Luận văn thạc sĩ ueh phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng trên địa bàn tp hcm trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng trên địa bàn tp hcm trong bối cảnh hội nhập kinh tế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Diễm
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng An Quốc
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng Tại TP.HCM Trong Bối Cảnh Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 1.1. KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ
• 1.2. MỘT SỐ LÝ THUYẾT VÀ QUAN ĐIỂM VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 1.3. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ TẠI CÁC ĐỊA PHƯƠNG TRONG NƯỚC
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ Ở TP.HCM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ GIAI ĐOẠN 2010 - 2015
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KINH TẾ - XÃ HỘI TP.HCM
• 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ HÀNG TIÊU DÙNG Ở TP.HCM
• 2.3. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ Ở TP.HCM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN
• 3.2. PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ TP.HCM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ HÀNG TIÊU DÙNG TẠI TP.HCM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng Tại TP

Thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Sự hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Đặc biệt, TP.HCM, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đã thu hút nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự phát triển này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp.

1.1. Tình Hình Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng Tại TP.HCM

Thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM hiện nay đang phát triển với nhiều loại hình khác nhau, từ chợ truyền thống đến siêu thị hiện đại. Theo thống kê, tỷ lệ tăng trưởng hàng năm của thị trường này đạt khoảng 23%, cho thấy sức hấp dẫn của thị trường bán lẻ tại thành phố.

1.2. Vai Trò Của Thị Trường Bán Lẻ Trong Kinh Tế TP.HCM

Thị trường bán lẻ không chỉ đóng góp vào GDP của TP.HCM mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân. Sự phát triển của thị trường này cũng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân thành phố.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng

Mặc dù thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM đang phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các doanh nghiệp nội địa phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các tập đoàn nước ngoài. Bên cạnh đó, việc quản lý và phát triển hệ thống phân phối cũng gặp nhiều khó khăn.

2.1. Cạnh Tranh Khốc Liệt Từ Các Tập Đoàn Nước Ngoài

Sự xâm nhập của các tập đoàn bán lẻ lớn từ nước ngoài đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nội địa. Các doanh nghiệp này thường có nguồn lực tài chính mạnh và chiến lược marketing hiệu quả hơn.

2.2. Hạn Chế Về Hệ Thống Phân Phối

Hệ thống phân phối hàng hóa tại TP.HCM vẫn còn nhiều bất cập, dẫn đến việc hàng hóa không được cung ứng kịp thời và hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ trong nước.

III. Phương Pháp Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng Tại TP

Để phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM, các doanh nghiệp cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ và nâng cao trải nghiệm khách hàng là rất quan trọng. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ trong việc xây dựng chính sách phát triển bền vững.

3.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ

Các doanh nghiệp cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng. Điều này bao gồm việc đào tạo nhân viên, cải thiện quy trình phục vụ và tạo ra trải nghiệm mua sắm tốt nhất cho khách hàng.

3.2. Tăng Cường Liên Kết Giữa Các Doanh Nghiệp

Việc tạo ra sự liên kết giữa các doanh nghiệp bán lẻ sẽ giúp tăng cường sức mạnh cạnh tranh. Các doanh nghiệp có thể hợp tác trong việc chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ

Công nghệ đang đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng. Việc áp dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng thị trường.

4.1. Thương Mại Điện Tử Trong Bán Lẻ

Thương mại điện tử đang trở thành xu hướng tất yếu trong ngành bán lẻ. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào nền tảng thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả hơn.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và vận hành sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Kết Luận Về Phát Triển Thị Trường Bán Lẻ Hàng Tiêu Dùng Tại TP

Phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế là một thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp và chính phủ để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

5.1. Tương Lai Của Thị Trường Bán Lẻ Tại TP.HCM

Thị trường bán lẻ tại TP.HCM có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng và thay đổi để phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để giúp các doanh nghiệp bán lẻ trong nước phát triển bền vững và cạnh tranh hiệu quả với các doanh nghiệp nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại Việt Nam, đặc biệt là TP.HCM, đã trải qua giai đoạn phát triển nhanh chóng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Theo báo cáo của tổ chức tư vấn AT Kearney (Mỹ), thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường hấp dẫn nhất thế giới với mức tăng trưởng ước tính lên đến 23%/năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thị trường bán lẻ tại TP.HCM vẫn còn nhiều thách thức như quy mô nhỏ, sức mua yếu, hiệu suất thấp và sự chiếm lĩnh chủ yếu bởi bán lẻ truyền thống, trong khi bán lẻ hiện đại chỉ chiếm khoảng 20% trên toàn quốc.

Luận văn tập trung nghiên cứu sự phát triển của thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM trong giai đoạn 2010-2015, nhằm đánh giá thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển thị trường bán lẻ theo hướng hiện đại, tăng cường liên kết doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng với kinh tế quốc tế. Nghiên cứu có phạm vi không gian tập trung tại TP.HCM, đồng thời tham khảo kinh nghiệm phát triển thị trường bán lẻ tại một số thành phố lớn trong nước như Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Việc phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao đời sống người dân, ổn định xã hội và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế thành phố trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết kinh tế thị trường cổ điển và hiện đại để phân tích sự phát triển của thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng. Trong đó, lý thuyết cổ điển của Adam Smith nhấn mạnh vai trò của phân công lao động và thị trường như "bàn tay vô hình" điều tiết nền kinh tế, tạo ra lợi thế tuyệt đối cho các quốc gia thông qua chuyên môn hóa sản xuất và trao đổi hàng hóa. Lý thuyết Keynes bổ sung quan điểm về vai trò của nhà nước trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô, thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng nhằm ổn định thị trường và tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, luận văn còn tham khảo lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về thị trường, trong đó thị trường được xem là lĩnh vực trao đổi hàng hóa gắn liền với phân công xã hội và sự vận hành của các quy luật cung cầu, giá cả và cạnh tranh. Mô hình phát triển thị trường của Philip Kotler và mô hình Ansoft cũng được sử dụng để phân tích các chiến lược phát triển thị trường theo chiều rộng và chiều sâu, giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần và tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Khung lý thuyết hội nhập kinh tế quốc tế được xây dựng dựa trên các lý thuyết về lợi thế tuyệt đối và lợi thế so sánh, nhấn mạnh vai trò của chuyên môn hóa và phân công lao động quốc tế trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và phân tích các tài liệu, báo cáo, số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê, Niên giám Thống kê TP.HCM, các báo cáo kinh tế - xã hội của các cơ quan ban ngành TP.HCM, các kết quả nghiên cứu đã công bố trong và ngoài nước.

• Phương pháp thống kê mô tả: Phân tích số liệu về tăng trưởng GDP, thu nhập bình quân, số lượng siêu thị, trung tâm thương mại, chợ truyền thống và các chỉ số liên quan đến thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM giai đoạn 2010-2015.

• Phương pháp so sánh: So sánh thực trạng phát triển thị trường bán lẻ tại TP.HCM với các thành phố lớn khác như Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ để rút ra bài học kinh nghiệm.

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng, hạn chế và tiềm năng phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu thống kê toàn diện về các doanh nghiệp bán lẻ, hệ thống phân phối, và khảo sát nhu cầu người tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM trong giai đoạn 2010-2015. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho các loại hình bán lẻ truyền thống và hiện đại, nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện của nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế và thu nhập người dân TP.HCM: GDP của TP.HCM năm 2015 ước đạt 961.960 tỷ đồng, tăng 9,8% so với năm trước, cao hơn 1,5 lần mức tăng trưởng bình quân cả nước. Thu nhập bình quân đầu người đạt 5.538 USD/người/năm, tăng hơn 73% so với năm 2010, góp phần nâng cao sức mua và nhu cầu tiêu dùng hàng hóa.

2. Cơ cấu thị trường bán lẻ: Bán lẻ truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi bán lẻ hiện đại chỉ chiếm khoảng 20% tổng thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng trên cả nước. Số lượng siêu thị và trung tâm thương mại tại TP.HCM tăng trưởng ổn định, tuy nhiên chưa đủ để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

3. Ảnh hưởng của hội nhập kinh tế quốc tế: Việc gia nhập WTO, ký kết các hiệp định thương mại tự do như AFTA, TPP và thành lập Cộng đồng ASEAN đã tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực bán lẻ tại TP.HCM. Điều này làm tăng tính cạnh tranh trên thị trường, thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa phải đổi mới phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường.

4. Hạn chế và thách thức: Thị trường bán lẻ TP.HCM còn tồn tại nhiều bất cập như quy mô nhỏ, hiệu suất thấp, thiếu sự liên kết giữa các doanh nghiệp bán lẻ nội địa, hệ thống lưu thông hàng hóa chưa hiệu quả, và tư duy quản lý còn hạn chế. Các doanh nghiệp nội địa chưa tận dụng tốt các cơ hội từ hội nhập để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc chuyển đổi mô hình bán lẻ truyền thống sang hiện đại còn chậm, thiếu sự hỗ trợ đồng bộ từ chính sách nhà nước và sự liên kết giữa các doanh nghiệp. So với các thành phố như Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ, TP.HCM có lợi thế về quy mô thị trường và nguồn lực nhưng vẫn cần học hỏi kinh nghiệm trong việc phát triển hệ thống phân phối hiện đại và quản lý thị trường hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng GDP, biểu đồ cơ cấu thị trường bán lẻ theo loại hình, và bảng so sánh số lượng siêu thị, trung tâm thương mại qua các năm để minh họa rõ nét sự phát triển và những điểm nghẽn của thị trường bán lẻ TP.HCM.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ được tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế đối với thị trường bán lẻ, đồng thời chỉ ra các điểm cần cải thiện để thị trường bán lẻ TP.HCM phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và tăng trưởng kinh tế địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển thị trường bán lẻ: Nhà nước cần rà soát, điều chỉnh các chính sách liên quan đến đầu tư, kinh doanh bán lẻ, đặc biệt là các quy định về điều kiện kinh doanh để phù hợp với cam kết hội nhập quốc tế. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, chủ thể là các cơ quan quản lý nhà nước TP.HCM phối hợp với Bộ Công Thương.

2. Tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp bán lẻ nội địa: Khuyến khích các doanh nghiệp bán lẻ trong nước hợp tác, liên doanh để tạo sức mạnh cạnh tranh chung, xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Mục tiêu nâng tỷ lệ liên kết lên ít nhất 30% trong 3 năm tới, do các hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức xúc tiến thương mại thực hiện.

3. Phát triển hệ thống hạ tầng thương mại hiện đại: Đầu tư xây dựng và nâng cấp các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi theo quy hoạch đồng bộ, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa bán lẻ truyền thống và hiện đại. Thời gian thực hiện đến năm 2020, chủ thể là UBND TP.HCM và các doanh nghiệp đầu tư.

4. Nâng cao năng lực quản trị và đổi mới phương thức kinh doanh của doanh nghiệp bán lẻ: Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, marketing, ứng dụng công nghệ thông tin cho doanh nghiệp bán lẻ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Thời gian triển khai liên tục, chủ thể là các cơ quan đào tạo, hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp bán lẻ.

5. Tăng cường công tác quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Xây dựng hệ thống giám sát, kiểm tra thị trường hiệu quả, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là các cơ quan quản lý thị trường và các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý nhà nước về thương mại và phát triển thị trường: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng chính sách phát triển thị trường bán lẻ phù hợp với bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

2. Doanh nghiệp bán lẻ trong và ngoài nước: Giúp doanh nghiệp hiểu rõ thực trạng, thách thức và cơ hội trên thị trường bán lẻ TP.HCM, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế, thương mại: Cung cấp tài liệu tham khảo về phát triển thị trường bán lẻ trong bối cảnh hội nhập, đồng thời mở rộng nghiên cứu về các mô hình phát triển thị trường bán lẻ hiện đại.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Hỗ trợ học tập, nghiên cứu chuyên sâu về thị trường bán lẻ, hội nhập kinh tế quốc tế và các chính sách phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thị trường bán lẻ TP.HCM phát triển chậm so với tiềm năng?
   Thị trường bán lẻ TP.HCM còn phát triển chậm do quy mô nhỏ, hiệu suất thấp, thiếu sự liên kết giữa các doanh nghiệp nội địa và sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài. Ngoài ra, hệ thống lưu thông hàng hóa chưa thực sự hiệu quả và tư duy quản lý còn hạn chế.

2. Hội nhập kinh tế quốc tế ảnh hưởng thế nào đến thị trường bán lẻ TP.HCM?
   Hội nhập tạo điều kiện thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy cạnh tranh và đổi mới phương thức kinh doanh. Tuy nhiên, cũng đặt ra thách thức về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa và yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, sản phẩm.

3. Doanh nghiệp bán lẻ nội địa cần làm gì để cạnh tranh hiệu quả?
   Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị, tăng cường liên kết với nhau, áp dụng công nghệ hiện đại và phát triển các dịch vụ tiện ích nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và giữ vững thị phần.

4. Chính sách nhà nước cần tập trung vào những lĩnh vực nào để phát triển thị trường bán lẻ?
   Chính sách cần hoàn thiện về điều kiện kinh doanh, hỗ trợ liên kết doanh nghiệp, phát triển hạ tầng thương mại hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường quản lý thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

5. Làm thế nào để cân bằng phát triển giữa bán lẻ truyền thống và hiện đại?
   Cần xây dựng quy hoạch phát triển đồng bộ, đảm bảo cạnh tranh công bằng, bảo tồn các giá trị truyền thống đồng thời khuyến khích đổi mới, áp dụng công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ trong cả hai loại hình bán lẻ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng tại TP.HCM trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2010-2015.
• Đã phân tích rõ các tác động tích cực và hạn chế của hội nhập kinh tế quốc tế đối với thị trường bán lẻ TP.HCM, đồng thời so sánh với kinh nghiệm phát triển thị trường bán lẻ tại các thành phố lớn trong nước.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về chính sách, liên kết doanh nghiệp, phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực quản trị và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm phát triển thị trường bán lẻ theo hướng hiện đại, bền vững.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần hỗ trợ các nhà quản lý, doanh nghiệp và các bên liên quan trong việc hoạch định chiến lược phát triển thị trường bán lẻ tại TP.HCM.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát hiệu quả thực hiện và tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi, cập nhật số liệu để đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững thị trường bán lẻ TP.HCM trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 1.1 KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ 1.1 Khái niệm bán lẻ và thị trường bán lẻ - Bán lẻ và bán lẻ hàng hóa Theo từ điển American Heritage định nghĩa: bán lẻ là bán hàng cho NTD, thường là với khối lượng nhỏ và không bán lại. Theo NAICS, US năm 2002, lĩnh vực bán lẻ (mã ngành 44-45) bao gồm những cơ sở kinh doanh bán lẻ hàng hoá (thường không có hoạt động chế biến) và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho bán hàng. Quá trình bán lẻ là khâu cuối cùng trong phân phối hàng hoá. Các nhà bán lẻ tổ chức việc bán hàng theo khối lượng nhỏ cho NTD.

Nghị định số 23/2007/NĐ-CP về Quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hoá của DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cho rằng: Bán lẻ là hoạt động bán hàng hoá trực tiếp cho NTD cuối cùng. Bán lẻ liên quan đến quá trình bán hàng hoá, dịch vụ tiêu dùng cho khách hàng thông qua nhiều kênh phân phối để kiếm được lợi nhuận. Những khái niệm trên đây đã xác định bán lẻ là: bán với khối lượng nhỏ; bán trực tiếp cho NTD; bán lẻ hàng hoá và các dịch vụ có liên quan; NTD mua để phục vụ cho nhu cầu của cá nhân và hộ gia đình, không dùng để kinh doanh (bán lại); không bao gồm tiêu dùng cho sản xuất (phân biệt giữa hàng tư liệu tiêu dùng và tư liệu sản xuất); bán lẻ là công đoạn cuối cùng trong khâu lưu thông để sản phẩm đến với NTD; bán lẻ tại một địa điểm cố định, hoặc không cố định và thông qua các dịch vụ khác. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Về bản chất, bán lẻ là một trong những hoạt động kinh tế của nền kinh tế và thuộc khu vực dịch vụ.

Theo danh mục phân loại ngành dịch vụ của Tổ chức Thương mại thế giới, ngành dịch vụ phân phối bao gồm 4 phân ngành: đại lý; bán buôn; bán lẻ (bao gồm cả hoạt động bán hàng đa cấp); nhượng quyền thương mại. Ở VN, Nghị định 75/CP ngày 27/10/1993 về phân ngành kinh tế, bán lẻ thuộc ngành thương nghiệp, sửa chữa thiết bị - phân ngành cấp 1 và thuộc khu vực dịch vụ. Hiện nay, Quyết định số 10/2007/QĐ -TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 23/1/2007, bán lẻ thuộc phân ngành cấp 1 - Bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy và xe có động cơ khác (nhóm G). Thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng Trong kinh tế học hiện đại, thị trường là tổng thể các quan hệ mua bán hàng hoá, dịch vụ giữa vô số những người bán và người mua có quan hệ cạnh tranh với nhau, bất kể là ở địa điểm nào, thời gian nào.

Khái niệm này cũng đúng với thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, trong khái niệm thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng, ngoại diên đã được thu hẹp và nội hàm được mở rộng hơn. Cụ thể, người bán là người bán lẻ, họ không chỉ bán hàng hóa mà còn cung cấp cho người người mua các dịch vụ hỗ trợ, bổ sung có liên quan đến hàng hóa; người mua là NTD cuối cùng, họ không chỉ mua hàng hóa mà còn quan tâm đến cả dịch vụ do người bán cung cấp; hàng hóa cũng được xác định cụ thể là những hàng hóa phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình. Thực tế, khi NTD thực hiện việc mua hàng hóa cũng đã bao gồm chi phí liên quan đến nhiều dịch vụ khác nhau được cung cấp bởi nhà phân phối.

Theo Betancourt (2004) đã phân định các chi phí giao dịch liên quan đến các loại dịch vụ mà NTD phải gánh chịu thành 5 nhóm khác nhau, bao gồm: + Nhóm dịch vụ liên quan đến môi trường của địa điểm. “Môi trường của địa điểm” xác định mức chi phí tâm lý mà khách hàng phải gánh chịu do bản chất của môi trường bán lẻ. Có thể hiểu bản chất của loại dịch vụ này bằng ví dụ về sự khác biệt giữa dịch vụ cung cấp bởi một cửa hàng giảm giá và một cửa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 hàng cao cấp. Sản phẩm bán tại cửa hàng cao cấp sẽ có mức giá cao hơn bởi phải mất chi phí cho các nguồn lực cần thiết để tạo ra một môi trường bán lẻ cao cấp, kể cả chi phí thuê địa điểm tại khu vực đắt đỏ hơn.

+ Nhóm dịch vụ thứ hai là dịch vụ phân loại sản phẩm (được cung cấp bởi nhà phân phối), có thể chia thành: phân loại theo chiều rộng (các dòng sản phẩm - product line) hoặc phân loại theo chiều sâu (các loại sản phẩm khác nhau trong cùng một dòng sản phẩm). + Nhóm dịch vụ thứ ba là sự tiện lợi của địa điểm. Đây là loại dịch vụ dễ định nghĩa và định lượng nhất. Sự tiện lợi ở đây, có thể hiểu đơn giản nhất, là khoảng cách đến cơ sở bán lẻ.

Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đi lại và thời gian của khách hàng cho hoạt động tiêu dùng và thanh toán. Một hệ thống bán lẻ có thể tăng cường sự tiện lợi cho khách hàng bằng cách thiết lập nhiều cơ sở bán lẻ trong cùng khu vực thị trường, tuy nhiên bố trí này cũng làm chi phí cao hơn so với việc vận hành một cơ sở bán lẻ duy nhất. + Nhóm dịch vụ thứ tư là sự bảo đảm về giao hàng, có thể chia ra thành hai loại: giao hàng tại thời điểm mong muốn và theo hình thức mong muốn. Giao hàng tại thời điểm mong muốn đạt được bằng cách tăng thời gian mở cửa hoặc cung cấp tín dụng.

Giao hàng theo hình thức mong muốn bao gồm việc thực hiện các chức năng: chia lô hàng, chịu rủi ro thông qua bố trí chuyển giao quyền sở hữu hoặc cung cấp bảo hành. Nhóm dịch vụ thứ năm được cung cấp bởi các cơ sở bán lẻ là thông tin về giá cả, sự sẵn có và các đặc điểm khác của hàng hóa, dịch vụ cung cấp, kể cả thông tin về chính cơ sở bán lẻ. Việc cung cấp dịch vụ này sẽ dẫn đến gia tăng chi phí đối với hệ thống bán lẻ, nhưng mặt khác làm giảm chi phí về tìm kiếm thông tin, giảm mức độ rủi ro cho khách hàng. [2] Việc phân loại các nhóm dịch vụ và chi phí liên quan nêu trên đây làm rõ hơn bản chất của giao dịch mua – bán trên thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng về phương diện dịch vụ bán lẻ giữa người mua và người bán trên thị trường bán lẻ.2 Vị trí, vai trò của thị trường bán lẻ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Vị trí của thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng Trước hết, trong nền kinh tế, thị trường bán lẻ là thị trường trong lĩnh vực dịch vụ phân phối, có vị trí kết nối giữa sản xuất và tiêu dùng.

Đồng thời, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng là một thị trường thuộc khu vực dịch vụ của nền kinh tế, nó tồn tại và phát triển song hành với các thị trường hàng hóa tiêu dùng. Trên thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng, các dịch vụ hỗ trợ, bổ sung luôn gắn liền với từng loại hàng hóa khác nhau. Thứ hai, thị trường bán lẻ là thị trường mà ở đó kết thúc quá trình lưu thông của hàng hoá, hàng hoá đi vào lĩnh vực tiêu dùng và giá trị hàng hoá được thực hiện đầy đủ. Trong ngành dịch vụ phân phối, các phân ngành dịch vụ có thể thiết lập mối liên kết với nhau để hình thành các kênh phân phối hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng.

Các kênh lưu thông (phân phối) hàng hóa chủ yếu từ sản xuất đến Kênh Người tiêu dùng Người trực tiếp sản tiêu (1) xuất dùng Kênh Người Người Người ngắn sản bán lẻ tiêu (2) xuất dùng Kênh Người Người Người Người trung sản bán bán lẻ tiêu bình (3) xuất buôn dùng Kênh dài Người Đại lý Người Người Người (4) sản môi bán bán lẻ tiêu xuất giới buôn dùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Nguồn: Marketing Essentials-Philip Kotler, NXB Thống kê 2001 Theo sơ đồ 1.1, người bán lẻ luôn có quan hệ trực tiếp với NTD, người bán buôn và có thể có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với các nhà sản xuất, các nhà đại lý. Đồng thời, trên thị trường, giữa những người bán lẻ có sự cạnh tranh với nhau. Hoạt động bán lẻ chắc chắn có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của NTD không chỉ về mức giá, sự đa dạng về chủng loại, chất lượng sản phẩm, mà còn về sự thuận lợi và các dịch vụ cung cấp cho NTD. Cuối cùng, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng, xét theo phân khúc thị trường theo không gian lãnh thổ, bao gồm thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng ở đô thị và thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng ở nông thôn.

Trong hai loại thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng này, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng ở đô thị, do các điều kiện kinh tế - xã hội quy định, có trình độ phát triển vượt trội hơn so với các khu vực khác ở trong nước.2 Vai trò của thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhất là ở các nước kém phát triển và đang phát triển, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng ở các đô thị đặc biệt còn có những vai trò quan trọng, như: Trước hết, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng với những điều kiện riêng biệt của mình, là một trong những nhân tố quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình chuyển biến từ nền kinh tế tự nhiên, tự cấp tự túc là chính sang nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trường. Để chuyển kinh tế nông nghiệp từ tự cấp, tự túc lên sản xuất hàng hoá, cần có những điều kiện cơ bản như: phân công lao động xã hội, thị trường, năng lực tổ chức và quản lý sản xuất, tài chính, tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ…. Đồng thời, khi đã có kinh tế hàng hoá tức là phải có mua bán, trao đổi sản phẩm, và do vậy, tất yếu phải có thị trường. Thị trường càng phát triển thì tính tự cấp, tự túc càng giảm.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Thứ hai, thị trường bán lẻ hàng tiêu dùng không chỉ trực tiếp cung ứng hàng hóa, mà còn cung cấp cho người dân địa phương các thông tin, kiến thức về sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng sản phẩm.