Mở đầu; hai chương; kết luận; danh mục tài liệu tham khảo; phụ lục. Chương1 VẤN ĐỀ UY TÍN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 1. Quan điểm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác- Lênin; tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nhân cách của người giáo viên C.Ăngghen là những người có công đầu đặt nền móng về mặt lý luận cho việc xây dựng một nền giáo dục mới - nền giáo dục xã hội XHCN - nền giáo dục vì con người và sự phát triển chung của toàn nhân loại.Mác, để cải biến cái bản thể tự nhiên chung của con người sao cho nó được sự đào tạo và những kỹ xảo về một lĩnh vực lao động nhất định và trở thành sức lao động được phát triển và chuyên môn hoá thì cần phải có huấn luyện hoặc giáo dục nhất định.Mác viết: “Trong xã hội tương lai - xã hội cộng sản chủ nghĩa - với chế độ sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất và nền sản xuất phát triển cao hơn nhiều so với chế độ tư bản, cần có những con người mới .Mác nhấn mạnh: “Kết hợp lao động sản xuất với giáo dục và thể dục đối với hết thảy trẻ em ở lứa tuổi nhất định nào đó.
Và làm như vậy không những chỉ là phương pháp tăng thêm sản xuất xã hội mà còn là phương pháp độc nhất và duy nhất đào tạo ra những con người hoàn thiện”[29, tr. 8 Phát triển các tư tưởng, quan điểm của C.Lênin - vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản đã đặc biệt coi trọng và đánh giá rất cao vai trò của giáo dục xã hội XHCN trong việc xây dựng những con người mới và xã hội mới.Lênin cũng đánh giá rất cao và khẳng định vị trí, vai trò to lớn của người giáo viên và nhà trường XHCN trong sự nghiệp giáo dục nhằm đào tạo ra đội ngũ những con người mới.Lênin, đội ngũ giáo viên và nhà trường là lực lượng chủ yếu, là một bộ phận trong việc tiến hành cách mạng văn hoá XHCN và thực hiện những nhiệm vụ do giai cấp vô sản đặt ra. Do đó, trong diễn văn tại Đại hội các giáo viên theo chủ nghĩa Quốc tế toàn Nga năm 1918, Lênin đặt ra những yêu cầu rất cao đối với đội ngũ giáo viên đó là: “Đội ngũ thày giáo cần phải tự đề ra cho mình những nhiệm vụ to lớn về mặt giáo dục và trước hết cần phải trở thành đạo quân chủ lực của sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa”[27, tr.Lênin cho rằng, người giáo viên muốn hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang của mình thì trước hết bản thân họ phải giác ngộ sâu sắc về nhiệm vụ cách mạng, trên cơ sở đó xác định thái độ chính trị đúng đắn đối với sự nghiệp giáo dục.Lênin thì người giáo viên XHCN “Có nhiệm vụ truyền bá giáo dục to lớn, trước hết phải trở thành đội quân chủ yếu của sự nghiệp giáo dục XHCN, phải giải phóng cuộc sống, trí thức khỏi sự phụ thuộc giai cấp tư sản. Thầy giáo phải hoà mình vào cuộc đấu tranh của quần chúng; ngành sư phạm phải có trách nhiệm tổ chức hoạt động của giáo giới theo yêu cầu của xã hội chủ nghĩa”[27, tr.
Đặc biệt, Người khẳng định vị trí, vai trò và các yêu cầu cơ bản của nhân cách người thầy giáo XHCN: “chúng ta phải làm cho giáo viên ở nước ta có một địa vị mà từ trước đến này họ chưa bao giờ có” và Lênin cho rằng cần phải quan tâm đúng mức đến đội ngũ giáo viên: “Chúng ta không quan tâm hoặc quan tâm rất không đầy đủ đến việc nâng cao địa vị người giáo viên của nhân dân lên đến một trình độ nào đó, nếu không thể, thì không thể nói đến văn hoá nào cả”[27, tr. Thực chất ở đây, Lênin yêu cầu muốn phát triển nhân cách nói chung, uy tín nói riêng cho người giáo viên 9 thì nhất thiết phải xây dựng địa vị chính trị - xã hội; đồng thời, phải quan tâm bồi dưỡng và phát triển trình độ mọi mặt cho họ. Có như vậy người giáo viên mới đảm bảo đủ điều kiện để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định và đánh giá rất cao vai trò của đội ngũ những người thầy giáo trong sự nghiệp “trồng người”.
Theo Người thì “trách nhiệm nặng nề và vẻ vang của người thày học là: chăm lo dạy dỗ con em của nhân dân thành những công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sĩ tốt, người cán bộ tốt của nước nhà”. Vì vậy, để hoàn thành tốt trọng trách nặng nề đó đòi hỏi đội ngũ người thầy giáo phải có phẩm chất, năng lực toàn diện và năng lực chuyên môn tốt. Hồ Chí Minh yêu cầu người thầy giáo trước hết phải có đạo đức cách mạng trong sáng - đây được coi là cái gốc của nhân cách người thầy giáo. Bởi vì theo Bác, người thầy giáo không chỉ dạy chữ (tri thức) mà còn phải dạy cả “đạo đức công dân”, dạy cách làm con người mới.
Người cho rằng, đạo đức của người giáo viên được biểu hiện tập trung ở lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân; tấm lòng thương yêu gắn bó và thấu hiểu học sinh; có niềm tin mãnh liệt vào con người và sự nghiệp giáo dục- đào tạo. Đồng thời, Hồ Chí Minh yêu cầu người thầy giáo phải có tri thức toàn diện (tri thức phổ thông) và tri thức chuyên môn. Tri thức phổ thông là: hiểu biết chủ nghĩa Mác - Lênin; sự giác ngộ về CNXH, về nhiệm vụ cách mạng, về đường lối chính sách của Đảng và luật pháp của nhà nước. Tri thức chuyên môn là lĩnh vực mà người thầy đảm nhiệm việc nghiên cứu và giảng dạy.
Hệ thống tri thức đó phải được người thầy nhào nặn trở thành KX, KN trong hoạt động nghề dạy học và đạt đến trình độ “thạo nghề” sao cho “học sinh mau hiểu, mau nhớ, lý luận phải đi đôi với thực hành”[35, tr. Theo đó, Hồ Chí Minh yêu cầu người giáo viên phải có phong cách dân chủ và văn hoá sư phạm phù hợp chuẩn mực đạo đức xã hội XHCN và đạo lý truyền thống của dân tộc, tôn trọng học sinh “ mọi vấn đề, thày và trò cùng nhau thảo luận, ai có ý kiến gì đều thật thà phát biểu. Điều gì chưa thông suốt thì hỏi, bàn sao cho thông suốt”; Tuy nhiên “dân chủ 10 nhưng trò phải kính thầy, thầy phải quý trò”[32, tr. Hồ Chí Minh đã chỉ ra phương pháp giáo dục, trong đó Người đặc biệt chú ý đến phương pháp nêu gương.
Đây là phương pháp giáo dục mà theo Hồ Chí Minh là rất sinh động và nó có sức thuyết phục rất cao, vì “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Đồng thời, Hồ Chí Minh còn vạch ra con đường và biện pháp cơ bản để phát triển hệ thống các phẩm chất nhân cách của người giáo viên nói chung; phát triển UTNN cho họ nói riêng đó là: tự tu dưỡng, tự rèn luyện trong thực tiễn nghề nghiệp; phải học tập không ngừng, học tập suốt đời. Mặt khác, Người yêu cầu phải quan tâm chăm lo đời sống mọi mặt và tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên phát triển nhân cách của mình theo yêu cầu nhiệm vụ. Quán triệt và vận dụng đúng đắn, sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh , ĐCSVN đã rất coi trọng và đề cao vị trí, vai trò của giáo dục và đội ngũ những người thầy giáo.
Định hướng chiến lược của ĐCSVN về phát triển GD - ĐT trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã khẳng định: “giáo dục, đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”[12, tr. Trên cơ sở đó, Đảng đã xác định và cụ thể hoá thành những tiêu chuẩn và nhiệm vụ của người giáo viên XHCN như sau: +Về tiêu chuẩn: phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt; đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ; đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp; lý lịch bản thân rõ ràng[28, tr. +Về nhiệm vụ: giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý, chương trình giáo dục; gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ của nhà trường; giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của người học; không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nêu gương tốt cho người học và các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật[28, tr. 11 Thể hiện sự nhất quán quan điểm coi sự nghiệp GD - ĐT chiếm giữ một vị trí rất quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước; vì thế, hơn lúc nào hết, ĐCSVN rất coi trọng đến nhiệm vụ bồi dưỡng và phát triển toàn diện cả về số lượng và chất lượng đội ngũ nhà giáo - với tư cách là nhân tố quyết định đến chất lượng của sự nghiệp tào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Văn kiện Đại hội lần thứ X của Đảng một lần nữa tiếp tục khẳng định và nhấn mạnh: “Đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên ở tất cả các cấp học, bậc học”[12, tr. Như vậy, quan điểm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ĐCSVN luôn khẳng định nhất quán vị trí, vai trò hết sức to lớn của giáo dục XHCN; trong đó đặc biệt coi trọng vai trò người giáo viên. Theo đó, đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất nhân cách nói chung, uy tín của họ nói riêng. Đây chính là cơ sở khoa học, là nền tảng lý luận cho việc nghiên cứu phát triển toàn diện nhân cách và UTNN cho đội ngũ GVT ở HVCT QS hiện nay.
Tuy nhiên, các quan điểm đó chưa chỉ ra một cách hệ thống về đặc trưng UTNN cũng như con đường và biện pháp phát triển UTNN cho người giáo viên nói chung, GVT ở HVCTQS nói riêng. Vì vậy, cần phải có sự nghiên cứu một cách hệ thống và khái quát vấn đề này làm cơ sở cho việc phát triển nhân cách và UTNN cho đội ngũ GVT ở HVCTQS trong tình hình mới.