Mở đầu - hương 1. Tổng quan và cơ sở lí luận của sử dụng T V nhằm phát triển T TL cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non - hương 2. ơ sở thực tiễn của việc sử dụng T V nhằm phát triển T TL cho trẻ 5 - 6 tuổi - hương 3. iện pháp sử dụng T V nhằm phát triển T TL cho trẻ 5 - 6 tuổi - hương 4.
Thực nghiệm sư phạm Kết luận và kiến nghị sư phạm anh mục tài liệu tham khảo Phụ lục luan an 8 C n TỔN QUAN V CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SỬ DỤN TRÒ C Ơ VẬN N N ẰM P ÁT TR ỂNTỐ C ẤT T Ể LỰC C O TRẺ 5 - 6 TUỔ Ở TRƢỜN MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong giáo dục thể chất (G T ) nói chung, phát triển T TL nói riêng cho trẻ MN, T V được xem là một phương tiện quan trọng. o vậy, T V , T TL và vấn đề sử dụng T V phát triển T TL cho trẻ được nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau. Tựu trung lại, có thể tổng hợp thành các hướng nghiên cứu chính như sau: N ữn n iên cứu về p át triển tố c ất t ể lực c o trẻ MN Các nghiên cứu về phát triển T TL cho trẻ MN được nhiều nhà tâm lí học, giáo dục học ở ngoài nước và trong nước quan tâm nghiên cứu: P.Khúckhlaieva [24]; Checda Lenec [77 ; Lưu Tân [53]; Lưu Quang Hiệp, Phạm Thị Uyên [18 ; Lê Văn Xem [78]; Nguyễn Toán, Phạm anh Tốn [61], [62]; Nguyễn nh Tuyết [64 ; Nguyễn Thị Ngọc húc [9 ; ào Thanh Âm [1 ; Nguyễn Thị Hòa [20]; ặng Hồng Phương [47], [48 ; Lương Kim hung, ào uy Thu [10 ; Lâm Thị Tuyết Thu [60 …Các công trình nghiên cứu của những tác giả này phần lớn tập trung vào việc xác định khái niệm tố chất thể lực và phát triển tố chất thể lực; phân loại T TL; một số đặc điểm phát triển T TL của trẻ MN; các nghĩa, vai trò của sự phát triển T TL cho trẻ MN; vấn đề phân loại T TL của trẻ MN và các hình thức, phương pháp phát triển T TL cho trẻ MN.
- Về khái niệm TCTL và phát triển TCTL cho trẻ MN: àn về khái niệm T TL và sự phát triển T TL cũng có nhiều quan niệm khác nhau, song không mâu thuẫn nhau và có một số điểm chung là coi T TL là thành phần riêng biệt trong thể lực của con người. ác T TL được phát triển theo quy luật, có liên quan mật thiết với sự hoàn thiện các KNV .Ph Lexgáp [32 , cho rằng thể lực là năng lực vận động của con người, là biểu hiện tổng hợp mức độ phát triển của các hệ thống cơ quan trong một cơ thể hoàn chỉnh, thống nhất. Phát triển T TL cho trẻ có quy luật riêng của nó và nhà G phải tuân theo những quy luật ấy. Giữa kĩ năng, kĩ xảo vận động có mối liên hệ chặt chẽ với T TL.
ồng quan điểm này, ặng Hồng luan an 9 Phương [47], [48 , cho rằng thể lực là năng lực vận động của con người, là biểu hiện tổng hợp mức độ phát triển của các hệ thống cơ quan trong một cơ thể hoàn chỉnh, thống nhất. T TL là phần tương đối riêng biệt trong thể lực của con người. ác T TL được phát triển thống nhất với các KNV : sự hình thành KNV bao giờ cũng phụ thuộc vào mức độ phát triển các T TL. Ngược lại, KNV góp phần góp phần làm cho các T TL hoàn thiện dần và thể hiện có hiệu quả hơn.
Ngoài ra tác giả xác định rõ cơ sở khoa học của việc phát triển T TL, mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện và cách kiểm tra đánh giá sự phát triển các T TL của trẻ MN. àn về sự phát triển T TL cho trẻ MN, .Khúckhlaieva [24 , cũng cho rằng việc phát triển T TL cho trẻ là một quá trình liên tục nhằm tăng cường sức khỏe, phát triển các kĩ xảo vận động và G các ph m chất đạo đức, chí cho trẻ. Việc phát triển T TL chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố khách quan và chủ quan. - Về ý nghĩa, vai trò của sự phát triển TCTL cho trẻ MN: Mỗi tác giả có cách tiếp cận khác nhau về nghĩa, vai trò của phát triển T TL cho trẻ MN, song các nghiên cứu đều khẳng định, phát triển T TL cho trẻ là việc làm quan trọng để phát triển toàn diện cho trẻ MN, đặc biệt là sự phát triển thể lực của trẻ.
Gorinhépxki [theo 47 - người phát triển lí thuyết G T của Lexgáp, cho rằng việc phát triển thể chất và T TL cho trẻ MN có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Theo tinh thần đó ông đã xây dựng sơ đồ về " ài tập thể chất phù hợp với lứa tuổi" đòi hỏi GV cần có phương pháp triển T TL cho trẻ. ồng thời ông cũng cho rằng bản thân trẻ và môi trường xung quanh ảnh hưởng đến kết quả phát triển T TL của trẻ. ồng quan điểm này, Checda Lenec [77 , cho rằng trẻ em 3 - 6 tuổi nhu cầu vận động lớn và tính hiếu động là những đặc trưng cơ bản nhất trong hoạt động của trẻ, vì vậy cần chọn nhiều loại bài tập tác động toàn diện tới các bộ phận cơ thể trẻ để rèn luyện thể lực và cần phải “trò chơi hóa” các bài tập này cho trẻ dễ tiếp thu.
Tác giả cho rằng sự phát triển thể lực của trẻ MN là quá trình thay đổi hình dáng, chức năng của cơ thể con người trong đời sống cá thể. ác đặc điểm về hình thái thể lực còn mang tính đặc thù về chủng tộc, giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp và được thể hiện trong môi trường sống nhất định. àn về nghĩa của G T nói chung, phát triển T TL cho trẻ, Nguyễn Thị Hòa cũng cho rằng, sự phát triển thể chất nói chung, sự phát triển T TL cho trẻ có luan an 10 tác dụng lớn đến sự phát triển trí tuệ, tình cảm - kĩ năng xã hội và th m mĩ của trẻ. Theo bà, “Một đứa trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, khéo léo sẽ biết tri giác cái đẹp sâu sắc và tinh tường hơn.
iều này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động cá nhân sau này biết nhìn nhận và tạo ra cái đẹp”[20; 69]. - Về phân loại TCTL của trẻ MN: khi phân loại các T TL của trẻ MN, các nghiên cứu đều dựa trên những biểu hiện năng lực vận động của trẻ khi tham gia các hoạt động vận động (bài tập vận động, T V ,…). Tuy nhiên, dựa trên những biểu hiện đó có tác giả chia T TL của trẻ thành 4 loại, có tác giả chia thành 5 loại.Khúckhlaieva [24], Nguyễn nh Tuyết [64 ; Nguyễn Thị Ngọc húc [9 ; ào Thanh Âm [1]; Nguyễn Thị Hòa [20 ,… chia T TL của trẻ thành 4 loại: mạnh mẽ, nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ. Những tác giả chia T TL của trẻ thành 5 loại, ngoài 4 T TL nói trên còn đưa thêm T TL mềm dẻo vào bảng phân loại T TL của trẻ MN, song tên gọi các T TL của trẻ được diễn đạt kiểu khác.
Ví dụ, Lưu Tân [53 nhà giáo dục học Trung Quốc trong công trình nghiên cứu về thể dục thể thao nhi đồng trước tuổi học đã chia T TL của thơ thành 5 loại: sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động gồm sức nhanh, sự mềm dẻo và khéo léo. Hay các tác giả Nguyễn Toán, Phạm anh Tốn [61], [62] cho rằng T TL là một phần tương đối riêng biệt trong thể lực của con người và thường được chia thành 5 loại cơ bản: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động và độ dẻo. Tương tự, ặng Hồng Phương [47 , cho rằng T TL là phần tương đối riêng biệt trong thể lực của con người và thường bao gồm 5 loại cơ bản: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo. Thực ra những cách phân loại T TL của trẻ MN trên đây khá thống nhất.
Trong một chừng mực nào đó, T TL mềm dẻo có thể xếp vào loại T TL khéo léo. Trên cơ sở các cách phân loại T TL trên và dựa vào các T TL cần phát triển cho trẻ MN được quy định trong hương trình G MN của ộ Giáo dục và ào tạo [6]., trong luận án này chúng tôi chia các T TL của trẻ MN thành 4 loại: mạnh mẽ, nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ. ác T TL này có mối quan hệ tương hỗ với năng lực hoạt động cơ bản của trẻ MN nói chung, của trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng. - Về hình thức, phương pháp phát triển TCTL cho trẻ MN: ể phát triển các T TL cho trẻ MN, các tác giả đưa ra nhiều hình thức, phương phát khác nhau, trong đó nhấn mạnh đến việc thực hành luyện tập với các tập luyện tập và T V được tổ chức ở ngoài trời.
Levi - Gorinhépxkaia [80 nhấn mạnh vai trò của việc phát triển T TL cho trẻ MN. à cho rằng việc rèn luyện thân thể sẽ giúp luan an 11 T TL của trẻ phát triển. Việc rèn luyện thân thể thông qua nhiều phương pháp khác nhau như thông qua các bài tập, T V , diễn ra trong môi trường thiên nhiên. Trong các phương pháp phát triển T TL cho trẻ MN, các nghiên cứu đều khẳng định T V có nghĩa to lớn.
Nói về nghĩa của phương pháp trò chơi, hecda Lenec [77 cho rằng, trẻ em 3 - 6 tuổi nhu cầu vận động lớn và tính hiếu động là những đặc trưng cơ bản nhất trong hoạt động của trẻ, vì vậy cần chọn nhiều loại bài tập tác động toàn diện tới các bộ phận cơ thể trẻ để rèn luyện thể lực và cần phải “trò chơi hóa” các bài tập này cho trẻ dễ tiếp thu. Tác giả cho rằng sự phát triển thể lực của trẻ MN là quá trình thay đổi hình dáng, chức năng của cơ thể con người trong đời sống cá thể. Skitnevskiy [87 nghiên cứu một bộ T V phát triển tố chất nhanh nhẹn cho học sinh trong quá trình luyện tập thể dục. Về phương pháp đánh giá TCTL của trẻ MN: ể đánh giá các T TL của trẻ MN, đã có nhiều tổ chức và các nhà nghiên cứu đề cập đến vấn đề này.
Họ đưa ra nhiều quan điểm đánh giá khác nhau, nhưng có điểm chung là đều dùng các bài tập để đánh giá.