phần mở đầu, phần kết luận, luận văn đƣợc trình bày trong 4 chƣơng. Cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở khoa học về phát triển du lịch. Chƣơng 2 : Phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn số liệu Chƣơng 3: Phát triển du lịch của một số quốc gia Châu Á Chƣơng 4: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong phát triển du lịch. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển ngành du lịch 1. Các nghiên cứu trên góc độ lý luận về phát triển ngành du lịch Ngày nay, du lịch đã trở thành một hiện tƣợng kinh tế xã hội phổ biến trên thế giới và có xu hƣớng phát triển nhanh. Vì vậy, có không ít sách, báo và tài liệu tham khảo về vấn đề này : Công trình: ―Managing Tourism‖ (Quản lý du lịch) [38] đƣợc giáo sƣ S. Medlik viết vào năm 1991, đƣợc NXB Butterworth - Heinemann Ltd tái xuất bản vào năm 1995.
Tác giả tập trung nghiên cứu những nội dung chính sau: ―Tƣơng lai - Phân tích - Kế hoạch‖, trong đó tác giả phân tích và trả lời các câu hỏi về khả năng đóng góp của các cuộc nghiên cứu tƣơng lai đối với chính sách về du lịch, vòng đời của khu vực du lịch liệu có thể đƣợc kiểm soát? Tác giả đã cho rằng: Trong du lịch, các chính sách phải dựa trên một kết hợp chặt chẽ của kinh tế, chính trị, xã hội và các đối tƣợng về không gian. Những đối tƣợng này phải đƣợc đặt vào một khuôn khổ mang tính quyết định mà chức năng chính của nó là việc đạt đƣợc mục tiêu với những ý nghĩa cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Thiết lập chính sách trong du lịch không phải là một nhiệm vụ phức tạp với chính phủ, mà là việc phát triển thông qua sự cộng tác với các tổ chức du lịch và ngành công nghiệp du lịch. Ngoài ra, công trình còn đề cập về khái niệm sản phẩm, sự cạnh tranh trong ngành hàng không, sự quảng bá sản phẩm và điểm đến, sự quản lý du lịch, giới hạn cũng nhƣ thách thức đối với ngành du lịch.
Tác giả Đình Trung Kiên với Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch (2008) [16], Đại học Quốc Gia Hà Nội, đã trình bày những khái niệm về du lịch và du khách, đƣa ra các giai đoạn hình thành và phát triển du lịch, nhu cầu du lịch, các loại hình du lịch và tính thời vụ của du lịch, những điều kiện phát triển du lịch và các tác động của du lịch cũng đƣợc đề cập. Tác giả Nguyễn Văn Hƣu với Thị trường du lịch (2009) [14], Đại học Quốc Gia Hà Nội, đã đƣa ra lý luận tổng quan về thị trƣờng du lịch bao gồm : khái niệm, 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bản chất, đặc điểm, chức năng và phân loại thị trƣờng du lịch, thị trƣờng du lịch thế giới, thị trƣờng du lịch ASEAN và thị trƣờng du lịch Việt Nam. Đề tài cấp Bộ (2008):―Cơ sở khoa học phát triển du lịch đảo ven bờ vùng du lịch Bắc Trung Bộ‖ [19] do PGS, TS. Phạm Trung Lƣơng chủ nhiệm, Viện NC & PT Du lịch chủ trì.
Nội dung của đề tài hƣớng vào những vấn đề: + Đánh giá vị trí và vai trò của du lịch đảo ven bờ trong chiến lƣợc phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng ở vùng ven biển Bắc Trung Bộ và trong phát triển du lịch EWEC. + Phân tích đặc điểm tài nguyên du lịch và các nguồn nhân lực có liên quan đến phát triển du lịch tại các đảo ven bờ vùng du lịch Bắc Trung Bộ. Đánh giá thực trạng phát triển du lịch trên các đảo ven bờ vùng du lịch Bắc Trung Bộ, xác định những thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức đối với phát triển du lịch đảo ven bờ ở khu vực ven biển vùng du lịch Bắc Trung Bộ. + Đề xuất các giải pháp đảm bảo sự phát triển du lịch đảo bền vững, bao gồm các nhóm giải pháp sau: (i) Nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức và hiểu biết của du lịch đảo; (ii) Nhóm giải pháp về chính sách; (iii) Nhóm giải pháp về quy hoạch; (iv) Nhóm giải pháp về đầu tƣ; (v) Nhóm giải pháp phát triển sản phẩm - thị trƣờng du lịch biển đảo; (vi) Nhóm giải pháp xúc tiến quảng bá du lịch biển đảo; (vii) Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực; (vii) Nhóm giải pháp bảo vệ tài nguyên, môi trƣờng du lịch biển - đảo; (viii) Nhóm giải pháp phát triển du lịch biển gắn với đảm bảo QP - AN.
- Đề tài cấp Bộ (2011) ―Hiện trạng và giải pháp phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng du lịch Bắc Trung Bộ‖[9], do Viện NC & PT Du lịch chủ trì, TS. Nguyễn Thu Hạnh chủ nhiệm. Các tác giả của đề tài đã tập trung nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về du lịch biển và phát triển khu du lịch biển quốc gia. Nêu khái niệm mới về sản phẩm du lịch của khu du lịch biển quốc gia, khẳng định đó là tập hợp tất cả các cảm xúc đơn lẻ đem lại cho du khách ấn tƣợng đặc trƣng nhất về một khu du lịch biển.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm phát triển của một số khu du lịch biển quốc gia nƣớc ngoài, đề tài đã đƣa ra đƣợc một số bài học kinh nghiệm và từ những bài học kinh nghiệm đó, nhóm tác giả tập trung phân tích, đánh giá thực trạng, chỉ ra những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng Bắc Trung Bộ; đề xuất các định hƣớng và giải pháp phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2020. Các nghiên cứu về phát triển ngành du lịch của một số quốc gia trên thế giới. Hai tác giả Stephen J. Page và Don Getz trong Công trình:―The Business of Rural Tourism International Perspectives‖ (1997) [39], do NXB International Thomson Business Press đã đề cập đến những vấn đề chính nhƣ: chính sách, kế hoạch, các tác động của nghiên cứu về việc thƣơng mại du lịch tại khu vực nông thôn, trong đó tác giả phân tích về vấn đề tài chính cũng nhƣ quảng bá cho du lịch tại khu vực nông thôn, đồng thời nêu ra một số mô hình mẫu tại các nƣớc nhƣ Mỹ, Canada, Trung Quốc, Đức, Úc… và một số tác động đối với việc phát triển loại hình du lịch tại khu vực này.
Tác giả Vũ Thị Hạnh Quỳnh với Văn hóa du lịch Châu Á – Thái Lan (Đất nước của nụ cười ) (2007) [22], NXB Thế Giới, đã mang lại cho ngƣời đọc một cái nhìn tổng quan về Thái Lan, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và du lịch. Cuốn sách thực sự là cẩm nang hữu ích cho khách du lịch tại Thái Lan. Tuy nhiên, sách chỉ dừng lại ở việc mô tả mà chƣa tập trung nhiều vào phân tích thực trạng du lịch ở Thái Lan, những điểm mạnh và yếu của Thái Lan. Tác giả Trần Vĩnh Bảo với Vòng quanh các nước : Thái Lan (2005) [1], NXB Văn hóa thể thao, phân tích tổng quan về Thái Lan ở nhiều khía cạnh trong đó tập trung phân tích sâu về du lịch Thái Lan và các điều kiện tự nhiên phát triển du lịch.
Các nghiên cứu về phát triển ngành du lịch ở Việt Nam. Luận án của tác giả Chu Văn Yêm : Các giải pháp tài chính nhằm phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2010 [28], Học viện Tài chính (2004) đã góp phần khẳng định vị trí kinh tế - xã hội của ngành du lịch, các hoạt động du lịch và nhấn mạnh vai trò của tài chính đối với phát triển du lịch nói chung. Luận án đã phân tích 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khách quan về du lịch Việt Nam và tập trung vào việc đề xuất các giải pháp về tài chính nhằm mở rộng và nâng cao hiệu quả của hoạt động du lịch Việt Nam đến năm 2010. Đề án: ―Chủ trương và giải pháp đẩy mạnh phát triển du lịch Miền Trung - Tây Nguyên‖ (2001) [24] của Tổng cục Du lịch Việt Nam.
Nội dung đề án đã phác họa bức tranh về đặc điểm chung của các tỉnh Miền Trung - Tây Nguyên; chỉ rõ vai trò và vị trí của du lịch Miền Trung - Tây Nguyên; nêu ra các cơ sở để đề xuất chủ trƣơng và giải pháp nhƣ: tiềm năng và lợi thế phát triển du lịch Miền Trung - Tây Nguyên; thực trạng phát triển du lịch Miền Trung - Tây Nguyên; những cơ hội và thách thức của du lịch Miền Trung - Tây Nguyên. Từ đó, đề án đã đƣa ra những giải pháp phát triển mạnh du lịch Miền Trung - Tây Nguyên, cụ thể: i, Tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch tiếp cận các điểm du lịch trong khu vực Miền Trung - Tây Nguyên; ii, Về đầu tƣ phát triển du lịch: cần huy động các nguồn lực phát triển du lịch Miền Trung – Tây Nguyên; iii, Về tài chính: cần tạo nguồn vốn phát triển du lịch nhƣ cho phép phát hành trái phiếu, kêu gọi vốn đầu tƣ nƣớc ngoài, sử dụng quỹ đất, ―đổi đất lấy hạ tầng‖, tăng tỷ lệ điều tiết từ các nguồn thu của địa phƣơng; iv, Về xúc tiến, quảng bá du lịch và đa dạng hóa sản phẩm: tăng cƣờng công tác quảng bá và xúc tiến du lịch trong nƣớc và quốc tế; đa dạng hóa sản phẩm du lịch là công việc xuyên suốt trong quá trình thực hiện chiến lƣợc phát triển du lịch của Miền Trung - Tây Nguyên; v, Phát triển nguồn nhân lực du lịch; vi, Sắp xếp và đổi mới doanh nghiệp; vii, Tăng cƣờng hoạt động của các Hiệp hội Du lịch: thành lập đƣợc Hội du lịch của các doanh nghiệp và nhà quản lý trong vùng Miền Trung - Tây Nguyên nhằm ngày càng xây dựng và quảng bá, xúc tiến thƣơng hiệu du lịch ―Con đƣờng di sản‖, ―Thành phố Xanh‖ v.v… Luận án của tác giả Lê Thị Lan Hƣơng: Một số giải pháp nâng cao chất lượng chương trình du lịch cho khách du lịch quốc tế đến Hà Nội của công ty lữ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hành trên địa bàn Hà Nội [12], Đại học Kinh tế quốc dân (2005), đã nêu ra những vấn đề lý luận cơ bản về chất lƣợng chƣơng trình du lịch. Tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng chƣơng trình du lịch.