có thâm niên nghề nghiệp cao (75% có trên 20 năm công tác), tạo nền tảng kinh nghiệm vững chắc trong điều hành sư phạm. Tuy nhiên, sự chênh lệch về tuổi tác (63,4% giáo viên trên 36 tuổi) tạo ra rào cản nhất định trong việc tiếp cận phương pháp dạy học hiện đại và công nghệ thông tin.

Khi đối chiếu với các nghiên cứu cùng thời kỳ, mô hình quản lý bồi dưỡng tại Quận 3 thể hiện sự vượt trội về tỷ lệ chuẩn hóa và điều kiện cơ sở vật chất. Dữ liệu thực trạng có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng giảm dần của tỷ lệ giáo viên chưa đạt chuẩn từ 3,8% xuống xấp xỉ 0% trong giai đoạn 2005–2011. Đồng thời, ma trận tương quan giữa 4 chức năng quản lý cho thấy chức năng kế hoạch hóa và kiểm tra cần được gắn kết chặt chẽ hơn để chuyển hóa việc bồi dưỡng từ hình thức sang thực chất.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên, 8 nhóm biện pháp đồng bộ được đề xuất với các tiêu chí định lượng cụ thể:

1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ sư phạm về bồi dưỡng thường xuyên: Tổ chức quán triệt 100% văn bản quy phạm pháp luật và Chuẩn nghề nghiệp giáo viên vào đầu mỗi năm học, phấn đấu 100% giáo viên hoàn thành thời lượng bồi dưỡng tối thiểu 120 tiết/năm theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Hiệu trưởng và Chi ủy chủ trì thực hiện.

2. Đổi mới mục tiêu, nội dung và đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng chuyên môn: Tập trung phát triển kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp dạy học tích cực. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên thiết kế và giảng dạy bằng giáo án điện tử đạt trên 85% và tăng tỷ lệ giáo viên đạt chứng chỉ ngoại ngữ B trở lên thêm 20% trong giai đoạn 2011–2015, do Phó Hiệu trưởng chuyên môn phối hợp Tổ trưởng bộ môn điều hành.

3. Hoàn thiện quy chế quản lý và chuẩn hóa quy trình kiểm tra, đánh giá sau bồi dưỡng: Ban hành quy định bắt buộc về việc báo cáo chuyên đề và thực hiện tiết dạy mẫu sau các khóa tập huấn. Tích hợp 100% kết quả tự bồi dưỡng và đánh giá theo Chuẩn nghề nghiệp vào hồ sơ thi đua khen thưởng hàng kỳ, do Ban Thi đua nhà trường thực hiện định kỳ vào tháng 1 và tháng 5 hàng năm.

4. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và đa dạng hóa nguồn tài chính hỗ trợ: Trích tối thiểu 10% đến 15% nguồn ngân sách chi thường xuyên và kinh phí xã hội hóa giáo dục để trang bị máy chiếu, phòng máy tính nối mạng Internet và hỗ trợ 50% đến 100% học phí cho giáo viên theo học các khóa đào tạo nâng chuẩn đại học và sau đại học, do Hiệu trưởng phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện theo lộ trình từng năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý trường phổ thông (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Cung cấp bộ khung thực hành 4 chức năng quản lý giáo dục chuẩn hóa, giúp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nhân sự khoa học, đo lường năng lực của 100% giáo viên theo các tiêu chí rõ ràng và tối ưu hóa phân công chuyên môn.
• Chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực tế tại 11 trường trung học cơ sở công lập, hỗ trợ hoạch định chiến lược phát triển mạng lưới trường lớp, thiết kế các chương trình bồi dưỡng theo chu kỳ và phân bổ ngân sách đào tạo cho hơn 74 cơ sở giáo dục trên địa bàn.
• Giáo viên trung học cơ sở: Giúp giáo viên tự đối chiếu năng lực theo 6 tiêu chuẩn và 25 tiêu chí nghề nghiệp, từ đó chủ động lập kế hoạch tự học, tham gia hội giảng, nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng và hoàn thành chỉ tiêu 120 tiết bồi dưỡng hàng năm.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu thực trạng, kỹ thuật xử lý dữ liệu khảo sát bằng phần mềm SPSS 11.0 và cách xây dựng các giải pháp quản lý sư phạm mang tính liên thông, ứng dụng cao.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên trung học cơ sở tại Quận 3 đạt mức độ nào? Khảo sát trên 254 giáo viên cho thấy 96,1% đạt trình độ chuẩn cao đẳng trở lên, trong đó trình độ đại học đạt 68,5% và thạc sĩ chiếm 1,6%. Ngoài ra, có 14,2% giáo viên đang theo học chương trình đại học nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Bốn chức năng quản lý cơ bản được hiệu trưởng vận dụng trong bồi dưỡng giáo viên gồm những gì? Bốn chức năng cốt lõi gồm: Kế hoạch hóa (xác định mục tiêu và lộ trình bồi dưỡng), Tổ chức (phân công nhiệm vụ, sắp xếp nguồn lực), Chỉ đạo (hướng dẫn, động viên đội ngũ thực hiện phong trào thi đua), và Kiểm tra (giám sát, đánh giá kết quả theo chuẩn nghề nghiệp).

Những rào cản lớn nhất trong công tác tự bồi dưỡng của giáo viên hiện nay là gì? Rào cản lớn nhất là áp lực thời gian giảng dạy trên lớp, khối lượng công việc hành chính và điều kiện kinh phí tự túc. Khảo sát chỉ ra chỉ có 64,4% giáo viên có chứng chỉ ngoại ngữ A trở lên và 9% có trình độ trung cấp lý luận chính trị, đòi hỏi phải có chính sách hỗ trợ kịp thời từ nhà trường.

Thời lượng quy định cho hoạt động bồi dưỡng của giáo viên trung học cơ sở hàng năm là bao nhiêu? Theo quy định tại Thông tư 28/2009/TT-BGDĐT và chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi giáo viên trung học cơ sở phải dành 05 tuần trong năm học (tương đương khoảng 120 tiết học tập, bồi dưỡng thường xuyên) để cập nhật kiến thức chuyên môn và phương pháp sư phạm.

Hiệu trưởng cần làm gì để gắn kết hoạt động bồi dưỡng với phong trào thi đua dạy tốt? Hiệu trưởng cần tổ chức định kỳ các hội thi giáo viên dạy giỏi, thi thiết kế bài giảng điện tử cấp trường, đẩy mạnh hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn và đưa tiêu chí bồi dưỡng vào đánh giá xếp loại thi đua, nhằm tạo động lực nâng cao tay nghề thực chất cho 100% giáo viên.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở theo chu trình 4 chức năng quản lý hiện đại.
• Cung cấp bức tranh thực trạng chân thực, chi tiết với nguồn dữ liệu khảo sát từ 28 cán bộ quản lý và 254 giáo viên tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa việc chuẩn hóa 96,1% trình độ giáo viên với sự gia tăng tỷ lệ học sinh giỏi lên 36,82% và hạnh kiểm tốt lên 77,12%.
• Đề xuất hệ thống 8 giải pháp quản lý đồng bộ, có tính cấp thiết và khả thi cao, gắn liền với Chuẩn nghề nghiệp giáo viên và các văn bản chỉ đạo của ngành.
• Lộ trình triển khai các giải pháp được định hướng xuyên suốt theo các giai đoạn năm học, tập trung vào hoàn thiện cơ chế kiểm tra và hỗ trợ tài chính bồi dưỡng.

Các cơ sở giáo dục trung học cơ sở và cán bộ quản lý cần khẩn trương nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp quản lý nêu trên vào thực tiễn nhà trường để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, đáp ứng toàn diện yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề Giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng trong việc quyết định nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Do đặc điểm của nghề nghiệp, GV cần phải thường xuyên được bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề, đạo đức nghề nghiệp, kiến thức toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội. Vấn đề đặt ra ở đây là việc quản lý bồi dưỡng GV sao cho đạt yêu cầu đề ra, sao cho hiệu quả để GV luôn đảm bảo vai trò nòng cốt trong hoạt động dạy học ở trường học.

 Về Luật Giáo dục: Từ những năm 90 của thế kỷ XX, Quốc hội nước ta đã ban hành Luật phổ cập giáo dục tiểu học (1991), Luật Giáo dục (1998), Luật Giáo dục (2005), Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáo dục (đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khoá XII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 25/11/2009) có hiệu lực từ 01/7/2010. Đây là những văn bản pháp luật chỉ đạo hoạt động thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân nước ta, đồng thời là văn bản pháp quy giúp đội ngũ CBQL thực hiện trong công tác quản lý.  Về chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta: Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo, trong đó bồi dưỡng GV luôn đặt ra song song với nhiệm vụ dạy học, nhiều quy định trong các Nghị quyết Đại hội Đảng và các văn bản của ngành, như những năm gần đây có: Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg ngày 27/8/2001 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về một số biện pháp cấp bách xây dựng đội ngũ nhà giáo của hệ thống giáo dục quốc dân. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng thực hiện một số biện pháp “Xây dựng đội ngũ GV phổ thông đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu” [72, tr.2], đồng thời yêu cầu xây dựng và thực hiện “Phát triển đội ngũ nhà giáo; chuẩn hóa trình độ của đội ngũ nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục; cải tiến nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo và bồi dưỡng GV” [72, tr.

Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Chấp TW Đảng về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục đã nhấn mạnh mục tiêu “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo. đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [1, tr. Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục giai đoạn 2005-2010” có nêu nhiệm vụ chủ yếu: “Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo thuộc các cơ sở giáo dục và dạy nghề công lập và ngoài công lập, bảo đảm đến năm 2010 đáp ứng đủ về số lượng, trong đó có 80% GV bậc mầm non, 100% GV các cấp, bậc học phổ thông, dạy nghề đạt chuẩn đào tạo theo quy định” [75, tr.HCM, Thành ủy TP.HCM có Kế hoạch số 54/KH-TU ngày 21/7/2005 về việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW trong toàn Đảng bộ Thành phố. Đối với ngành GD&ĐT TP.HCM, Sở GD&ĐT đã lập đề án và ban hành kèm Quyết định số 217/QĐ-GDĐT-TC ngày 06/12/2005 về việc phê duyệt đề án “Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục giai đoạn 2005-2010” [66].

Như vậy, ngành Giáo dục đã được chủ trương của Nhà nước về bồi dưỡng GV theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ hóa và từng bước hiện đại hóa vừa trước mắt, vừa lâu dài. Quán triệt chủ trương và tinh thần chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, ngành GD&ĐT Quận 3, TP.HCM đã triển khai đến toàn ngành Giáo dục quận bằng văn bản số 36/PGD-TC ngày 20/10/2006 hướng dẫn, chỉ đạo các trường thực hiện “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục” (giai đoạn 2005-2010 và những năm tiếp theo) [53].  Về lĩnh vực nghiên cứu: Từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, luận án, luận văn của nhiều nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm đến vấn đề bồi dưỡng GV, vấn đề công tác quản lý của hiệu trưởng… trong đó có nhiều công trình nghiên cứu đút kết quý báu của những nhà nghiên cứu khoa học như: GS. Phạm Minh Hạc, GS.

Nguyễn Ngọc Quang, GS. Đặng Vũ Hoạt, GS. Vũ Ngọc Hải, PGS. Đặng Quốc Bảo, PGS.TS Trần Kiểm.

Hoàng Tâm Sơn, PGS. Bùi Ngọc Oánh, PGS. Đoàn Văn Điều, TS. Hồ Văn Liên, TS.

Trần Thị Hương, TS. Võ Thị Bích Hạnh, TS. Ngô Đình Qua, TS. là những Thầy, Cô có nhiều tâm huyết đối với sự nghiệp đào tạo ra những CBQL giáo dục và những nhà giáo trực tiếp tham gia dạy học ở các bậc học trường phổ thông.

 Về đề tài nghiên cứu: Tại trường ĐHSP TP.HCM những năm gần đây, trong các luận văn thạc sỹ nghiên cứu về QLGD đề cập đến bồi dưỡng GV, nhất là GV THCS vẫn còn khá ít. Tại Quận 3, TP.HCM trong suốt hơn 20 năm qua, ngành GD&ĐT Quận 3 có 10 CBQL và GV đạt trình độ thạc sỹ nhưng chưa có ai nghiên cứu đề tài nào đề cập đến công tác bồi dưỡng GV. Hiện nay, ngành GD&ĐT cả nước đang tập trung đẩy mạnh triển khai sâu rộng, quán triệt thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI diễn ra (tháng 01/2011) thành công, đưa Nghị quyết Đại hội đi vào cuộc sống. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn 2011-2020 có nêu “…phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân” [35].

Đây là một mệnh lệnh vô cùng quan trọng giao cho ngành GD&ĐT phải khẩn trương đẩy mạnh đầu tư nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL và GV trong thời kỳ mới để xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý trường học 1. Quản lý Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong các hoạt động của con người. Từ xưa trong lịch sử loài người đã ra đời một dạng lao động mang tính đặc thù, đó là lao động nhằm để tổ chức, điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định, là lao động ban đầu nhằm để quản lý con người và sau đó là quản lý xã hội, dạng lao động đặc thù đó được gọi là hoạt động quản lý.

Theo Tự điển Tiếng Việt thông dụng (NXB Giáo dục, 1998) thì định nghĩa “Quản lý là tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”. Harold Koontz, người được coi là cha đẻ của lý luận quản lý hiện đại khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nổ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức. Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”. Xét quản lý với tư cách là một hành động, PGS.

TSKH Vũ Ngọc Hải định nghĩa: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra”. Từ những khái niệm và quan điểm trên, có thể tóm lược chung “Quản lý là sự tác động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực để cùng thực hiện thành công nhiệm vụ, mục tiêu dự kiến đề ra. Mô hình quản lý U U Mục tiêu quản lý Đối tượng và Khách Chủ thể quản lý thể quản lý Môi trường quản lý 1. Quản lý giáo dục Giáo dục là một hoạt động đặc trưng của lao động xã hội, là một hiện tượng xã hội đặc biệt được tồn tại, vận động và phát triển với tư cách là một hệ thống.

Đây là một hoạt động chuyên môn nhằm thực hiện quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội qua các thế hệ, đồng thời là một động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội. Vì vậy, sự ra đời của QLGD là một tất yếu khách quan. Các nhà khoa học trong quá trình nghiên cứu về lĩnh vực QLGD đã đưa ra nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm. Khu-đô-min-xki: “QLGD là sự tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện, hài hòa của họ” [50, tr.

Hoàng Tâm Sơn “QLGD là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể QLGD đến khách thể QLGD nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [63, tr. Như vậy, QLGD là quản lý quá trình GD&ĐT ở một cơ sở nhất định, là tập hợp các tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau trong hệ thống lên các đối tượng quản lý trực thuộc, thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý và việc sử dụng hợp lý các tiềm năng, cơ hội nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành, đảm bảo được các tính chất và nguyên lý của nền giáo dục Việt Nam đạt được mục tiêu giáo dục. Mô hình quản lý giáo dục U U Chủ thể quản Đối tượng và Mục tiêu lý giáo dục khách thể quản quản lý lý giáo dục 1. Quản lý trường học Trường học là một tổ chức giáo dục cơ sở mang tính nhà nước - xã hội, là nơi trực tiếp làm công tác GD&ĐT, nó nằm trong môi trường xã hội và có tác động qua lại với môi trường đó.

Tại Điều 48 Luật Giáo dục sửa đổi bổ sung 2009 quy định: “Nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân thuộc mọi loại hình đều được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục”. Quản lý trường học là một dạng quản lý lao động sư phạm, đó là bản chất của quá trình dạy học, giáo dục.