Phương Pháp Dịch Passiv Từ Tiếng Đức Sang Tiếng Việt: Nghiên Cứu Thực Nghiệm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp dịch các hình thức bị động từ tiếng Đức sang tiếng Việt, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Tran Thi Ngoc Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Vũ Kim Bảng
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi
• Chuyên ngành: Deutsche Linguistik
• Đề tài: Phương Pháp Dịch Passiv Từ Tiếng Đức Sang Tiếng Việt: Nghiên Cứu Thực Nghiệm
• Loại tài liệu: masterarbeit
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ DỊCH THUẬT
• 1.1. Khái niệm dịch thuật
• 1.2. Tương đương trong dịch thuật
• 1.2.1. Các loại tương đương dịch thuật
• 1.3. Phương pháp và quy trình dịch thuật
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ DỊCH CÂU BỊ ĐỘNG TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT
• 2.1. Khái niệm câu bị động
• 2.1.1. Dạng bị động, cấu trúc bị động và câu bị động
• 2.1.2. Cách tiếp cận câu bị động trong ngôn ngữ học
• 2.1.3. Các loại câu bị động trong ngôn ngữ
• 2.2. Câu bị động trong tiếng Đức
• 2.3. Câu bị động trong tiếng Việt
• 2.3.1. Đặc điểm và phương thức nhận diện câu bị động trong tiếng Việt
• 2.3.2. Chủ ngữ trong câu bị động và vai nghĩa của nó
• 2.4. Các khả năng chuyển dịch câu bị động từ tiếng Đức sang tiếng Việt
• 3. CHƯƠNG 3: MIÊU TẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. Các kiểu dịch thuật

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Pháp Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức Hiệu Quả

Bài viết này tập trung vào việc nghiên cứu các phương pháp dịch câu bị động tiếng Đức sang tiếng Việt một cách hiệu quả. Việc dịch Passiv trong tiếng Đức sang tiếng Việt đặt ra nhiều thách thức do sự khác biệt về cấu trúc câu và ngữ pháp. Nghiên cứu này không chỉ giới thiệu lý thuyết về Passiv và dịch thuật mà còn phân tích thực nghiệm các bản dịch cụ thể để xác định các phương pháp được sử dụng phổ biến nhất. Mục tiêu là cung cấp một hướng dẫn chi tiết và thực tế cho dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành, giúp người dịch tránh lỗi dịch thuật thường gặp và nâng cao chất lượng bản dịch. Theo Tran Thi Ngoc Anh, việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ là yếu tố then chốt để dịch câu bị động tiếng Đức thành công.

1.1. Giới Thiệu Về Cấu Trúc Câu Bị Động Trong Tiếng Đức

Trong tiếng Đức, cấu trúc câu bị động (Passiv) được hình thành thông qua việc sử dụng trợ động từ 'werden' kết hợp với Partizip II của động từ chính. Có hai loại Passiv: Vorgangspassiv (diễn tả hành động đang diễn ra) và Zustandspassiv (diễn tả trạng thái). Ví dụ: 'Das Buch wird gelesen' (Cuốn sách đang được đọc - Vorgangspassiv) và 'Das Buch ist gelesen' (Cuốn sách đã được đọc xong - Zustandspassiv). Sự hiểu biết về hai loại Passiv này là rất quan trọng để dịch câu bị động tiếng Đức một cách chính xác. Việc nhận diện cấu trúc câu bị động trong tiếng Đức là bước đầu tiên để có thể dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành hiệu quả.

1.2. Tổng Quan Về Dịch Thuật Tiếng Đức Chuyên Ngành Tại Sao Quan Trọng

Dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối thông tin giữa các nền văn hóa và lĩnh vực khác nhau. Đặc biệt, trong các lĩnh vực như khoa học, kỹ thuật, luật pháp và kinh tế, việc dịch chính xác và đầy đủ các văn bản là vô cùng cần thiết. Việc dịch câu bị động tiếng Đức đòi hỏi người dịch không chỉ nắm vững ngữ pháp tiếng Đức nâng cao mà còn phải có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực liên quan. Nếu không, bản dịch có thể sai lệch hoặc gây hiểu nhầm, ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp và hợp tác. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp dịch thuật hiệu quả là vô cùng quan trọng.

II. Thách Thức Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức Giải Pháp Ngôn Ngữ

Một trong những thách thức lớn nhất khi dịch câu bị động tiếng Đức sang tiếng Việt là sự khác biệt về ngữ pháp và cấu trúc câu. Tiếng Việt ít sử dụng cấu trúc câu bị động trực tiếp như tiếng Đức, do đó, việc chuyển đổi một cách máy móc có thể dẫn đến những câu văn gượng gạo và khó hiểu. Để giải quyết vấn đề này, người dịch cần linh hoạt sử dụng các phương pháp dịch thuật khác nhau, chẳng hạn như chuyển đổi câu bị động thành câu chủ động, sử dụng các cụm từ tương đương, hoặc thay đổi cấu trúc câu để phù hợp với ngữ cảnh dịch thuật. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ và ngữ cảnh dịch thuật.

2.1. Các Lỗi Dịch Thuật Thường Gặp Khi Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức

Các lỗi dịch thường gặp khác bao gồm: dịch sai thì của động từ, dịch không chính xác nghĩa của giới từ, bỏ sót thông tin quan trọng. Người dịch cần chú ý đến từng chi tiết nhỏ để đảm bảo tính chính xác của bản dịch.

2.2. So Sánh Ngữ Pháp Tiếng Đức Và Tiếng Việt Điểm Khác Biệt Cần Lưu Ý

So sánh ngữ pháp tiếng Đức và tiếng Việt cho thấy nhiều điểm khác biệt quan trọng, đặc biệt là trong việc sử dụng cấu trúc câu bị động. Tiếng Đức có xu hướng sử dụng câu bị động nhiều hơn tiếng Việt, và có nhiều loại Passiv khác nhau để diễn tả các sắc thái ý nghĩa khác nhau. Trong khi đó, tiếng Việt thường sử dụng câu chủ động hoặc các cấu trúc diễn đạt khác để thay thế câu bị động. Việc hiểu rõ những khác biệt này là rất quan trọng để có thể dịch câu bị động tiếng Đức một cách tự nhiên và chính xác.

III. Phương Pháp 1 Chuyển Passiv Tiếng Đức Thành Chủ Động Linh Hoạt

Một trong những phương pháp dịch thuật hiệu quả nhất khi dịch câu bị động tiếng Đức là chuyển đổi chúng thành câu chủ động trong tiếng Việt. Phương pháp này giúp câu văn trở nên tự nhiên và dễ hiểu hơn, đồng thời tránh được những cấu trúc gượng gạo. Để thực hiện phương pháp này, người dịch cần xác định chủ thể thực hiện hành động trong câu bị động tiếng Đức và biến nó thành chủ ngữ trong câu chủ động tiếng Việt. Việc này đòi hỏi người dịch phải có khả năng phân tích cấu trúc câu và hiểu rõ ngữ cảnh dịch thuật. Ngoài ra, việc lựa chọn từ ngữ phù hợp cũng rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và mạch lạc của bản dịch.

3.1. Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chuyển Đổi Câu Bị Động Tiếng Đức Sang Chủ Động

Để chuyển đổi câu bị động tiếng Đức sang chủ động, cần xác định đối tượng chịu tác động trong câu bị động và biến nó thành đối tượng tác động trong câu chủ động. Chủ thể thực hiện hành động (nếu có) sẽ trở thành chủ ngữ của câu chủ động. Ví dụ: 'Das Haus wird von dem Mann gebaut' (Ngôi nhà được xây bởi người đàn ông) có thể chuyển thành 'Der Mann baut das Haus' (Người đàn ông xây ngôi nhà). Cần lưu ý thay đổi thì của động từ cho phù hợp và lựa chọn từ ngữ sao cho câu văn tự nhiên nhất.

3.2. Ví Dụ Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức Phân Tích Áp Dụng

Xét ví dụ: 'Die Tür wurde geöffnet' (Cánh cửa đã được mở). Thay vì dịch là 'Cánh cửa đã được mở bởi ai đó', ta có thể dịch là 'Ai đó đã mở cánh cửa' hoặc đơn giản hơn là 'Cánh cửa đã mở'. Tùy thuộc vào ngữ cảnh dịch thuật, người dịch có thể lựa chọn cách diễn đạt phù hợp nhất. Quan trọng là truyền tải được ý nghĩa chính xác của câu gốc một cách tự nhiên và dễ hiểu.

IV. Phương Pháp 2 Sử Dụng Cấu Trúc Tương Đương Để Dịch Passiv Tiếng Đức

Một phương pháp dịch thuật hiệu quả khác là sử dụng các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt để diễn đạt ý nghĩa của Passiv trong tiếng Đức. Ví dụ, thay vì dịch một câu bị động một cách trực tiếp, ta có thể sử dụng các cụm từ như 'bị', 'được', 'bởi', hoặc thay đổi cấu trúc câu để truyền tải ý nghĩa tương tự. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành, nơi tính chính xác và rõ ràng là rất quan trọng. Tuy nhiên, người dịch cần cẩn trọng để tránh lạm dụng các cụm từ này, vì chúng có thể khiến câu văn trở nên gượng gạo và khó hiểu.

4.1. Phân Tích Cấu Trúc Tương Đương Trong Tiếng Việt Bị Được Bởi

Các từ 'bị', 'được', 'bởi' thường được sử dụng để diễn tả ý bị động trong tiếng Việt. Tuy nhiên, việc sử dụng chúng cần cẩn trọng để tránh tạo ra câu văn nặng nề. 'Bị' thường mang ý nghĩa tiêu cực, trong khi 'được' mang ý nghĩa tích cực hoặc trung tính. 'Bởi' thường được sử dụng để chỉ tác nhân gây ra hành động. Người dịch cần cân nhắc ngữ cảnh dịch thuật để lựa chọn từ phù hợp.

4.2. Ứng Dụng Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức Sử Dụng Cấu Trúc Tương Đương

Ví dụ: 'Das Auto wurde repariert' (Chiếc xe đã được sửa chữa). Ta có thể dịch là 'Chiếc xe đã được sửa' hoặc 'Người ta đã sửa chiếc xe'. Tùy thuộc vào mục đích dịch thuật và đối tượng độc giả, người dịch có thể lựa chọn cách diễn đạt phù hợp nhất. Quan trọng là truyền tải được ý nghĩa chính xác của câu gốc một cách tự nhiên và dễ hiểu.

V. Nghiên Cứu Thực Nghiệm Phân Tích Bản Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức

Nghiên cứu thực nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp dịch thuật. Bằng cách phân tích các bản dịch thực tế, ta có thể xác định những phương pháp được sử dụng phổ biến nhất và đánh giá mức độ thành công của chúng. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích một corpus các bản dịch câu bị động tiếng Đức sang tiếng Việt, từ đó rút ra những kết luận về các phương pháp dịch thuật hiệu quả và những lỗi dịch thuật thường gặp. Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành và các sinh viên học tiếng Đức.

5.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Phân Tích Corpus Bản Dịch

Phương pháp nghiên cứu chính là phân tích corpus, bao gồm một tập hợp các bản dịch câu bị động tiếng Đức sang tiếng Việt. Các bản dịch này được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm sách, báo, tạp chí và các văn bản chuyên ngành. Sau đó, các bản dịch này được phân tích một cách chi tiết để xác định các phương pháp dịch thuật được sử dụng, cũng như các lỗi dịch thuật (nếu có).

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Phương Pháp Dịch Thuật Phổ Biến Đánh Giá Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng phương pháp chuyển đổi câu bị động thành chủ động là một trong những phương pháp được sử dụng phổ biến nhất và mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, việc sử dụng cấu trúc tương đương cũng là một phương pháp hữu ích trong nhiều trường hợp. Nghiên cứu cũng chỉ ra một số lỗi dịch thuật thường gặp, chẳng hạn như dịch quá sát nghĩa hoặc bỏ qua ngữ cảnh dịch thuật. Từ đó, rút ra được các gợi ý để cải thiện chất lượng bản dịch.

VI. Kết Luận Tối Ưu Dịch Câu Bị Động Tiếng Đức Hướng Phát Triển

Việc dịch câu bị động tiếng Đức sang tiếng Việt là một thách thức đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ và ngữ cảnh dịch thuật. Bài viết này đã trình bày hai phương pháp dịch thuật hiệu quả: chuyển đổi câu bị động thành chủ động và sử dụng cấu trúc tương đương. Nghiên cứu thực nghiệm cũng cho thấy tầm quan trọng của việc phân tích các bản dịch thực tế để đánh giá hiệu quả của các phương pháp dịch thuật. Trong tương lai, việc phát triển các công cụ dịch thuật tiếng Đức hỗ trợ và các tài liệu học tiếng Đức chuyên sâu có thể giúp nâng cao chất lượng dịch thuật tiếng Đức chuyên ngành và tạo điều kiện cho sự giao tiếp và hợp tác hiệu quả giữa các nền văn hóa.

6.1. Tổng Kết Các Phương Pháp Dịch Thuật Đã Trình Bày

Bài viết đã trình bày hai phương pháp dịch thuật chính: chuyển đổi câu bị động thành chủ động và sử dụng cấu trúc tương đương. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào ngữ cảnh dịch thuật và mục đích dịch thuật.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Dịch Máy Tiếng Đức Việt Ứng Dụng AI

Trong tương lai, việc nghiên cứu và phát triển các công cụ dịch máy tiếng Đức - Việt dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp tự động hóa quá trình dịch thuật và nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, người dịch vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra và chỉnh sửa các bản dịch máy để đảm bảo tính chính xác và tự nhiên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển dịch câu bị động giữa hai ngôn ngữ khác biệt về loại hình như tiếng Đức và tiếng Việt là một trong những thách thức phức tạp nhất trong ngành ngôn ngữ học ứng dụng và dịch thuật chuyên ngành. Tiếng Đức thuộc ngữ hệ Ấn-Âu với đặc trưng là ngôn ngữ thiên chủ ngữ (Subjektsprache) và sở hữu hệ thống hình thái phong phú, trong khi tiếng Việt thuộc ngữ hệ Nam Á, là ngôn ngữ đơn lập không biến hình và hoạt động theo cơ chế ngôn ngữ thiên chủ đề (Themensprache). Khảo sát thực tế trong công tác dịch thuật chuyên ngành cho thấy có đến hơn 45% lỗi dịch thuật phát sinh từ việc chuyển dịch nguyên dạng cơ học các cấu trúc bị động tiếng Đức sang tiếng Việt, dẫn đến việc câu văn tiếng Việt bị gượng gạo, thiếu tự nhiên và không đúng phong cách chức năng ngôn ngữ.

Nghiên cứu của tác giả Trần Thị Ngọc Anh tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội tập trung phân tích chuyên sâu các phương thức chuyển dịch dạng thức bị động từ tiếng Đức sang tiếng Việt. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là hệ thống hóa các dạng thức bị động trong tiếng Đức, đối chiếu với các phương tiện biểu đạt thụ động trong tiếng Việt, đồng thời khảo sát định lượng trên ngữ liệu văn bản pháp lý gồm 250 câu bị động thực tế trích từ bộ luật bang Hessen của Cộng hòa Liên bang Đức ban hành năm 2010 và các bản dịch tiếng Việt tương ứng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa tính chuẩn xác ngữ nghĩa và tính tự nhiên ngữ dụng, giúp nâng cao độ chính xác bản dịch lên trên 90% và cung cấp hệ thống giải pháp dịch thuật thực chứng có giá trị ứng dụng cao cho ngành biên phiên dịch tiếng Đức tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng vững chắc của lý thuyết dịch thuật hiện đại và ngữ pháp học đối chiếu Đức - Việt. Về mặt lý thuyết dịch thuật, luận văn vận dụng mô hình 5 cấp độ tương đương dịch thuật của Werner Koller (2004), bao gồm: tương đương biểu vật (denotative Äquivalenz), tương đương biểu cảm (konnotative Äquivalenz), tương đương chuẩn mực văn bản (textnormative Äquivalenz), tương đương ngữ dụng (pragmatische Äquivalenz) và tương đương hình thức - thẩm mỹ (formal-ästhetische Äquivalenz). Đồng thời, tác giả kết hợp khung phân loại phương thức dịch thuật của Michael Schreiber (1993) và Wolfram Wilss, phân định rõ giữa phương pháp dịch (Übersetzungsmethoden) ở cấp độ vĩ mô và thủ pháp dịch (Übersetzungsverfahren) ở cấp độ vi mô như chuyển loại (Transposition), hoán vị (Permutation), mở rộng (Expansion) và thu gọn (Reduktion).

Về mặt ngữ pháp, luận văn tiếp cận hệ thống bị động tiếng Đức qua các công trình kinh điển của Duden Grammatik (2009), Gerhard Helbig và Joachim Buscha (1996), cùng với Ulrich Engel (1996). Hệ thống bị động tiếng Đức được xác lập gồm 3 nhóm chính: bị động tiến trình (Vorgangspassiv hình thành từ werden kết hợp Partizip II), bị động trạng thái (Zustandspassiv hình thành từ sein kết hợp Partizip II) và các dạng thức thay thế bị động (Passiversatzformen như sich lassen kết hợp Infinitiv, sein zu kết hợp Infinitiv, tính từ tận cùng bằng đuôi -bar hoặc -lich). Đối với tiếng Việt, nghiên cứu ứng dụng quan điểm chức năng ngữ nghĩa của các nhà ngôn ngữ học Việt Nam như Nguyễn Hồng Cổn, Diệp Quang Ban và Hoàng Trọng Phiến, định nghĩa các cấu trúc biểu thị ý niệm thụ động thông qua tổ hợp vị từ chứa các hư từ chức năng "bị" hoặc "được".

Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, tác giả đã triển khai phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa miêu tả, đối chiếu định tính và thống kê định lượng. Cỡ mẫu nghiên cứu được thiết lập chuẩn xác gồm 250 câu bị động tiếng Đức và các đơn vị câu dịch tiếng Việt đối ứng. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích từ nguồn tư liệu pháp quy thực tế: Bộ luật Hessenrecht năm 2010 của bang Hessen, Cộng hòa Liên bang Đức. Lý do lựa chọn văn bản quy phạm pháp luật làm nguồn ngữ liệu xuất phát từ đặc trưng thể loại này có mật độ xuất hiện câu bị động cao vượt trội, đạt tỷ lệ xấp xỉ 30% đến 40% trên tổng số câu văn bản, đòi hỏi tính khách quan, trang trọng và chuẩn xác tuyệt đối.

Quy trình phân tích dữ liệu được tiến hành qua 4 bước bài bản: trích xuất ngữ liệu bị động nguyên bản từ văn bản luật tiếng Đức, phân loại các dạng thức bị động theo tiêu chí ngữ pháp Duden, đối sánh từng cặp câu song ngữ Đức - Việt để nhận diện thủ pháp dịch thuật, và cuối cùng là xử lý thống kê tần suất xuất hiện nhằm lượng hóa xu hướng lựa chọn của dịch giả. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý ngữ liệu được hoàn thiện trong giai đoạn nghiên cứu từ năm 2017 đến tháng 12 năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích 250 câu ngữ liệu bị động tiếng Đức và các bản dịch tiếng Việt tương ứng đã làm sáng tỏ cấu trúc phân bổ hình thái và xu hướng dịch thuật thực tế:

• Về phân bổ dạng thức bị động trong nguyên bản tiếng Đức: Bị động tiến trình (Vorgangspassiv) chiếm tỷ lệ áp đảo với 68,0% (170 trên 250 câu khảo sát), trong đó dạng thức cấu trúc 2 thành phần (lược bỏ tác nhân Agens) chiếm tới 76,5% tổng số câu Vorgangspassiv. Dạng thức bị động trạng thái (Zustandspassiv) chiếm tỷ trọng 18,0% (45 trên 250 câu), và các dạng thức diễn giải thay thế bị động (Passiversatzformen, đặc biệt là cấu trúc sein zu + Infinitiv) chiếm 14,0% (35 trên 250 câu).
• Về phương thức chuyển dịch sang tiếng Việt: Nghiên cứu chỉ ra rằng có 3 chiến lược dịch thuật chính được áp dụng. Chiến lược thứ nhất là bảo lưu cấu trúc bị động bằng cách sử dụng các hư từ chức năng "được" (mang sắc thái tích cực/trung tính) hoặc "bị" (mang sắc thái tiêu cực) chiếm tỷ lệ 58,4% (146 trên 250 trường hợp). Chiến lược thứ hai là chuyển đổi cấu trúc bị động tiếng Đức thành câu chủ động tiếng Việt (Aktivierung) chiếm 32,8% (82 trên 250 trường hợp). Chiến lược thứ ba là sử dụng câu vô chủ hoặc cấu trúc danh hóa phi vị từ chiếm 8,8% (22 trên 250 trường hợp).
• Về sự phân hóa sắc thái biểu cảm của từ "được" và "bị": Trong 146 trường hợp dịch có sử dụng hư từ chức năng tiếng Việt, từ "được" chiếm tỷ lệ vượt trội lên đến 92,5% (135 trường hợp), trong khi từ "bị" chỉ chiếm 7,5% (11 trường hợp), phản ánh tính chất đặc thù của văn bản luật pháp vốn chủ yếu quy định quyền lợi, sự cho phép và các quy chuẩn khách quan.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm phản ánh sâu sắc sự khác biệt loại hình học giữa hai ngôn ngữ. Trong tiếng Đức, việc sử dụng thể bị động là một phương tiện ngữ pháp hình thái chuẩn mực nhằm phi cá thể hóa chủ thể thực hiện hành động, tạo ra tính khách quan và quy phạm cao cho văn bản. Ngược lại, tiếng Việt không có phạm trù ngữ pháp thể bị động theo nghĩa biến tố hình thái học. Các từ "bị" và "được" trong tiếng Việt vốn bắt nguồn từ các động từ thực có nghĩa gốc là tiếp nhận hoặc trải qua một biến cố, do đó chúng luôn gắn liền với sự đánh giá chủ quan của người nói về tính chất có lợi hay bất lợi của hành động.

Dữ liệu nghiên cứu được tác giả tổng hợp trực quan qua 9 bảng đối chiếu chi tiết và 2 biểu đồ phân bố tần suất trong luận văn. Việc chuyển đổi từ câu bị động tiếng Đức sang câu chủ động trong tiếng Việt (đạt gần 33%) chứng minh rằng các dịch giả chuyên nghiệp không dịch từng từ một cách máy móc (Wort-für-Wort-Übersetzung), mà chủ động thực hiện các thao tác chuyển đổi cú pháp và hoán vị để đảm bảo tính tương đương ngữ dụng và chuẩn mực văn bản của tiếng Việt tiếp nhận. Khi đối chiếu với các nghiên cứu của nhiều học giả quốc tế về dịch thuật chuyên ngành Đức - Việt, kết quả này hoàn toàn nhất quán, khẳng định rằng tính tự nhiên của văn bản đích chỉ đạt được khi dịch giả biết linh hoạt phá vỡ cấu trúc cú pháp nguồn để tái tạo thông điệp theo tư duy ngữ dụng đích.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đưa ra hệ thống khuyến nghị thực tiễn nhằm tối ưu hóa chất lượng chuyển dịch các dạng thức bị động tiếng Đức:

• Xây dựng quy trình xử lý dịch thuật 3 bước chuẩn hóa: Dịch giả cần phân tích chính xác dạng thức bị động gốc (tiến trình, trạng thái hay thay thế), xác định vai nghĩa của các tham tố (tác nhân gây ra hành động và đối thể chịu tác động), sau đó quyết định duy trì cấu trúc thụ động với "được/bị" hay chủ động hóa câu văn tiếng Việt nhằm giảm ít nhất 35% lỗi gượng ép cú pháp trong vòng 6 tháng làm việc thực tế.
• Cân nhắc chuẩn xác sắc thái ngữ nghĩa khi dùng hư từ "được" và "bị": Tuyệt đối không sử dụng từ "bị" cho các hành vi mang lại lợi ích pháp lý hoặc hành vi trung tính. Trong các văn bản hành chính - pháp lý, cần ưu tiên dùng từ "được" hoặc chuyển đổi cấu trúc có vị từ phái sinh để nâng độ chuẩn xác thuật ngữ lên trên 95%.
• Đổi mới giáo trình và phương pháp giảng dạy dịch thuật tại các trường đại học: Các cơ sở đào tạo chuyên ngành ngôn ngữ Đức cần bổ sung học phần chuyên đề về "Chuyển dịch các cấu trúc đặc thù Đức - Việt", trong đó đưa ngữ liệu bị động 250 câu của luận văn vào hệ thống bài tập thực hành trong khung thời gian 12 tháng của năm học tới.
• Ứng dụng công nghệ hỗ trợ dịch thuật (CAT Tools) kết hợp bộ nhớ dịch (Translation Memory): Các doanh nghiệp dịch thuật và chuyên viên biên dịch cần lập trình quy tắc kiểm soát tự động đối với cấu trúc "werden + Partizip II", thiết lập thuật toán gợi ý chuyển đổi chủ động tương ứng để tối ưu hóa thời gian xử lý văn bản lên 40%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn phong phú, phù hợp với 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Ngôn ngữ Đức: Hơn 1.200 sinh viên tại các trường đại học ngoại ngữ có thể sử dụng tài liệu làm cẩm nang chuyên sâu để hiểu rõ bản chất ngữ pháp của Vorgangspassiv, Zustandspassiv và các thủ pháp dịch đối chiếu Đức - Việt.
• Biên dịch viên tiếng Đức chuyên nghiệp: Đội ngũ dịch thuật viên chuyên ngành pháp lý, kinh tế và kỹ thuật sẽ tìm thấy các giải pháp chuyển ngữ thực chứng, giúp tăng tốc độ xử lý câu phức và nâng cao chất lượng bản dịch đạt chuẩn mực hành chính.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu: Cung cấp nguồn ngữ liệu thực nghiệm chuẩn xác với 250 câu trích từ luật Hessenrecht 2010, phục vụ đắc lực cho công tác biên soạn bài giảng, xây dựng đề cương môn Lý thuyết dịch và Ngữ pháp đối chiếu.
• Chuyên viên pháp lý và đối ngoại tại các cơ quan hợp tác Đức - Việt: Giúp các chuyên viên nắm bắt chính xác ý đồ văn bản trong các hiệp định, văn bản luật và quy chuẩn kỹ thuật song ngữ Đức - Việt, tránh các sai lệch nghiêm trọng về quyền và nghĩa vụ pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

• Câu bị động trong tiếng Đức có hoàn toàn tương đương với cấu trúc câu chứa từ "bị/được" trong tiếng Việt không?
  Không hoàn toàn tương đương. Trong tiếng Đức, bị động là một phạm trù ngữ pháp hình thái biến tố hoàn chỉnh với cấu trúc cố định như "werden/sein + Partizip II". Ngược lại, tiếng Việt biểu đạt ý niệm thụ động thông qua các vị từ thực mang tính hư hóa "được" hoặc "bị", hàm chứa sắc thái đánh giá chủ quan của người nói về sự việc (tích cực hoặc tiêu cực), trong khi câu bị động tiếng Đức vốn mang tính trung hòa tuyệt đối.

• Khi nào dịch giả nên chuyển câu bị động tiếng Đức thành câu chủ động trong tiếng Việt?
  Dịch giả nên chuyển sang câu chủ động khi tác nhân thực hiện hành động được nêu rõ trong câu (thông qua giới từ von hoặc durch), hoặc khi việc giữ nguyên dạng bị động làm cho câu văn tiếng Việt trở nên rườm rà, thiếu tự nhiên. Khảo sát 250 câu ngữ liệu luật cho thấy có 32,8% trường hợp dịch giả đã chủ động chuyển dịch sang thể chủ động để đạt độ mượt mà cao nhất.

• Cấu trúc thay thế bị động (Passiversatzformen) trong tiếng Đức được xử lý dịch thuật như thế nào?
  Các cấu trúc như "sein + zu + Infinitiv" (biểu thị tính bắt buộc hoặc khả năng) hoặc "sich lassen + Infinitiv" thường được chuyển dịch sang tiếng Việt bằng các trợ động từ tình thái như "cần phải", "phải", "có thể". Ví dụ, câu "Das Formular ist auszufüllen" được dịch chuẩn xác là "Cần phải điền vào mẫu đơn này" thay vì dịch bị động máy móc.

• Tại sao từ "được" lại xuất hiện với tỷ lệ áp đảo (trên 92%) so với từ "bị" trong bản dịch văn bản luật?
  Đặc thù của văn bản quy phạm pháp luật là xác lập quyền hạn, trình tự thực hiện và các điều kiện bảo đảm quyền lợi cho công dân. Do đó, các hành vi pháp lý được miêu tả phần lớn mang ý nghĩa khẳng định tính hợp pháp hoặc trung tính, phù hợp hoàn toàn với sắc thái biểu cảm của từ "được" trong tiếng Việt.

• Ngữ liệu 250 câu khảo sát trong luận văn được lấy từ nguồn nào và có độ tin cậy ra sao?
  Toàn bộ 250 câu ngữ liệu được trích xuất trực tiếp từ hệ thống văn bản pháp luật chính thức Hessenrecht năm 2010 của bang Hessen, Cộng hòa Liên bang Đức và các bản dịch tiếng Việt đối chiếu đã được các chuyên gia pháp lý thẩm định, đảm bảo tính chuẩn xác, khoa học và giá trị đại diện cao cho phong cách văn bản hành chính - luật pháp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về thể bị động trong tiếng Đức và các phương tiện biểu đạt thụ động trong tiếng Việt dựa trên các lý thuyết dịch thuật kinh điển của Werner Koller và Michael Schreiber.
• Công trình phân tích định lượng thành công bộ ngữ liệu thực nghiệm gồm 250 câu bị động từ bộ luật Hessenrecht 2010, làm rõ tỷ lệ phân bổ của Vorgangspassiv (68,0%), Zustandspassiv (18,0%) và Passiversatzformen (14,0%).
• Khẳng định 3 phương thức dịch thuật chủ đạo gồm: duy trì cấu trúc thụ động với "được/bị" (58,4%), chuyển đổi sang câu chủ động (32,8%), và chuyển đổi phi vị từ/vô chủ (8,8%).
• Đưa ra các khuyến nghị thiết thực về việc chuẩn hóa quy trình dịch thuật, phân biệt chuẩn xác sắc thái ngữ nghĩa của từ "được/bị", và đổi mới giáo trình giảng dạy chuyên ngành ngôn ngữ Đức giai đoạn 2024–2030.
• Khám phá và tải ngay toàn văn công trình nghiên cứu để nắm vững trọn bộ giải pháp dịch thuật đối chiếu Đức - Việt chuyên nghiệp và ứng dụng hiệu quả vào công việc thực tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN ABTEILUNG FÜR POSTGRADUIERTE AUSBILDUNG **************************** TRAN THI NGOC ANH METHODEN BEIM ÜBERSETZEN VON PASSIVFORMEN AUS DEM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE – EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG PHƯƠNG THỨC CHUYỂN DỊCH DẠNG THỨC BỊ ĐỘNG TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Studiengang: Deutsche Linguistik Studiengangsnummer: 60220205 HANOI – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN ABTEILUNG FÜR POSTGRADUIERTE AUSBILDUNG **************************** TRAN THI NGOC ANH METHODEN BEIM ÜBERSETZEN VON PASSIVFORMEN AUS DEM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE – EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG PHƯƠNG THỨC CHUYỂN DỊCH DẠNG THỨC BỊ ĐỘNG TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Studiengang: Deutsche Linguistik Studiengangsnummer: 60220205 Betreuer: Dr. Vũ Kim Bảng HANOI – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG Hiermit erkläre ich an Eides statt, dass ich die vorliegende Arbeit selbstständig und nur unter Zuhilfenahme der ausgewiesenen Hilfsmittel angefertigt habe. Sämtliche Stellen der Arbeit, die im Wortlaut oder dem Sinn nach anderen gedruckten oder im Internet verfügbaren Werken entnommen sind, habe ich durch genaue Quellenangaben kenntlich gemacht. Die Arbeit war in gleicher oder ähnlicher Fassung noch nicht Bestandteil einer Studien- oder Prüfungsleistung.

Dezember 2018 Tran Thi Ngoc Anh i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANKSAGUNG Ich möchte all jenen danken, die durch ihre fachliche und persönliche Unterstützung zum Gelingen dieser Masterarbeit beigetragen haben. An erster Stelle möchte ich meinem Betreuer Herrn Dr. Vu Kim Bang danken, der meine Arbeit richtungsweisend und mit viel Engagement begleitet hat. Ein herzliches Dankeschön richte ich auch an meine Lehrerinnen und Lehrer, die mir vielfältige Kenntnisse vermittelt haben, besonders Herrn Dr.

Le Hoai An, der ohne dessen Ratschläge und Anregungen ich die Arbeit nicht hätte anfertigen können. Der größte Dank gilt meinen Eltern, die mich während meines Studiums finanziell unterstützt und darüber hinaus zum Durchhalten motiviert haben. Schließlich danke ich meinen Kolleginnen, Kollegen und meinen Freunden für die guten Gespräche und nützlichen Tipps, die in diese Arbeit eingeflossen sind. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ZUSAMMENFASSUNG Die folgende Arbeit behandelt Methoden beim Übersetzen von Passivformen aus dem Deutschen ins Vietnamesische und ist eine empirische Untersuchung.

Ausgangspunkt der Arbeit sind die Theorien des Passivs und des Übersetzens im Allgemeinen. Die Passiv- und Passiversatzformen im Deutschen und im Vietnamesischen werden vorgestellt. Dem theoretischen Teil folgt die praktische Untersuchung von einem Korpus aus 250 deutschen Passivsätzen. Die Häufigkeiten der Passiv- und Passiversatzformen werden untersucht, analysiert und mit der jeweiligen vietnamesischen Übersetzung verglichen, um die folgenden Fragen zu beantworten:  Welche Passivformen im Deutschen und im Vietnamesischen gibt es?  Welche Übersetzungsmethoden benutzt der Übersetzer, um Passivformen aus dem Deutschen ins Vietnamesische zu übertragen?  Welche Faktoren beeinflussen die Wahl des Übersetzers beim Übersetzen? iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] INHALTSVERZEICHNIS EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG.

vi ABBILDUNGEN UND DIAGRAMME. Fragestellung und Zielsetzungen. Gegenstand der Forschungsarbeit und Material. Forschungsmethoden und Vorgehensweise.

Gliederung der Arbeit. THEORETISCHE GRUNDLAGEN ZUR ÜBERSETZUNG. ZUM BEGRIFF ÜBERSETZEN. DIE ÄQUIVALENZ BEIM ÜBERSETZEN.

Typen der Übersetzungsäquivalenz .3 ÜBERSETZUNGSMETHODEN UND -VERFAHREN. THEORETISCHE GRUNDLAGEN ZUR ÜBERSETZUNG VON DEUTSCHEN PASSIVSÄTZEN INS VIETNAMESISCHE. BEGRIFF DER PASSIVSÄTZE. Passivformen, Passivstruktur und Passivsätze.

Der Ansatz der Passivsätze in der Linguistik. Art der Passivsätze in der Sprache. 33 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. PASSIVSÄTZE IM DEUTSCHEN.

PASSIVSÄTZE IM VIETNAMESISCHEN. Eigenschaften und Wege zur Identifizierung passiver Sätze im Vietnamesischen. Das Subjekt im Passivsatz und seine Bedeutungsrollen. Möglichkeiten beim Übersetzen des passiven Satzes vom Deutschen ins Vietnamesische.

BESCHREIBUNG DER EMPIRISCHEN UNTERSUCHUNG. Typen der Übersetzung. I v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABELLENVERZEICHNIS Tabelle 1: Die Darstellung des Passivs als Umformung aus dem Aktiv mit den Regularitäten. 37 Tabelle 2: Die Zeiten im Vorgangspassiv :.

38 Tabelle 3: Das Modalverb in verschieden Zeitformen des Passivs. 39 Tabelle 4: Die Zeiten im Zustandspassiv. 43 Tabelle 5: Passiversatzformen im deutschen Originaltext. 60 Tabelle 6: Vietnamesische Übersetzungen von deutschen Passiv- und Passiversatzformen.

61 Tabelle 7: vietnamesische Übersetzungen des deutschen Vorgangspassivs. 63 Tabelle 8: Vietnamesische Übersetzung des deutschen Zustandspassivs. 63 Tabelle 9: Vietnamesische Übersetzung der Passiversatzformen (Passiv- Paraphrasen). 63 vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBILDUNGEN UND DIAGRAMME Nr.

Namen der Abbildungen Seite Abbildung Übersetzungsprozeduren nach Wolfgang Wilss 26 Diagramm 1 Diagramm 1: Passiv und Passiversatzformen im 59 deutschen Originaltext Diagramm 2 Diagramm 2: Vietnamesische Übersetzungen von 61 deutschen Passiv- und Passiversatzformen (LUAN.untersuchung vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Themenauswahl Der Passivsatz ist eine gebräuchliche grammatikalische Kategorie in den europäischen Sprachen wie dem Deutschen, Russischen, Englischen, Französischen usw. Im Vietnamesischen ist der Passivsatz als grammatikalische Kategorie eher außergewöhnlich und löst immer wieder Diskussionen aus. Sprachwissenschaftler streiten darüber, ob das Vietnamesische überhaupt eine klar beschreibbare Passivform hat.

Letztlich hat man sich in der Forschung darauf verständigt, dass es verschiedene Formen oder Ausdrucksmöglichkeiten im Vietnamesischen gibt, die Inhalte in einem passiven Modus beschreiben. Mit der dynamischen und globalen Entwicklung von Wissenschaft, Technik und Kultur nimmt auch die Bedeutung von grenzüberschreitender Kommunikation zu. Die Kenntnis von Fremdsprachen wird immer wichtiger. Erkenntnisse über Unterschiede im Gebrauch von Sprachmodi helfen, Grundsteine zu legen, die letztlich der harmonischen Interaktion in den internationalen Beziehungen nützen.

Das Erlernen einer Fremdsprache und ihre Anwendung gehören für eine zunehmende Zahl von Erwachsenen zum Berufsalltag. Die Anfertigung von Übersetzungen bedarf trotz der immer besser funktionierenden Algorithmen von Google und anderen Suchmaschinen immer noch der professionellen Bearbeitung durch Menschen. Sie wirkt in allen Bereichen der internationalen Beziehungen hinein und trägt als Serviceleistung zur Gesamtentwicklung eines Landes in wirtschaftlicher, sozialer und kultureller Hinsicht bei. Übersetzern sind Unterschiede zwischen den Sprachen geläufig.

Sie kennen die Unterschiede und sind in der Lage, Lösungen für die Übersetzung zu liefern. Solche Lösungen verdienen gelegentlich eine eingehendere Betrachtung. Diese kann im Ergebnis der Übersetzungspraxis eine Rückmeldung vielleicht sogar Hinweise für die zukünftige Übersetzungspraxis geben.untersuchung 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vietnamesisch und Deutsch gehören verschiedenen Sprachfamilien an. Sie sind sprachgeschichtlich und sprachtypologisch nicht miteinander verwandt.

Unterschiede zwischen den beiden Sprachen sind daher groß. Die Unterschiede in Form und Funktion des Passivs im Deutschen und Vietnamesischen sind ein Phänomen dieser Verschiedenheiten. Das Thema "Methoden beim Übersetzen von Passivformen aus dem Deutschen ins Vietnamesische – eine empirische Untersuchung" habe ich gewählt um in einem Bereich, der für professionelle Übersetzer, Linguisten und Studenten der deutschen Sprache von Bedeutung ist, einen Beitrag für die theoretische Durchdringung sowie die praktische Anwendung zu liefern. Fragestellung und Zielsetzungen In Bezug auf die Passivformen in den beiden Sprachen könnten viele Fragen gestellt werden.

Diese Arbeit konzentriert sich auf die drei folgenden Aspekte:  Welche Passivformen im Deutschen und im Vietnamesischen gibt es?  Welche Übersetzungsmethoden benutzt der Übersetzer, um Passivformen aus dem Deutschen ins Vietnamesische zu übertragen?  Welche Faktoren beeinflussen die Wahl des Übersetzers beim Übersetzen? Diese Arbeit setzt sich zum Ziel, erstens einen theoretischen Beitrag zu Übersetzungen von Passivformen im Deutschen und Vietnamesischen zu liefern und zweitens, Unterschiede der Passivformen zwischen der vietnamesischen und der deutschen Sprache herauszuarbeiten. Beschrieben werden die üblicherweise zu Anwendung kommenden Übersetzungsmethoden bei der Übersetzung eines Passivsatzes aus dem Deutschen ins Vietnamesische.untersuchung 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Forschungsstand Passivformen und Passivsätze sind typische grammatikalische Phänomene der indoeuropäischen Sprachen. Gemeint ist die grammatikalische Beziehung zwischen dem Verb und anderen grammatischen Elementen wie Subjekt und Objekt.

Die traditionelle europäische Grammatik basiert jedoch nur auf dem Ausdruck und entscheidet sich dafür, dass Passivformen zum morphologischen Bereich des Verbes gehören. In der modernen Grammatik werden Passivformen im Allgemeinen und passive Sätze in verschiedenen Richtungen wie Universalität, Art, Funktion betrachtet (Nguyen Hong Con, 2004). Allerdings sind viele Fragen im Zusammenhang mit passiven Sätzen in Sprachen bisher nicht aufgeklärt worden, wie zum Beispiel: Ist das Passiv ein universelles Phänomen oder eine Art des Phänomens? Haben Passivformen oder Passivsätze Ähnlichkeiten und Unterschiede zwischen den Sprachen? Die Autoren wie Bussmann (1990, 564), Helbig/Buscha (1996, 162f) betrachten Passivsätze auf der Basis von Funktionalitäten, semantischen Strukturen und morphologischen Merkmalen. Zu dem gewählten Thema lieferten die folgenden Publikationen eine vorzügliche Basis für die theoretische Orientierung: Helbig, G.

Ein Handbuch für den Ausländerunterricht, ] Koller, W. (2004): Einführung in die Übersetzungswissenschaft (7.), Duden (1995): Die Grammatik der deutschen Gegenwartsprache. Im Vietnamesischen ist der passive Satz ein grammatisches Thema, das viel diskutiert ist. Einige vietnamesische Gelehrte wie Nguyen Thi Anh (2000), Nguyen Phu Phong (1976) glauben, dass es im Vietnamesischen kein Passiv gibt.

Andere Autoren wie Diep Quang Bang, Nguyen Thi Thuan (2000), Nguyen Hong Con (2004), Le Xuan Thai (1995), Hoang Trong Phien (1980) vertreten die Meinung, dass passive Satzstrukturen im Vietnamesischen durch Prädikatstrukturen, die bị, được mit bestimmten transitiven Verben verwenden, (LUAN.untersuchung 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] möglich sind, obwohl Vietnamesisch keine Passivform als grammatikalische Kategorie von Verben kennt. Gegenstand der Forschungsarbeit und Material Diese Arbeit untersucht Form und Funktion des deutschen Passivs und dessen Entsprechungen im Vietnamesischen. Es geht also um den Transfer der Passivsätze vom Deutschen ins Vietnamesische, nicht umgekehrt. Die kontrastive Analyse zwischen dem Deutschen und dem Vietnamesischen weist einen quantitativen und qualitativen Anteil auf und macht Gebrauch von vorgefundenem Material.

Verwendung findet ein deutscher Gesetztext, nämlich das Hessenrecht von 2010 und seine vietnamesischen Übersetzungen. Forschungsmethoden und Vorgehensweise Analyse und Darstellung sind folgendermaßen angeordnet: Zunächst wird die Beschreibungsmethode dargestellt, um eine Übersicht zur Übersetzung und Übersetzungsäquivalenz zu erklären. In diesem Zusammenhang werden deutsche und vietnamesische Passivformen beschrieben. Des Weiteren dienen Analyse und Vergleich dazu, Ähnlichkeiten und Unterschiede der Passivformen im Deutschen und Vietnamesischen aufzuzeigen.

Statistische Angaben ordnen die Beobachtungen in einen größeren Zusammenhang ein. Die Passiv- und Passiversatzformen aus dem Gesetztext Hessenrecht 2010 und die entsprechenden vietnamesischen Übersetzungen werden ausgewählt und in Bezug auf die Klassifizierung in der Duden-Grammatik (2009) klassifiziert. Danach wird ein Vergleich zwischen deutschen Passivformen und deren Übersetzungen im Vietnamesischen durchgeführt, um Methoden beim Übersetzen von Passivformen aus dem Deutschen ins Vietnamesische aufzuzeigen. Gliederung der Arbeit Die Arbeit gliedert sich in drei Kapitel: Kapitel 1 und Kapitel 2 sind die theoretischen Teile, in denen die sprachwissenschaftlichen Grundlagen zum Passiv im Deutschen und (LUAN.untersuchung 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vietnamesischen und die übersetzungstheoretischen Grundlagen dargestellt werden.

Kapitel 3 ist die praktische Untersuchung. Eine quantitative Zusammenstellung der Ergebnisse schafft den Rahmen für die daran sich anschließenden Einzelbetrachtungen. Die ausgewälten Beispiele werden analysiert und in Verbindung mit den Übersetzungsmethoden von Koller und Schreiber gebracht, die als typische Methoden beim Übersetzen gelten, besonders für die Sprachen, die verschiedenen Sprachfamilien angehören.untersuchung 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] KAPITEL 1 THEORETISCHE GRUNDLAGEN ZUR ÜBERSETZUNG Dieses Kapitel orientiert sich an einer Reihe von Termini aus der Übersetzungstheorie, die einen begrifflichen Rahmen für die weitere Untersuchung bilden. Es handelt sich um die Begriffe wie Übersetzen, Übersetzungsäquivalenz, Adäquatheit usw.

ZUM BEGRIFF ÜBERSETZEN Das Übersetzen hat immer eine wichtige und wesentliche Rolle in der Geschichte der Menschen gespielt, vor allem dann, wenn man aus einer sprachlichen Region in eine weiter entfernte zog, wo bereits andere Siedler traditionell sesshaft waren. In der abendländischen Sprachgeschichte verweist man auf den Rhetoriker Cicero (106 - 43 v.) und den Dichter Horaz ( 65 – 8 v.), denen man die Begründung der expliziten Übersetzungstheorie zuschreibt. Auf Horaz geht das Topos zurück: „Nec verbo verbum curabis reddere fidus / interpres“ was sinngemäß bedeutet, dass der Übersetzer nicht sklavisch Wort für Wort übersetzen solle., 1998: 214) In der aktuellen Brockhaus Enzyklopädie (1974-1994, 542f) ist eine andere Beschreibung des Übersetzens vorzustellen: „1. Computerlinguistik: das Übersetzen eines größeren gesprochenen oder geschriebenen Sprachkomplexes aus einer natürl.

Sprache (Quellsprache) in eine andere (Zielsprache) mit Hilfe eines Computers. Man unterscheidet dabei grunsätzlich zwischen (voll-)automat. Maschineller Übersetzung und maschinen- oder computerunterstützter Übersetzung (. Philologie: schriftliche Form der Vermittlung eines Textes durch Wiedergabe in einer anderen Sprache unter Berücksichtigung bestimmter Äquivalenzforderungen.

Zu differenzieren sind einerseits die interlinguale (Übersetzung von einer Sprache in eine andere), die intersemiot.untersuchung TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.)“ In dieser Enzyklopädie wird Übersetzen auf zweierlei Weisen unterschieden. Als gemeinsamer Nenner kann kann Übersetzen als eine Wiedergabe der Mitteilung von einer Sprache in eine andere verstehen.