Nghiên cứu thạc sĩ về phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi

Luận văn thạc sĩ phân tích cơ sở khoa học cho phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Lê Thị Hoa
• Người hướng dẫn: GS. Lê Đức Tố
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Cơ sở khoa học cho định hướng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: KINH TẾ SINH THÁI
• 1.1. Khái niệm
• 1.2. Mục tiêu
• 1.3. Cách tiếp cận
• 1.4. Những lưu ý trong phát triển đảo biển
• 1.5. Ý nghĩa và vai trò của kinh tế sinh thái đối với đảo biển
• 1.6. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
• 1.6.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm về kinh tế sinh thái

Kinh tế sinh thái (KTST) là lĩnh vực nghiên cứu mối quan hệ giữa các hệ sinh thái và hệ thống kinh tế. KTST không chỉ tập trung vào giá trị kinh tế mà còn xem xét các yếu tố như sức khỏe, giáo dục và các mối quan hệ xã hội. Có bốn loại nguồn vốn trong KTST: nguồn vốn xây dựng, nguồn vốn tự nhiên, nguồn vốn xã hội và nguồn vốn con người. Mục tiêu của KTST là duy trì đa dạng sinh học, đảm bảo phát triển bền vững và hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Việc ứng dụng công nghệ cao trong khai thác tài nguyên thiên nhiên là cần thiết để giảm chi phí và đảm bảo lợi ích kinh tế bền vững.

1.1. Các loại nguồn vốn trong KTST

Nguồn vốn xây dựng đề cập đến hàng hóa và dịch vụ do con người tạo ra. Nguồn vốn tự nhiên nhấn mạnh giá trị của các dịch vụ mà thiên nhiên cung cấp, bao gồm cả những dịch vụ không thể thay thế. Nguồn vốn xã hội liên quan đến lợi ích từ tương tác xã hội, trong khi nguồn vốn con người bao gồm sức khỏe, kinh nghiệm và kỹ năng của con người. Sự kết hợp giữa các nguồn vốn này là cần thiết để phát triển bền vững.

II. Đánh giá điều kiện tự nhiên tại đảo Lý Sơn

Đảo Lý Sơn có diện tích khoảng 10 km2 với dân số lên đến 21 nghìn người. Đặc điểm địa hình và khí hậu của đảo tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và du lịch. Tuy nhiên, áp lực từ dân số đông đúc và hoạt động khai thác tài nguyên đang gây ra nhiều thách thức cho môi trường. Việc khai thác nước ngầm và sử dụng hóa chất trong nông nghiệp đã dẫn đến ô nhiễm môi trường. Đánh giá điều kiện tự nhiên là cần thiết để xác định tiềm năng phát triển và những hạn chế trong phát triển kinh tế sinh thái.

2.1. Tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái

Hệ sinh thái tại đảo Lý Sơn rất phong phú với đa dạng sinh học cao. Tuy nhiên, các hoạt động khai thác như đánh bắt thủy sản bằng phương pháp hủy diệt và hút cát để trồng tỏi đang đe dọa sự bền vững của hệ sinh thái. Việc bảo vệ và phát triển các hệ sinh thái này là rất quan trọng để duy trì nguồn lợi tự nhiên và phát triển bền vững.

III. Định hướng phát triển kinh tế sinh thái tại Lý Sơn

Định hướng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn cần tập trung vào việc xây dựng khu bảo tồn biển và phát triển du lịch sinh thái. Các giải pháp cần thiết bao gồm quản lý tài nguyên bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Việc phát triển các mô hình kinh tế sinh thái sẽ giúp cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường. Đầu tư vào công nghệ xanh và phát triển nông nghiệp sinh thái cũng là những hướng đi quan trọng.

3.1. Giải pháp thực hiện

Các giải pháp thực hiện bao gồm việc thành lập khu bảo tồn biển để bảo vệ các hệ sinh thái quan trọng, phát triển du lịch sinh thái và nông nghiệp sinh thái. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các chính sách phát triển bền vững. Đầu tư vào giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường cũng là yếu tố quan trọng trong việc thực hiện các giải pháp này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, với diện tích khoảng 10 km² và dân số hơn 21 nghìn người, là một trong những đảo ven bờ có mật độ dân cư cao nhất Việt Nam. Đảo sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng với các rạn san hô, thảm cỏ biển phong phú cùng nguồn lợi thủy sản dồi dào. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế xã hội trên đảo đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như khai thác tài nguyên quá mức, ô nhiễm môi trường, suy thoái hệ sinh thái và áp lực dân số lớn trên diện tích đất hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng cơ sở khoa học cho mô hình phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, nhằm bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững các hệ sinh thái và hài hòa giữa các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ huyện đảo Lý Sơn, bao gồm các xã An Hải, An Vĩnh và An Bình, trong bối cảnh điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường hiện tại. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường biển đảo, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế sinh thái phù hợp với đặc thù vùng đảo ven bờ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết kinh tế sinh thái (KTST), một lĩnh vực nghiên cứu mối quan hệ giữa hệ sinh thái và hệ thống kinh tế, nhằm phát triển bền vững dựa trên bốn loại nguồn vốn: nguồn vốn xây dựng, nguồn vốn tự nhiên, nguồn vốn xã hội và nguồn vốn con người. KTST nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đa dạng sinh học và bảo vệ các hệ sinh thái trong quá trình phát triển kinh tế. Ngoài ra, các tiếp cận hệ thống, phát triển bền vững, tổng hợp liên ngành và sinh thái học được áp dụng để phân tích toàn diện các yếu tố tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường trên đảo Lý Sơn. Các khái niệm chính bao gồm: đa dạng sinh học, phát triển bền vững, hệ sinh thái biển đảo, và kinh tế sinh thái biển đảo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kế thừa và tổng hợp có chọn lọc các tài liệu khoa học, số liệu khí tượng thủy văn, địa chất, tài nguyên thiên nhiên và kinh tế xã hội liên quan đến đảo Lý Sơn. Phương pháp khảo sát thực tế được tiến hành để đánh giá hiện trạng môi trường, khai thác tài nguyên và các hoạt động kinh tế xã hội trên đảo. Phương pháp chuyên gia được huy động nhằm khai thác kinh nghiệm và kiến thức thực tiễn trong lĩnh vực tài nguyên môi trường biển đảo. Phân tích hệ thống được sử dụng để xử lý các vấn đề phức tạp, mối quan hệ ràng buộc giữa các thành phần tự nhiên và xã hội, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế sinh thái phù hợp. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm các hộ dân, các cơ quan quản lý và chuyên gia liên quan, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2012, tập trung thu thập và phân tích dữ liệu thực địa kết hợp với số liệu thứ cấp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điều kiện tự nhiên thuận lợi nhưng có giới hạn: Đảo Lý Sơn có khí hậu ôn hòa với nhiệt độ trung bình 26,5°C, độ ẩm trung bình 85%, lượng mưa trung bình năm khoảng 2.270 mm, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và du lịch sinh thái. Tuy nhiên, diện tích đất canh tác chiếm tới 57,88% trong khi diện tích rừng chỉ chiếm dưới 10%, dẫn đến nguy cơ suy thoái đất và mất cân bằng sinh thái.

2. Nguồn nước ngầm và nước mặt đang bị khai thác quá mức: Trữ lượng nước ngầm tự nhiên khoảng 9.539 m³/ngày, nhưng do khai thác quá mức và ô nhiễm mặn, diện tích nhiễm mặn tăng lên 52,5 ha, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sản xuất. Hồ chứa nước trên đỉnh núi Thới Lới với dung tích 2.700 m³ mới được xây dựng nhằm cải thiện tình trạng thiếu nước.

3. Khai thác tài nguyên và môi trường bị suy thoái: Việc khai thác cát san hô, sử dụng thuốc nổ và hóa chất trong đánh bắt thủy sản gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ sinh thái san hô và cỏ biển. Tỷ lệ sử dụng phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật trong nông nghiệp cao, làm thoái hóa đất và ô nhiễm môi trường đất, nước.

4. Áp lực dân số và kinh tế xã hội: Với mật độ dân số khoảng 2.100 người/km², áp lực lên tài nguyên và môi trường rất lớn. Lao động chủ yếu tập trung vào nông nghiệp và thủy sản, thu nhập thấp, trình độ dân trí chưa cao, ý thức bảo vệ môi trường còn hạn chế. Tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt chưa đạt 50%, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Thảo luận kết quả

Các số liệu cho thấy đảo Lý Sơn đang trong tình trạng mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng do khai thác tài nguyên không bền vững và áp lực dân số cao. So với các mô hình kinh tế sinh thái thành công trên thế giới như mô hình đê sinh thái ven biển ở Đức hay mô hình làng sinh thái vùng cát ven biển Quảng Bình, Lý Sơn còn nhiều hạn chế trong quản lý và phát triển bền vững. Việc sử dụng phương pháp đánh bắt hủy diệt và khai thác tài nguyên quá mức làm suy giảm đa dạng sinh học và chức năng hệ sinh thái, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế người dân. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng mô hình kinh tế sinh thái, trong đó phát triển du lịch sinh thái là động lực chính, kết hợp với bảo tồn các hệ sinh thái biển và trên đảo. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ về nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, tốc độ gió, cũng như bảng thống kê diện tích đất, trữ lượng nước ngầm và mức độ ô nhiễm để minh họa rõ ràng hơn các vấn đề môi trường và tiềm năng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và quản lý khu bảo tồn biển: Thiết lập khu bảo tồn biển tại các vùng rạn san hô và thảm cỏ biển để bảo vệ đa dạng sinh học, hạn chế khai thác hủy diệt, đồng thời phát triển các hoạt động du lịch sinh thái bền vững. Chủ thể thực hiện là chính quyền địa phương phối hợp với các cơ quan quản lý tài nguyên biển, thời gian triển khai trong vòng 3 năm.

2. Phát triển mô hình kinh tế sinh thái hộ gia đình: Khuyến khích người dân áp dụng các mô hình canh tác kết hợp với du lịch sinh thái, như mô hình vườn “âm phủ” và ao thả cá, nhằm tăng thu nhập và giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên. Cần có chương trình đào tạo kỹ thuật và hỗ trợ vốn trong 2 năm đầu.

3. Quản lý và sử dụng nguồn nước hiệu quả: Tăng cường công tác bảo vệ nguồn nước ngầm, hạn chế khai thác quá mức, đồng thời mở rộng hệ thống trữ nước mưa và xử lý nước thải. Chủ thể là các cơ quan quản lý tài nguyên nước và cộng đồng dân cư, thực hiện trong 5 năm.

4. Nâng cao nhận thức và giáo dục bảo vệ môi trường: Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, đặc biệt là trong việc xử lý rác thải và sử dụng hóa chất trong nông nghiệp. Thời gian thực hiện liên tục, chủ yếu do các tổ chức xã hội và chính quyền địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và các giải pháp phát triển kinh tế sinh thái phù hợp, giúp xây dựng chính sách phát triển bền vững cho các đảo ven bờ.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực môi trường và kinh tế sinh thái: Tài liệu tham khảo chi tiết về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và phương pháp nghiên cứu kinh tế sinh thái tại đảo biển.

3. Cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường biển đảo: Hỗ trợ trong việc đánh giá hiện trạng tài nguyên, môi trường và đề xuất các biện pháp bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực phát triển bền vững: Cung cấp kiến thức và hướng dẫn thực tiễn để phát triển các mô hình kinh tế sinh thái, nâng cao đời sống và bảo vệ môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Kinh tế sinh thái là gì và tại sao lại quan trọng đối với đảo Lý Sơn?
   Kinh tế sinh thái là lĩnh vực nghiên cứu mối quan hệ giữa hệ sinh thái và hệ thống kinh tế nhằm phát triển bền vững. Đối với đảo Lý Sơn, kinh tế sinh thái giúp cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, giảm thiểu suy thoái hệ sinh thái biển đảo.

2. Điều kiện tự nhiên của đảo Lý Sơn có thuận lợi cho phát triển kinh tế sinh thái không?
   Có. Nhiệt độ trung bình 26,5°C, độ ẩm 85%, lượng mưa trên 2.200 mm/năm và nguồn nước ngầm phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, thủy sản và du lịch sinh thái.

3. Những thách thức lớn nhất trong phát triển kinh tế sinh thái tại Lý Sơn là gì?
   Bao gồm khai thác tài nguyên quá mức, ô nhiễm môi trường, suy thoái hệ sinh thái san hô và cỏ biển, áp lực dân số cao trên diện tích đất hạn chế, và ý thức bảo vệ môi trường còn thấp.

4. Mô hình kinh tế sinh thái nào phù hợp với đảo Lý Sơn?
   Mô hình kết hợp bảo tồn khu bảo tồn biển, phát triển du lịch sinh thái, canh tác nông nghiệp bền vững như vườn “âm phủ” và ao thả cá, cùng với nâng cao nhận thức cộng đồng là phù hợp nhất.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên và môi trường trên đảo?
   Cần áp dụng phương pháp quản lý dựa trên tiếp cận hệ sinh thái, tăng cường giám sát, xây dựng chính sách bảo vệ nghiêm ngặt, đồng thời phát triển các chương trình giáo dục và tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng.

Kết luận

• Đảo Lý Sơn có tiềm năng phát triển kinh tế sinh thái dựa trên điều kiện tự nhiên thuận lợi và đa dạng sinh học phong phú.
• Hiện trạng khai thác tài nguyên và môi trường đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng, đòi hỏi sự điều chỉnh phát triển theo hướng bền vững.
• Kinh tế sinh thái, trong đó phát triển du lịch sinh thái là động lực chính, là con đường phù hợp để bảo tồn và phát triển đảo.
• Các giải pháp đề xuất bao gồm xây dựng khu bảo tồn biển, phát triển mô hình kinh tế sinh thái hộ gia đình, quản lý nguồn nước hiệu quả và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các mô hình kinh tế sinh thái trong vòng 3-5 năm tới sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên và phát triển bền vững đảo Lý Sơn.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát triển bền vững đảo Lý Sơn – nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổ ng quan; Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu; Chương 3: Kết quả nghiên cứu. Sau đây là chi tiết của luận văn. Lê Thị Hoa – K18 CHKHMT 3 z Cơ sở khoa học cho định hƣớng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi CHƢƠNG 1. Kinh tế sinh thái 1.

Khái niệm Kinh tế sinh thái học (KTST) là một lĩnh vực nghiên cứu giải quyết mối quan hệ giữa các HST và các hệ thống kinh tế (Constaza và nnk, 1991) và bước đầu tập trung vào việc đưa kinh tế học và các nguyên lý sinh thái lại gần nhau [9]. KTST có một cái nhìn rộng hơn so với kinh tế cổ điển và nhận ra rằng có nhiều điều mà góp phần vào đời sống con người chẳng hạn như y tế và giáo dục (nguồn vốn con người), bạn bè và gia đình (nguồn vốn xã hội) và hệ thống sinh học và vật lý của trái đất (nguồn vốn tự nhiên). Có bốn loại nguồn vốn được xem xét trong KTST [23]: - Nguồn vốn xây dựng: là một loại nguồn vốn được sử dụng khi nói về kinh tế cổ điển. Nó dùng để chỉ hàng hóa và dịch vụ được tạo ra bởi ngành công nghiệp của con người - các tòa nhà, xe hơi, đồ gia dụng, đường giao thông, đồ chơi, v.

- Nguồn vốn tự nhiên: là một khái niệm chỉ ra tầm quan trọng và giá trị của hàng hoá và dịch vụ được cung cấp bởi thiên nhiên. Nó vượt xa nhận định truyền thống khi xem xét sản phẩm tự nhiên chỉ là nguyên liệu cho việc chuyển đổi thành hàng hoá (cây xây dựng nhà hay làm giấy) để xem xét các chức năng được cung cấp bởi hệ thống hành tinh (khí thở, khí hậu ổn định) hoặc các HST địa phương (phòng chống lũ lụt của vùng đất ngập nước ven biển, giữ nước, lọc nước của những cánh rừng). Đôi khi giá trị tiền tệ của các dịch vụ HST có thể được tính toán, chẳng hạn như chi phí để thay thế chúng so với vốn xây dựng (vùng đất ngập nước ven biển với những con đê). Tuy nhiên, một số dịch vụ tự nhiên là vô giá.

Chúng rất cần thiết cho cuộc sống, và không thể thay thế (khí thở). Nguồn vốn tự nhiên bao gồm các nguồn vốn tự nhiên có thể tái sinh và nguồn vốn tự nhiên không thể tái sinh. Nguồn vốn tự nhiên có thể tái sinh tự duy trì thông qua quá trình quang hợp bằng chất diệp lục sử dụng năng lượng mặt trời như cây xanh, cá dưới biển và các HST. Nguồn Lê Thị Hoa – K18 CHKHMT 4 z Cơ sở khoa học cho định hƣớng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi vốn tự nhiên không tái sinh được nhìn nhận như một nguồn thu động, bao gồm các nguồn tài nguyên thiên nhiên như khoáng sản.

- Nguồn vốn xã hội đề cập đến những lợi ích tích cực đã đạt được thông qua tương tác giữa con người với con người trong xã hội (bạn bè, gia đình, nhóm xã hội) và các cấu trúc chung của xã hội (ngôn ngữ, các tổ chức, hệ thống giáo dục, pháp luật). Nguồn vốn xã hội đóng góp lớn trong đời sống con người, nhưng rất khó để định lượng về tiền tệ. - Nguồn vốn con người: là tổng hợp sức khỏe con người, kinh nghiệm cá nhân, giáo dục, tài năng, kỹ năng và lợi ích. Nguồn vốn con người (và nguồn vốn xã hội) không thể đạt được tối đa trừ khi có công bằng xã hội, khi sự tiếp cận với những cơ hội mà xã hội mang lại là như nhau.

Mục tiêu - Duy trì đa dạng sinh học; - Đảm bảo phát triển bền vững các HST tại khu vực và có sức lan tỏa; - Đảm bảo sự phát triển bền vững hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái. Cách tiếp cận - Ứng dụng công nghệ cao trong khai thác tài nguyên thiên nhiên nhằm giảm chi phí, đảm bảo lợi ích kinh tế cao và bền vững. Đối với đảo biển ven bờ nhiệt đới thì KTST, trong đó phát triển DLST là mục tiêu chủ đạo; - Tiếp cận sinh thái, tổng hợp: biển là HST dễ bị tổn thương, kém bền vững, phụ thuộc nhiều vào các quá trình tự nhiên và đặc biệt nhạy cảm với các hoạt động nhân sinh. Cân bằng sinh thái đảm bảo duy trì các chức năng, giá trị, bảo vệ được tài nguyên – thiên nhiên của biển cũng là nhằm phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Để đạt được mục tiêu này, mọi hoạt động về khai thác, sử dụng HST biển phải được tiến hành trong khả năng chịu đựng và phục hồi của các HST biển. Việc Lê Thị Hoa – K18 CHKHMT 5 z Cơ sở khoa học cho định hƣớng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi quản lý bền vững biển phải dựa trên tiếp cận sinh thái học (ecosystem approach). Mặt khác, để đánh giá những mâu thuẫn lợi ích trong phát triển đảo biển cần phải có cái nhìn tổng thể để thấy rõ các mối quan hệ, các mâu thuẫn phát sinh và phương hướng giải quyết, giảm thiểu. Những lƣu ý trong phát triển đảo biển Uỷ ban liên Chính phủ về Hải dương học IOC ( Intergovernmental Oceanographic Commission) đã đưa ra những khuyến cáo trong phát triển đảo biển: - Nghiêm cấm phát triển công nghiệp sử dụng nhiều nước sạch, gây ô nhiễm môi trường đặc biệt là công nghiệp thực phẩm.

Nước trên đảo là khan hiếm, do vậy nước sạch chỉ phục vụ dân sinh; - Bảo vệ và duy trì các HST trên đảo đặc biệt là các HST nông lâm nghiệp, các HST biển (rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng ngập mặn,.); - Các tác động động lực đến bờ biển đảo luôn luôn phải có các công trình bảo vệ đảo, chống đỡ các tác động của thiên nhiên như sóng, nước biển dâng, bão lũ, xói mòn sạt lở; - Khai thác nước ngầm quá mức sẽ gây ra hiện tượng nhiễm mặn, gây sạt lở và sụt lún. Ý nghĩa và vai trò của kinh tế sinh thái đối với đảo biển Đảo biển là một HST kém bền vững vì có những đặc trưng riêng khác với đất liền, chịu tác động trực tiếp từ những điều kiện tự nhiên xung quanh là biển và đại dương, các mối quan hệ giữa các thành phần trong HST đảo không chặt chẽ và dễ bị tổn thương và khi có tác động tiêu cực từ bên ngoài vào thường làm rối loạn chức năng, cân bằng trong hệ bị phá vỡ và dẫn đến suy thoái. Những hoạt động sản xuất không phù hợp với các quy luật tự nhiên và đặc biệt là các quy luật phát triển của HST thường làm suy thoái HST đó. Điều này đồng nghĩa với việc suy thoái các nguồn tài nguyên, tác động trực tiếp đến đời sống Lê Thị Hoa – K18 CHKHMT 6 z Cơ sở khoa học cho định hƣớng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi của dân cư sống trên vùng sinh thái nhạy cảm, kém bền vững đó.

Nhất là khi diện tích đảo thì có hạn, và khi dân số tăng cao, quỹ đất cho sản xuất ngày một giảm. KTST với quan điểm chủ đạo là phát triển bền vững sẽ là một giải pháp hữu ích và là duy nhất cho phát triển kinh tế xã hội ở đảo biển. KTST giúp cải tạo các HST nhạy cảm, kém bền vững ở đảo biển thành các HST bền vững hơn, giảm mức độ suy thoái môi trường, đồng thời nâng cao được đời sống cho người dân. KTST dựa trên những hiểu biết về các quy hoạt động của các HST, những kiến thức bản địa về trồng trọt, chăn nuôi kết hợp với những kiến thức khoa học hiện tại.

Đối với đảo biển, công tác điều tra nghiên cứu đánh giá nguồn vốn tự nhiên đảo biển phải tuân thủ quy định của Tổ chức Hải dương học liên chính phủ (IOC) đã tổng kết kinh nghiệm phát triển kinh tế của các quốc gia có đảo biển phát triển, đó là: chất lượng môi trường trên đảo và nhất là vùng nước xung quanh đảo, dự đoán tai biến thiên nhiên tiềm ẩn và có kế hoạch phòng tránh, bảo vệ và phát triển các HST, sử dụng hợp lý nguồn lợi sinh vật. Chức năng của HST phải được đánh giá trong những điều kiện tự nhiên cụ thể (ở đây là đảo biển) và ngưỡng suy giảm không phục hồi của các HST phụ thuộc vào nhận thức về chức năng của chúng. KTST đảo biển là sự khai thác đồng thời đan xen hỗ trợ lẫn nhau HST rừng, HST dưới biển, DLST và ngư nghiệp, trong đó DLST là động lực phát triển bền vững. Đảo biển có nhiều lợi thế về sinh thái cảnh quan và dịch vụ nhưng các HST đảo biển lại kém bền vững.

Vì vậy phát triển KTST là con đường duy nhất. Tổng quan về tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 1. Lịch sử phát triển Lợi ích về sinh thái và kinh tế sớm được nhận ra vào những năm 1960 và được nghiên cứu bởi các nhà khoa học Kenneth Boulding và Herman Daly, nhưng vấn đề này lần đầu tiên được đề cập tại cuộc họp diễn ra vào những năm 1980.

Cụ Lê Thị Hoa – K18 CHKHMT 7 z Cơ sở khoa học cho định hƣớng phát triển kinh tế sinh thái tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi thể là tại một hội nghị được tổ chức vào năm 1982 tại Thụy Điển có sự tham dự của những người sau này sẽ là nòng cốt trong lĩnh vực nghiên cứu về kinh tế sinh thái, bao gồm Robert Costanza, Herman Daly, Charles Hall, Ann-Mari Jansson, Bruce Hannon, HT Odum, và David Pimentel. Hầu hết các nhà khoa học tham dự đều là các nhà sinh thái học hay nhà kinh tế môi trường. Năm 1988, một cuốn sách có tựa đề Kinh tế sinh thái, bởi Juan Martinez- Alier, đã được xuất bản. Một năm sau đó, Hiệp hội Quốc tế Kinh tế sinh thái (ISEE) được thành lập bởi Robert Costanza để thúc đẩy kinh tế sinh thái và hỗ trợ các nhà kinh tế sinh thái và các nhà xã hội liên quan.

Hiệp hội công bố tạp chí Kinh tế sinh thái hàng tháng, sách và các tài liệu khác, và tổ chức các cuộc họp định kỳ và các hội nghị để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà kinh tế sinh thái có tiếng nói của mình. Cho đến nay, đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu liên quan đến kinh tế sinh thái trên thế giới và các mô hình kinh tế sinh thái thành công trên thế giới cũng được phát triển ngày càng rộng rãi.