BO GIAO DUC VA DAO TAO ■ ■ ■ TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN DOAN QUANG TRINH I K!N K TL ^.;;'£±±2 TRUNGTAW^ I 'tuueuttthJv^n HINH THANH VA PHAT TRIEN THI TRUONG ■ NONG THON 6 CAC TINH MIEN NUI PHIA BAC VIET NAM ■ LUAN VAN THAC ST KINH TE • • Chuyen ngdnh : KINH t! CHINH TRI Giao vien hiring ddn ■. PHAM QUANG PHAN s •< ' Lfc.'lM AM-LUAN HANOI- 2000 - Trong qua trinh hoan thanh luhn van nay co su giup do rat nhiet tinh cua Thay PGS-TS Pham Quang Phan va mot so dong nghiep, toi xin tran thanh cam on. - Nghien curu sir" Hinh thanh va phat trien thi tnrdng nong thon d cac tinh mien nui phfa Bac nirdc ta" la mot van de ldn. Vdi kien thuc con han che, luan van khong tranh khdi nhung khiem khuyet, tac gia mong duqc sir dong gop de tiep tuc hoan chinh.
NHLTNG CHUT VIET TAT TRONG LUAN AN CNXH Chu nghia xa hoi XHCN Xa hoi chu nghia. CNTB Chu nghia tir ban. TBCN Tu ban chu nghia. NTPB Ndng thon phia Bac KT- XH Kinh te xa hoi MNPB Mien nui phia Bac MUC • LUC • Trang Mo dau : Choong 1 : NHUNG VAN DE LV LUAN VA THUC TlkN HINH THANH VA PHAT TRrtN THI TRUONG.1 Ly luan chung ve thi troong.
Qua trinh hinh thanh va phat trien thi rnrcmg .2- Mot so ly thuyet kinh te Tu san ve thi trudng.2 Quan diem cua chu nghia Mac - Le nin va cua Dang ta ve hi i 20 troOng va kinh te thi troong.1- Quan diem cua chu nghia Mac - Le nin ve thi trudng va 20 kinh te thi trudng.2- Quan diem cua Dang Cong san Viet Nam ve thi trudng va 29 kinh te thi trudng ' 1.3 Nhung kinh nghiem hinh thanh va phat trien thi troong nong 37 thdn mien nui cua mot so node trong khu vuc.1- Kinnnggiem cuaDDii oaa.2- Kinnnngiem cuatinnVanNam ( Truunquoc) ' 40 Choong II : THUC TRANG VA GIAI PHAP CO BAN NHAM DAY nhanh qua trinh hinh thanh va phat trien thi 45 TRUONG d NONG THON MIlt.N NUI PHIA BAC .1 - Nhung dac diem cua nong thon mien nui phia Bac co anh 45 hoong den qua trinh hinh thanh va phat trien thi troong.1- Dac diem ve dia ly va dieu kien tu nhien.2- Dac diem ve kinh te xa hoi va nhnn van 49 2.2 - Thirc trang kinh te nong thon mien nui phia Bac Viet Nam , nhin tir goc do thi trubng.1- Thue trang san xuat hang hoa va cac chu the tham gia san xuat hang hoa.2- Thue trang thi trubng.3- Danh gia thanh tuu, han che va nguyen nhan. 3 - Quan diem, dinh htrdng, muc tieu va nhung giai phap co ban nhhm day nhanh qua trinh hinh thanh va phat trien thi trubng 6 mien nui phia Bac.1- Nhung quan diem co ban.2- Dinh hudng va muc tieu.3- Mot so giai phap co ban nhSm day nhanh qua trinh hinh thanh va phat trien thi trubng nong thon MNPB k£t luan PHU LUC DANH MUC TAI LI$U THAM KHAO OcAW S<J X7COC XDQ17C. && PHAN Md DAU 1. Tinh cap thiet cua de tai: Trong hon 15 nam doi mCi, dat nuCc ta da co buCc phat trien dang ke I tren moi lmh vuc cua doi song xa hoi.
Co the khang dinh buCc dot pha tao nen nhung thanh qua cua qua trinh doi mCi la viec Dai hoi Dang toan quoc lan thu VI, VII va VIII da khang dinh su ton tai nhieu thanh phan kinh te trong CNXH. Theo dinh huCng do, nen kinh te nuCc ta da va dang trong qua trinh chuyen th nen kinh te mot thanh phan (XHCN) hoat dong theo co che ke hoach hoa tap trung quan lieu bao cap, sang nen kinh te nhieu thanh phan, hoat dong theo co che thi trudng, dinh huCng xa hoi chu nghia, co su dieu tiet cua Nha nuCc (Goi tat la nen kinh te thi trudng nhieu thanh phan dinh huCng XHCN). Tac dong cua su chuyen dich nen ■ kinh te tren tat ca cac vung mac du 0 nhung muc do khac nhau, nhung da gop phan lam cho kinh te nuCc ta co nhung chuyen bien lfch cu'c: Kinh te phat trien vCi toc do cao, doi song nhan dan duqc cai thien dang ke, chinh tri-xa hoi on dinh, da't nuCc ra khoi killing hoang kinh te- xa hoi. Phat trien kinh te thi trud'ng chang nhung khong doi lap ma con la mot nhan lo khach quan can thiet cua viec xay dung va phat trien dat nudc theo muc tieu dan giau, nuCc manh, xa hoi cong bang, van minh theo * / muc tieu cua CNXH.
Tuy nhien, viec phat trien nen kinh te thi trud'ng dinh hucng XHCN mCi trong giai doan khoi dau, con nhieu yeu kem, ba't cap. Ben canh nhung vung, nhung khu vuc, nhung thanh pho co kinh te thi trudng phat trien manh, con co cac vung kinh te cham phat trien. Dieu do da va dang dat ra hang loat van de phai giai quyet ca ve ly luan va thuc ti£n. Mien nui phia Bac (MNPB) nud'c ta chiem gan 1/3 dien lfch lu nhien cua ca nuCc, la noi cu tru cua tren 40 dan loc trong tong so 54 dan toc ■ cua dai gia dinh cac dan loc Viet Nam.
Day la vung co vi tri chien luqc quan trong trong su nghiep phat trien kinh lo- xa hoi cua ca nuCc. Song cac tinh MNPB , trong nhung nam qua, kinh te con cham phat trien so vCi cac vung khac trong 1 £H(cAQt STJCcAQ. 8<y JCMOcA ZGOe JC3QCJC &£ ca nude; binh quan GDP dau ngudi con tliap, ly le doi ngheo cao, chira tuong xtrng vdi liem nang kinh le hicn cd cua khu vuc. Mol Irong nhung nguyen nlian dAn den linh trang do la cac linh MNPB cham chuyen sang kinh le thi Irudng, va do do da khong khai lhac toi da nhirng liem nang lo ldn ve lai nguyen rung, dal dai, lao dong cua khu virc vao viec phat rien san xuat va trao doi.
Tinh Irang chgm phal trien llii irudng b cac linh Ihuoc MNPB chSng nhung anh hudng trudc hel den chiiih kinh le - xa hoi d cac dia phuong do, ma con anh hudng den sir ngliiep phal trien chung cua ca nude. Tinh hinh do dal ra van de Irien kinh le llii Irudng d cac linh MNPB nude la. Tinh hinh nghien curu: Da co nhieu lac gia vdi nhieu cong trinh nghien cuu ve Ihi Irudng va vai ho cua thi Irudng doi vdi qua trinh phal trien kinh le hang hoa. Cung da cd nhieu lac gia vdi nhieu cong trinh nghien ciiu, nhieu cuoc hoi lhao cua cac Bo, nganh ve phal trien kinh le xa hoi mien nui.
Nhung mac du vay, vSn chita co de lai nao nghien Clin ve sir hinh llianh va phal trien thi irudng khu vuc nong thon mien nui mot each loan dien, dudi goc do Kinh le chinh tri. Trcn co sd ke ihira va phal trien kel qua nghien ciiu cua cac nha khoa hoc di Irudc, luan an hy vong se gop phan vao viec lam sang to them ve ly lufin va giai phap thuc lien cho qua trinh hinh thanh va phat trien llii Irudng nong thon mien nui ndi chung va vdi cac linh Ihuoc viing nui phia Bdc ndi rieng. Muc dich va nhiem vu nghien cufu: Muc dich nghien citu: Van dung quan diem cua chu nghla Mac-Lenin va cua Dang la ve llii Irudng va kinh le llii Irudng nh5m xac dinh nhung dinh 2 V _ mtUxMl <V<J.Gl Q7CcJ(0 VIJ DCCOcA XQKX J ■ ■ * .♦ hudng co ban va dua ra duoc nhung giai phap chu yeu de phat trien kinh te thi I trudng nong thon cua cac tinh MNPB. De dat duoc muc dich tren, luan an thuc hien cac nhiem vti chu yeu sau: - He thong hoa cac van de ly luan ve qua trinh hinh thanh va phat trien Jhi trudng.
• - Phan tich nhung dac diem va thuc trang kinh te cua nong thon mien nui phia BSc, th do rut ra nhung thuan loi, kho khan, nhung mau thuSn cdn giai quyet trong qua trinh hinh thanh va phat trien thi trudng. - De xuat nhung giai phap co ban va mot so kien nghi de day nhanh qua trinh hinh thanh va phat trien thi trudng phu hop voi nong thon cac tinhmien nui phia BSc. Doi tuong va pham vi nghien cu'u: Doi tuong nghien cu'u: - Qua trinh hinh thanh va phat trien thi trudng 0 nong thon mien nui phia BSc tron dia ban cua 12 tinh: Yen Bai, Tuyen Quang, Thai Nguyen, Son La, Lang Son, Lao Cai, Lai Chau, Hoa Binh, Ha Giang, Cao Bang, Quang ninh, BSc Can. - Thdi gian nghiOn cu'u chu yeu trong khoang 10 nam doi moi tr0 lai day.
Phuong phap nghien cu'u: Luan an van dung phuong phap duy vat bien chung, phuong phap logic - lich su, dac biet luan an chu trong phuong phap phan tich he thong de xem xet, phan tich cac van de thi trudng nong thon cac tinh mien nui phia BSc, th do xay dung nen cac chuong, muc, dam bao linh thong nhat cua de tai va nham thuc hien nhung nhiem vu ma de tai dat ra. Ngoai ra, Luan an con su dung cac phuong phap nhu: thong ke, long hop, phan tich, so do. de lam rd nhung va'n de de cap den trong de lai nay. 3 MKcjW OJcAQl OCcWSMj XMM JMW'JCDQCM <£ 6.
Nhurng diem mo'i ve khoa hoc cua luan an: - 1 + He iOong Oan ly lunn ve tOi trudng tOea quan diem COa ngOla Mnc- Lenin va caa Dang ta trang tOdi ky doi moi th Dai Ooi Dang lan tOh VI (1986) den Dai Ooi Dang lan tOu VIII (1996). + Lam ro tOuc trang va nguyen nOan nOnng tOanO tuu va Oan cOe caa tOi trudng d kOu vuc nay. Tren co so di, de ra duoc nOnng giai pOnp co ban nOam day nOanO qun trinO OinO tOanO va pOnt trien tOi trudng d nong tOon Mien nui pOia BSc Viet nam. Ket cau 1 uun an: hgaai pOan mo dau, ket lunn va danO muc tai lieu tOam kOaa, lunn an gom 2 cOuong, 6 tiet: COuong 1: hOnng van de ly lunn va tOuc tien OinO tOanO va pOnt trien tOi trudng.
COuong 2: TOuc trang va giai pOnp co ban nOam day nOanO .qua trinO OinO tOanO va pOnt trien tOi trudng d nong tOon mien nui pOia BSc. 4 j&Ucfcn Vdifii vij jcxodi j&qcjc cj£ ChuongI NHUNG VAN DE LY LUAN VA THUC TlfiN HINH THANH VA PHAT TRIEN THI TRUdNG. LY LUAN CHUNG VE THI TRUING 1. Qua trinh hinh thanh, phat trien cua thi trudng.
Thi trudng la hoat dong trao doi, luu thong hang hod, la viec thoa man nhu cau ndo do thong qua quail he mua - ban. Thi trudng theo nghia hep chi cac hoat dong mua- ban mot thu hang hoa cu the d mot dia diem cu the.