Luận văn tốt nghiệp về phát triển hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng VPBank

Khám phá luận văn tốt nghiệp về phát triển hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng VPBank, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam Thịnh Vượng
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Bảo Lãnh Tại VPBank
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản của hoạt động bảo lãnh NHTM
• 1.1.1. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.2. Các bên tham gia bảo lãnh
• 1.1.3. Đặc điểm của bảo lãnh ngân hàng
• 1.2. Chức năng của bảo lãnh ngân hàng
• 1.3. Phân loại bảo lãnh ngân hàng
• 1.3.1. Phân loại theo hình thức sử dụng
• 1.3.1.1. Bảo lãnh vô điều kiện (Unconditional Guarantee)
• 1.3.1.2. Bảo lãnh có điều kiện (Conditional guarantee)
• 1.3.2. Phân loại theo phương thức phát hành thư bảo lãnh
• 1.3.2.1. Bảo lãnh trực tiếp (Direct Guarantee)
• 1.3.2.2. Bảo lãnh gián tiếp (Indirect Guarantee)
• 1.3.2.3. Bảo lãnh được xác nhận
• 1.3.3. Phân loại theo tính chất hợp đồng cơ sở
• 1.3.3.1. Bảo lãnh dự thầu (Bid bond/ Tender guarantee)
• 1.3.3.2. Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (Performance Guarantee)
• 1.3.3.3. Bảo lãnh tiền ứng trước (Advanced Payment Guarantee)
• 1.3.3.4. Bảo lãnh bảo đảm thanh toán (Payment Guarantee)
• 1.4. Phương thức Thư tín dụng dự phòng (Standby Letter of credit)
• 1.4.1. Sự ra đời của thư tín dụng dự phòng
• 1.4.2. Phạm vi sử dụng
• 1.4.3. Các nhóm L/C dự phòng cơ bản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực, hoạt động ngân hàng, đặc biệt là bảo lãnh ngân hàng, ngày càng trở nên quan trọng. Các giao dịch kinh tế không chỉ diễn ra trong nước mà còn mở rộng ra quốc tế, dẫn đến nhiều rủi ro cho các bên tham gia. VPBank đã nhận thấy nhu cầu cấp thiết trong việc phát triển hoạt động tài chính này nhằm giảm thiểu rủi ro cho khách hàng. Hoạt động bảo lãnh không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bên nhận bảo lãnh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại. Do đó, nghiên cứu về bảo lãnh ngân hàng tại VPBank là cần thiết để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển.

II. Cơ sở lý luận về bảo lãnh ngân hàng

Khái niệm bảo lãnh ngân hàng được quy định rõ ràng trong pháp luật Việt Nam. Theo đó, bảo lãnh là cam kết của bên thứ ba thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên này không thực hiện nghĩa vụ. VPBank đóng vai trò là bên bảo lãnh, cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính cho khách hàng. Điều này không chỉ giúp khách hàng yên tâm hơn trong các giao dịch mà còn nâng cao tín dụng của ngân hàng. Chất lượng dịch vụ trong hoạt động bảo lãnh cũng cần được chú trọng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc phân tích các khái niệm và quy định liên quan đến bảo lãnh ngân hàng sẽ giúp làm rõ hơn về vai trò và chức năng của hoạt động này trong hệ thống ngân hàng thương mại.

III. Thực trạng phát triển hoạt động bảo lãnh tại VPBank

Thực trạng hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại VPBank cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Ngân hàng đã áp dụng nhiều chiến lược để mở rộng dịch vụ bảo lãnh, từ đó thu hút được nhiều khách hàng. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần khắc phục như quy trình phê duyệt bảo lãnh còn chậm, và việc quản lý rủi ro chưa thực sự hiệu quả. Quản lý rủi ro trong hoạt động bảo lãnh là một yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho ngân hàng và khách hàng. Việc đánh giá thực trạng này sẽ giúp VPBank nhận diện được những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động bảo lãnh, từ đó có những điều chỉnh phù hợp.

IV. Giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh ngân hàng

Để phát triển hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại VPBank, cần có những giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần cải thiện quy trình phê duyệt bảo lãnh để rút ngắn thời gian xử lý. Thứ hai, việc nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân viên sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng. Thứ ba, ngân hàng cần áp dụng công nghệ mới trong quản lý và phân tích rủi ro để đảm bảo an toàn cho các giao dịch bảo lãnh. Cuối cùng, việc xây dựng các chương trình khuyến mãi và hợp tác với các doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng thị trường và gia tăng doanh thu từ hoạt động bảo lãnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, hoạt động ngân hàng thương mại ngày càng trở nên đa dạng và phức tạp. Đặc biệt, hoạt động bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro cho các giao dịch thương mại, nhất là trong các hợp đồng mua bán có yếu tố quốc tế hoặc phức tạp về thời gian, kinh tế và xã hội. Theo báo cáo của ngành, hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển với nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) trong giai đoạn 2016-2018. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại VPBank, với dữ liệu thu thập trong vòng 3 năm, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về hiệu quả và các thách thức trong lĩnh vực này. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngân hàng và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý rủi ro tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về bảo lãnh ngân hàng, bao gồm:

• Khái niệm bảo lãnh ngân hàng: Theo Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam 2010 và Thông tư số 07/2015/TT-NHNN, bảo lãnh ngân hàng là cam kết của tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh.

• Mô hình ba bên trong bảo lãnh ngân hàng: Bao gồm bên bảo lãnh (ngân hàng), bên được bảo lãnh (khách hàng) và bên nhận bảo lãnh (người thụ hưởng). Mối quan hệ này được thể hiện qua hợp đồng gốc và thư bảo lãnh độc lập.

• Đặc điểm của bảo lãnh ngân hàng: Tính độc lập tương đối, hoạt động ngoại bảng, giao dịch dựa trên chứng từ, và mối quan hệ nhiều bên phụ thuộc lẫn nhau.

• Phân loại bảo lãnh ngân hàng: Theo hình thức sử dụng (vô điều kiện, có điều kiện), phương thức phát hành (trực tiếp, gián tiếp, xác nhận), tính chất hợp đồng cơ sở (dự thầu, thực hiện hợp đồng, tiền ứng trước, bảo đảm thanh toán), và thư tín dụng dự phòng.

• Chức năng của bảo lãnh ngân hàng: Bao gồm chức năng pháp lý, thúc đẩy giao dịch, bồi thường và công cụ tài trợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích và so sánh kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, dựa trên quan điểm duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu kinh doanh của VPBank giai đoạn 2016-2018, báo cáo tài chính, biểu phí dịch vụ, quy trình nghiệp vụ và các văn bản pháp luật liên quan như Bộ luật Dân sự 2015, Luật các tổ chức tín dụng 2010, Thông tư 07/2015/TT-NHNN. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ hoạt động bảo lãnh của VPBank trong 3 năm, với phương pháp chọn mẫu toàn diện nhằm đảm bảo tính đại diện và chính xác. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tăng trưởng doanh số, lợi nhuận, tỷ lệ nợ xấu và các chỉ tiêu định tính như đa dạng sản phẩm, quy trình thủ tục, mức phí bảo lãnh. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2019, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh số bảo lãnh ổn định: Doanh số bảo lãnh của VPBank tăng từ 11.585 tỷ đồng năm 2016 lên 13.861 tỷ đồng năm 2018, tương đương mức tăng 16,37% so với năm 2017 và 35,5% so với năm 2015. Tuy nhiên, mức tăng trưởng năm 2017 chỉ đạt 0,052%, cho thấy sự biến động trong quá trình phát triển.

2. Lợi nhuận từ hoạt động bảo lãnh đóng góp tích cực: Tổng thu nhập hoạt động thuần của VPBank đạt 31.086 tỷ đồng năm 2018, tăng 25% so với năm 2017. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 9.199 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2017, cho thấy hiệu quả kinh doanh toàn diện, trong đó hoạt động bảo lãnh góp phần không nhỏ vào doanh thu phí dịch vụ tăng 19% năm 2018.

3. Tỷ lệ nợ xấu và dư nợ bảo lãnh quá hạn thấp: Tỷ lệ nợ xấu của VPBank được kiểm soát ở mức 3,2% năm 2018, trong khi dư nợ bảo lãnh quá hạn gần như bằng 0, thể hiện sự an toàn và hiệu quả trong quản lý rủi ro bảo lãnh.

4. Đa dạng sản phẩm và quy trình nghiệp vụ hoàn thiện: VPBank cung cấp nhiều loại bảo lãnh như bảo lãnh dự thầu, thực hiện hợp đồng, tiền ứng trước, bảo đảm thanh toán và thư tín dụng dự phòng. Quy trình bảo lãnh gồm 5 bước rõ ràng, từ tiếp nhận hồ sơ đến kết thúc bảo lãnh, đảm bảo tính minh bạch và thuận tiện cho khách hàng.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng doanh số bảo lãnh phản ánh sự phát triển tích cực của VPBank trong việc mở rộng mạng lưới khách hàng và đa dạng hóa sản phẩm. Mức tăng trưởng không đồng đều giữa các năm có thể do ảnh hưởng của biến động kinh tế vĩ mô và chính sách tín dụng thận trọng của Ngân hàng Nhà nước. Lợi nhuận tăng trưởng mạnh mẽ cho thấy hoạt động bảo lãnh không chỉ là công cụ giảm rủi ro mà còn là nguồn thu quan trọng cho ngân hàng. Tỷ lệ nợ xấu thấp và dư nợ bảo lãnh quá hạn gần bằng 0 minh chứng cho hiệu quả quản lý rủi ro, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của bảo lãnh ngân hàng trong việc bảo vệ uy tín và tài chính của ngân hàng. Quy trình nghiệp vụ được thiết kế khoa học, kết hợp với biểu phí linh hoạt, giúp VPBank cân bằng lợi ích giữa ngân hàng và khách hàng, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ. Các biểu đồ về doanh số bảo lãnh, lợi nhuận và tỷ lệ nợ xấu có thể minh họa rõ nét sự phát triển và hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại VPBank.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa quy trình thẩm định và phát hành bảo lãnh: Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ bảo lãnh xuống dưới 15 ngày nhằm tăng tính cạnh tranh và thu hút khách hàng mới. Chủ thể thực hiện là phòng Thẩm định và Ban Quản lý rủi ro VPBank.

2. Mở rộng danh mục sản phẩm bảo lãnh: Phát triển thêm các loại bảo lãnh phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng, đặc biệt là các sản phẩm bảo lãnh dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Thời gian thực hiện trong vòng 12 tháng, do Ban Sản phẩm và Marketing đảm nhiệm.

3. Ứng dụng công nghệ số trong quản lý bảo lãnh: Xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, theo dõi tự động tiến độ và rủi ro bảo lãnh nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và giảm thiểu sai sót. Thời gian triển khai dự kiến 18 tháng, do Ban Công nghệ thông tin phối hợp với phòng Thanh toán quốc tế.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ nhân viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ bảo lãnh, pháp luật và quản lý rủi ro cho cán bộ liên quan, nhằm nâng cao năng lực xử lý và tư vấn khách hàng. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm, do Ban Nhân sự phối hợp với các chuyên gia đào tạo.

5. Xây dựng chính sách phí bảo lãnh linh hoạt: Điều chỉnh biểu phí theo từng loại hình bảo lãnh, phân khúc khách hàng và mức độ rủi ro, nhằm cân bằng lợi ích giữa ngân hàng và khách hàng, đồng thời tăng doanh thu từ hoạt động bảo lãnh. Thời gian áp dụng trong 6 tháng, do Ban Tài chính và Ban Pháp chế phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng: Nghiên cứu giúp các ngân hàng hiểu rõ hơn về hoạt động bảo lãnh, từ đó hoàn thiện quy trình, quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm phù hợp với thị trường.

2. Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME): Tham khảo để nắm bắt các loại hình bảo lãnh phù hợp, giúp giảm thiểu rủi ro tài chính và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.

3. Chuyên gia tài chính và quản lý rủi ro: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động bảo lãnh, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành ngân hàng, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Việt Nam, hỗ trợ cho các nghiên cứu chuyên sâu và luận văn.

Câu hỏi thường gặp

1. Bảo lãnh ngân hàng là gì và có vai trò gì trong giao dịch thương mại?
   Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện đúng hợp đồng. Vai trò chính là giảm thiểu rủi ro cho bên nhận bảo lãnh và tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch thương mại.

2. Các loại bảo lãnh ngân hàng phổ biến hiện nay là gì?
   Bao gồm bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tiền ứng trước, bảo lãnh bảo đảm thanh toán và thư tín dụng dự phòng. Mỗi loại có mục đích và điều kiện áp dụng khác nhau phù hợp với từng giao dịch.

3. Làm thế nào để ngân hàng quản lý rủi ro trong hoạt động bảo lãnh?
   Ngân hàng áp dụng các biện pháp thẩm định khách hàng kỹ lưỡng, theo dõi sát tiến độ thực hiện hợp đồng, duy trì tỷ lệ dự phòng rủi ro, và sử dụng các mô hình quản trị rủi ro tiên tiến theo chuẩn quốc tế.

4. Phí bảo lãnh ngân hàng được tính như thế nào?
   Phí bảo lãnh thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền bảo lãnh còn hiệu lực, dao động từ 0,05% đến 0,25% mỗi tháng tùy loại hình và điều kiện bảo lãnh, đồng thời có mức phí tối thiểu áp dụng.

5. Tại sao doanh số bảo lãnh của VPBank có sự biến động qua các năm?
   Biến động do ảnh hưởng của môi trường kinh tế vĩ mô, chính sách tín dụng thận trọng của Ngân hàng Nhà nước, cũng như sự thay đổi trong chiến lược kinh doanh và nhu cầu thị trường. VPBank đã điều chỉnh linh hoạt để duy trì tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại VPBank trong giai đoạn 2016-2018 có sự tăng trưởng ổn định về doanh số và lợi nhuận, góp phần quan trọng vào kết quả kinh doanh chung của ngân hàng.
• Tỷ lệ nợ xấu và dư nợ bảo lãnh quá hạn được kiểm soát tốt, thể hiện hiệu quả quản lý rủi ro và an toàn tài chính.
• Quy trình nghiệp vụ bảo lãnh được xây dựng bài bản, đa dạng sản phẩm đáp ứng nhu cầu khách hàng, tuy nhiên vẫn cần cải tiến để nâng cao tính linh hoạt và thuận tiện.
• Các rủi ro pháp lý và tín dụng trong bảo lãnh được nhận diện rõ, đòi hỏi ngân hàng phải có chính sách quản lý chặt chẽ và đào tạo nhân sự chuyên sâu.
• Đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh bao gồm đơn giản hóa quy trình, mở rộng sản phẩm, ứng dụng công nghệ, đào tạo nhân viên và điều chỉnh biểu phí nhằm nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12-18 tháng, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với diễn biến thị trường.

Call-to-action: Các nhà quản lý ngân hàng, chuyên gia tài chính và doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa hoạt động bảo lãnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề chung về hoạt động bảo lãnh của ngân hàng thương mại.  Chương 2: Thực trạng phát triển hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vương.  Chương 3: Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng. Luan van CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.

Những vấn đề cơ bản của hoạt động bảo lãnh NHTM. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng - Khái niệm bảo lãnh. Trong pháp luật dân sự ở nước ta, khái niệm bảo lãnh được quy định cụ thể tại Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24 tháng 11 năm 2015 như sau: “Bảo lãnh là việc người thứ ba (sau đây được gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện được hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.

- Khái niệm bảo lãnh ngân hàng. Theo Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam 2010 có quy định: “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận”. Theo Thông tư số 07/2015/TT-NHNN ngày 25/06 /2015 quy định về bảo lãnh ngân hàng như sau: “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên bảo lãnh cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh”. Luan van Như vậy một giao dịch bảo lãnh ngân hàng bao giờ cũng liên quan đến ít nhất ba bên tham gia: bên bảo lãnh, bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh.

Đinh Xuân Trình (2012) Các bên tham gia bảo lãnh được giới thiệu như sau: “Bên bảo lãnh - The Guarantor: Là bên phát hành thư bảo lãnh (ngân hàng) theo yêu cầu của khách hàng và thường là các Ngân hàng Thương mại được thành lập và hoạt động theo Luật các tổ chức tín dụng, dùng uy tín và năng lực tài chính của mình để đứng ra cam kết sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng nếu khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. Bên được bảo lãnh – The Principal: Là bên đề nghị Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh và là khách hàng của ngân hàng. Bên được bảo lãnh là các cá nhân, tổ chức có đủ điều kiện được ngân hàng bảo lãnh và cam kết thực hiện thay nghĩa vụ khi vi phạm hợp đồng với đối tác của mình. Bên nhận bảo lãnh - The Beneficiary: Là bên được Ngân hàng bồi thường khi bên được bảo lãnh vi phạm hợp đồng.

bên nhận bảo lãnh là các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước có quyền thụ hưởng các cam kết bảo lãnh của tổ chức tín dụng. Ngoài ra, hoạt động bảo lãnh ngân hàng có thể có các bên liên quan khác như: bên bảo lãnh đối ứng, bên xác nhận bảo lãnh, các bên đồng bảo lãnh, bên bảo đảm cho nghĩa vụ của bên được bảo lãnh…”( GS.Đinh Xuân Trình, 2012, tr195) Luan van Bên bảo lãnh Bên được Bên nhận (1) bảo lãnh bảo lãnh Hình 1.1: Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh (Nguồn: Trích từ [11], tr.444) Trong đó: (1) : Biểu thị mối quan hệ gốc giữa các bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh được thể hiện bằng một hợp đồng gốc (underlying contract) (2) : Biểu thị mối quan hệ giữa bên được bảo lãnh với Bên bảo lãnh là Ngân hàng. Bên được bảo lãnh gửi đơn yêu cầu Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh cho bên nhận. (3) : Biểu thị mối quan hệ giữa Ngân hàng và bên nhận bảo lãnh.

Ngân hàng Bảo lãnh phát hành thư bảo lãnh tới bên nhận bảo lãnh. Bên nhận bảo lãnh được bồi thường theo thư bảo lãnh từ Ngân hàng nếu bên được bảo lãnh vi phạm theo hợp đồng gốc. Nguyễn Văn Tiến và TS.Nguyễn Thị Hồng Hải, 2015, tr. Đặc điểm của bảo lãnh ngân hàng  Bảo lãnh ngân hàng mang tính độc lập tương đối.

“Đây chính là đặc điểm nổi bật của hoạt động bảo lãnh – tính độc lập và tách biệt riêng với các quan hệ thương mại hay hợp đồng gốc. Mặc dù cơ sở để ngân hàng phát hành bảo lãnh là dựa vào nội dung của hợp đồng thương mại giữa bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh nhưng một khi đã được phát hành thì cam kết bảo lãnh lại độc lập và tách rời khỏi cơ sở hình thành nó. Mục đích của bảo lãnh ngân hàng là phòng ngừa rủi ro và bồi thường tổn Luan van thất cho bên nhận bảo và việc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh không phụ thuộc vào bất kỳ yếu tố nào ngoài giao dịch bảo lãnh. Sở dĩ nói tính độc lập của bảo lãnh ngân hàng là tương đối bởi vì tùy từng trường hợp mà tính độc lập có thể cao hoặc thấp, nó phụ thuộc vào điều kiện đi kèm.

Nguyễn Văn Tiến và TS. Nguyễn Thị Hồng Hải, 2015, tr.444)  Bảo lãnh ngân hàng là hình thức tài trợ thông qua uy tín và là một hoạt động ngoại bảng. Bản chất bảo lãnh ngân hàng là một hình thức tài trợ bằng uy tín của ngân hàng đối với khách hàng. Trong hoạt động bảo lãnh, các giao dịch giữa bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh được thực hiện là nhờ có sự cam kết của ngân hàng sẽ bồi thường cho bên nhận bảo lãnh nếu bên được bảo l ãnh vi phạm hợp đồng.

Với việc thực hiện bảo lãnh, ngân hàng đã tạo ra sự đảm bảo chắc chắn cho bên nhận bảo lãnh thông qua uy tín của chính ngân hàng đồng thời cũng tạo điều kiện cho bên được bảo lãnh ký hợp đồng với bên nhận bảo lãnh một cách thuận lợi hơn nhờ sự đảm bảo về uy tín của ngân hàng khi hai bên chưa thực sự tin tưởng lẫn nhau. Khi tiến hành cam kết thì ngân hàng chưa phải xuất quỹ tiền ngay nên không làm ảnh hưởng đến cơ cấu nguồn vốn và tài sản của ngân hàng nên nó được coi như là một hoạt động ngoại bảng. Tuy nhiên khi có rủi ro xảy ra thì ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh và lúc này ngân hàng phải thực sự xuất quỹ ra và nó trở thành một khoản cho vay thật sự đối với bên được bảo lãnh và không được theo dõi ở ngoại bảng. Ngoài ra Bảo lãnh Ngân hàng có một số đặc điểm như: Giao dịch bằng chứng từ và chỉ dựa trên chứng từ, Bảo lãnh ngân hàng là mối quan hệ nhiều bên, phụ thuộc lẫn nhau… Luan van 1.

Chức năng của bảo lãnh ngân hàng. Các tác giả trong cuốn Giáo Trình Thanh Toán Quốc Tế & Tài Trợ Ngoại Thương đã chỉ các chức năng của bảo lãnh ngân hàng như: Chức năng pháp lý, Chức năng thúc đẩy, Chức năng bồi thường, Công cụ tài trợ.  Chức năng pháp lý. “Theo yêu cầu của bên người bán, NH phát hành thư bảo lãnh cho người mua hưởng, điều này hàm ý người bán đã thừa nhận nghĩa vụ thực hiện hợp đồng của mình.”  Bảo lãnh ngân hàng được sử dụng như một công cụ tài trợ.

Không chỉ là công cụ đảm bảo đối với bên nhận bảo lãnh, bảo lãnh ngân hàng còn là công cụ tài trợ thực sự về mặt tài chính cho người được bảo lãnh. Trong nhiều trường hợp, nhờ có bảo lãnh ngân hàng mà người được bảo lãnh không phải xuất quỹ, được thu hồi vốn nhanh chóng, được vay nợ, hoặc được kéo dài thời gian thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ. Như vậy, mặc dù không trực tiếp cấp vốn nhưng với việc phát hành bảo lãnh, ngân hàng đã giúp khách hàng của họ được hưởng những thuận lợi về ngân quỹ như khi được cho vay thật sự. Với ý nghĩa này, bảo lãnh ngân hàng được coi là một trong những dịch vụ ngân hàng có ý nghĩa quan trọng, đáp ứng kịp thời các yêu cầu phát triển và mở rộng sản xuất kinh doanh, làm giảm bớt căng thẳng về nguồn vốn hoạt đọng của các doanh nghiệp.

 Bảo lãnh được sử dụng như một công cụ để đôn đốc hoàn thành hợp đồng. “Khi người được bảo lãnh vi phạm hợp đồng đã cam kết thì người nhận bảo lãnh sẽ có quyền yêu cầu ngân hàng bảo lãnh thanh toán bất cứ khi nào trong suốt thời gian hiệu lực của bảo lãnh và ngân hàng có quyền đòi lại khoản tiền này từ người được bảo lãnh.” Vì vậy, về phía ngân hàng bảo lãnh, do luôn chịu áp lực của việc bồi hoàn bảo lãnh, cộng với uy tín của ngân hàng có thể bị ảnh hưởng nên ngân hàng sẽ thường xuyên kiểm tra, giảm sát, đốc thúc bên được bảo lãnh thực Luan van hiện hợp đồng đã kí kết. Còn về phía người được bảo lãnh luôn bị áp lực của việc phải bồi hoàn bảo lãnh nếu họ vi phạm hợp đồng dẫn đến người bảo lãnh phải trả thay, khi đó lãi suất áp dụng đối với khoản nhận nợ bên bảo lãnh luôn cao hơn lãi suất cho vay thông thường. Từ đó mà bảo lãnh ngân hàng đã tạo ra mối liên kết trách nhiệm tài chính và sản sẻ rủi ro giữa các bên tham gia bảo lãnh.

Nguyễn Văn Tiến và TS. Nguyễn Thị Hồng Hải, 2015, tr. Phân loại bảo lãnh ngân hàng. Phân loại theo hình thức sử dụng.

 Bảo lãnh vô điều kiện (Unconditional Guarantee) Đây là loại bảo lãnh trong đó việc thanh toán sẽ được thực hiện ngay sau khi ngân hàng nhận được yêu cầu đầu tiên của người thụ hưởng và xem đó là một lệnh thanh toán không đòi hỏi phải có chứng từ kèm theo. Loại bảo lãnh này có tính độc lập cao nhất với các giao dịch khác kể cả hợp đồng cơ sở mà theo đó nó được phát hành. Người bảo lãnh không được viện dẫn bất cứ lý do gì để từ chối thanh toán.