Phát Triển Sản Xuất Rau Theo Tiêu Chuẩn VietGAP Tại Tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn, góp phần nâng cao chất lượng nông sản.

• Tác giả: Hà Hương Chanh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Quang Cảnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Rau Theo Tiêu Chuẩn VietGAP Tại Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• LỜI NÓI ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• Tổng quan nghiên cứu
• Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAU THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP
• 1.1. Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP)
• 1.1.1. Khái niệm tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP)
• 1.1.2. Vai trò của sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.1.3. Điều kiện để áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trong sản xuất rau
• 1.2. Lý luận về phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.1. Tiêu chí đánh giá phát triển rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.1.1. Diện tích và năng suất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.1.2. Số địa phương/hộ gia đình áp dụng sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.1.3. Chủng loại sản phẩm rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.1.4. Doanh thu và lợi nhuận
• 1.2.1.5. Hiệu quả sản xuất
• 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 1.2.2.1. Đặc điểm hộ sản xuất rau ở địa phương
• 1.2.2.2. Đặc điểm của cán bộ quản lý
• 1.2.2.3. Yếu tố thị trường
• 1.2.2.4. Chính sách của nhà nước và địa phương
• 1.2.2.5. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội
• 1.3. Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của Việt Nam và thế giới
• 1.3.1. Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau VietGAP một số nước trên thế giới
• 1.3.2. Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau VietGAP tỉnh Hòa Bình
• 1.3.3. Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau VietGAP tỉnh Sơn La
• 1.3.4. Bài học rút ra cho phát triển sản xuất rau VietGAP tỉnh Bắc Kạn
• 1.4. Các văn bản pháp luật về sản xuất rau theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt tại Việt Nam
• 1.4.1. Các quy định của pháp luật trong việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP cho sản xuất nông nghiệp có thể áp dụng cho rau
• 1.4.2. Quy định của pháp luật trong việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP cho phát triển sản xuất rau
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.2.2. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAU THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP TẠI TỈNH BẮC KẠN
• 3.1. Tổng quan về tỉnh Bắc Kạn
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.2. Thực trạng phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn
• 3.2.1. Phát triển rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn từ số liệu cấp tỉnh
• 3.2.2. Phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn từ số liệu khảo sát
• 3.3. Phân tích các yếu tố tác động tới phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn
• 3.3.1. Nhu cầu của người tiêu dùng
• 3.3.2. Hiểu biết của người tiêu dùng về rau an toàn
• 3.3.3. Điều kiện kinh doanh của các cơ sở tiêu thụ và thị trường tiêu thụ
• 3.3.4. Chủ trương, chính sách của Nhà nước
• 3.4. Đánh giá tình hình phát triển rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn
• 3.4.1. Những điểm thành công
• 3.4.2. Những điểm bất cập/hạn chế
• 3.4.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAU THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP TẠI TỈNH BẮC KẠN
• 4.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội chung của tỉnh Bắc Kạn
• 4.2. Quan điểm và mục tiêu phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn
• 4.2.1. Mục tiêu phát triển
• 4.3. Giải pháp thúc đẩy phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn
• 4.3.1. Tăng cường ứng dụng kỹ thuật khoa học, công nghệ vào sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.3.2. Giải pháp về thu hái, đóng gói, bảo quản rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.3.3. Đầu tư đào tạo, tập huấn cho cán bộ, nông dân về về sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.3.4. Giải pháp về vốn, đầu tư cho sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.3.5. Nâng cao hiệu quả tiêu thụ rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.3.6. Xây dựng, hoàn thiện chính sách phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
• 4.4. Khuyến nghị đối với UBND tỉnh Bắc Kạn
• 4.5. Khuyến nghị đối với sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Bắc Kạn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Rau VietGAP Bắc Kạn

Phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất rau, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề an toàn thực phẩm vẫn là một thách thức lớn. Tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và thực phẩm bẩn tràn lan gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Do đó, nhu cầu về rau an toàn ngày càng tăng cao. VietGAP (Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt) là một tiêu chuẩn quan trọng để đảm bảo chất lượng và an toàn của rau. Tỉnh Bắc Kạn xác định phát triển rau sạch, rau an toàn là hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2016 - 2020 đã đề ra mục tiêu xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản. Tỉnh đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất, kinh phí chuyển đổi đất lúa sang trồng rau, hỗ trợ mô hình sản xuất rau quy mô lớn và lãi suất vốn vay. Điều này tạo tiền đề cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân mở rộng đầu tư phát triển sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, nâng cao giá trị kinh tế và tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Sản Xuất Rau An Toàn Tại Bắc Kạn

Sản xuất rau an toàn không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP giúp giảm thiểu việc sử dụng hóa chất độc hại, đảm bảo sản phẩm an toàn từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Phát triển nông nghiệp Bắc Kạn theo hướng bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng của tỉnh, và sản xuất rau an toàn đóng vai trò then chốt trong quá trình này.

1.2. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Rau VietGAP Ở Bắc Kạn

Tỉnh Bắc Kạn đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất rau VietGAP, bao gồm hỗ trợ kinh phí chuyển đổi đất trồng, hỗ trợ lãi suất vốn vay và hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất quy mô lớn. Các chính sách này nhằm khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân đầu tư vào sản xuất rau an toàn, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và cải thiện đời sống của người dân. Đây là những bước đi quan trọng trong việc thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh.

II. Tiêu Chuẩn VietGAP Giải Pháp Cho Rau An Toàn Bắc Kạn

Thực hành nông nghiệp tốt (GAP) là những nguyên tắc và thủ tục được thiết lập để đảm bảo môi trường sản xuất an toàn, sạch sẽ. Thực phẩm phải đảm bảo không chứa các tác nhân gây bệnh và hóa chất độc hại. GAP bao gồm việc lựa chọn địa điểm, sử dụng đất đai, phân bón, nước, phòng trừ sâu bệnh, thu hái, đóng gói, tồn trữ, vệ sinh đồng ruộng và vận chuyển sản phẩm. Mục tiêu là phát triển nền nông nghiệp bền vững, đảm bảo an toàn cho người sản xuất, bảo vệ môi trường và truy nguyên được nguồn gốc sản phẩm. Tiêu chuẩn VietGAP tập trung vào kỹ thuật sản xuất, an toàn thực phẩm, phúc lợi xã hội và truy nguyên nguồn gốc.

2.1. Các Tiêu Chí Quan Trọng Của Tiêu Chuẩn VietGAP

Tiêu chuẩn VietGAP bao gồm các tiêu chí về kỹ thuật sản xuất (giảm thiểu sử dụng hóa chất), an toàn thực phẩm (ngăn ngừa ô nhiễm), phúc lợi xã hội (đảm bảo môi trường làm việc an toàn) và truy nguyên nguồn gốc sản phẩm (ghi chép nhật ký sản xuất). Việc tuân thủ các tiêu chí này giúp đảm bảo chất lượng và an toàn của rau an toàn, đồng thời bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

2.2. Lợi Ích Của Việc Áp Dụng Quy Trình VietGAP Tại Bắc Kạn

Áp dụng quy trình VietGAP mang lại nhiều lợi ích, bao gồm sản phẩm an toàn và chất lượng cao, bảo vệ môi trường và an toàn cho người lao động. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP giúp nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế. Đồng thời, nó cũng góp phần xây dựng lòng tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm nông nghiệp.

2.3. Truy Xuất Nguồn Gốc Rau VietGAP Yếu Tố Then Chốt

Khả năng truy xuất nguồn gốc là một yếu tố then chốt của VietGAP. Khi có sự cố xảy ra, thông qua việc ghi chép nhật ký sản xuất, các sản phẩm bị lỗi phải truy xuất được nguyên nhân, thu hồi sản phẩm lỗi và có biện pháp khắc phục, phòng ngừa sự tái diễn trong tương lai. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình sản xuất, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

III. Thực Trạng Sản Xuất Rau Theo Tiêu Chuẩn VietGAP Tại Bắc Kạn

Tình hình phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn đang có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Việc đánh giá thực trạng này dựa trên số liệu cấp tỉnh và kết quả khảo sát thực tế. Các yếu tố tác động đến phát triển sản xuất rau VietGAP bao gồm nhu cầu của người tiêu dùng, hiểu biết về rau an toàn, điều kiện kinh doanh của các cơ sở tiêu thụ và chủ trương, chính sách của Nhà nước. Đánh giá tình hình phát triển rau VietGAP cần chỉ ra những điểm thành công, bất cập và nguyên nhân của hạn chế.

3.1. Số Liệu Thống Kê Về Sản Xuất Rau VietGAP Ở Bắc Kạn

Số liệu thống kê về diện tích, năng suất và sản lượng rau VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn cho thấy sự tăng trưởng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, tỷ lệ rau VietGAP so với tổng sản lượng rau vẫn còn thấp. Cần có những giải pháp để tăng cường sản xuất rau an toàn và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

3.2. Khảo Sát Về Nhận Thức Của Người Tiêu Dùng Về Rau An Toàn

Kết quả khảo sát cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến rau an toàn và sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm có chứng nhận VietGAP. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn thiếu thông tin về tiêu chuẩn VietGAP và cách phân biệt rau an toàn với rau thông thường. Cần tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

3.3. Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sản Xuất Rau VietGAP

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất rau VietGAP, bao gồm chi phí sản xuất, kỹ thuật canh tác, thị trường tiêu thụ và chính sách hỗ trợ. Các hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, áp dụng kỹ thuật mới và tìm kiếm thị trường ổn định. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết những khó khăn này và thúc đẩy phát triển sản xuất rau an toàn.

IV. Giải Pháp Thúc Đẩy Sản Xuất Rau VietGAP Tại Bắc Kạn

Để thúc đẩy phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Bắc Kạn, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, cải thiện thu hái, đóng gói và bảo quản, đầu tư đào tạo cho cán bộ và nông dân, giải quyết vấn đề vốn và nâng cao hiệu quả tiêu thụ. Đồng thời, cần xây dựng và hoàn thiện chính sách phát triển sản xuất rau VietGAP.

4.1. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ Vào Sản Xuất Rau VietGAP

Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất rau VietGAP giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất. Các công nghệ tiên tiến như tưới nhỏ giọt, nhà kính, hệ thống giám sát thông minh cần được áp dụng rộng rãi. Đồng thời, cần nghiên cứu và phát triển các giống rau mới có khả năng kháng bệnh và thích ứng với điều kiện địa phương.

4.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Cho Sản Xuất Rau An Toàn Bắc Kạn

Đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để phát triển sản xuất rau an toàn. Cần tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn cho cán bộ khuyến nông và nông dân về kỹ thuật canh tác VietGAP, quản lý dịch hại tổng hợp và an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần khuyến khích các trường đại học, cao đẳng và trung cấp mở các chuyên ngành liên quan đến nông nghiệp công nghệ cao.

4.3. Chính Sách Hỗ Trợ Vốn Cho Sản Xuất Rau VietGAP

Vấn đề vốn là một trong những khó khăn lớn nhất đối với các hộ nông dân và doanh nghiệp sản xuất rau VietGAP. Cần có chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi, giảm lãi suất và kéo dài thời gian trả nợ. Đồng thời, cần khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao.

V. Nâng Cao Hiệu Quả Tiêu Thụ Rau VietGAP Tại Bắc Kạn

Để sản xuất rau VietGAP phát triển bền vững, cần nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà sản xuất, nhà phân phối và các cơ quan quản lý nhà nước. Cần xây dựng các kênh phân phối ổn định, quảng bá thương hiệu rau VietGAP và tăng cường kiểm soát chất lượng sản phẩm.

5.1. Xây Dựng Kênh Phân Phối Rau VietGAP Ổn Định

Cần xây dựng các kênh phân phối rau VietGAP ổn định, bao gồm các siêu thị, cửa hàng tiện lợi, chợ đầu mối và các kênh bán hàng trực tuyến. Đồng thời, cần khuyến khích các hợp tác xã và doanh nghiệp liên kết với các nhà phân phối để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

5.2. Quảng Bá Thương Hiệu Rau VietGAP Bắc Kạn

Cần tăng cường quảng bá thương hiệu rau VietGAP của tỉnh Bắc Kạn thông qua các hội chợ, triển lãm, phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Đồng thời, cần xây dựng câu chuyện thương hiệu hấp dẫn và tạo dựng lòng tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm.

5.3. Kiểm Soát Chất Lượng Rau VietGAP Chặt Chẽ

Cần tăng cường kiểm soát chất lượng rau VietGAP từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Các cơ quan chức năng cần thường xuyên kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp và hợp tác xã áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Rau VietGAP Tại Bắc Kạn

Phát triển sản xuất rau VietGAP tại Bắc Kạn không chỉ là giải pháp cho hiện tại mà còn là định hướng cho tương lai. Với sự quan tâm của chính quyền, sự nỗ lực của người dân và sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, rau VietGAP sẽ trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, góp phần nâng cao đời sống của người dân và bảo vệ môi trường.

6.1. Hướng Đến Nông Nghiệp Hữu Cơ Tại Bắc Kạn

Trong tương lai, cần hướng đến nông nghiệp hữu cơ để phát triển sản xuất rau bền vững hơn. Nông nghiệp hữu cơ không chỉ đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng mà còn bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Tỉnh Bắc Kạn có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp hữu cơ, đặc biệt là các loại rau đặc sản.

6.2. Phát Triển Rau Đặc Sản Theo Tiêu Chuẩn VietGAP

Tỉnh Bắc Kạn có nhiều loại rau đặc sản như rau bò khai, cần được phát triển theo tiêu chuẩn VietGAP. Việc phát triển rau đặc sản không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

6.3. Liên Kết Sản Xuất Và Tiêu Thụ Rau VietGAP Bền Vững

Để sản xuất rau VietGAP phát triển bền vững, cần xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa các nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng. Cần tạo ra một chuỗi giá trị khép kín, từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, để đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên tham gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp an toàn đang trở thành xu thế tất yếu nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo tồn hệ sinh thái bền vững. Tại tỉnh Bắc Kạn, tổng diện tích đất nông lâm nghiệp đạt 413.044 ha, chiếm tới 85% diện tích tự nhiên toàn tỉnh (485.941 ha), tạo tiền đề lý tưởng cho phát triển vùng trồng rau hàng hóa. Tính đến năm 2018, diện tích đất chuyên canh rau của tỉnh đạt khoảng 19.479 ha, tổng diện tích gieo trồng ước đạt 63.256 ha với năng suất bình quân 335,2 tạ/ha, đóng góp sản lượng trên 1,5 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, thực trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, sử dụng phân bón vô cơ không đúng quy cách và tình trạng thực phẩm bẩn tràn lan vẫn diễn biến phức tạp, đe dọa trực tiếp đến môi trường đất, nguồn nước và niềm tin của người tiêu dùng.

Trước yêu cầu cấp thiết về tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Kạn nhiệm kỳ 2016 - 2020, luận văn tập trung nghiên cứu tình hình phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng canh tác rau an toàn tại 3 địa bàn trọng điểm gồm thành phố Bắc Kạn, huyện Chợ Mới và huyện Bạch Thông trong giai đoạn 2015 - 2017, đồng thời định hình các giải pháp đồng bộ thúc đẩy mở rộng quy mô sản xuất. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh mô hình VietGAP giúp nâng cao giá trị sản xuất trên 1 ha cao gấp 2 đến 3 lần so với cây lúa truyền thống, tạo việc làm ổn định và gia tăng thu nhập cho các hộ nông dân địa phương từ 20% đến 35%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kết hợp Lý thuyết Kinh tế học Nông nghiệp, Lý thuyết Phát triển Bền vững và Mô hình Chuỗi Giá trị Nông sản. Các khái niệm trọng tâm bao gồm Thực hành Nông nghiệp Tốt (GAP/VietGAP), Tăng trưởng và Phát triển sản xuất, Quản lý Dịch hại Tổng hợp (IPM) cùng hệ thống chỉ tiêu kinh tế vi mô. Tiêu chuẩn VietGAP trong trồng trọt được chuẩn hóa theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 11892-1:2017 và Thông tư số 48/2012/TT-BNNPTNT (được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 06/2018/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Khung tiêu chuẩn GAP tập trung vào 4 trụ cột cốt lõi: kỹ thuật canh tác an toàn, vệ sinh an toàn thực phẩm, phúc lợi - sức khỏe người lao động và khả năng truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Hệ thống đánh giá hiệu quả kinh tế trong luận văn sử dụng các chỉ tiêu kinh tế nông nghiệp chuẩn mực, bao gồm Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA), Tổng chi phí sản xuất (TC) và Thu nhập hỗn hợp (MI). Giấy chứng nhận VietGAP có thời hạn hiệu lực tối đa không quá 2 năm và bắt buộc trải qua kỳ đánh giá giám sát định kỳ tối thiểu 1 lần mỗi năm nhằm bảo đảm sự nghiêm ngặt trong kiểm soát chất lượng từ khâu chọn giống, sử dụng đất, nước tưới cho đến thu hoạch và đóng gói.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp từ Cục Thống kê tỉnh Bắc Kạn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giai đoạn 2015 - 2018 với nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa. Cỡ mẫu nghiên cứu được thiết kế khoa học và toàn diện:

• Hộ sản xuất rau thông thường: Khảo sát 393 hộ được lựa chọn ngẫu nhiên, xác định chính xác theo công thức Slovin từ tổng thể 21.000 hộ trồng rau tại 3 vùng nghiên cứu với độ tin cậy cao và sai số cho phép e = 5%.
• Hộ sản xuất rau VietGAP: Khảo sát toàn bộ 60 hộ gia đình đang trực tiếp tham gia mô hình VietGAP tại 3 địa bàn (25 hộ tại thành phố Bắc Kạn, 20 hộ tại huyện Chợ Mới và 15 hộ tại huyện Bạch Thông) theo phương pháp chọn mẫu điển hình phân loại.
• Chủ thể trung gian và thị trường: Điều tra toàn bộ 18 cơ sở kinh doanh rau VietGAP được cấp chứng nhận và phỏng vấn thuận tiện 40 người tiêu dùng trực tiếp tại điểm bán. Bảng hỏi chuẩn hóa gồm 5 phần đã được thử nghiệm trước trên 30 đáp viên để hoàn thiện cấu trúc logic.

Phương pháp phân tích thông tin chủ đạo bao gồm thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và phân tích dãy số thời gian trên nền tảng phần mềm xử lý dữ liệu chuyên dụng. Việc lựa chọn các phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác sự khác biệt về năng suất, cơ cấu chi phí và giá trị kinh tế giữa hai phương thức canh tác, phản ánh trực quan động thái phát triển mà không bị nhiễu bởi các yếu tố ngẫu nhiên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực nghiệm tại tỉnh Bắc Kạn đã mang lại những phát hiện quan trọng phản ánh bức tranh sản xuất rau an toàn:

• Hiệu quả kinh tế vượt trội: Canh tác rau theo tiêu chuẩn VietGAP đạt giá trị gia tăng (VA) và thu nhập hỗn hợp (MI) cao hơn từ 35% đến 50% so với canh tác rau truyền thống. Doanh thu bình quân trên 1 ha rau VietGAP cao gấp 2,5 lần so với thâm canh cây lương thực thông thường.
• Quy mô sản xuất còn khiêm tốn: Toàn tỉnh mới chỉ có 60 hộ gia đình tại 3 huyện, thành phố trọng điểm tham gia áp dụng quy trình VietGAP trên tổng số hơn 21.000 hộ sản xuất nông nghiệp, tương đương tỷ lệ áp dụng chưa đầy 0,3%.
• Hệ thống phân phối còn manh mún: Toàn vùng khảo sát chỉ có 18 cơ sở kinh doanh chuyên phân phối rau an toàn có chứng nhận (thành phố Bắc Kạn có 10 cơ sở, huyện Bạch Thông có 5 cơ sở và huyện Chợ Mới chỉ có 3 cơ sở). Hơn 60% sản lượng rau của các hộ VietGAP vẫn phải tiêu thụ tự do ngoài chợ truyền thống với mức giá ngang bằng rau thường.
• Tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật: Khoảng 85% hộ VietGAP thực hiện nghiêm túc việc ủ phân chuồng hoai mục và tuân thủ thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trên 15 ngày trước khi thu hoạch, giúp giảm thiểu 70% nguy cơ tồn dư chất hóa học so với tập quán canh tác cũ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính khiến quy mô VietGAP chưa tương xứng với tiềm năng xuất phát từ việc chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống nhà lưới, màng phủ và kiểm nghiệm mẫu đất, nước khá cao. Hơn nữa, việc tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ còn gặp nhiều rào cản về thủ tục thế chấp tài sản đối với các hộ sản xuất cá thể. Khi so sánh với các tỉnh miền núi phía Bắc lân cận như Sơn La (nơi đã phát triển 18 hợp tác xã chuyên canh rau VietGAP đạt diện tích gần 108 ha, sản lượng trên 77.000 tấn/năm mang lại doanh thu 386 tỷ đồng) hay tỉnh Hòa Bình (thu hút trên 300 hộ tham gia trên 11,7 ha với nhà sơ chế 5 tỷ đồng), quy mô của Bắc Kạn còn rất nhỏ bé.

Dữ liệu phân tích thực nghiệm có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột so sánh tỷ suất lợi nhuận trên chi phí trung gian (VA/IC) và biểu đồ phân đoạn thể hiện tỷ lệ tiêu thụ qua các kênh phân phối. Điều này khẳng định rõ nếu thiếu đi sự kết nối bền vững giữa nhà nông, hợp tác xã và doanh nghiệp bán lẻ, các sản phẩm rau đạt chuẩn VietGAP sẽ bị suy giảm lợi thế cạnh tranh ngay tại thị trường nội tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tạo bước đột phá trong phát triển sản xuất rau sạch tại tỉnh Bắc Kạn, luận văn đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Chuyển giao khoa học kỹ thuật và công nghệ cao: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các huyện triển khai xây dựng 05 mô hình điểm ứng dụng nhà màng, hệ thống tưới phun sương tự động và phủ bạt nông nghiệp trong giai đoạn 2020 - 2025, phấn đấu nâng năng suất bình quân rau VietGAP đạt trên 350 tạ/ha.
• Đầu tư cơ sở hạ tầng sơ chế và bảo quản: UBND tỉnh Bắc Kạn trích nguồn vốn ngân sách hỗ trợ xây dựng tối thiểu 03 nhà sơ chế, đóng gói và kho lạnh bảo quản tại huyện Chợ Mới, Bạch Thông và thành phố Bắc Kạn trước năm 2023, mục tiêu giảm tỷ lệ hao hụt nông sản sau thu hoạch từ mức 20% hiện tại xuống dưới 8%.
• Đẩy mạnh đào tạo và tập huấn chuyên môn: Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức tập huấn kỹ thuật TCVN 11892-1:2017 và phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM cho 100% cán bộ quản lý hợp tác xã và trên 1.000 lượt hộ nông dân canh tác rau giai đoạn 2021 - 2024.
• Tăng cường cơ chế hỗ trợ tài chính và tín dụng: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Bắc Kạn triển khai gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ 100% lãi suất vay đầu tư hạ tầng trong năm đầu tiên cho các hợp tác xã sản xuất rau an toàn có quy mô từ 2 ha trở lên.
• Xúc tiến thương mại và số hóa nguồn gốc sản phẩm: Sở Công Thương chủ trì tích hợp tem truy xuất điện tử QR-code cho 100% sản phẩm rau VietGAP, đồng thời kết nối đưa sản phẩm vào chuỗi 50 siêu thị, cửa hàng tiện ích tại Hà Nội, Thái Nguyên và Cao Bằng đến năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, UBND các huyện, thành phố): Sử dụng kết quả nghiên cứu làm luận cứ khoa học để xây dựng quy hoạch phân vùng nông nghiệp công nghệ cao, ban hành đề án hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị rau an toàn giai đoạn 2020 - 2025.
• Ban quản trị Hợp tác xã, Tổ hợp tác và Doanh nghiệp nông nghiệp: Tham khảo mô hình hạch toán chi phí sản xuất, quy trình chuẩn hóa kỹ thuật VietGAP và phương thức liên kết chuỗi 4 nhà để mở rộng hoạt động kinh doanh bao tiêu nông sản.
• Các hộ nông dân và chủ trang trại canh tác: Nắm vững kỹ thuật luân canh, cách ghi chép nhật ký đồng ruộng, kiểm soát ngưỡng cách ly phân bón, thuốc bảo vệ thực vật để tối ưu hóa chi phí trung gian (IC) và tăng lợi nhuận thực tế trên từng sào đất.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn: Khai thác bộ số liệu khảo sát thực địa 393 hộ nông dân và phương pháp luận nghiên cứu định lượng để phát triển các đề tài khoa học chuyên sâu về kinh tế sinh thái và chuỗi cung ứng thực phẩm.

Câu hỏi thường gặp

• Trồng rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại Bắc Kạn mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội ra sao so với phương thức truyền thống? Sản xuất rau VietGAP đem lại giá trị kinh tế trên 1 ha cao gấp 2 đến 3 lần so với trồng lúa và tăng lợi nhuận thuần từ 35% đến 50% so với canh tác thông thường. Nông dân tiết kiệm được chi phí phân bón vô cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học và tiếp cận phân khúc thị trường có giá bán ổn định hơn.

• Đâu là những khó khăn lớn nhất khiến số lượng hộ tham gia VietGAP tại Bắc Kạn còn hạn chế? Nguyên nhân chủ yếu là chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống che chắn, nguồn nước sạch và chứng nhận khá lớn. Toàn vùng nghiên cứu chỉ có 18 điểm bán hàng chuyên biệt, khiến đầu ra phụ thuộc nhiều vào chợ truyền thống và gây tâm lý ngần ngại mở rộng quy mô của nông dân.

• Tiêu chuẩn VietGAP quy định những điều kiện cốt lõi nào đối với việc dùng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật? Quy chuẩn bắt buộc sử dụng phân chuồng đã ủ hoai mục, cấm dùng phân tươi pha loãng và phải ngừng bón phân hóa học trước thu hoạch ít nhất 15 ngày. Nông dân chỉ được dùng thuốc trong danh mục cho phép, ưu tiên hoạt chất sinh học và bảo đảm thời gian cách ly nghiêm ngặt.

• Chính quyền địa phương cần làm gì để hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn vay sản xuất rau an toàn? Chính quyền cần phối hợp cùng các tổ chức tín dụng đơn giản hóa thủ tục vay vốn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, hỗ trợ lãi suất ưu đãi cho các tổ hợp tác và tạo điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay dài hạn.

• Tỉnh Bắc Kạn có thể học tập được bài học nào từ mô hình sản xuất rau VietGAP tại Sơn La và Hòa Bình? Bắc Kạn cần tập trung quy hoạch vùng chuyên canh tập trung như Sơn La với quy mô 108 ha của 18 hợp tác xã, đồng thời học tập Hòa Bình trong việc đầu tư hạ tầng nhà sơ chế 5 tỷ đồng kết hợp dán tem khẳng định chất lượng để kết nối trực tiếp vào chuỗi siêu thị lớn.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý chất lượng nông sản theo chuẩn TCVN 11892-1:2017 gắn liền với phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao.
• Phản ánh trung thực thực trạng sản xuất qua số liệu điều tra 393 hộ trồng rau đại diện và 60 mô hình VietGAP tại 3 địa bàn trọng điểm của tỉnh Bắc Kạn.
• Khẳng định tính ưu việt của mô hình VietGAP với mức lợi nhuận gia tăng từ 35% đến 50%, mang lại giá trị kinh tế cao gấp 2 đến 3 lần so với cây lúa.
• Chỉ rõ những nút thắt cốt lõi về hạ tầng sơ chế, thị trường tiêu thụ (chỉ 18 điểm bán lẻ) và rào cản vốn đầu tư ban đầu của người sản xuất.
• Hoàn thiện hệ thống 5 nhóm giải pháp có tính ứng dụng cao, gắn liền với kế hoạch hành động và lộ trình phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2025.

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nông dân trong việc thúc đẩy nông nghiệp bền vững. Hãy chủ động liên kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình VietGAP để nâng tầm giá trị nông sản Bắc Kạn trên thị trường toàn quốc ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁTTRIỂN SẢN XUẤT RAU THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP 1. Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) 1. Khái niệm tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) Thực hành nông nghiệp tốt (Good Agriculture Practices - GAP) là những nguyên tắc, thủ tục được thiết lập nhằm đảm bảo một môi trường sản xuất an toàn, sạch sẽ, thực phẩm phải đảm bảo không chứa các tác nhân gây bệnh như chất độc sinh học (vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng) và hóa chất (dư lượng thuốc BVTV, kim loại nặng, hàm lượng nitrat), đồng thời sản phẩm phải đảm bảo an toàn từ ngoài đồng đến khi sử dụng. GAP bao gồm việc sản xuất theo hướng lựa chọn địa điểm, việc sử dụng đất đai, phân bón, nước, phòng trừ sâu bệnh hại, thu hái, đóng gói, tồn trữ, vệ sinh đồng ruộng và vận chuyển sản phẩm,v.

nhằm phát triển nền nông nghiệp bền vững với mục đích đảm bảo: An toàn cho người sản xuất, bảo vệ môi trường, truy nguyên được nguồn gốc sản phẩm. Tiêu chuẩn của GAP về thực phẩm an toàn tập trung vào 4 tiêu chí sau: - Tiêu chuẩn về kỹ thuật sản xuất: Mục đích là càng sử dụng ít hóa chất BVTV càng tốt, nhằm làm giảm thiểu ảnh hưởng của dư lượng hoá chất lên con người và môi trường; - Tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm: Gồm các biện pháp đảm bảo không có nguy cơ ô nhiễm hoá chất, nhiễm khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý trong quá trình sản xuất cũng như khi thu hoạch. - Tiêu chuẩn về phúc lợi xã hội: Đảm bảo môi trường làm việc nhằm ngăn chặn việc lạm dụng sức lao động của nông dân, công nhân. - Truy nguyên nguồn gốc sản phẩm: GAP tập trung rất nhiều vào việc truy nguyên nguồn gốc, khi có sự cố xảy ra, thông qua việc ghi chép nhật ký sản xuất, các sản phẩm bị lỗi phải truy xuất được nguyên nhân, thu hồi sản phẩm lỗi và có biện pháp khắc phục, phòng ngừa sự tái diễn trong tương lai.

7 Tại sao phải thực hành GAP - GAP mang lại lợi ích gì? Sản phẩm tạo ra đảm bảo an toàn, chất lượng cao: Việc ngăn ngừa các mốinguy ATTP trong quá trình sản xuất đã tạo ra các sản phẩm nông sản thực sự an toàn , có chất lượng cao (ngon, đẹp,.) Góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và đảm bảo an toàn cho người lao động, một vấn đề rất ít được quan tâm nếu sản xuất thông thường. Nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế mạnh mẽ, rất nhiều mặt hàng từ khắp các nước trên thế giới xuất hiện trên thị trường Việt Nam, trong đó các sản phẩm nông nghiệp, nếu không thực sự tạo ra các sản phẩm an toàn và đảm bảo chất lượng cao thì chính nông sản của chúng ta lại thua ngay trên sân nhà. Đồng thời nông sản phẩm của nước ta muốn tiến vào các thị trường quốc tế cũng phải đáp ứng được các yêu cầu, chuẩn mực của thị trường đó. Do dó có thể khẳng định thực hành nông nghiệp tốt (GAP) là yêu cầu của thị trường, là chìa khóa để tiêu thụ sản phẩm trong nước và vươn ra các thị trường quốc tế.

Sơ lược lịch sử của GAP Từ năm 1997, những nhà bán lẻ châu Âu (Euro-Retail Produce Working Group) đã đưa ra sáng kiến nhằm giải quyết mối quan hệ bình đẳng và trách nhiệm giữa nhà sản xuất và khách hàng. Họ (nhà sản xuất - nhà bán lẻ - khách hàng) đã thống nhất đưa ra khái niệm GAP. GAP ra đời và được áp dụng tại khu vực châu Âu, thời điểm này với tên gọi là EUREPGAP. Về mặt kỹ thuật, EUREPGAP là một tài liệu có tính chất quy chuẩn cho việc chứng nhận trên toàn thể giới, tương tự như các tiêu chuẩn ISO.

Đến ngày 07/9/2007, tiêu chuẩn EUREPGAP đã được chuyển đổi thành GLOBALGAP. Tiêu chuẩn GlobalGAP được thiết kế nhằm sử dụng như một cuốn sổ tay ứng dụng cho các quy tắc, thông lệ được áp dụng để sản xuất tốt trong nông nghiệp ở mọi nơi trên thế giới, với nền tảng cơ bản là mối quan hệ cân bằng giữa các nhà sản xuất nông nghiệp, các nhà bán lẻ và khách hàng. Tiêu chuẩn GlobalGAP yêu cầu các nhà sản xuất phải thiết lập một hệ thống kiểm tra và giám sát an toàn thực phẩm xuyên suốt bắt đầu từ khâu sửa soạn nông trại canh tác đến khâu thu hoạch, chế biến và lưu trữ; nhà sản xuất phải ghi chép lại toàn bộ quá trình sản xuất, bắt đầu từ khâu xuống giống đến khi thu hoạch và bảo quản để phòng ngừa khi xảy ra sự cố như 8 là ngộ độc thực phẩm hay dư lượng hóa chất vượt ngưỡng cho phép và có thể truy nguyên được nguồn gốc. Trọng tâm của GlobalGap là an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, nhưng bên cạnh đó nó cũng đề cập đến các vấn đề khác như an toàn, sức khỏe và phúc lợi cho người lao động và bảo vệ môi trường.

Tùy theo yêu cầu cụ thể, mỗi khu vực, mỗi quốc gia có thể xây dựng ra các tiêu chuẩn GAP khác nhau. Hiện tại, ở khu vực châu Á, căn cứ vào tiêu chuẩn GAP, một số nước đã điều chỉnh và xây dựng hệ thống GAP phù hợp với tình hình sản xuất của nước họ như hệ thống SALM của Malaysia, INDON GAP của Indonesia, VF GAP của Singapore,. Ở khu vực ASEAN, tiêu chuẩn ASEANGAP được ban hành từ năm 2006. AseanGAP bao gồm 4 phần chính: An toàn thực phẩm; Quản lý môi trường; Sức khỏe, an toàn lao động và phúc lợi cho người làm việc, Chất lượng sản phẩm.

Mục tiêu của ASeanGAP là tăng cường hài hòa các chương trình GAP quốc gia của các nước thành viên ASEAN trong khu vực, đề cao sản phẩm rau quả an toàn cho người tiêu dùng, duy trì các nguồn tài nguyên thiên nhiên và thúc đẩy thương mại rau quả trong khu vực và quốc tế. Tiêu chuẩn VietGAP Tháng 11/2007, được sự hỗ trợ của công ty Syngenta Việt Nam, một nhóm cán bộ thuộc Hội làm vườn (do TS Võ Mai tổ chức) và các cán bộ thuộc Vụ Khoa học, Cục trồng trọt, cục BVTV cùng tiến hành tham quan, khảo sát chương trình GAP của Malaysia, tổ chức Quốc tế Control Union (Hà Lan) đóng tại Malaysia. Kết thúc chuyến khảo sát này, đoàn đã có báo cáo trình bộ NN&PTNT, kèm theo là các kiến nghị về tổ chức triển khai chương trình EurepGAP trên rau quả, chăn nuôi thú y và thủy sản ở Việt Nam. Ngày 28/01/2008, Bộ Nông nghiệp &PTNT đã ra Quyết định 379/QĐ/BNN- KHCN ngày 28/01/2008 của Bộ NN&PTNT về việc Ban hành Quy trình thực hành sản xuất tốt cho rau, quả tươi an toàn.

VietGAP là viết tắt của các từ tiếng Anh (Vietnamese Good Agricultural Practices - Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt của Việt Nam). Về cơ bản, VietGAP trên rau, quả được hình thành dựa theo các tiêu chí trong AseanGAP, HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point -Hệ thống phân tích mối nguy và xác định điểm kiểm soát tới hạn), một số tiêu chuẩn GAP quốc tế 9 như EurepGAP, GlobalGAP (EU), Freshcare (Úc) và luật pháp Việt Nam về vệ sinh an toàn thực phẩm. Sau đó, Việt Nam tiếp tục ban hành tiêu chuẩn VietGAP cho một số đối tượng sản phẩm như: quyết định số 1121/QĐ-BNN-KHCN ngày 14/4/2008 ban hành quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho chè búp tươi an toàn, quyết định 2998/QĐ-BNN-TT ngày 09/11/2010 của Bộ NN&PTNT về việc ban hành Quy trình thực hành sản xuất Nông nghiệp tốt (VietGAP) cho Lúa, quyết định 2998/QĐ- BNN-TT ngày 09/11/2010 của Bộ NN&PTNT về việc Ban hành Quy trình thực hành sản xuất Nông nghiệp tốt (VietGAP) cho cà phê. Đối với thủy sản, Việt Nam đã ban hành quyết định số 3824/QĐ-BNN-TCTS ngày 6/9/2014 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Quyết định ban hành quy phạm thực hành nuôi trồng thủy sản tốt Việt Nam (VietGAP).

Đối với ngành chăn nuôi, cho đến nay Việt Nam đã ban hành các tiêu chuẩn VietGAP cho các sản phẩm bò sữa, bò thịt, dê sữa, dê thịt, lợn, gà, ngan, vịt và ong: quyết định số 4653/QĐ-BNN-CN ngày 10/11/2015 ban hành quy trình thực hành chăn nuôi tốt, quyết định số 2509/QĐ-BNN-CN ngày 22/6/2016 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn về Quyết định ban hành Quy chế chứng nhận và Quy trình thực hành chăn nuôi tốt cho chăn nuôi lợn, gà an toàn trong nông hộ. Về thủ tục chứng nhận VietGAP Thủ tục chứng nhận VietGAP do từng tổ chức chứng nhận tự quy định dựa trên các nội dung của Thông tư 48/2012/TT-BNNPTNT ngày 26/9/2012, thông tư số 06/2018/TT-BNNPTNT ngày 21/6/2018 sửa đổi Thông tư 48/2012/TT- BNNPTNT và tiêu chuẩn TCVN 7457:2004 (ISO/IEC Guide 65:1996), đối với sản phẩm trồng trọt là tiêu chuẩn quốc gia số TCVN 11892-1: 2017, nhìn chung gồm các bước sau đây: - Nhà sản xuất tự áp dụng VietGAP trong một khoảng thời gian, trong đó cần chú ý các yêu cầu sau đây: Tổ chức đào tạo cho cán bộ quản lý và công nhân trực tiếp sản xuất về tiêu chuẩn VietGAP và các quy định pháp luật có liên quan; Xây dựng và áp dụng các quy định cho nhóm đối tượng sản phẩm muốn chứng nhận phù hợp với quy định VietGAP; 10 Thực hiện đánh giá nội bộ trước khi đăng ký chứng nhận; - Tiến hành đăng ký chứng nhận với tổ chức chứng nhận VietGAP: Trên cơ sở thông tin do khách hàng cung cấp, hai bên thỏa thuận về tài chính, trách nhiệm giữa hai bên, thời gian thực hiện,. Sau khi được chứng nhận, nhà sản xuất phải tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất đáp ứng chuẩn mực của VietGAP và chịu sự giám sát định kỳ (tối thiểu 1 lần/năm) hoặc đột xuất từ tổ chức chứng nhận; Thời hạn hiệu lực của Giấy chứng nhận VietGAP tối đa không quá 02 năm. Trước khi giấy chứng nhận hết hiệu lực 1 tháng, hai bên sẽ chuẩn bị cho việc đánh giá lại và cấp lại.

Trong trường hợp nhà sản xuất không có nhu cầu cấp lại thì có thể đề nghị Tổ chức chứng nhận gia hạn, thời hạn gia hạn không quá 03 tháng kể từ khi giấy chứng nhận hết hiệu lực. Vai trò của sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP Hiện nay ở Việt Nam, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm nông sản sạch và an toàn là rất lớn, vì vậy cần thiết phải áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP vào sản xuất nông nghiệp để mang lại lợi ích lớn nhất cho nông dân và các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và phân phối sản phẩm.