Đánh Giá Tiềm Năng Và Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Thực Vật Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Đakrông

Chuyên khảo phân tích Luận văn đánh giá tiềm năng và đề xuất giải pháp phát triển thực vật cho lâm sản ngoài gỗ tại vùng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Xuân Hoàn Hà
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Phát Triển Thực Vật Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Đakrông
• Loại tài liệu: luận văn thực sự khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Quảng Trị

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về LSNG và thực vật cho LSNG
• 1.2. Thuật ngữ lâm sản ngoài gỗ
• 1.3. Thực vật cho LSNG
• 1.4. Phân loại thực vật cho LSNG
• 1.5. Tình hình sử dụng và nghiên cứu thực vật cho LSNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phát Triển Thực Vật Tại Khu Bảo Tồn Đakrông

Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên (KBTTN) Đakrông, Quảng Trị, thành lập năm 2001, đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và các hệ sinh thái đặc hữu. Với diện tích 37.640 ha, khu bảo tồn này là nơi cư trú của nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm, có tên trong sách đỏ Việt Nam. Vùng đệm của KBTTN Đakrông gồm 8 xã với diện tích đất lâm nghiệp trên 42.000 ha được coi là có tiềm năng về lâm sản ngoài gỗ (LSNG). Tuy nhiên, nguồn tài nguyên thực vật cho LSNG chưa được thống kê đầy đủ và đang bị khai thác quá mức. Việc bảo tồn đa dạng sinh học và đảm bảo cuộc sống của người dân trong vùng đệm là một thách thức lớn, đòi hỏi giải pháp phát triển bền vững LSNG để giảm áp lực lên khu bảo tồn. Theo kết quả điều tra của tổ chức Birdlife International năm 2000 và Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật năm 2005, Khu BTTN Đakrông có 1.175 loài thực vật thuôc 528 chi và 130 họ. Điều này cho thấy sự phong phú về thảm thực vật Đakrông.

1.1. Vị Trí Địa Lý và Điều Kiện Tự Nhiên Đakrông

KBTTN Đakrông nằm ở vị trí địa lý đặc biệt, với cấu trúc địa hình đa dạng và khí hậu đặc trưng, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển của hệ động thực vật phong phú. Vị trí này cũng khiến khu vực chịu nhiều tác động từ hoạt động kinh tế - xã hội của các cộng đồng dân cư xung quanh. Các hoạt động khai thác tài nguyên, sử dụng đất, và du canh có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học Đakrông nếu không được quản lý chặt chẽ. Cần có các biện pháp bảo tồn phù hợp để duy trì sự cân bằng sinh thái và bảo vệ các loài sinh vật quý hiếm trong khu vực này. Điều kiện tự nhiên Đakrông tạo nên sự khác biệt về thành phần loài so với các khu vực khác.

1.2. Vai Trò Của Thảm Thực Vật Trong Bảo Tồn Đakrông

Thảm thực vật Đakrông đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định của hệ sinh thái, cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã và bảo vệ nguồn nước. Việc bảo tồn và phát triển thảm thực vật có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học và chức năng sinh thái của khu bảo tồn. Theo Lê Công Nam (2007), cần có những công trình nghiên cứu đánh giá tiềm năng hiện có, tìm ra các biện pháp để phục hồi các loài LSNG đã và đang bị suy thoái. Đồng thời phát triển các loài có triển vọng cho sản phẩm hàng hóa, góp phần xóa đói giảm nghèo và nâng cao mức sống của người dân vùng đệm là yêu cầu hết sức cần thiết.

II. Thách Thức Quản Lý và Bảo Tồn Thực Vật Đakrông

KBTTN Đakrông đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý và bảo tồn thực vật. Áp lực từ nhu cầu kinh tế của người dân địa phương, tình trạng khai thác trái phép LSNG, và tác động của biến đổi khí hậu đe dọa sự đa dạng sinh học và tính bền vững của hệ sinh thái. Sự thiếu hụt thông tin về nguồn tài nguyên thực vật và LSNG, cùng với các chính sách chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc quản lý hiệu quả. Việc cân bằng giữa bảo tồn và phát triển kinh tế địa phương là một bài toán khó, đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan. Theo chiến lược phát triển Lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006-2010 được Thủ tướng Chính phủ ban hành tháng 2 năm 2007 khi đưa ra định hướng về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học tại các khu rừng đặc dụng đã nêu rõ: “phải chuyển đổi nhận thức từ bảo vệ đơn thuần cây rừng sang bảo vệ rừng như bảo vệ một hệ sinh thái luôn phát triển, vừa bảo đảm khả năng tái tạo và sử dụng rừng một cách tối ưu.

2.1. Tác Động Môi Trường và Khai Thác LSNG Bất Hợp Pháp

Hoạt động khai thác LSNG bất hợp pháp, đặc biệt là các loài thực vật quý hiếm, gây suy giảm nghiêm trọng thảm thực vật Đakrông và làm mất cân bằng sinh thái. Tác động môi trường Đakrông do các hoạt động này gây ra ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của rừng và đe dọa sự tồn tại của nhiều loài sinh vật. Cần tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để bảo vệ nguồn tài nguyên thực vật rừng Đakrông. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức cho người dân về tầm quan trọng của việc bảo tồn và khai thác LSNG bền vững.

2.2. Biến Đổi Khí Hậu và Ảnh Hưởng Đến Sinh Thái Học Thực Vật

Biến đổi khí hậu, với những biểu hiện như nhiệt độ tăng, lượng mưa thay đổi, và các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh thái học thực vật Đakrông. Các loài thực vật có thể bị suy yếu, mất khả năng sinh sản, hoặc phải di chuyển đến nơi khác để thích nghi. Việc theo dõi và đánh giá tác động của biến đổi khí hậu lên thảm thực vật là rất quan trọng để có các biện pháp ứng phó kịp thời. Cần nghiên cứu và lựa chọn các loài thực vật có khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu để phục hồi rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.

III. Giải Pháp Phát Triển Thực Vật Bền Vững Tại Đakrông

Để giải quyết các thách thức trên, cần có các giải pháp phát triển thực vật bền vững, tập trung vào việc bảo tồn, phục hồi, và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên. Việc xây dựng và thực thi các chính sách bảo tồn hiệu quả, tăng cường năng lực quản lý cho cán bộ địa phương, và nâng cao nhận thức cho cộng đồng về giá trị của thực vật rừng Đakrông là rất quan trọng. Đồng thời, cần khuyến khích các mô hình kinh tế dựa vào LSNG bền vững để tạo thu nhập cho người dân và giảm áp lực lên khu bảo tồn. Việc phát triển thực vật bền vững cần sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố kinh tế, xã hội, và môi trường.

3.1. Bảo Tồn In Situ và Ex Situ Các Loài Thực Vật Quý Hiếm

Bảo tồn in-situ (tại chỗ) là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ các loài thực vật quý hiếm trong môi trường sống tự nhiên của chúng. Cần thiết lập các khu vực bảo tồn nghiêm ngặt, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động khai thác và sử dụng tài nguyên, và phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái. Bảo tồn ex-situ (ngoài chỗ), như xây dựng vườn thực vật, ngân hàng gen, và các chương trình nhân giống, là biện pháp bổ sung để bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng cao. Bảo tồn thực vật Đakrông cần kết hợp cả hai phương pháp này để đạt hiệu quả cao nhất.

3.2. Phát Triển Mô Hình Kinh Tế Dựa Trên LSNG Bền Vững

Phát triển các mô hình kinh tế dựa trên LSNG bền vững, như trồng các loài dược liệu, cây ăn quả, hoặc sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ thực vật rừng, có thể tạo ra thu nhập ổn định cho người dân địa phương và giảm sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên trái phép. Các mô hình này cần được xây dựng dựa trên kiến thức bản địa và các nguyên tắc quản lý bền vững, đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Cần hỗ trợ người dân về kỹ thuật, vốn, và thị trường để phát triển các sản phẩm LSNG có giá trị gia tăng cao.

3.3. Phục Hồi Rừng và Tái Tạo Thảm Thực Vật Đakrông

Phục hồi rừng và tái tạo thảm thực vật Đakrông là giải pháp quan trọng để khôi phục lại các hệ sinh thái bị suy thoái và tăng cường khả năng phòng hộ của rừng. Việc lựa chọn các loài cây bản địa, có khả năng thích nghi với điều kiện địa phương, và phù hợp với mục tiêu sử dụng đất là rất quan trọng. Cần áp dụng các kỹ thuật trồng rừng tiên tiến, kết hợp với các biện pháp quản lý rừng bền vững, để đảm bảo hiệu quả phục hồi và tái tạo rừng.

IV. Nghiên Cứu Thực Vật và Ứng Dụng Tại Khu Bảo Tồn Đakrông

Nghiên cứu về khu hệ thực vật Đakrông đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và phát triển bền vững. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc đánh giá đa dạng sinh học, xác định các loài quý hiếm và nguy cấp, nghiên cứu sinh thái học của các loài cây, và đánh giá tác động của các hoạt động kinh tế - xã hội lên thảm thực vật. Kết quả nghiên cứu cần được ứng dụng vào việc xây dựng các kế hoạch quản lý và bảo tồn, cũng như phát triển các mô hình kinh tế dựa trên LSNG bền vững. Việc hợp tác giữa các nhà khoa học, cán bộ địa phương, và cộng đồng là rất quan trọng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các nghiên cứu.

4.1. Đánh Giá Đa Dạng Sinh Học và Tiềm Năng LSNG

Việc đánh giá đa dạng sinh học Đakrông cần được thực hiện định kỳ để theo dõi sự thay đổi của thảm thực vật và xác định các khu vực cần ưu tiên bảo tồn. Đồng thời, cần đánh giá tiềm năng LSNG của các loài thực vật để có cơ sở cho việc phát triển các mô hình kinh tế bền vững. Các nghiên cứu cần sử dụng các phương pháp khoa học hiện đại, kết hợp với kiến thức bản địa, để có được kết quả chính xác và tin cậy. Cần công bố rộng rãi kết quả nghiên cứu để nâng cao nhận thức cho cộng đồng và các nhà hoạch định chính sách.

4.2. Nghiên Cứu Sinh Thái Học và Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu

Các nghiên cứu sinh thái học cần tập trung vào việc tìm hiểu các mối quan hệ giữa các loài thực vật, động vật, và môi trường, cũng như ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lên sinh thái học thực vật. Các nghiên cứu này có thể giúp dự đoán các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và đề xuất các biện pháp ứng phó phù hợp. Cần thiết lập các trạm quan trắc và theo dõi dài hạn để thu thập dữ liệu về các yếu tố môi trường và tình trạng của thảm thực vật.

V. Quản Lý Khu Bảo Tồn và Hợp Tác Cộng Đồng Đakrông

Việc quản lý khu bảo tồn Đakrông hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và cộng đồng. Cần xây dựng và thực thi các quy chế quản lý rõ ràng, tăng cường năng lực cho cán bộ quản lý, và nâng cao nhận thức cho cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn. Hợp tác với cộng đồng là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của công tác quản lý và bảo tồn. Cần khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động bảo tồn, tạo điều kiện cho họ hưởng lợi từ các hoạt động kinh tế dựa trên LSNG bền vững, và giải quyết các xung đột lợi ích một cách hài hòa.

5.1. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý và Tuần Tra Khu Bảo Tồn

Nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ khu bảo tồn thông qua các khóa đào tạo, tập huấn về kỹ năng quản lý, giám sát, và bảo tồn. Tăng cường trang thiết bị và phương tiện cho công tác tuần tra, kiểm soát, và xử lý vi phạm. Phối hợp với các lực lượng chức năng khác để đảm bảo an ninh và trật tự trong khu bảo tồn. Kiểm soát chặt chẽ các hoạt động khai thác, sử dụng đất, và xây dựng trong và xung quanh khu bảo tồn.

5.2. Phát Huy Vai Trò Cộng Đồng Trong Bảo Tồn Thực Vật

Khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động bảo tồn, như trồng rừng, tuần tra, và giám sát các hoạt động khai thác tài nguyên. Tạo điều kiện cho người dân hưởng lợi từ các hoạt động kinh tế dựa trên LSNG bền vững, như trồng dược liệu, cây ăn quả, hoặc sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục, và nâng cao nhận thức cho cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn thực vật rừng.

5.3. Quản lý rừng cộng đồng và sự tham gia của người dân.

Quản lý rừng cộng đồng là một giải pháp tốt trong việc bảo vệ đa dạng sinh học Đakrông và nâng cao đời sống người dân. Tạo điều kiện cho cộng đồng được hưởng lợi từ các sản phẩm LSNG một cách bền vững. Trao quyền cho cộng đồng để tự quản lý và bảo vệ rừng của họ. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn và sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên.

VI. Tương Lai Phát Triển Thực Vật và Đa Dạng Sinh Học Đakrông

Tương lai của phát triển thực vật và đa dạng sinh học Đakrông phụ thuộc vào sự nỗ lực chung của tất cả các bên liên quan. Cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu, quản lý, và bảo tồn, cũng như phát triển các mô hình kinh tế dựa trên LSNG bền vững. Việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, như viễn thám và GIS, có thể giúp cải thiện hiệu quả quản lý và giám sát tài nguyên. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực trong công tác bảo tồn. Với sự quan tâm và hành động đúng đắn, KBTTN Đakrông có thể tiếp tục là một điểm sáng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý và Giám Sát Tài Nguyên

Sử dụng các công nghệ viễn thám và GIS để theo dõi sự thay đổi của thảm thực vật và xác định các khu vực bị suy thoái. Áp dụng các hệ thống thông tin địa lý để quản lý dữ liệu về tài nguyên thực vật và LSNG. Sử dụng các thiết bị giám sát từ xa để phát hiện và ngăn chặn các hoạt động khai thác trái phép. Phát triển các ứng dụng di động để người dân có thể báo cáo các vi phạm và tiếp cận thông tin về bảo tồn.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế và Chia Sẻ Kinh Nghiệm

Tham gia các dự án hợp tác quốc tế về bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi các mô hình quản lý và bảo tồn thành công từ các quốc gia khác. Huy động nguồn lực tài chính và kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế để hỗ trợ công tác bảo tồn tại KBTTN Đakrông. Tham gia các diễn đàn quốc tế để nâng cao vị thế và tiếng nói của Việt Nam trong lĩnh vực bảo tồn.

6.3. Xây dựng du lịch sinh thái bền vững ở Đakrông

Du lịch sinh thái là một hướng đi tiềm năng để phát triển kinh tế địa phương và tạo nguồn thu cho công tác bảo tồn. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái chất lượng cao, thân thiện với môi trường và mang lại lợi ích cho cộng đồng. Đảm bảo rằng các hoạt động du lịch không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học và các giá trị văn hóa của khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Sắk Rông, tỉnh Quảng Trị, với diện tích điều chỉnh khoảng 37.640 ha, là một trong những vùng sinh thái trọng yếu của Việt Nam và thế giới, nổi bật với sự đa dạng sinh học phong phú và nhiều loài thực vật cho lâm sản ngoài gỗ (LSNG) quý hiếm. Theo kết quả điều tra của các tổ chức quốc tế và viện nghiên cứu trong giai đoạn 2000-2005, khu bảo tồn có hơn 1.175 loài thực vật thuộc 528 chi và 130 họ, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế và bảo tồn cao như gỗ lau, lan kim tuyến, kim giao, cùng các loài động vật quý hiếm như sao la, hổ. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên thực vật cho LSNG tại đây chưa được thống kê đầy đủ, quản lý còn lỏng lẻo, dẫn đến khai thác quá mức và suy giảm nghiêm trọng, đe dọa sự tồn tại của nhiều loài.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá tiềm năng và thực trạng thực vật cho LSNG tại vùng đệm Khu BTTN Sắk Rông, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao đời sống cộng đồng dân cư địa phương. Nghiên cứu được thực hiện tại xã Ba Lòng, huyện Sắk Rông, trong khoảng thời gian từ tháng 8/2006 đến tháng 5/2007. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học làm cơ sở cho công tác quản lý, bảo tồn và phát triển LSNG, góp phần giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội bền vững tại vùng đệm khu bảo tồn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về lâm sản ngoài gỗ (LSNG) và thực vật cho LSNG, bao gồm:

• Khái niệm LSNG: Theo De Beer (1989) và FAO (1995), LSNG là tất cả các vật liệu sinh học không phải gỗ được khai thác từ rừng tự nhiên nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của con người, bao gồm thực phẩm, dược liệu, vật liệu xây dựng, hàng thủ công mỹ nghệ, hóa chất, và các dịch vụ sinh thái.

• Phân loại thực vật cho LSNG: Dựa trên đặc điểm sinh thái và giá trị sử dụng, thực vật cho LSNG được phân thành các nhóm chính như cây cung cấp thực phẩm, dược liệu, nguyên liệu làm thủ công mỹ nghệ, cây cảnh, cây cho hóa chất, cây cho vật liệu xây dựng, và cây cho sợi giấy.

• Mô hình quản lý tài nguyên rừng cộng đồng: Nhấn mạnh vai trò của cộng đồng dân cư địa phương trong việc bảo vệ, khai thác và phát triển bền vững nguồn tài nguyên LSNG, thông qua các phương pháp tham gia như RRA (Rapid Rural Appraisal) và PRA (Participatory Rural Appraisal).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra thực địa tại 9 tiêu chuẩn rừng đặc trưng ở xã Ba Lòng, kết hợp với khảo sát xã hội học thông qua phỏng vấn sâu, phỏng vấn có cấu trúc và phỏng vấn nhóm tập trung với 30 hộ dân thuộc 10 thôn.

• Phương pháp phân tích: Dữ liệu thực vật được phân loại theo hệ thống phân loại thực vật Việt Nam và FAO, sử dụng phần mềm SPSS 10 để phân tích thống kê mô tả, phân tích SWOT đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong khai thác và quản lý LSNG. Phân tích 5WHYs được áp dụng để xác định nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề quản lý.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong 10 tháng, từ tháng 8/2006 đến tháng 5/2007, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đa dạng sinh học thực vật cho LSNG: Tại vùng đệm xã Ba Lòng, có 381 loài thực vật cho LSNG thuộc 109 họ, chiếm khoảng 32,43% tổng số loài thực vật trong khu bảo tồn. Các nhóm thực vật phong phú nhất là cây dược liệu (228 loài, chiếm 19,4%), cây thực phẩm (127 loài, 10,8%), cây cảnh (79 loài, 6,7%) và cây cho hóa chất (62 loài, 5,3%).

2. Phân bố các kiểu rừng và trạng thái sinh thái: Khu vực nghiên cứu có 3 kiểu rừng chính gồm rừng kín rừng ẩm nhiệt đới (kiểu IIIA1), rừng phục hồi sau khai thác (kiểu IIA) và rừng cây bồi tái sinh nhân tạo (kiểu IC). Rừng phục hồi chiếm khoảng 18% diện tích, trong khi rừng kín rừng ẩm nhiệt đới bị suy giảm do khai thác quá mức.

3. Tình trạng khai thác và sử dụng LSNG: Khoảng 70% diện tích rừng tự nhiên tại xã Ba Lòng vẫn là rừng đặc dụng, tuy nhiên việc khai thác LSNG chưa được quản lý chặt chẽ, dẫn đến suy thoái nguồn tài nguyên. Thu nhập bình quân từ LSNG của người dân đạt khoảng 3 triệu đồng/ha/năm, cao hơn 1,5 lần so với thu nhập từ nông nghiệp truyền thống.

4. Quản lý nhà nước và cộng đồng còn nhiều hạn chế: Việc cấp phép khai thác LSNG chủ yếu do UBND cấp xã và huyện thực hiện, thiếu chuyên môn và kiểm soát hiệu quả. Các chính sách pháp luật như Luật Bảo vệ và Phát triển rừng 2004, Nghị định 23/2006/NĐ-CP chưa được thực thi đồng bộ, gây khó khăn trong bảo tồn và phát triển LSNG.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng lớn về đa dạng sinh học và giá trị kinh tế của thực vật cho LSNG tại vùng đệm Khu BTTN Sắk Rông. Tuy nhiên, sự suy giảm diện tích rừng kín và khai thác không bền vững đang đe dọa nguồn tài nguyên này. So sánh với các nghiên cứu tại các khu bảo tồn khác ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, tình trạng khai thác LSNG tại Sắk Rông tương tự với các vùng có áp lực dân số cao và quản lý yếu kém.

Việc phân loại thực vật cho LSNG theo nhóm công dụng giúp xác định rõ các nhóm ưu tiên bảo tồn và phát triển, đồng thời hỗ trợ xây dựng các mô hình quản lý phù hợp. Các phương pháp tham gia cộng đồng như RRA và PRA đã phát huy hiệu quả trong việc thu thập thông tin đa chiều, góp phần nâng cao nhận thức và vai trò của người dân trong bảo vệ rừng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ các nhóm thực vật cho LSNG, bảng thống kê diện tích các kiểu rừng và biểu đồ thu nhập bình quân từ LSNG so với nông nghiệp truyền thống, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và tiềm năng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và giám sát khai thác LSNG: Xây dựng hệ thống cấp phép và kiểm tra khai thác chặt chẽ, đào tạo cán bộ quản lý cấp xã, huyện về chuyên môn lâm sinh và LSNG. Mục tiêu giảm thiểu khai thác trái phép trong vòng 2 năm tới.

2. Phát triển mô hình quản lý rừng cộng đồng: Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng dân cư địa phương trong bảo vệ và phát triển LSNG, thông qua các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và tạo điều kiện tiếp cận thị trường. Thực hiện trong 3 năm với sự phối hợp của các tổ chức phi chính phủ và chính quyền địa phương.

3. Khôi phục và phục hồi rừng tự nhiên: Thực hiện trồng lại các khu vực rừng bị suy thoái bằng các loài thực vật cho LSNG có giá trị kinh tế và sinh thái cao, đồng thời áp dụng kỹ thuật quản lý rừng bền vững. Kế hoạch triển khai trong 5 năm.

4. Xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm LSNG: Hỗ trợ phát triển chế biến, bảo quản và tiếp thị các sản phẩm LSNG nhằm nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân. Thời gian thực hiện 3 năm, tập trung vào các sản phẩm dược liệu, tinh dầu và thủ công mỹ nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý rừng và bảo tồn thiên nhiên: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học và giải pháp quản lý LSNG hiệu quả, hỗ trợ công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại các khu bảo tồn.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành lâm nghiệp, sinh thái học: Tài liệu tham khảo về phương pháp điều tra, phân loại và đánh giá tiềm năng LSNG trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

3. Các tổ chức phi chính phủ và phát triển cộng đồng: Cơ sở để xây dựng các chương trình phát triển bền vững, nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng trong khai thác và bảo vệ LSNG.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến và kinh doanh LSNG: Thông tin về nguồn nguyên liệu, tiềm năng thị trường và các nhóm sản phẩm LSNG có giá trị kinh tế cao tại vùng đệm khu bảo tồn.

Câu hỏi thường gặp

1. LSNG là gì và tại sao lại quan trọng?
   LSNG là các sản phẩm sinh học không phải gỗ được khai thác từ rừng tự nhiên, bao gồm thực phẩm, dược liệu, vật liệu xây dựng, hàng thủ công mỹ nghệ. LSNG đóng vai trò quan trọng trong sinh kế của hàng triệu người, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế bền vững.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá LSNG?
   Nghiên cứu sử dụng kết hợp điều tra thực địa, phân tích thống kê, phỏng vấn xã hội học và các phương pháp tham gia cộng đồng như RRA và PRA để thu thập và đánh giá dữ liệu một cách toàn diện và chính xác.

3. Tình trạng khai thác LSNG tại Khu BTTN Sắk Rông hiện nay ra sao?
   Khai thác LSNG tại đây còn manh mún, thiếu kiểm soát, dẫn đến suy giảm nguồn tài nguyên. Khoảng 70% diện tích rừng vẫn là rừng đặc dụng, nhưng áp lực khai thác và sử dụng không bền vững đang gia tăng.

4. Các nhóm thực vật cho LSNG chính tại vùng nghiên cứu là gì?
   Bao gồm cây cung cấp dược liệu (228 loài), cây thực phẩm (127 loài), cây cảnh (79 loài), cây cho hóa chất (62 loài), cây làm hàng thủ công mỹ nghệ (47 loài), cây cho sợi giấy (14 loài) và cây làm vật liệu xây dựng (9 loài).

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển bền vững LSNG?
   Các giải pháp gồm tăng cường quản lý và giám sát, phát triển mô hình quản lý rừng cộng đồng, phục hồi rừng tự nhiên, xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm LSNG nhằm nâng cao thu nhập và bảo vệ tài nguyên.

Kết luận

• Khu BTTN Sắk Rông có tiềm năng đa dạng sinh học và nguồn thực vật cho LSNG phong phú với hơn 1.175 loài thực vật, trong đó 381 loài có giá trị LSNG cao.
• Tình trạng khai thác LSNG chưa bền vững, quản lý còn nhiều hạn chế, đe dọa sự tồn tại của nhiều loài và ảnh hưởng đến sinh kế cộng đồng.
• Nghiên cứu đã phân loại thực vật cho LSNG thành 7 nhóm công dụng chính, làm cơ sở cho việc quản lý và phát triển bền vững.
• Đề xuất các giải pháp quản lý, phục hồi rừng và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm LSNG nhằm bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao đời sống người dân.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu sâu hơn về các loài LSNG có giá trị kinh tế cao và xây dựng mô hình quản lý cộng đồng hiệu quả trong 3-5 năm tới.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên quý giá này vì một tương lai bền vững cho Khu BTTN Sắk Rông và cộng đồng địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT TR­êng ®¹i häc L©m nghiÖp Lª c«ng nam ®¸nh gi¸ tiÒm n¨ng vµ ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thùc vËt cho l©m s¶n ngoµi gç t¹i vïng ®Öm khu b¶o tån thiªn nhiªn ®akr«ng Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS. Ph¹m Xu©n Hoµn Hµ T©y, n¨m 2007 1 §Æt vÊn ®Ò Víi diÖn tÝch ban ®Çu lµ 40.526 ha, hiÖn nay ®­îc ®iÒu chØnh xuèng cßn 37.640 ha, trong ®ã diÖn tÝch ph©n khu b¶o vÖ nghiªm ngÆt lµ 23.590 ha, ph©n khu phôc håi sinh th¸i 13.409 ha vµ ph©n khu hµnh chÝnh dÞch vô lµ 641 ha; Khu b¶o tån thiªn nhiªn §akr«ng, tØnh Qu¶ng TrÞ lµ khu b¶o tån loµi, sinh c¶nh ®­îc thµnh lËp tõ n¨m 2001 nh»m ®¶m b¶o diÔn thÕ tù nhiªn, b¶o tån bÒn v÷ng c¸c hÖ sinh th¸i Ýt biÕn ®æi vµ cã c¸c loµi sinh vËt ®Æc h÷u ®ang bÞ ®e do¹ cña ViÖt Nam vµ thÕ giíi. Do ®Æc ®iÓm vÒ vÞ trÝ ®Þa lý, ®Æc biÖt vÒ khÝ hËu vµ cÊu tróc ®Þa h×nh ®a d¹ng nªn n¬i ®©y ®· h×nh thµnh nªn khu hÖ ®éng, thùc vËt rÊt phong phó. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra cña tæ chøc Birdlife International n¨m 2000, Trung t©m nghiªn cøu tµi nguyªn vµ m«i tr­êng - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi n¨m 2004 vµ ViÖn Sinh th¸i vµ tµi nguyªn sinh vËt n¨m 2005, Khu BTTN §akr«ng cã 1.175 loµi thùc vËt thuéc 528 chi vµ 130 hä; 67 loµi thó thuéc 25 hä vµ 10 bé; 193 loµi chim thuéc 27 hä; 17 loµi l­ìng c­; 32 loµi bß s¸t; 71 loµi c¸ thuéc 17 hä vµ 9 bé; 279 loµi c«n trïng thuéc 12 hä, 127 gièng; 228 loµi thuû sinh vËt,.

Trong ®ã cã nhiÒu loµi cã tªn trong s¸ch ®á ViÖt Nam nh­: Gô lau, Gô mËt, Thæ phôc linh, Lan kim tuyÕn, Kim giao, C¸ ch×nh hoa, R¾n hæ mang chóa, Gµ l«i lam mµo tr¾ng, Gµ l«i lam mµo ®en, Hæ, Sao la, Bß tãt,.[3],[15] Khu BTTN §akr«ng lµ mét trong sè 200 vïng sinh th¸i träng yÕu cña thÕ giíi, mét trong 3 vïng chim ®Æc h÷u cña ViÖt Nam víi gi¸ trÞ khoa häc cao ®­îc thõa nhËn. Khu BTTN §akr«ng lµ mét m¾t xÝch quan träng trong chuçi c¸c khu b¶o tån, t¹o nªn m«i tr­êng sèng thÝch hîp cho c¸c loµi cã nguy c¬ tuyÖt chñng. Vïng ®Öm cña Khu BTTN §akr«ng gåm 8 x· víi diÖn tÝch ®Êt l©m nghiÖp trªn 42.000 ha ®­îc coi lµ vïng cã tiÒm n¨ng vÒ LSNG, tuy nhiªn do nguån tµi nguyªn thùc vËt cho LSNG ch­a ®­îc thèng kª m« t¶, c¸c loµi thùc vËt cho LSNG kh«ng ®­îc qu¶n lý tèt, bÞ thu h¸i vµ khai th¸c qu¸ møc trong mét thêi 2 gian dµi ®· dÉn dÕn suy gi¶m nghiªm träng, mét sè loµi ®ang ®øng tr­íc nguy c¬ biÕn mÊt. VÊn ®Ò ®Æt ra ë ®©y lµ gi÷a sù cÇn thiÕt ph¶i b¶o tån c¸c gi¸ trÞ vÒ ®a d¹ng sinh häc, vÒ phßng hé cña khu b¶o tån víi nh÷ng nhu cÇu vÒ cuéc sèng thiÕt yÕu th­êng ngµy cña ng­êi d©n ®ang sinh sèng trong vïng ®Öm ®· n¶y sinh nh÷ng m©u thuÉn, xung ®ét.

§Ó gi¶i quyÕt nh÷ng xung ®ét ®ã, viÖc t¹o ra nguån thu nhËp æn ®Þnh tõ LSNG nh»m h¹n chÕ ¸p lùc cña ng­êi d©n ®èi víi khu b¶o tån lµ h­íng ®i rÊt ®¸ng quan t©m. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn L©m nghiÖp ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 - 2010 ®­îc Thñ t­íng ChÝnh phñ ban hµnh th¸ng 2 n¨m 2007 khi ®­a ra ®Þnh h­íng vÒ b¶o vÖ rõng, b¶o tån thiªn nhiªn vµ b¶o tån ®a d¹ng sinh häc t¹i c¸c khu rõng ®Æc dông ®· nªu râ: “ph¶i chuyÓn ®æi nhËn thøc tõ b¶o vÖ ®¬n thuÇn c©y rõng sang b¶o vÖ rõng nh­ b¶o vÖ mét hÖ sinh th¸i lu«n ph¸t triÓn, võa b¶o ®¶m kh¶ n¨ng t¸i t¹o vµ sö dông rõng mét c¸ch tèi ­u. ViÖc ph¸t triÓn hîp lý, kiÓm so¸t khai th¸c, l­u th«ng, tiªu thô l©m s¶n lµ biÖn ph¸p gãp phÇn b¶o vÖ rõng. B¶o vÖ vµ b¶o tån rõng trªn nguyªn t¾c lÊy ph¸t triÓn ®Ó b¶o vÖ, t¹o mäi ®iÒu kiÖn cho chñ rõng vµ ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng tham gia c¸c ho¹t ®éng b¶o vÖ, ph¸t triÓn rõng vµ t¹o thu nhËp hîp ph¸p ®Ó cã thÓ sèng ®­îc b»ng nghÒ rõng”.[22] Tuy nhiªn, do nhiÒu nguyªn nh©n, cho ®Õn nay nh÷ng c«ng tr×nh ®iÒu tra c¬ b¶n ®Ó ®¸nh gi¸ ®óng, ®Çy ®ñ hiÖn tr¹ng LSNG t¹i vïng ®Öm vÉn cßn rÊt Ýt, ch­a cã nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu, ®¸nh gi¸ ®Ò xuÊt nh÷ng khuyÕn nghÞ, c¸c gi¶i ph¸p cho vÊn ®Ò sö dông hîp lý vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng LSNG t¹i vïng ®Öm.

Tr­íc t×nh tr¹ng trªn, viÖc nghiªn cøu tiÒm n¨ng hiÖn cã, t×m ra c¸c biÖn ph¸p ®Ó phôc håi c¸c loµi LSNG ®· vµ ®ang bÞ suy tho¸i, ®ång thêi ph¸t triÓn c¸c loµi cã triÓn väng cho s¶n phÈm hµng ho¸, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ n©ng cao møc sèng cña ng­êi d©n vïng ®Öm lµ yªu cÇu hÕt søc cÇn thiÕt. §Ò tµi “§¸nh gi¸ tiÒm n¨ng vµ ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thùc vËt cho LSNG t¹i vïng ®Öm Khu B¶o tån thiªn nhiªn §akr«ng” nh»m gãp phÇn thùc hiÖn môc tiªu trªn. 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Kh¸i niÖm vÒ LSNG vµ thùc vËt cho LSNG ThuËt ng÷ l©m s¶n ngoµi gç (LSNG) hiÖn cã kh¸ nhiÒu ®Þnh nghÜa víi tªn gäi theo tiÕng Anh th«ng dông nhÊt lµ Non-Timber Forest Products (NTFPs) hoÆc còng cã c¸ch gäi kh¸c lµ Non-Wood Forest Products (NWFPs) ®­îc ®Ò cËp vµo nh÷ng n¨m cuèi thËp kû 80, ®Çu thËp kû 90, song nh÷ng nghiªn cøu vÒ LSNG ®· ®­îc tiÕn hµnh tõ l©u, ®ã lµ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ thùc vËt, ®éng vËt,.

lµm tiÒn ®Ò cho c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu hiÖn nay. ViÖc ph©n biÖt vµ hiÓu ®óng vÒ c¸c thuËt ng÷ LSNG vµ thùc vËt cho LSNG lµ hÕt søc cÇn thiÕt. L©m s¶n ngoµi gç Theo De Beer (1989) [31], LSNG lµ: “tÊt c¶ c¸c vËt liÖu sinh häc kh¸c gç mµ chóng ®­îc khai th¸c tõ rõng tù nhiªn ®Ó phôc vô nhu cÇu tiªu dïng cña loµi ng­êi. LSNG bao gåm thùc phÈm, thuèc, gia vÞ, tinh dÇu, nhùa c©y, keo d¸n, nhùa mñ, ta nanh, thuèc nhuém, c©y c¶nh, ®éng vËt hoang d· (c¸c s¶n phÈm vµ ®éng vËt sèng), chÊt ®èt vµ c¸c nguyªn liÖu th«, song m©y, tre nøa, tróc, gç nhá vµ gç cho sîi”.

Quan niÖm cña De Beer chØ bao gåm c¸c s¶n phÈm h÷u h×nh mµ ch­a ®Ò cËp ®Çy ®ñ ®Õn c¸c gi¸ trÞ kh¸c gç, v« h×nh cña rõng, cña hÖ canh t¸c NLKH. NhËn ra h¹n chÕ trªn, tæ chøc FAO (1995) [34] ®· chØ râ yªu cÇu cña ®Þnh nghÜa vÒ LSNG lµ ®Þnh nghÜa ph¶i võa diÔn t¶ ®­îc râ rµng ý nghÜa cña thuËt ng÷ LSNG, võa ph¶i x¸c ®Þnh chÝnh x¸c giíi h¹n, ph¹m vi vµ ®Æc tr­ng cña nã víi ®Þnh nghÜa: “LSNG bao gåm tÊt c¶ c¸c s¶n phÈm cã nguån gèc sinh häc (trõ gç) vµ c¸c dÞch vô thu ®­îc tõ rõng hoÆc tõ c¸c kiÓu sö dông ®Êt t­¬ng tù”. §Þnh nghÜa nµy ®· nhËn biÕt ®­îc chøc n¨ng dÞch vô quan träng ®ang gia t¨ng cña tµi nguyªn LSNG. Tõ viÖc xem xÐt vµ ph©n tÝch c¸c quan niÖm vÒ LSNG ë trªn, thuËt ng÷ LSNG ®­îc ®Þnh nghÜa nh­ sau: “LSNG bao gåm tÊt c¶ c¸c s¶n phÈm cã nguån 4 gèc sinh häc vµ c¸c dÞch vô thu ®­îc tõ rõng hoÆc tõ bÊt kú vïng ®Êt nµo cã kiÓu sö dông ®Êt t­¬ng tù, lo¹i trõ gç ë tÊt c¶ c¸c h×nh th¸i cña nã”.[10] CÇn l­u ý r»ng, 2 thuËt ng÷ trong tiÕng Anh nªu ë phÇn trªn còng cã sù kh¸c biÖt, tuy c¶ 2 thuËt ng÷ nµy ®Òu ®­îc hiÓu b»ng tiÕng ViÖt lµ LSNG nh­ng nÕu hiÓu mét c¸ch chÝnh x¸c h¬n th× NTFPs nh»m chØ c¸c l©m s¶n kh«ng ph¶i lµ gç lín (timber), cßn NWFPs nh»m chØ c¸c LSNG nãi chung, v× vËy mét sè lo¹i s¶n phÈm nh­ gç nhá, gç cñi, cµnh ngän,.

cã thÓ ®­îc xÕp vµo NTFPs, nh­ng kh«ng thÓ xem chóng lµ NWFPs. Thùc vËt cho LSNG Theo c¸c t¸c gi¶ Lª Méng Ch©n, Vò Dòng (1992) [4], “Thùc vËt rõng gåm tÊt c¶ c¸c loµi c©y, loµi cá, d©y leo bËc cao vµ bËc thÊp ph©n bè trong rõng. Nh÷ng loµi c©y kh«ng cho gç hoÆc ngoµi gç cßn cho c¸c s¶n phÈm quý kh¸c nh­ nhùa th«ng, qu¶ håi, vá quÕ hoÆc sîi song m©y lµ lµ thùc vËt ®Æc s¶n rõng”. Tr­íc hÕt cÇn ph©n biÖt thùc vËt cho LSNG víi LSNG cã nguån gèc tõ thùc vËt, ®©y lµ 2 thuËt ng÷ hoµn toµn kh¸c nhau.

Thùc vËt cho LSNG nh»m chØ c¸c loµi thùc vËt rõng (hoÆc thùc vËt cña hÖ thèng sö dông ®Êt t­¬ng tù), kh«ng ph©n biÖt vÒ d¹ng sèng, cã kh¶ n¨ng s¶n xuÊt ra LSNG. ThuËt ng÷ LSNG cã nguån gèc tõ thùc vËt l¹i nhÊn m¹nh vµo yÕu tè s¶n phÈm, tøc nh÷ng thø mµ c¸c thùc vËt rõng nãi trªn s¶n xuÊt ra. Theo nghÜa hÑp, nh÷ng thùc vËt (cña rõng hoÆc cña hÖ thèng sö dông ®Êt t­¬ng tù rõng) cho s¶n phÈm kh«ng ph¶i gç, hoÆc ngoµi viÖc cung cÊp gç chóng cßn cho c¸c s¶n phÈm kh¸c gç tõ thùc vËt nh­ qu¶, h¹t, vá, nhùa, tinh dÇu, ta nanh, thuèc nhuém, thuèc ch÷a bÖnh,. ®­îc gäi chung lµ thùc vËt cho LSNG (plant yielding non-wood forest products).

Theo nghÜa réng, thùc vËt cho LSNG bao gåm mäi thùc vËt cña hÖ sinh th¸i rõng hoÆc cña hÖ thèng sö dông ®Êt t­¬ng tù, cã kh¶ n¨ng cung cÊp LSNG.[10] Nh­ vËy, thùc vËt cho LSNG nhÊt thiÕt ph¶i lµ thµnh viªn cÊu tróc cña hÖ sinh th¸i rõng hoÆc cña hÖ sinh th¸i hay hÖ thèng sö dông ®Êt t­¬ng tù rõng (nh­ 5 c¸c l« rõng cña th«n b¶n, tr¶ng c©y bôi, ®ån ®iÒn cao su, rõng trang tr¹i, rõng trång vµ c¸c vïng ®Êt canh t¸c NLKH,. V× vËy, nÕu mét loµi thùc vËt nµo ®ã mÆc dï cung cÊp c¸c s¶n phÈm nh­ nÊm, méc nhÜ, hoa, qu¶, h¹t, tinh dÇu,. nh­ng chóng ®­îc g©y trång trong v­ên hé, trªn ®Êt trèng träc, ven ®­êng, trong c«ng viªn, ngoµi c¸nh ®ång lóa hay mäc ph©n t¸n,. th× kh«ng thÓ lµ thùc vËt cho LSNG vµ nh÷ng s¶n phÈm do nh÷ng thùc vËt nµy t¹o ra còng kh«ng ph¶i lµ LSNG.

Ph©n lo¹i thùc vËt cho LSNG Do ®èi t­îng vµ môc tiªu sö dông, nghiªn cøu LSNG còng rÊt ®a d¹ng, chÝnh v× vËy viÖc ph©n lo¹i chóng cã rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau. Nh÷ng ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i LSNG chñ yÕu lµ:. Ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i theo hÖ thèng sinh: §©y lµ c¸ch ph©n lo¹i theo hÖ thèng tiÕn ho¸ cña sinh giíi. §­îc s¾p xÕp mét c¸ch kh¸ch quan vµo hÖ thèng c¸c bËc ph©n lo¹i tõ lín ®Õn nhá: Giíi/Ngµnh/Líp/Hä/Loµi.

Ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i theo h×nh th¸i vµ d¹ng sèng: §©y lµ c¸ch ph©n lo¹i theo h×nh th¸i bªn ngoµi cña c¸c loµi c©y. C¸c thùc vËt cho LSNG ®­îc ph©n lo¹i thµnh: C©y gç lín; c©y gç nhá; c©y th©n th¶o; c©y d©y leo; c©y th©n ®èt; c©y bôi; c¸c lo¹i cá.