Khóa luận phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên, Nam Định - ĐH Quản lý và Công nghệ Hải Phòng

Khám phá luận văn tốt nghiệp về phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên, Nam Định, với những giải pháp và tiềm năng nổi bật.

• Tác giả: Cù Phương Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Phương Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Quản Lý Và Công Nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Trị Dịch Vụ Du Lịch Và Lữ Hành
• Đề tài: Phát Triển Du Lịch Làng Nghề Tại Làng Mộc La, Nam Định
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH LÀNG NGHỀ
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của du lịch làng nghề
• 1.2. Đặc điểm của du lịch làng nghề
• 1.3. Các yếu tố cơ bản của sản phẩm du lịch làng nghề
• 1.4. Một số điều kiện tiền đề để gắn kết làng nghề với du lịch
• 1.5. Ý nghĩa của việc phát triển du lịch làng nghề
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TẠI LÀNG MỘC LA XUYÊN – NAM ĐỊNH
• 2.1. Giới thiệu chung về làng mộc La Xuyên
• 2.2. Vị trí địa lí
• 2.3. Lịch sử hình thành và phát triển của làng mộc La Xuyên
• 2.4. Quá trình phát triển của làng mộc La Xuyên
• 2.5. Quy trình sản xuất và các sản phẩm chính của làng mộc La Xuyên
• 2.6. Tiềm năng phát triển du lịch của làng mộc La Xuyên
• 2.7. Tài nguyên du lịch tự nhiên
• 2.8. Tài nguyên du lịch nhân văn
• 2.9. Thực trạng khai thác du lịch tại làng mộc La Xuyên
• 2.10. Thực trạng khách du lịch đến với làng nghề
• 2.11. Các loại hình du lịch được khai thác tại làng mộc La Xuyên
• 2.12. Thực trạng về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch
• 2.13. Thực trạng về nguồn nhân lực
• 2.14. Các chính sách phát triển du lịch của địa phương
• 2.15. Hoạt động quảng bá để thu hút khách du lịch tại làng mộc La Xuyên
• 2.16. Tác động của du lịch tới làng mộc La Xuyên
• 2.17. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TẠI LÀNG MỘC LA XUYÊN – NAM ĐỊNH
• 3.1. Một số giải pháp phát triển du lịch
• 3.2. Đa dạng hóa các hoạt động du lịch tại làng nghề
• 3.3. Giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất – kỹ thuật
• 3.4. Giải pháp xúc tiến, quảng bá cho hoạt động du lịch
• 3.5. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực phục vụ du lịch
• 3.6. Phát triển du lịch gắn liền với công tác bảo vệ môi trường, giữ gìn những giá trị truyền thống của làng nghề
• 3.7. Giải pháp quản lý, quy hoạch phát triển du lịch
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về du lịch làng nghề

Du lịch làng nghề là một loại hình du lịch văn hóa, nơi du khách có thể tham quan và trải nghiệm các giá trị văn hóa độc đáo của các làng nghề truyền thống. Làng Mộc La tại Nam Định là một ví dụ điển hình cho sự kết hợp giữa sản xuất thủ công và du lịch. Phát triển du lịch tại đây không chỉ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa mà còn tạo ra nguồn thu nhập cho người dân. Theo thống kê, Nam Định hiện có 124 làng nghề, trong đó có 13 làng nghề mộc, cho thấy tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch làng nghề. Việc phát triển ngành du lịch tại Làng Mộc La không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của địa phương.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của du lịch làng nghề

Du lịch làng nghề được định nghĩa là loại hình du lịch mà du khách tham gia vào các hoạt động sản xuất và tìm hiểu về văn hóa của làng nghề. Làng Mộc La nổi bật với nghề chạm khắc gỗ, nơi du khách có thể thấy quy trình sản xuất và mua sắm các sản phẩm thủ công. Du lịch văn hóa tại đây không chỉ thu hút khách du lịch mà còn giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa của làng nghề truyền thống. Các sản phẩm từ Làng Mộc La không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc. Điều này tạo ra một môi trường hấp dẫn cho du khách, đồng thời góp phần bảo tồn và phát triển ngành du lịch tại địa phương.

II. Thực trạng phát triển du lịch làng nghề tại Làng Mộc La

Thực trạng phát triển du lịch làng nghề tại Làng Mộc La cho thấy nhiều tiềm năng nhưng cũng gặp không ít thách thức. Làng Mộc La có lịch sử lâu đời với nghề mộc, nhưng việc khai thác du lịch cộng đồng vẫn chưa được phát triển mạnh mẽ. Các sản phẩm từ gỗ tại đây được sản xuất thủ công, mang đậm bản sắc văn hóa, nhưng chưa được quảng bá rộng rãi. Hỗ trợ phát triển từ chính quyền địa phương là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ và cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch. Việc tăng cường quảng bá và tổ chức các sự kiện văn hóa sẽ giúp thu hút nhiều du khách hơn đến với Làng Mộc La.

2.1 Tiềm năng phát triển du lịch tại Làng Mộc La

Tiềm năng phát triển du lịch tại Làng Mộc La rất lớn nhờ vào sự phong phú của các sản phẩm thủ công và văn hóa đặc sắc. Du lịch sinh thái và du lịch văn hóa có thể kết hợp để tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách. Các sản phẩm như đồ gỗ mỹ nghệ, đồ thờ cúng không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng mà còn mang giá trị văn hóa cao. Để phát triển bền vững, cần có các giải pháp quản lý và quy hoạch hợp lý, nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa và môi trường tự nhiên. Việc hợp tác xã và đào tạo nguồn nhân lực cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch tại đây.

III. Giải pháp phát triển du lịch làng nghề tại Làng Mộc La

Để phát triển du lịch làng nghề tại Làng Mộc La, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần đa dạng hóa các hoạt động du lịch để thu hút du khách, như tổ chức các lớp học trải nghiệm làm đồ gỗ. Thứ hai, cần phát triển cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất phục vụ du lịch, bao gồm đường giao thông, nhà nghỉ và các dịch vụ ăn uống. Thứ ba, việc xúc tiến quảng bá cho hoạt động du lịch là rất quan trọng, có thể thông qua các kênh truyền thông xã hội và các sự kiện văn hóa. Cuối cùng, cần chú trọng đến việc bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường, đảm bảo rằng sự phát triển du lịch không làm ảnh hưởng đến các giá trị văn hóa truyền thống của Làng Mộc La.

3.1 Đề xuất giải pháp phát triển du lịch

Các giải pháp phát triển du lịch tại Làng Mộc La cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả. Cần có sự hợp tác xã giữa các hộ gia đình trong làng để tạo ra sản phẩm đồng nhất và chất lượng cao. Việc đào tạo nguồn nhân lực cũng rất quan trọng, giúp người dân nâng cao kỹ năng phục vụ du khách. Ngoài ra, cần có các chương trình hỗ trợ phát triển từ chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển du lịch cộng đồng. Các hoạt động quảng bá cần được thực hiện thường xuyên để nâng cao nhận thức của du khách về Làng Mộc La và các sản phẩm thủ công của làng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vùng Đồng bằng Bắc Bộ là cái nôi của hàng nghìn làng nghề truyền thống gắn liền với dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc. Sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam mang dấu ấn đặc trưng của từng địa phương, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo lưu các giá trị kỹ thuật và nghệ thuật dân gian. Theo thống kê của Sở Công thương tỉnh Nam Định, địa phương hiện có 124 làng nghề thủ công, trong đó có 13 làng nghề mộc và chạm khắc gỗ. Làng mộc La Xuyên thuộc xã Yên Ninh, huyện Ý Yên là một làng cổ thuộc vùng văn hóa Sơn Nam Hạ với lịch sử hơn 1000 năm hình thành và phát triển nghề chạm khắc gỗ.

Hiện nay, bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh tiểu thủ công nghiệp truyền thống, việc kết hợp phát triển du lịch làng nghề đã mở ra hướng đi mới nhằm đa dạng hóa sinh kế, bảo tồn di sản văn hóa và quảng bá thương hiệu địa phương. Tuy nhiên, hoạt động khai thác du lịch tại làng mộc La Xuyên vẫn còn mang tính tự phát, hạ tầng dịch vụ chưa đồng bộ và chưa có quy hoạch bài bản. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định gồm ba nội dung chính:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn cơ bản về phát triển du lịch làng nghề.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng khai thác tiềm năng phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên, tỉnh Nam Định.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phát triển du lịch tại làng nghề, tập trung vào thực trạng và các giải pháp tổ chức, khai thác du lịch tại làng mộc La Xuyên (không đi sâu vào kỹ thuật chế tác mộc thuần túy).
• Phạm vi không gian: Làng mộc La Xuyên, xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định và mối liên kết với các điểm du lịch phụ cận trong vùng.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thông tin thực tế được thu thập, khảo sát phục vụ khóa luận tốt nghiệp thực hiện trong năm 2021, cùng chuỗi dữ liệu phản ánh tình hình hoạt động của làng nghề trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên các khái niệm và khung lý thuyết về làng nghề truyền thống và du lịch làng nghề:

• Khái niệm làng nghề: Phân tích ba quan điểm tiếp cận về làng nghề (nơi cư dân thuần nghề sống bằng nghề; làng cổ truyền làm thủ công kết hợp nông nghiệp; trung tâm sản xuất quy tụ nghệ nhân có phường hội) và định nghĩa của Tổng cục Du lịch (2020) xác định làng nghề du lịch là không gian lãnh thổ nông thôn kết hợp sản xuất thủ công với cung cấp dịch vụ phục vụ khách du lịch.
• Khái niệm và đặc điểm du lịch làng nghề: Là loại hình du lịch văn hóa tổng hợp đưa du khách đến tham quan, trải nghiệm, thẩm nhận giá trị văn hóa và mua sắm sản phẩm thủ công đặc trưng. Các đặc điểm cốt lõi gồm: điểm đến gắn liền với sản xuất thủ công truyền thống; sản phẩm mang tính đơn chiếc và giá trị mỹ thuật cao; quy trình sản xuất dựa vào tay nghề và kỹ thuật thủ công; không gian văn hóa nông thôn gắn với nông nghiệp.
• Các yếu tố cấu thành sản phẩm du lịch làng nghề: Không gian cảnh quan, tính hiện hữu của hoạt động sản xuất, giá trị vật thể và phi vật thể của sản phẩm, thương hiệu làng nghề, vị trí địa lý trên tuyến du lịch và hệ thống dịch vụ bổ trợ.
• Điều kiện tiền đề: Vai trò của người thợ trong vai trò thuyết minh viên, hệ thống bảo tàng/phòng trưng bày, bảo tồn cảnh quan - vệ sinh môi trường và sự tham gia của các hiệp hội nghề nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm:

• Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu, văn bản từ Sở Công thương tỉnh Nam Định, Tổng cục Du lịch, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, sách báo và các tài liệu chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Tổng hợp, phân loại và so sánh các dữ liệu điều tra thực tế từ 28 hộ gia đình làm nghề, các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp chế biến gỗ và cơ sở dịch vụ trên địa bàn.
• Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến của giảng viên hướng dẫn, nghệ nhân làng nghề và các nhà quản lý cơ sở nhằm xác định và điều chỉnh nội dung nghiên cứu.

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm các báo cáo thống kê ngành công thương và du lịch tỉnh Nam Định, số liệu điều tra trực tiếp tại làng mộc La Xuyên và dữ liệu phỏng vấn người dân, du khách và nhà quản lý doanh nghiệp địa phương.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về du lịch làng nghề

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về làng nghề và du lịch làng nghề. Tác giả chỉ ra vai trò tương hỗ giữa bảo tồn nghề truyền thống và phát triển du lịch. Du lịch làng nghề giúp tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, giảm cách biệt thu nhập thành thị - nông thôn và quảng bá văn hóa bản địa.

Tác giả cung cấp số liệu tổng quan: cả nước có hơn 5.000 làng nghề và làng có nghề, gồm 1.748 làng nghề được công nhận và hơn 4.000 làng nghề truyền thống thuộc 53 nhóm nghề với trên 200 loại sản phẩm thủ công. Chương này cũng phân tích các bài học kinh nghiệm từ các mô hình làng nghề tiêu biểu như Làng hoa giấy Thanh Tiên (Thừa Thiên Huế - được công nhận năm 2013), Làng gốm cù lao An Hiệp (Đồng Tháp) và các làng nghề vùng Hà Nội (Bát Tràng, Vạn Phúc, Phú Vinh). Qua đó, tác giả chỉ ra các hạn chế chung của du lịch làng nghề Việt Nam: tính tự phát, thiếu nguồn nhân lực chuyên nghiệp, thương hiệu yếu, ô nhiễm môi trường và hạ tầng dịch vụ chưa đạt chuẩn quốc tế.

Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên – Nam Định

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về tiềm năng, quy mô sản xuất và thực trạng khai thác du lịch tại làng mộc La Xuyên:

• Lịch sử và không gian văn hóa: Nghề mộc La Xuyên khởi nguồn từ thế kỷ X thời nhà Đinh và Tiền Lê, do ông tổ Ninh Hữu Hưng (936–1020, được phong chức Công Tượng Lục Phủ Giám Sát Tướng Quân, dân làng tôn xưng Lão La Đại Thần) truyền dạy. Quần thể di tích Đình La Xuyên (làm bằng gỗ lim với nghệ thuật chạm bong, chạm lộng) và Phủ Mẫu là minh chứng lịch sử của làng nghề. Làng duy trì lễ hội dân gian từ mùng 9 đến 11 tháng 3 âm lịch (3 năm tổ chức hội lớn một lần vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu) và lễ cúng tổ nghề vào ngày 24 tháng 4 âm lịch.
• Quy mô và công nghệ sản xuất: La Xuyên có cụm công nghiệp làng nghề quy mô 16 ha với 24 doanh nghiệp và hơn 1.000 cơ sở sản xuất. Toàn làng có khoảng 580 hộ gia đình làm nghề gỗ (200 hộ có cửa hàng trưng bày, 380 hộ sản xuất tại nhà), 40 doanh nghiệp (trong đó khoảng 20 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả) và 20 xưởng xẻ gỗ trang bị máy CD tự động xử lý khoảng 25.000 m³ gỗ/năm. Khảo sát 28 hộ gia đình cho thấy 25 hộ kết hợp nơi ở làm xưởng sản xuất (chỉ 10% có xưởng tách biệt). Về nguồn gốc thiết bị: 83% từ Việt Nam và Trung Quốc, 12,5% từ Đài Loan và Malaysia, 4% máy móc/thiết bị cầm tay từ Nhật Bản; nhiều hộ đã ứng dụng máy CNC.
• Sản phẩm chính: Được chia thành ba nhóm: Đồ gia dụng (bàn ghế, sập, tủ, giường, cửa), Đồ mỹ nghệ (tranh phong cảnh, tranh tứ quý, tranh khảm trai, giá ngà voi, tượng trang trí, đồ gỗ Nu) và Đồ thờ cúng (cuốn thư, câu đối, ngai thờ, bàn thờ làm bằng gỗ gụ khảm trai đánh véc-ni).
• Thực trạng hoạt động du lịch: Trong 5 năm gần nhất, làng đón hàng nghìn lượt khách nội địa (chủ yếu theo tour ghép di tích đền Trần, chùa Phổ Minh hoặc liên kết từ Ninh Bình). Khách quốc tế đạt khoảng 200 lượt/năm (chủ yếu từ Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, Nhật Bản đến tham quan, quay phim hoặc tìm nguồn hàng xuất khẩu).
• Cơ sở hạ tầng và dịch vụ: Địa bàn kết nối với Quốc lộ 10, Quốc lộ 38B, Quốc lộ 37B, cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, tuyến đường Lương - Trị (dài 13,5 km, kinh phí 144,1 tỷ đồng). Hạ tầng nước sạch có 5 nhà máy tập trung (nhà máy Yên Quang công suất 3.700 m³/ngày đêm, nhà máy Thị trấn Lâm 6.000 m³/ngày đêm). Các cơ sở lưu trú và dịch vụ gồm khách sạn Thùy Dương, khách sạn Sao Mai, nhà hàng Hương Quê, cửa hàng quà lưu niệm Nam An, Minh Nga.
• Nguồn nhân lực và hạn chế: Làng có khoảng 10.000 lao động ngành gỗ (60% người địa phương, lao động hộ gia đình chiếm 42,3%, nữ chiếm 14–20%). Mức thu nhập nam đạt 200.000–300.000 đồng/ngày (thợ bậc cao 500.000–600.000 đồng/ngày), nữ đạt 100.000–200.000 đồng/ngày. Nhân lực phục vụ du lịch còn thiếu kỹ năng, ngoại ngữ và kiến thức nghiệp vụ. Thời gian lưu trú của khách rất ngắn (dưới 1 ngày), ô nhiễm môi trường (bụi gỗ, tiếng ồn, nước thải) chưa được xử lý triệt để.

Chương 3: Giải pháp phát triển du lịch làng nghề tại làng mộc La Xuyên – Nam Định

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp phát triển du lịch làng nghề bao gồm:

• Đa dạng hóa hoạt động du lịch: Thiết lập thương hiệu, logo và bộ tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm làng nghề; xây dựng phòng đón tiếp, không gian trưng bày sản phẩm; tổ chức cho du khách tham gia các công đoạn chế tác gỗ thủ công; phát triển sản phẩm lưu niệm kích thước nhỏ; liên kết xây dựng tour du lịch cộng đồng kết hợp tham quan nhà bổi ven biển và Vườn Quốc gia Xuân Thủy.
• Phát triển hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật: Đầu tư bãi đỗ xe du lịch, hệ thống biển báo chỉ dẫn, khu vệ sinh công cộng đạt chuẩn, tách biệt khu vực sản xuất gây ồn/bụi với không gian dịch vụ ẩm thực và trưng bày.
• Xúc tiến, quảng bá du lịch: Tuyên truyền qua website ngành du lịch tỉnh, hiệp hội làng nghề; tham gia hội chợ, triển lãm du lịch trong nước và quốc tế; liên kết với các công ty lữ hành xây dựng tour ngắn ngày kết nối di tích Phủ Dầy, Phủ Quảng Cung, Đền Trần, Bái Đính, Tràng An và làng đúc đồng Tống Xá.
• Đào tạo nguồn nhân lực: Tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thuyết minh, giao tiếp, ngoại ngữ và văn hóa du lịch cho người dân làm nghề và nhân viên bán hàng; phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp chứng chỉ chuyên môn.
• Bảo vệ môi trường và quy hoạch làng nghề: Xử lý chất thải, bụi cưa và nước thải làng nghề; quy hoạch phân khu sản xuất tập trung, tôn tạo cảnh quan di tích Đình - Phủ La Xuyên; có chính sách vinh danh, chăm lo và hỗ trợ nghệ nhân cao tuổi truyền nghề cho thế hệ trẻ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp các dữ liệu thực tế về thực trạng sản xuất, hạ tầng và nguồn nhân lực tại làng mộc La Xuyên:

Tiêu chí	Số liệu / Hiện trạng thực tế tại làng mộc La Xuyên
Quy mô mặt bằng & cơ sở sản xuất	Cụm công nghiệp 16 ha; 24 doanh nghiệp; >1.000 cơ sở sản xuất; 580 hộ chế biến gỗ (200 hộ có cửa hàng tại làng, 380 hộ tại nhà).
Năng lực cưa xẻ & nguyên liệu	20 hộ có máy xẻ CD tự động; công suất ~25.000 m³ gỗ/năm; nguồn gỗ nhập từ Lào, Campuchia, Indonesia, châu Phi.
Cơ cấu máy móc thiết bị	83% máy Việt Nam & Trung Quốc; 12,5% Đài Loan & Malaysia; 4% Nhật Bản; đang gia tăng ứng dụng máy CNC.
Quy mô lực lượng lao động	~10.000 lao động ngành gỗ; 60% lao động địa phương; lao động hộ gia đình chiếm 42,3%; lao động nữ chiếm 14–20%.
Thu nhập bình quân của thợ	Lao động nam: 200.000 – 300.000 đ/ngày (thợ bậc cao 500.000 – 600.000 đ/ngày); Lao động nữ: 100.000 – 200.000 đ/ngày.
Lượng khách du lịch quốc tế	Ước đạt ~200 lượt/năm, chủ yếu từ Hồng Kông, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan.
Mặt bằng nhà xưởng sản xuất	25/28 hộ khảo sát (chiếm ~89,3%) sử dụng nơi cư trú làm xưởng sản xuất; chỉ ~10% hộ có xưởng tách biệt.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở các khía cạnh:

• Làm rõ tính khả thi của việc khai thác các giá trị văn hóa vật thể (Đình, Phủ La Xuyên) và phi vật thể (lễ hội, tục lấy lửa đêm giao thừa, truyền thuyết tổ nghề Ninh Hữu Hưng) gắn liền với sản phẩm gỗ chạm khắc mỹ nghệ phục vụ du lịch.
• Phác thảo mô hình liên kết tuyến điểm du lịch giữa làng mộc La Xuyên với các di tích trọng điểm trong tỉnh Nam Định (Đền Trần, Phủ Giầy, Phủ Quảng Cung) và tỉnh Ninh Bình (Cố đô Hoa Lư, Tràng An, Bái Đính).
• Cung cấp cơ sở thực tiễn cho chính quyền huyện Ý Yên và xã Yên Ninh trong công tác quy hoạch điểm du lịch làng nghề gắn với xử lý môi trường và đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế còn ở quy mô mẫu nhỏ (phỏng vấn 28 hộ gia đình và một số cơ sở tiêu biểu); chưa thu thập được chuỗi số liệu thống kê định lượng liên tục qua các năm về doanh thu du lịch tách biệt khỏi doanh thu bán sản phẩm gỗ thương mại; nghiên cứu chủ yếu dừng lại ở mức mô tả định tính và đề xuất định hướng chính sách.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng điều tra định lượng mức độ hài lòng và hành vi chi tiêu của du khách; xây dựng mô hình đánh giá sức chứa du lịch và tác động môi trường tại làng nghề; nghiên cứu giải pháp chuyển đổi số trong xúc tiến và thương mại điện tử cho sản phẩm lưu niệm làng mộc La Xuyên.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Quản trị Văn hóa, Kinh tế phát triển nông thôn khi thực hiện đề tài về du lịch làng nghề truyền thống. Các nội dung khảo sát chi tiết về cơ cấu sản xuất, phân loại sản phẩm mộc (gia dụng, mỹ nghệ, thờ cúng), lược sử ông tổ nghề Ninh Hữu Hưng và thực trạng hạ tầng giao thông tại huyện Ý Yên mang giá trị tư liệu thực địa rõ nét cho các nhà nghiên cứu du lịch văn hóa vùng Đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Ông tổ nghề mộc La Xuyên là ai và được tôn vinh như thế nào trong đời sống tín ngưỡng của làng?
Ông tổ nghề mộc La Xuyên là Ninh Hữu Hưng (936–1020), quê gốc tại huyện Gia Viễn (Ninh Bình), từng được vua Đinh Tiên Hoàng phong chức Công Tượng Lục Phủ Giám Sát Tướng Quân và tiếp tục được vua Lê Đại Hành trọng dụng xây dựng cung thất. Khi cùng vua Lê đến vùng Cái Nành (La Xuyên ngày nay), ông đã ở lại lập ấp, dạy dân trồng trọt và truyền nghề mộc, chạm khắc. Dân làng lập đình thờ ông, tôn vinh là Lão La Đại Thần và tổ chức lễ cúng vào ngày 24 tháng 4 âm lịch hàng năm.

2. Cơ cấu sản phẩm của làng mộc La Xuyên gồm những nhóm chính nào?
Sản phẩm làng nghề được phân thành ba nhóm:

• Đồ gia dụng: Bàn ghế, sập, tủ, cửa, lan can cầu thang, giường, bể cá cảnh, đồng hồ, khung gương.
• Đồ mỹ nghệ: Tranh rẻ quạt, tranh tứ quý (tùng, cúc, trúc, mai), tranh khảm trai, tượng chim thú, tượng trang trí và các sản phẩm độc đáo từ gỗ Nu.
• Đồ thờ cúng: Bàn thờ, câu đối, cuốn thư, ngai thờ làm bằng gỗ gụ đánh véc-ni, khảm trai chữ Hán (khác biệt với đồ thờ gỗ mít sơn son thếp vàng của các làng lân cận).

3. Khách du lịch quốc tế đến làng mộc La Xuyên có đặc điểm và mục đích gì?
Theo ghi nhận từ các cơ sở sản xuất tại làng, khách quốc tế đạt khoảng 200 lượt/năm, thường đi theo nhóm nhỏ 4–5 người có hướng dẫn viên, kết hợp từ các tour Bái Đính - Tràng An hoặc Cố đô Hoa Lư sang. Khách đến chủ yếu từ Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, Nhật Bản với mục đích tham quan, ghi hình quy trình sản xuất và tìm kiếm nguồn hàng nhập khẩu đồ gỗ mỹ nghệ.

4. Những tuyến giao thông huyết mạch nào kết nối thuận tiện cho du khách đến làng mộc La Xuyên?
Làng mộc La Xuyên nằm sát Quốc lộ 10, kết nối trực tiếp với Quốc lộ 38B, Quốc lộ 37B và đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình (dài 16,4 km, 4 làn xe). Ngoài ra, hệ thống giao thông địa phương có tuyến đường Lương - Trị dài 13,5 km (đạt chuẩn cấp IV đồng bằng, kinh phí 144,1 tỷ đồng), tỉnh lộ 485 và các tuyến đường liên xã kết nối đồng bộ từ cầu Tào vào trung tâm làng nghề.

5. Thực trạng mặt bằng sản xuất và mức độ ô nhiễm tại làng nghề La Xuyên hiện nay ra sao?
Khoảng 89,3% hộ gia đình (25/28 hộ phỏng vấn) tận dụng chính nơi ở để làm xưởng sản xuất và chế biến, chỉ có 10% hộ có xưởng tách biệt. Tình trạng sản xuất đan xen khu dân cư cùng với bụi gỗ, mạt cưa, tiếng ồn máy xẻ và nước thải xử lý chưa triệt để đang là vấn đề môi trường cấp bách, gây ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan du lịch của làng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cù Phương Thảo đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch làng nghề và cung cấp bức tranh chi tiết về hiện trạng sản xuất, tiềm năng văn hóa cùng hoạt động du lịch tại làng mộc La Xuyên, tỉnh Nam Định. Công trình chỉ rõ những điểm nghẽn về hạ tầng, dịch vụ lưu trú, nhân lực và ô nhiễm môi trường đang cản trở sự phát triển du lịch tại địa phương. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ từ đa dạng hóa sản phẩm, quy hoạch phân khu, đào tạo kỹ năng du lịch cho người dân đến tăng cường liên kết tour tuyến liên tỉnh, tạo cơ sở tham khảo cho công tác quản lý và định hướng phát triển du lịch làng nghề bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1. Những năm qua, du lịch làng nghề đã và đang thu hút được sự quan tâm của du khách và các hàng lữ hành, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch Việt Nam. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả du lịch làng nghề cần có những giải pháp tháo gỡ các trở ngại và những hạn chế để các làng nghề thật sự trở thành điểm đến hấpdẫn. Hiện nay, cả nước có hơn 5.000 làng nghề và làng có nghề, trong đó 1.748 làng nghề được công nhận và hơn 4.000 làng nghề truyền thống, với hơn 53 nhóm nghề, ước tính có hơn 200 loại sản phẩm thủ công khác nhau, trong đó nhiều sản phẩm truyền thống có từ lâu đời.

Những sản phẩm làng nghề không chỉ mang giá trị sử dụng, giá trị kinh tế mà còn hàm chứa giá trị văn hóa và là một phần của di sản văn hóa dân tộc. Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Lưu Duy Dần cho rằng: “Làng nghề bao hàm cả một môi trường kinh tế, làng quê, văn hóa, xã hội và công nghệ lâu đời. Văn hóa làng nghề luôn gắn với làng quê, các hoạt động lễ hội, phường hội mang đậm nét dân gian và chứa đựng tính nhân văn sâu sắc. Các làng nghề thường là những làng Việt cổ với kiến trúc độc đáo, một số làng nghề là làng khoa bảng, làng cách mạng…Đó là yếu tố cơ bản để du lịch làng nghề phát triển”.

Loại hình du lịch này còn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của làng quê Việt Nam, đồng thời giúp các làng nghề quảng bá, bán được sản phẩm và không ngừng đổi mới cho phù hợp yêu cầu xãhội. Hiện nay, bên cạnh việc làm nghề, nhiều làng nghề trong cả nước đang hướng tới phát triển du lịch, thu hút khách đến. Một số làng nghề ở các thành phố, trung tâm du lịch đã và đang trở thành các điểm tham quan nổi tiếng, được 12 Luan van đưa vào chương trình của nhiều đơn vị lữ hành như tại Hà Nội: gốm sứ Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, tạc tượng Sơn Đồng, khảm trai Chuyên Mỹ, thêu Quất Động, mây tre đan Phú Vinh, sơn mài Hạ Thái,…Những làng nghề này được quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, dịch vụ và hàng năm đón chục nghìn lượt khách đến tham quan, mua bán. Nhận thức được tầm quan trọng của du lịch làng nghề, nhiều địa phương như Bắc Ninh, Thừa Thiên-Huế, Thành phố Đà Nẵng, Thái Bình, An Giang,…đã triển khai các hoạt động quảng bá, xúc tiến trên internet và ở các sự kiện du lịch để giới thiệu làng nghề, quảng bá thương hiệu sản phẩm nhằm kích cầu du lịch làngnghề.

Tiềm năng rất lớn, tuy nhiên thực tế thì du lịch làng nghề chưa thực sự được khai thác hiệu quả và phần lớn còn mang tính tự phát, chưa được đầu tư đúng tầm để trở thành các điểm đến hấp dẫn. Những hạn chế và yếu kém của du lịch làng nghề thể hiện ở chỗ chưa có một chiến lược phát triển dài hạn và nguồn nhân lực chuyên nghiệp cho du lịch các làng nghề còn thiếu và yếu, hầu như chưa được chú ý từ các cấp, bản thân làng nghề chưa có kỹ năng khai thác. Giá trị làng nghề, sản phẩm làng nghề tuy nhiều và phong phú nhưng sức cạnh tranh kém, ít sản phẩm có thương hiệu mang tầm quốc gia và quốc tế. Nhiều địa phương chưa có cơ chế, chính sách phù hợp để phát triển làng nghề, trong khi cơ sở hạ tầng và các dịch vụ hỗ trợ không đảm bảo cho du lịch.

Môi trường nhiều làng nghề bị ô nhiễm trầm trọng, hệ thống thoát nước thải rấtkém,… Nhiều chuyên gia du lịch và đại diện các hãng lữ hành cho rằng, muốn đưa vào phục vụ các hoạt động du lịch thì làng nghề phải đáp ứng được những yêu cầu, tiêu chí của du lịch. Ở đây không chỉ giới thiệu về sản xuất mà còn giới thiệu cả không gian văn hóa làng nghề. Du khách ngoài việc thăm nơi sản xuất, thậm chí còn có thể tham gia vào một phần quá trình tạo ra sản phẩm, thưởng ngoạn phong cách làng quê, tìm hiểu phong tục tập quán, lễ hội của các vùng nông thôn. Để đón du khách, hệ thống cơ sở hạ tầng, đường sá đi lại phải được đầu tư cùng những dịch vụ tối thiểu.

Những tiêu chí cần đạt tới cho các điểm du lịch làng nghề theo chuẩn quốc tế với các khu chức năng chính, gồm: hệ thống bãi xe phục vụ du lịch, sản xuất và dịch vụ, khu ẩm thực phục vụ nhu cầu của du khách, hạ tầng kỹ thuật bao gồm hệ thống nội bộ, hệ thống cáp điện và thông tin liên lạc, hệ thống hạ tầng dịch vụ và du lịch ( vệ sinh công cộng, các biển báo chỉ dẫn…), hạ tầng vui chơi giải trí, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải, thu gomrácthải,hệthốngchiếusáng,khuvựccôngtrình,địađiểmdànhchosinh 13 Luan van hoạt văn hóa cộng đồng, khu vực thương mại giới thiệu và bán sản phẩm nghề truyền thống, khu vực bảo tồn các công trình di tích lịch sử, công trình có giá trị văn hóa, cơ sở sản xuất nghề truyền thống, khu vực xây dựng bảo tàng hoặc nhà truyền thống làng nghề. Sự đầu tư lớn ấy đòi hỏi sự quan tâm của Nhà nước và các bộ, ngành nhất là ngành Văn hóa, thể thao và du lịch, của lành đạo các địa phương. Có nhiều việc chỉ riêng làng nghề không thể gánh vác nổi như đầu tư cơ sở hạ tầng, vay vốn, xử lý ô nhiễm môi trường, sắp xếp lại sản xuất theo hướng doanh nghiệp nhỏ và vừa…Cần nâng cao nhận thức các vai trò, vị thế của làng nghề và du khách làng nghề trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, từ đó Nhà nước có cơ chế chính sách phù hợp với lĩnh vực này. Bản thân các làng nghề tạo ra sức hấp dẫn của riêng mình bằng những sản phẩm tinh hoa độc đáo, có thương hiệu nổi tiếng.

Bên cạnh đó, nhiều nghệ nhân có tay nghề giỏi đã cao tuổi và đang dần ra đi, cho nên cần có chính sách chăm lo, tôn vinh các nghệ nhân cao tuổi và tạo điểu kiện để họ tuyên truyền cho thế hệ trẻ kế cận, không để nghề truyền thống bị maimột. 14 Luan van CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TẠI LÀNG MỘC LA XUYÊN – NAM ĐỊNH. Giới thiệu chung về làng mộc LaXuyên. Vị trị địalí.

Làng mộc La Xuyên thuộc xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, Nam Định. Làng mộc La Xuyên cách Thành phố Hải Phòng khoảng 170 km. Từ Hải Phòng thì có thể đi theo tuyến quốc lộ 10, qua Thành phố Nam Định khoảng 15km sẽ gặp thị trấn Gôi, đi thêm 3km nữa tới Cầu Tào, đi qua Cầu Tào 50m rẽ trái sẽ vào làng mộc La Xuyên. Làng mộc La Xuyên có diện tích khoảng 3km2, dân số khoảng 5.

Làng mộc La Xuyên nổi tiếng khắp vùng với những sản phẩm chạm khắc tinh xảo và tính mỹ thuật cao. Gần 10 thế kỷ với nhiều biến động của thời gian, đồ gỗ mỹ nghệ ở La Xuyên được nhiều người đánh giá đã đạt đến độ hoàn hảo của nghệ thuật chạm khắc cung đình. Với bàn tay khéo léo và tính sáng tạo, các nghệ nhân đã thổi hồn vào từng thớ gỗ, khắc họa lên những thân gỗ tưởng như vô hồn nhưng tích cảnh sinh động qua từng đường đục, nét tỉa tàihoa Khoảng chục năm trở lại đây, từ La Xuyên, nghề mộc đã nhanh chóng được mở rộng sang các địa phương lân cận đóng vai trò sản xuất vệ tinh và hoàn thiện sản phẩm. Nghề chế tác gỗ mỹ nghệ đóng góp rất lớn trong việc nâng cao thu nhập, ổn định đời sống người dân và làm thay đổi bộ mặt nôngthôn.

Lịch sử hình thành và phát triển của làng mộc LaXuyên. Lịch sử hình thành của làng mộc LaXuyên. Theo một số tài liệu nghiên cứu, nghề mộc nước ta bắt đầu “tựu hình” vào thế kỷ X, bắt đầu từ thời nhà Đinh. Theo sử sách ghi lại, ông tổ của nghề này chính là Ninh Hữu Hưng ( 936-1020 ).

Cụ được sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống làm nghề mộc ở xã Chi Phong, tổng Trường Yên, huyện Gia Viễn ( nay là Hoa Lư – Ninh Bình ) nên đã tiếp thu được truyền thống đó của tổ tiên và trở thành một thợ giỏi nổi tiếng cảvùng. 15 Luan van Khi vua Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước, cho tuyển nhiều nhân tài và thợ giỏi ở khắp các địa phương về giúp triều đình, trong đó có Quan Ninh Hữu Hưng. Cụ được nhà vua giao cho việc xây dựng cung điện trong kinh đô. Đây là dịp để cụ thể hiện tài năng.

Cụ được vua Đinh phong cho chức Công Tượng Lục Phủ Giám Sát TướngQuân. Sau triều Lê thay triều Đinh, khi đánh thắng quân Tống, Hoàng đế Đại Hành cho xây dựng lại cung thất, cụ Ninh Hữu Hưng càng được trọng dụng. Là người có vũ dũng, cụ được chọn vào đội quân Thiên cận đi bảo vệ nhà vua. Vua Lê Đại Hành thường đi thăm nhiều nơi và cụ Ninh Hữu Hưng được chọn đi theo xa giá.

Một lần vua Lê qua vùng Cái Nành ( nay là đất làng La Xuyên ) thấp thoáng có bóng ngôi miếu cổ. Nhà vua cho dừng thuyền vào thăm, thấy đây là vùng đất đẹp nhưng dân cư thưa thớt, chỉ có vài nhà lác đác ven sông, nhà vua đã cho cụ Ninh Hữu Hưng ở lại đất này. Từ đó, cụ định cư tại đây rồi đem cả con cháu, họ hàng đến vùng đất mới lập thành ấp lớn. Cụ bỏ tiền chiêu dân, khuyến khích việc canh tác, phát triển nghề thủ công.

Nghề mộc, chạm khắc được cụ truyền lại cho dân sở tại ngày càng phát triển. Cụ mất ngày 6 tháng 4 năm Kỷ Mùi (1019). Để tỏ lòng biết ơn và tôn kính, dân làng đã lập đình thờ cụ và gọi cụ là Lão La Đại Thần. Từ xa xưa đã có tục lệ cứ vào thời khắc giao thừa, dân làng lại mang đuốc ra Đình Làng, lấy lửa về xông nhà, với mong ước ngọn lửa sẽ xua tan cái cũ, mang lại hồng phúc cho một năm mới làm ăn đầy may mắn, phát tài.

Từ mấy năm trở lại đây, cả làng nghề thường tổ chức làm lễ cúng cụ vào ngày 24 tháng 4 âm lịch. Vào ngày này, toàn dân ra đình ăn cỗ và tưởng nhớ tới công đức củacụ. Theo giai thoại, gia phả của một số dòng họ, nghề mộc ở làng La Xuyên thịnh đạt cho tới ngày nay đã hơn 1000 năm lịch sử. Ban đầu, những người thợ thủ công chỉ làm nhà ở, rồi dựng chùa, tạc tượng, làm đình, chạm khắc phù điêu trang trí, hành nghề cha truyền con nối.