Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Trên Địa Bàn Huyện Bố Trạch, Tỉnh Quảng Bình

Chuyên khảo phân tích Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện bố trạch tỉnh quảng bình, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Lệ Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Minh Hòa
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Huyện Bố Trạch, Quảng Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1.1. Khái niệm và tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV)
• 1.1.2. Đặc điểm của DNNVV
• 1.1.3. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.2.1. Khái niệm về phát triển kinh tế
• 1.2.2. Khái niệm phát triển DNNVV
• 1.2.3. Nhân tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển DNNVV
• 1.2.4. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của DNNVV
• 1.3. CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN DNNVV TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG
• 1.4.1. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng
• 1.4.3. Kinh nghiệm của huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình
• 1.5. BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN DNNVV CHO HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH
• 2.2.1. Đánh giá tình hình phát triển về số lượng các DNNVV
• 2.2.2. Đánh giá sự phát triển về quy mô vốn trong các DNNVV
• 2.2.3. Đánh giá tình hình phát triển lao động trong các DNNVV
• 2.2.4. Đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh trong các DNNVV
• 2.3. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DNNVV THEO SỐ LIỆU ĐIỀU TRA
• 2.3.1. Thông tin chung của các đối tượng tham gia khảo sát
• 2.3.2. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 2.3.3. Đánh giá của người tham gia khảo sát về công tác phát triển DNNVV tại huyện Bố Trạch
• 2.4. NHẬN XÉT CHUNG NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ HẠN CHẾ CHỦ YẾU ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế, tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 3.1. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DNNVV
• 3.1.1. Chủ trương, chính sách hỗ trợ DNNVV ở Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 3.2.1. Nhóm giải pháp từ phía Nhà nước và chính quyền địa phương
• 3.2.2. Nhóm giải pháp từ phía doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.3. Nhóm giải pháp đối với DNNVV theo lĩnh vực kinh doanh
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phát Triển DNNVV Bố Trạch Tiềm Năng Cơ Hội

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Bố Trạch, Quảng Bình. DNNVV giúp khai thác hiệu quả nguồn lực, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giảm chênh lệch giàu nghèo. Với số lượng lớn, chiếm phần lớn tổng số doanh nghiệp, DNNVV khẳng định vai trò không thể thiếu trong tăng trưởng kinh tế địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng và giải pháp phát triển DNNVV Bố Trạch, một yếu tố then chốt cho sự thịnh vượng của huyện. Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Bình đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

1.1. Vai Trò Của DNNVV Đối Với Kinh Tế Bố Trạch

DNNVV là động lực tăng trưởng quan trọng, tạo ra của cải vật chất và dịch vụ, góp phần vào kinh tế Bố Trạch. Sự phát triển của DNNVV thúc đẩy đầu tư Bố Trạch, tạo việc làm cho người lao động địa phương, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp lớn phát triển và duy trì các ngành nghề truyền thống. Theo tài liệu gốc, việc phát triển DNNVV giúp khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn và công nghệ. Vì vậy, đây là yếu tố then chốt trong việc thúc đẩy thương mại Bố Trạch.

1.2. Hiện Trạng Số Lượng Và Quy Mô DNNVV Tại Bố Trạch

Phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn Bố Trạch là DNNVV. Trong những năm gần đây, số lượng DNNVV đã tăng lên nhờ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Quảng Bình. Tuy nhiên, quy mô vốn và lao động của nhiều doanh nghiệp còn nhỏ, năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Theo thống kê, lao động Bố Trạch chủ yếu làm việc trong các DNNVV. Cần có các giải pháp để nâng cao quy mô và năng lực của DNNVV Bố Trạch.

II. Thách Thức Phát Triển DNNVV Vốn Thị Trường Nguồn Lực

Mặc dù có tiềm năng lớn, DNNVV Bố Trạch đang đối mặt với nhiều thách thức. Khó khăn về vốn, hạn chế trong tiếp cận thị trường, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng chưa đồng bộ là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính còn phức tạp và sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn cũng gây áp lực lên DNNVV. Cần có những giải pháp đồng bộ để tháo gỡ những khó khăn này và tạo điều kiện thuận lợi cho khởi nghiệp Bố Trạch và sự phát triển bền vững của DNNVV Bố Trạch.

2.1. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Vốn Cho DNNVV Bố Trạch

Vấn đề vốn cho DNNVV Bố Trạch luôn là một thách thức lớn. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay từ ngân hàng Bố Trạch do thiếu tài sản thế chấp và thủ tục vay vốn phức tạp. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Quảng Bình cần tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV vay vốn Bố Trạch, đặc biệt là các doanh nghiệp mới thành lập.

2.2. Hạn Chế Về Thị Trường Tiêu Thụ Sản Phẩm Của DNNVV

Thị trường Bố Trạch còn nhỏ hẹp, khiến cho việc tiêu thụ sản phẩm của DNNVV gặp nhiều khó khăn. Nhiều doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm trong việc xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường mới. Việc tham gia vào các chương trình xúc tiến thương mại và kết nối doanh nghiệp là rất cần thiết để mở rộng thị trường Bố Trạch cho DNNVV.

2.3. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao Tại Bố Trạch

Nguồn lao động Bố Trạch còn hạn chế về kỹ năng và trình độ chuyên môn. Nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc tuyển dụng và đào tạo nhân viên đáp ứng yêu cầu công việc. Cần có các chương trình đào tạo doanh nghiệp Bố Trạch để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đáp ứng nhu cầu của DNNVV.

III. Giải Pháp Hỗ Trợ Vốn Cho DNNVV Tại Huyện Bố Trạch

Để giải quyết vấn đề vốn, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, các tổ chức tín dụng và bản thân DNNVV. Nhà nước cần tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi, giảm thiểu rủi ro cho các khoản vay vốn cho DNNVV Bố Trạch. Các ngân hàng Bố Trạch cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn và đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng. DNNVV cần nâng cao năng lực quản trị, xây dựng phương án kinh doanh khả thi và minh bạch tài chính để tăng khả năng tiếp cận vốn.

3.1. Tăng Cường Quỹ Bảo Lãnh Tín Dụng Cho DNNVV Bố Trạch

Quỹ bảo lãnh tín dụng có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay Bố Trạch. Cần tăng cường nguồn vốn cho quỹ và mở rộng phạm vi bảo lãnh để nhiều DNNVV có thể được hưởng lợi. Việc này giúp giảm thiểu rủi ro cho các ngân hàng khi cho DNNVV vay vốn.

3.2. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Vay Vốn Tại Các Ngân Hàng Bố Trạch

Thủ tục vay vốn phức tạp là một rào cản lớn đối với DNNVV. Các ngân hàng Bố Trạch cần đơn giản hóa thủ tục, giảm bớt các yêu cầu về tài sản thế chấp và thời gian phê duyệt hồ sơ. Việc này giúp DNNVV tiếp cận vốn vay nhanh chóng và dễ dàng hơn.

3.3. Hỗ Trợ DNNVV Xây Dựng Phương Án Kinh Doanh Khả Thi

DNNVV cần được hỗ trợ trong việc xây dựng phương án kinh doanh khả thi và minh bạch tài chính. Các tổ chức tư vấn doanh nghiệp Bố Trạch có thể cung cấp dịch vụ tư vấn và đào tạo để nâng cao năng lực quản trị và tài chính cho DNNVV. Điều này giúp DNNVV chứng minh khả năng trả nợ và tăng khả năng tiếp cận vốn vay.

IV. Mở Rộng Thị Trường Giải Pháp Cho DNNVV Bố Trạch

Để mở rộng thị trường, DNNVV Bố Trạch cần chủ động tìm kiếm cơ hội kinh doanh mới, xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Nhà nước cần hỗ trợ DNNVV tham gia vào các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu. Đặc biệt, cần tận dụng lợi thế về du lịch Bố Trạch để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phục vụ du khách. Theo tài liệu, cần khai thác hết các lợi thế của địa phương.

4.1. Xây Dựng Thương Hiệu Cho Sản Phẩm Bố Trạch

Xây dựng thương hiệu là yếu tố quan trọng để DNNVV cạnh tranh trên thị trường. Cần có các chương trình hỗ trợ marketing Bố Trạch để giúp DNNVV xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và dịch vụ đến khách hàng. Việc xây dựng thương hiệu cũng cần gắn liền với việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

4.2. Phát Triển Các Sản Phẩm Du Lịch Đặc Trưng Của Bố Trạch

Du lịch Bố Trạch là một lợi thế lớn của huyện. DNNVV cần phát triển các sản phẩm và dịch vụ du lịch đặc trưng, đáp ứng nhu cầu của du khách. Các sản phẩm này có thể là các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, các món ăn đặc sản hoặc các tour du lịch khám phá thiên nhiên.

4.3. Tham Gia Các Chương Trình Xúc Tiến Thương Mại Và Kết Nối Doanh Nghiệp

Các chương trình xúc tiến thương mại và kết nối doanh nghiệp là cơ hội tốt để DNNVV tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường. Nhà nước cần hỗ trợ DNNVV tham gia vào các chương trình này và tạo điều kiện thuận lợi cho việc ký kết các hợp đồng thương mại.

V. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý DNNVV Bí Quyết Thành Công

Năng lực quản lý yếu kém là một trong những nguyên nhân khiến nhiều DNNVV hoạt động kém hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo doanh nghiệp Bố Trạch để nâng cao năng lực quản lý cho chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lý. Các nội dung đào tạo cần tập trung vào quản trị tài chính, quản trị nhân sự, quản trị sản xuất và marketing.

5.1. Đào Tạo Quản Trị Tài Chính Cho DNNVV Bố Trạch

Quản trị tài chính hiệu quả là yếu tố then chốt để DNNVV phát triển bền vững. Các chương trình đào tạo doanh nghiệp Bố Trạch cần tập trung vào các nội dung như lập kế hoạch tài chính, quản lý dòng tiền, phân tích báo cáo tài chính và quản trị rủi ro tài chính.

5.2. Đào Tạo Quản Trị Nhân Sự Cho DNNVV

Quản trị nhân sự hiệu quả giúp DNNVV thu hút và giữ chân nhân tài. Các chương trình đào tạo doanh nghiệp Bố Trạch cần tập trung vào các nội dung như tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và trả lương cho nhân viên.

5.3. Hỗ Trợ Tìm Kiếm Văn Phòng Luật Sư Bố Trạch

Việc đảm bảo hoạt động kinh doanh tuân thủ theo pháp luật là rất quan trọng đối với các DNNVV. Các văn phòng luật sư Bố Trạch có thể giúp doanh nghiệp trong các vấn đề pháp lý, soạn thảo hợp đồng và giải quyết tranh chấp.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển DNNVV Tại Bố Trạch

Phát triển DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm tại Bố Trạch, Quảng Bình. Với sự hỗ trợ từ nhà nước, sự nỗ lực của bản thân doanh nghiệp và việc khai thác hiệu quả các tiềm năng lợi thế của địa phương, DNNVV Bố Trạch có nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác Giữa DNNVV Và Chính Quyền

Sự hợp tác chặt chẽ giữa DNNVV và chính quyền địa phương là yếu tố quan trọng để tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi. Chính quyền cần lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp và có những chính sách hỗ trợ phù hợp.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững Cho DNNVV Bố Trạch

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng cho DNNVV. Cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên và đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam và góp khoảng 25% GDP quốc gia. Trên địa bàn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, DNNVV là lực lượng chủ đạo trong nền kinh tế địa phương, góp phần tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Từ năm 2015 đến 2019, số lượng DNNVV trên địa bàn tăng từ 293 lên 406 doanh nghiệp, tương ứng tốc độ tăng bình quân 9,64% mỗi năm, trong đó doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ trọng áp đảo với 98,6%. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của nhiều doanh nghiệp còn thấp, chưa khai thác hết tiềm năng và lợi thế địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch trong giai đoạn 2015-2020, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNNVV có tư cách pháp nhân, hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn huyện Bố Trạch, với số liệu thứ cấp thu thập từ Chi cục Thống kê huyện và số liệu sơ cấp từ khảo sát 150 doanh nghiệp trong năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển kinh tế địa phương, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của DNNVV, đồng thời hỗ trợ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm:

• Khái niệm và tiêu chí xác định DNNVV: Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, DNNVV được phân loại dựa trên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội và quy mô vốn hoặc doanh thu, với các tiêu chí cụ thể theo từng lĩnh vực kinh tế như nông nghiệp, công nghiệp và thương mại dịch vụ.

• Vai trò và đặc điểm của DNNVV: DNNVV có tính năng động, linh hoạt, quy mô nhỏ gọn, dễ thích ứng với biến động thị trường, nhưng cũng gặp hạn chế về vốn, công nghệ, nhân lực và khả năng tiếp cận thị trường.

• Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DNNVV: Bao gồm các yếu tố bên ngoài như môi trường kinh tế, chính trị, pháp luật, thị trường, cơ sở hạ tầng, môi trường tự nhiên và quốc tế; cùng các yếu tố bên trong như vốn kinh doanh, nguồn nhân lực, công nghệ kỹ thuật, hệ thống thông tin và công tác tổ chức quản lý.

• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá phát triển DNNVV: Sử dụng các chỉ tiêu về số lượng (số doanh nghiệp, lao động, vốn, doanh thu) và hiệu quả sản xuất kinh doanh (tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, năng suất lao động, hiệu suất sử dụng vốn và tài sản cố định).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo chính thức của Chi cục Thống kê huyện Bố Trạch, Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện, cùng các tài liệu chuyên ngành và văn bản pháp luật liên quan.

• Số liệu sơ cấp: Khảo sát 150 DNNVV đang hoạt động trên địa bàn huyện Bố Trạch trong năm 2020, bao gồm 6 doanh nghiệp lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; 59 doanh nghiệp công nghiệp - xây dựng; 85 doanh nghiệp thương mại - dịch vụ. Phương pháp chọn mẫu hệ thống với bước nhảy khoảng 3 được áp dụng dựa trên danh sách doanh nghiệp hiện có.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và SPSS để tổng hợp, xử lý và phân tích dữ liệu. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định T-test để so sánh các chỉ tiêu giữa các nhóm doanh nghiệp. Các phương pháp thống kê mô tả được dùng để mô tả đặc điểm đối tượng khảo sát.

• Timeline nghiên cứu: Số liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2015-2019, số liệu sơ cấp thu thập năm 2020, phân tích và tổng hợp kết quả trong cùng năm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng DNNVV: Số lượng DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch tăng từ 293 doanh nghiệp năm 2015 lên 406 doanh nghiệp năm 2019, tốc độ tăng bình quân 9,64%/năm. Doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ trọng trên 98%, trong đó công ty TNHH chiếm 76,5-87,9% tổng số DNNVV, tăng bình quân 14,96% mỗi năm.

2. Cơ cấu ngành nghề và vùng miền: DNNVV trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất, tăng từ 59,39% năm 2015 lên 64,75% năm 2019, tốc độ tăng bình quân 12,79%/năm. Lĩnh vực công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 32,75%, có xu hướng giảm tỷ trọng dù số lượng doanh nghiệp tăng nhẹ. Khu vực thành thị chiếm 42,6% số lượng DNNVV, trong khi khu vực nông thôn chiếm 57,4%, nhưng các xã miền núi chỉ chiếm 1,97%.

3. Hiệu quả sản xuất kinh doanh còn hạn chế: Nhiều doanh nghiệp hoạt động chưa hiệu quả, có doanh nghiệp thua lỗ hoặc lợi nhuận thấp so với tiềm năng. Các chỉ tiêu như tỷ suất lợi nhuận/doanh thu, năng suất lao động và sức sinh lời của vốn còn thấp so với mức trung bình của khu vực.

4. Khó khăn về vốn, công nghệ và thị trường: DNNVV gặp khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng do thiếu tài sản thế chấp, công nghệ lạc hậu, hạn chế trong quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ quy mô vốn nhỏ, trình độ quản lý và công nghệ thấp, cùng với môi trường kinh doanh còn nhiều rào cản về thủ tục hành chính và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. So với các địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, nơi có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả và môi trường kinh doanh thuận lợi, huyện Bố Trạch còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng DNNVV theo năm, bảng phân bố doanh nghiệp theo ngành nghề và vùng miền, cùng biểu đồ so sánh các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh qua các năm. Những kết quả này cho thấy sự cần thiết của các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của DNNVV trên địa bàn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện môi trường pháp lý và thủ tục hành chính: Đơn giản hóa thủ tục đăng ký kinh doanh, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, áp dụng cơ chế “một cửa liên thông” và phát triển dịch vụ đăng ký trực tuyến nhằm giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Chủ thể thực hiện: UBND huyện và các cơ quan liên quan; thời gian: trong 1-2 năm tới.

2. Tăng cường hỗ trợ tiếp cận vốn và tài chính: Xây dựng các chương trình tín dụng ưu đãi, hỗ trợ bảo lãnh vay vốn cho DNNVV, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và UBND huyện; thời gian: triển khai ngay và duy trì liên tục.

3. Nâng cao năng lực quản lý và công nghệ: Tổ chức các khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp, marketing, kế toán và ứng dụng công nghệ mới cho chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lý. Khuyến khích đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị hiện đại phù hợp quy mô. Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương, các trung tâm đào tạo nghề, doanh nghiệp; thời gian: 3 năm tới.

4. Phát triển thị trường và mạng lưới kinh doanh: Hỗ trợ DNNVV trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ, xúc tiến thương mại, tham gia các hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước. Xây dựng hệ thống phân phối và kênh bán hàng đa dạng, tận dụng lợi thế địa phương. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các hiệp hội doanh nghiệp; thời gian: 2-3 năm.

5. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng: Cải thiện hệ thống giao thông, điện, nước và viễn thông nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DNNVV. Chủ thể thực hiện: các ban ngành chức năng của tỉnh và huyện; thời gian: kế hoạch dài hạn đến năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nhận diện thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DNNVV, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế địa phương.

2. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Bố Trạch: Hiểu rõ các thách thức và cơ hội trong hoạt động kinh doanh, áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực quản lý, tiếp cận vốn và mở rộng thị trường.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Đánh giá nhu cầu và khó khăn của DNNVV để thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp, hỗ trợ tài chính hiệu quả cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, phát triển doanh nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng trong giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

1. DNNVV được xác định như thế nào theo pháp luật Việt Nam?
   DNNVV bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí về tổng nguồn vốn hoặc tổng doanh thu theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.

2. Tại sao DNNVV lại quan trọng đối với phát triển kinh tế địa phương?
   DNNVV tạo việc làm cho hơn 88% lao động, đóng góp khoảng 25% GDP quốc gia, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng tính năng động và cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời hỗ trợ phát triển các ngành nghề truyền thống và công nghiệp phụ trợ.

3. Những khó khăn chính mà DNNVV tại huyện Bố Trạch đang gặp phải là gì?
   Khó khăn gồm hạn chế về vốn và tài sản thế chấp, công nghệ lạc hậu, thiếu nguồn nhân lực có trình độ, khó khăn trong tiếp cận thị trường và thông tin, cùng với cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và thủ tục hành chính phức tạp.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn này?
   Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp số liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 150 doanh nghiệp, phân tích bằng phần mềm SPSS và Excel, kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển DNNVV tại huyện Bố Trạch?
   Các giải pháp gồm cải thiện môi trường pháp lý, hỗ trợ tiếp cận vốn, nâng cao năng lực quản lý và công nghệ, phát triển thị trường và mạng lưới kinh doanh, cùng đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển bền vững.

Kết luận

• DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch phát triển nhanh về số lượng với tốc độ tăng bình quân 9,64%/năm trong giai đoạn 2015-2019, chủ yếu thuộc khu vực ngoài nhà nước và lĩnh vực thương mại - dịch vụ.
• Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp còn thấp, chưa khai thác hết tiềm năng và lợi thế địa phương do hạn chế về vốn, công nghệ và quản lý.
• Các nhân tố bên ngoài như môi trường pháp lý, cơ sở hạ tầng và thị trường, cùng các yếu tố bên trong như nguồn nhân lực và công nghệ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của DNNVV.
• Luận văn đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ tài chính, nâng cao năng lực quản lý và công nghệ, phát triển thị trường và đầu tư cơ sở hạ tầng.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Bố Trạch, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình và cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN THỊ LỆ HẰNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH TỈNH QUẢNG BÌNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ HUẾ, 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN THỊ LỆ HẰNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH TỈNH QUẢNG BÌNH CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ SỐ : 8 31 01 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ MINH HÒA HUẾ, 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được hướng dẫn khoa học bởi PGS. Nguyễn Thị Minh Hòa Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đã được chỉ rõ nguồn gốc.năm 2020 Học viên Nguyễn Thị Lệ Hằng i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn này, trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Nguyễn Thị Minh Hòa đã dành nhiều thời gian tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn Ban giám hiệu Nhà trường, các thầy cô giáo, các thầy cô trong bộ môn Quản lý kinh tế, Khoa sau đại học, những người đã truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn UBND huyện Bố Trạch, Chi cục Thống kê huyện, Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thuế, Phòng Kinh tế và Hạ tầng và những những doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Bố Trạch đã cung cấp những số liệu cần thiết và giúp đỡ tôi trong quá trình tìm hiểu nghiên cứu tại địa bàn. Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các bạn và gia đình. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và ghi nhận những tình cảm quý báu đó. Xin trân trọng cám ơn! Huế, ngày.năm 2020 Học viên Nguyễn Thị Lệ Hằng ii TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ và tên học viên: NGUYỄN THỊ LỆ HẰNG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Niên khóa: 2018 - 2020 Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ MINH HÒA Tên đề tài: PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH 1. Tính cấp thiết của đề tài Các doanh nghiệp chính là lực lượng chủ đạo làm ra của cải vật chất, quyết định sự tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế. Bên cạnh các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì doanh nghiệp nhỏ và vừa góp phần không nhỏ vào sự tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò rất quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư, tạo việc làm, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế; làm tăng hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; nâng cao tốc độ tăng trưởng kinh tế và đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách Nhà nước, thúc đẩy an sinh xã hội phát triển. Do vậy, nghiên cứu thực trạng, đề ra giải pháp phát triển DNNVV trên địa bàn huyện là việc làm cấp thiết. Phương pháp nghiên cứu Luận văn đã sử dụng nguồn tài liệu thứ cấp chủ yếu từ kết quả điều tra doanh nghiệp do Chi cục Thống kê huyện Bố Trạch tổ chức tiến hành hàng năm. Thu thập số liệu sơ cấp từ kết quả điều tra 150 DNNVV đang SXKD trên địa bàn. Số liệu được tổng hợp, xử lý, phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel, phần mềm SPSS,. Luận văn tham khảo nhiều ý kiến các nhà quản lý chính sách, DN và sử dụng nhiều tài liệu tham khảo; kết hợp nhiều phương pháp quan sát, mô tả, tổng hợp, so sánh, đánh giá, phân tích, nhận định. Kết quả nghiên cứu Nghiên cứu đánh giá, phân tích cho thấy, kết quả hoạt động SXKD của các DNNVV trên địa bàn huyện đã đạt được những kết quả nhất định; song chưa tương xứng với điều kiện, tiềm năng sẵn có, chưa khai thác hết các lợi thế của địa phương; nhiều doanh nghiệp hoạt động còn thua lỗ, không có lãi hoặc có lãi nhưng hiệu quả còn thấp. Luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển các DNNVV trên địa bàn huyện trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện nói riêng và hội nhập kinh tế quốc tế nói chung. iii DANH MỤC VIẾT TẮT DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DN Doanh nghiệp ĐTDN Điều tra doanh nghiệp ĐKKD Đăng kí kinh doanh GDP Tổng sản phẩm quốc nội KH – ĐT Kế hoạch và Đầu tư KH – CN Khoa học và Công nghệ KTXH Kinh tế - xã hội KV Khu vực NSNN Ngân sách nhà nước CNXD Công nghiệp-Xây dựng TMDV Thương mại-Dịch vụ NLTS Nông, lâm nghiệp và thủy sản SXKD Sản xuất kinh doanh UBND Uỷ ban nhân dân WTO Tổ chức Thương mại thế giới iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ. iii DANH MỤC VIẾT TẮT . iv MỤC LỤC.v DANH MỤC BẢNG. viii DANH MỤC HÌNH .x PHẦN MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu.Mục tiêu của đề tài . Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Kết cấu của đề tài .6 CHƯƠNG I:NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA . CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Khái niệm và tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) . Đặc điểm của DNNVV . Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường . PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA . Khái niệm về phát triển kinh tế . Khái niệm phát triển DNNVV . Nhân tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển DNNVV . Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của DNNVV . CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN DNNVV TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh. Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng.3 Kinh nghiệm của huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN DNNVV CHO HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH .27 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH . ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH . Điều kiện tự nhiên . Đặc điểm kinh tế - xã hội . ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH - TỈNH QUẢNG BÌNH . Đánh giá tình hình phát triển về số lượng các DNNVV . Đánh giá sự phát triển về quy mô vốn trong các DNNVV . Đánh giá tình hình phát triển lao động trong các DNNVV . Đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh trong các DNNVV . ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DNNVV THEO SỐ LIỆU ĐIỀU TRA . Thông tin chung của các đối tượng tham gia khảo sát. Kiểm định độ tin cậy của thang đo . Đánh giá của người tham gia khảo sát về công tác phát triển DNNVV tại huyện Bố Trạch . NHẬN XÉT CHUNG NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ HẠN CHẾ CHỦ YẾU ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH. Kết quả đạt được . Những hạn chế, tồn tại .70 vi CHƯƠNG 3:GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH . QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DNNVV. Chủ trương, chính sách hỗ trợ DNNVV ở Việt Nam . Định hướng phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH . Nhóm giải pháp từ phía Nhà nước và chính quyền địa phương . Nhóm giải pháp từ phía doanh nghiệp nhỏ và vừa . Nhóm giải pháp đối với DNNVV theo lĩnh vực kinh doanh .85 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Đối với chính phủ và các Bộ, ngành . Đối với chính quyền địa phương huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình . Đối với DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch .91 TÀI LIỆU THAM KHẢO.94 QUYẾT ĐỊNH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN NHẬN XÉT CỦA PHẢN BIỆN 1+2 BẢN GIẢI TRÌNH XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam.2: Hiện trạng sử dụng đất của huyện Bố Trạch năm 2019 .3: Dân số và lao động huyện Bố Trạch qua 3 năm (2017 – 2019).4: Số lượng DNNVV theo loại hình doanh nghiệp giai đoạn 2015-2019 .5: Số lượng DNNVV theo lĩnh vực kinh doanh.6: Số lượng DNNVV huyện Bố Trạch theo xã, thị trấn năm 2019.7: Số lượng DNNVV phân theo quy mô nguồn vốn SXKD .8: Số lượng DNNVV phân theo quy mô lao động .9: Lao động bình quân trên 1 DNNVV .10: Tình hình tăng trưởng doanh thu và doanh thu bình quân trong DNNVV.11: Quy mô và cơ cấu vốn sản xuất kinh doanh của DNNVV . Quy mô vốn sản xuất bình quân của DNNVV trên địa bàn huyện Bố Trạch giai đoạn 2015 – 2019.13: Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả SXKD của các DNNVVqua hai năm 2015 và 2019 .14: Lợi nhuận và nộp ngân sách của DNNVV năm 2015 và 2019 .15: Cơ cấu đối tượng điều tra theo chức vụ .16: Cơ cấu đối tượng điều tra theo giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, loại hình doanh nghiệp, số lao động của doanh nghiệp .17: Bảng kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo .18: Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin .19: Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về thủ tục hành chính.20: Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về cơ sở hạ tầng và đất đai.21: Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về chế độ tài chính, tín dụng.22: Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về thiết chế pháp lý. Ý kiến đánh giá của đối tượng điều tra về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp68 Bảng: 2.24: Một số chỉ tiêu bình quân của DNNVV năm 2019 theo nhóm ngành sản xuất kinh doanh.71 ix DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Bản đồ hành chính huyện Bố Trạch - tỉnh Quảng Bình.30 x PHẦN MỞ ĐẦU 1.