HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ VĂN HUY THÀNH PHẦN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH NẤM CHÍNH HẠI QUÝT KHỐP VÀ CAM KHE MÂY TẠI HÀ TĨNH Chuyên ngành Bảo vệ thực vật Mã số 8620112 Người hướng dẫn khoa học : 1. Hà Viết Cường 2. Vũ Việt Hưng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VİỆN NÔNG NGİỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Văn Huy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Hà Viết Cường và TS.
Vũ Việt Hưng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các cán bộ Trung tâm Bệnh cây nhiệt đới – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Văn Huy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. xi Thesis abtract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu. Tổng quan tài liệu. Tổng quanh cây có múi.
Nguồn gốc và lịch sử cây cam quýt. Tình hình sản xuất cây có múi ở Hà Tĩnh. Bệnh chảy gôm (Phytophthora) trên cây có múi. Lịch sử và thiệt hại của bệnh chảy gôm.
Thành phần Phytophthora gây bệnh chảy gôm. Đặc điểm sinh học Phytophthora gây bệnh chảy gôm. Triệu chứng bệnh chảy gôm. Phòng trừ bệnh chảy gôm bằng biện pháp hóa học.
Nghiên cứu Phytophthora và bệnh chảy gôm tại Việt Nam. Lịch sử và phân bố bệnh chảy gôm tại Việt Nam. Triệu chứng bệnh chảy gôm ghi nhận tại Việt Nam. Xác định nguyên nhân gây bệnh chảy gôm tại Việt Nam.
Biện pháp phòng chống bệnh chảy gôm tại Việt Nam. Bệnh đốm đen do nấm Phyllosticta citricarpa. 11 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tầm quan trọng.
Phòng chống. Bệnh đốm nâu do nấm Phyllosticta ở Việt Nam. Đặc điểm hình thái. Nguyên cứu về nấm Colltotrichum sp.
gây bệnh thám thứ trên cây ăn quả có múi. Tình hình nghiên cứu trong nước. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Điều tra tình hình bệnh. Nghiên cứu về đặc điểm hình thái và phân loại. Nghiên cứu về sinh học nấm.
Nghiên cứu về phòng trừ. Vật liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra đồng ruộng.
Phương pháp thu thập mẫu. Phương pháp điều chế môi trường. Phương pháp phân lập nấm. Phương pháp cấy ria.
Phương pháp đo nồ ng đô ̣ bào tử bằ ng buồ ng đế m hồ ng cầ(Haemocytometer) u. Phương pháp kích thích sinh bào tử. Phương pháp lây nhiễm kèm các chỉ tiêu đánh giá. Phương pháp và các chỉ tiêu hình thái cần đánh giá.
Phương pháp đánh giá biện pháp phòng chống bằng thuốc hóa học. 38 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả và thảo luận. Thành phần và biện pháp phòng trừ bệnh nấm chính hại quýt khốp.
Thành phần bệnh hại trên quýt Khốp tại huyện Kỳ Anh. Mức độ nhiễm bệnh nấm gây hiện tượng vàng lá quýt Khốp tại Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Xác định nguyên nhân gây hiện tượng vàng lá (chảy gôm, thối rễ) quýt. Đặc điểm sinh học, sinh thái của Phytopthora, Pythium và (P2, P1).
Kết quả của phương pháo đánh giá hiệu quả thuốc trong phòng thí nghiệm theo phương pháp của uesugi yasuhiko (1997). Thành phần và biện pháp phòng trừ bệnh nấm chính hại cam khe mây. Thành phần bệnh hại trên cam Khe Mây tại huyện Hương Khê. Diễn biến bệnh nấm chính trên cam Khe Mây tại Huyện Hương Đô.
Đặc điểm hình thái của một số nấm chính gây hại trên cam Khe Mây. Một số đặc điểm sinh học của nấm chính hại cam Khe Mây. Phòng trừ bệnh nấm hại cam Khe Mây bằng thuốc hóa học. Kết luận và kiến nghị.
83 Tài liệu tham khảo. 88 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt PCR Polymerase Chain Reaction CT Công thức Đ/C Đối chứng STT Số thứ tự μl Microliter ml Mililiter ha Hecta g gam mg miligam vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích, sản lượng quýt huyện Kỳ Anh từ 2012 – 2016. Diện tích, sản lượng cam huyện Hương Khê từ 2012 – 2016.
Thành phần bệnh hại trên quýt Khốp tại Kỳ Anh, Hà Tĩnh (năm 2018). Mức độ nhiễm bệnh vàng lá cây quýt Khốp tại huyện Kỳ Anh – Hà Tĩnh. Kết quả phân lập nấm gây hiện tượng vàng lá quýt bằng bẫy cánh hoa hồng. Một số đặc điểm hình thái của nấm Phytopthora (P2).
Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của m ẫu Pythium (P1) và Phytophthora (P2). Đặc điểm hình thái tản mẫu Pythium P1 trên một số môi truờng nuôi cấy. Đặc điểm hình thái tản nấm Phytophthora (P2) trên một số môi truờng nuôi cấy. Lây nhiễm nhân tạo Pythium (P1) và Phytophthora (P2) trên cây cam CS1 và cây bưởi thực sinh.
Kết quả tái phân lập nấm từ rễ cây cây lây bệnh nhân tạo trên môi trường. Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với mẫu nấm Pythium (P1), Phytophthora (P2) trên môi trường PDA ở nồng độ 1. Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với mẫu nấm Pythium (P1), Phytophthora (P2) trên môi trường PDA ở nồng độ 2. Khả năng ức chế sinh bào tử của ba thuốc hóa học với mẫu nấm Phytophthora P2.
Thành phần bệnh hại chính trên cam Khe Mây tại Hương Khê, Hà Tĩnh năm 2018. Diễn biến gây hại bệnh nấm chính hại trên cam Khe Mây tại xã Hương Đô – Hương Khê – Hà Tĩnh. Đặc điểm hình thái nấm Phyllosticta citriasiana trên vết bệnh. 63 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Đặc điểm tản nấm Phyllosticta citriasiana trên các môi trường. Thí nghiệm lây nhiễm nhân tạo nấm đốm nâu Phylosticta citriasiana trên bưởi, cam và chanh. Thí nghiệm lây nhiễm nhân tạo nấm đốm nâu Colletotrichum sp. trên bưởi, cam và chanh.
Khả năng ức chế sinh trưởng nấm Phylosticta citriasiana của hai thuốc hóa học. Khả năng ức chế nảy mầm bào tử và hình thành giác bám nấm Phylosticta citriasiana của ba thuốc hóa học. Ảnh hưởng của thuốc hóa học Score 250 EC và Nativo 750 WG đến sự phát triển của nấm Colletotrichum sp. trên môi trường PDA.
Ảnh hưởng của liều bức xạ gamma đến sinh trưởng nấm Phyllosticta citriasiana. 79 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Hình ảnh triệu chứng bệnh đốm nâu trên quả (Wulandari et al. Một số hình ảnh về nấm Phyllosticta citriasiana (Wang et al.
citriasiana trên một số môi trường (Wang et al. Phương pháp cấy ria trên môi trường nhân tạo. Lá thông có chứa bào tử phân sinh nấm Phyllosticta citriasiana. Một số hình ảnh về bệnh hại trên cây quýt Khốp.
Triệu chứng cây bị bệnh nấm gây hiện tượng chảy gôm vàng lá cây quýt tại huyện Kỳ Anh. Một số đặc điểm hình thái của nấm Phytophthora (P2). Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của m ẫu Pythium (P1). Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của m ẫu Phytophthora (P2).
Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của m ẫu Pythium (P1). Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Phytophthora (P2). Lây nhiễm nhân tạo Phytopthora (P2) trên trên cây cam CS1 (A), cây bưởi thực sinh (B). Cây bưởi thực sinh khi lây bệnh nhân tạo (3 tuần).
Cây cam CS1 thực sinh khi lây bệnh nhân tạo (3 tuần). Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với mẫu nấm Pythium (P1), Phytophthora (P2) trên môi trường PDA ở nồng độ 1. Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với nấm Pythium (P1), Phytophthora (P2) ở nồng độ 1. Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với mẫu nấm Pythium (P1), Phytophthora (P2) trên môi trường PDA ở nồng độ 2.
Hiệu lực ức chế của thuốc hóa học đối với nấm P1, P2 ở nồng độ 2. 57 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thí nghiệm đánh giá khả năng ức chế sinh bào tử của thuốc hóa học đối với mẫu Phytophthora (P2). Hình ảnh một số bệnh trên cây cam Khe Mây.
Hình thái nấm Phyllosticta citriasiana trên vết bệnh: Quả cành với bào tử phân sinh (A); Bào tử phân sinh với gai đỉnh (B). Hình mặt trên (trái) và mặt dưới (phải) tản nấm Phylosticta citriasiana trên môi trường PDA, PCA, T20 và S10. Đồ thị ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng đến khả năng phát triển của nấm Colletotrichum sp. Kết quả nghiên cứu khả năng lây nhiễm nhân tạo của nấm Colletotrichum sp.
gây bệnh thán thư trên bưởi, cam và chanh. Thí nghiệm ức chế sinh trưởng nấm đốm nâu Phylosticta citriasiana của thuốc hóa học (sau nuôi cấy 14 ngày). Ảnh hưởng của thuốc hóa học Score 250 EC và Nativo 750 WG đến sự phát triển của nấm Colletotrichum sp. trên môi trường PDA .