Chương 1. TONG QUAN NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN SAN PHAM DU LICH ĐÁ QUÝ 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu về phát triển sản phẩm du lịch Việc nghiên cứu và thảo luận những van đề liên quan đến phát triển sản phẩm du lịch đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, các nhà khoa học, các chuyên gia, học giả, các cơ quan, trường học, viện nghiên cứu, các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch.
Nhiều nghiên cứu về phát triển sản phẩm du lịch ở những góc độ khác nhau, trong khoảng thời gian và không gian khác nhau nên đã đưa ra các quan niệm về phát triển sản pham du lịch có nội hàm khác nhau. Trên cơ sở quá trình nghiên cứu, học viên đã tong hợp các quan điểm về lĩnh vực này ở trong và ngoài nước. Phát triển sản phẩm là một tập hop con của khái niệm tiếp thị [41,47, 48]. Dinh nghĩa của Kotler về phát triển sản pham đó là "bat cứ thứ gì có thê được chào bán trên thi trường dé thu hút sự chú ý, mua, sử dụng hoặc tiêu dùng dé đáp ứng mong muốn hoặc nhu cầu.
Nó bao gồm các loại vật chất đối tượng, dịch vụ, con người, địa điểm, tổ chức và ý tưởng". Định nghĩa của Kotler làm rõ răng sản phẩm không chỉ là những đối tượng vật chất, mà còn là dịch vụ, con người, địa điểm, tổ chức và ý tưởng. Jefferson và Lickorish (1988) đưa ra một góc nhìn khác của mô hình các thành phần của sản pham du lịch, họ đưa ra hai quan điểm. Quan điểm thứ nhất là “ Phát triển sản phẩm du lịch là một tập hợp các đặc điểm vật chất và dịch vụ được kỳ vọng sẽ dap ứng mong muốn và nhu cầu của du khách”.
Quan điểm thứ hai ngắn gọn hơn: “Phát triển sản phẩm du lịch là hoạt động thỏa mãn tại một điểm đến mong muốn" [40]. Lewis và Chambers (1989) đề xuất một khái niệm khác về phát triển sản phẩm du lịch. Theo quan điểm của họ, phát triển sản phẩm du lịch bao gồm hàng hóa, môi trường và dịch vụ. Họ lập luận thêm rằng sản phẩm có thé được xem ở ba cấp độ khác nhau: "Sản phẩm chính thức" là sản pham mà khách du lịch tin rằng họ sẽ mua; "Sản phẩm cốt lõi" là sản pham mà khách du lịch dang thực sự mua; và "Sản phẩm tăng cường" là sự kết hợp giữa sản phâm cốt lõi cộng với bat kỳ tinh năng và lợi ích giá trị gia tăng nào khác do nhà cung ứng cung cap[43].
Gunn (1988) là một trong số ít người nhận ra tam quan trong của việc có một khái niệm rõ ràng về những gi cau thành dé phát triển sản phẩm du lịch: "Hiểu sai về phát triển sản phẩm du lịch thường là một hạn chế trong một hệ 4 thống du lịch vận hành trơn tru". Ong khang định rằng phát triển sản phâm du lịch về cơ bản là trải nghiệm phức tạp của con người (không phải là một hàng hóa đơn giản, khách quan) và việc phát triển sản phẩm du lịch phải là một quá trình tích hợp bao gồm các dịch vụ thông tin, vận chuyên, chỗ ở và các điểm tham quan.[37] Elisa Backer va Brooke Barry (2013), cho rằng phát triển sản phẩm du lịch là VIỆC cung cấp hàng loạt các nhu cầu của khách du lịch. Khi khách du lịch sử dụng dich vụ tham gia mua sắm, giải trí kích thích sự phát triên kinh tế địa phương bằng cách mua sắm và sử dụng các dịch vụ. quan điểm của hai tác giả này coi khách du lịch là một phân khúc thị trường lớn cho loại hình kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, cơ sở lưu trú quan tâm đến thị trường tiềm năng của họ chính là khách đi du lịch.[35] Sản phẩm du lịch là những sản phẩm vô hình và hữu hình đáp ứng mọi nhu cầu của con người trong chuyến di du lịch đó.
Sản phẩm du lịch rat đa dạng và phong phú, vì vậy, phát triển sản phẩm du lịch để phù hợp với nhu cầu của khách du lịch và phù hợp với yêu cầu của địa phương gan liền với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Smith chính thức hóa quan niệm trực quan răng phát triển sản phẩm du lịch về cơ bản là việc cho du khách trải nghiệm và ông lập luận rằng phát triển sản pham du lich bao gom nam yéu tố cấu thành là cơ sở vật chất, dịch vu, lòng hiểu khách, quyền tự do lựa chọn và sự tham gia của du khách. [55] Hệ thống tai nguyên du lịch trở thành một yếu tố nguồn lực, một thuộc tính cơ bản quan trọng tạo nên sức hấp dẫn, giá trị của sản phẩm du lịch hay còn gọi là sức cuốn hút, là lực hút trong phát triển ngành du lịch. Sức hấp dẫn về tài nguyên tự nhiên làm tăng tính hấp dẫn đối với du khách, đặc biệt đối với du khách có động cơ chính là những chuyến đi nghỉ ngơi, điều dưỡng, sinh thái, mạo hiểm.
Theo Dowling (2010), vẻ đẹp tự nhiên và khí hậu là yếu tố quan trọng trong việc xác định điểm đến hấp dẫn toàn cầu. Sức hấp dẫn về tài nguyên tự nhiên được tạo bởi sỐ lượng và chất lượng tài nguyên du lịch tự nhiên; mức độ phong phú, sự nồi tiếng, đặc sắc, độc đáo, đăng cấp, mới lạ của những tài nguyên này và khả năng phát triển các loại hình du lịch. Đồng quan điểm với Dowling, khi nghiên cứu về địa du lịch tại các địa điểm núi lửa ở Philipin, các tác giả Richard S.Aquino va cs (2017), cho rằng các yếu tố ảnh hưởng đến sự đa dạng hóa các sản phẩm du lịch bao gồm bốn động cơ thúc day, cụ thé là chạy trốn và thư giãn, tìm kiếm sự mới lạ, tìm kiếm kiến thức về núi lửa và xã hội hóa và hai động cơ kéo, đó là thiên tai và di sản văn hóa. Tìm kiếm sự mới lạ được coi là động cơ mạnh mẽ nhất dé đến thăm các địa điểm núi lửa.
[31,58] Anja Hergesell (2017) quan niệm phát triển sản pham du lịch là sự hợp tác giữa khách hàng và các doanh nghiệp du lịch. Các tác giả cho rằng, đây là một phương thức cho phép khách hàng và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch cùng nhau đóng góp ý tưởng và nội dung vào quá trình phát triển sản phẩm du lịch. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hợp tác trong du lịch này bao gồm mức độ tham gia của khách hàng, sự kết nối giữa các bên liên quan và đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm trong lĩnh vực du lịch. Nhờ sự hợp tác giữa khách hàng và doanh nghiệp, các sản phẩm du lịch mới trên thế giới đã được ra đời, ví dụ như chương trình tham quan bằng tàu buýt nhanh hay chương trình tham quan chủ đề về lịch sử địa phương ở thành phố Hamburg (Cộng hòa liên bang Đức) đã được phát triển.
Lợi ích của sự hợp tac này còn có giá trị khác như tăng tính cạnh tranh, giảm thiểu rủi ro và tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo thu hút khách hàng. [21] Khác với các quan điểm trên, Harmony K. Musiyarira va cs (2019) cho rang phát triển sản phẩm du lịch là quá trình tạo ra hoặc cải thiện các sản phẩm hoặc dịch vụ du lịch hiện có với mục đích thu hút nhiều khách du lịch hơn và nâng cao hiệu quả của loại hình du lịch đó. Điều này liên quan đến nhiều yếu tố cấu thành, từ phát triển các điểm tham quan và hoạt động mới, đến cải thiện cơ sở hạ tầng và tiện nghi, đến việc tạo ra các hoạt động du lịch bền vững và thân thiện với môi trường hơn.
Phát triển sản phẩm du lịch tập trung vào việc tạo ra giá trị cho cả khách du lịch, cộng đồng địa phương và môi trường nơi diễn ra hoạt động du lịch. Các tác giả đặc biệt nhấn mạnh về việc phát triển sản phẩm du lịch nhằm tạo ra giá trị bền vững trong du lich.[38] Trong giai đoạn hiện nay, với nhu cầu ngày càng cao của con người, san phẩm du lịch ngày càng hoàn thiện và phát triển để đáp ứng các nhu cầu đó. Các loại sản phẩm du lịch mới được ra đời như sản phẩm du lịch đá quý, sản phẩm du lịch địa chất, sản phẩm du lịch trải nghiệm, sản phẩm du lịch leo núi, sản phẩm du lịch mỏ. bồ sung đa dạng thêm sản phẩm du lịch.
Các điểm du lịch phan lớn sẽ là các vị trí có các giá tri về địa chất, địa mạo, cảnh quan (geosite), chúng ta cũng có thể gọi là những di sản địa chất, là một phần tài nguyên địa chất có giá trị nồi bật về khoa học, giáo dục, thâm mỹ và kinh tế. Theo Reynard (2007), đã phân chia thành hai loại giá tri khoa học và các giá trị bổ sung (bao gồm giá tri về sinh thái, thẩm mỹ, văn hóa, lịch sử, kinh té.); và ông cũng đưa ra nhận định hoạt động du lịch có thé gay ra cac tac động đên dia di sản hay các giá tri của chúng. Các giá tri này can được đánh giá va khai thác để phát triển theo hướng du lịch địa học và bảo tồn tài nguyên địa chất thông qua hoạt động nghiên cứu, học tập tìm hiểu về lịch sử địa chất khu vực.[54] Sản phẩm là bất cứ cái gì có thể đưa vào thị trường dé tạo sự chú ý, mua săm, sử dụng hay tiêu dùng nhằm thỏa mãn một nhu cầu hay ước muốn. Nó có thé là những vật thể, dịch vụ, con người, địa điểm, tô chức hoặc một y tưởng.
Bradley quan điểm sản phẩm du lịch có vai trò quan trọng dé thu hút khách du lịch. Có một sự khác biệt giữa những gì được gọi là sản pham và những gì là một trang web, sản phẩm thường là dịch vụ, có những yếu tố khác trong dịch vụ này bao gồm đường di, chỗ ở, phương tiện di lại và các cơ sở vật chất. Có khi một điểm đến thường cung cấp một số sản phẩm cho du khách, với mỗi trải nghiệm du lịch riêng biệt tạo thành một sản phẩm du lịch.[45] Dưới góc độ pháp lý khái niệm về sản phẩm du lịch chưa được coi là hoàn hao và vẫn còn nhiều thiếu sót. Dé bao hàm một cách day đủ và trọn vẹn ý nghĩa của sản phẩm du lịch, Té chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đã cho rang: “Sản phẩm du lịch là sự tổng hợp của 3 nhóm nhân tố cấu thành bao gồm hệ thống dịch vụ, quản lý điều hành, tài nguyên du lịch, hệ thống cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật”{61].