phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo… Nội dung của Luận văn gồm 3 chƣơng:” “Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại” “Chƣơng 2: Thực trạng phát triển Dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong” “Chƣơng 3: Giải pháp phát triển Dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong” 6 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm “Thực tế hiện nay có nhiều khái niệm về Dịch vụ phi tín dụng.”Theo nguồn Wikipedia “Dịch vụ phi tín dụng là những Dịch vụ được Ngân hàng cung cấp tới khách hàng để đáp ứng nhu cầu về Tài chính, tiền tệ của khách hàng nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp đem lại cho Ngân hàng 1 khoản thu nhập bằng các khoản phí xác định thu được từ khách hàng, không bao gồm dịch vụ Tín dụng”.[1] “Từ định nghĩa trên, tác giả luận văn xin đƣợc đƣa ra quan điểm nhƣ sau: Dịch vụ phi tín dụng là bất cứ dịch vụ hoặc sản phẩm nào đƣợc cung cấp bởi Ngân hàng hoặc các Tổ chức Tài chính mà không phải dịch vụ tín dụng. Đặc điểm Về bản chất thì các hoạt động của dịch vụ phi tín dụng có những đặc điểm đặc trƣng bởi nguồn gốc của nó là một loại Dịch vụ hay một loại sản phẩm đặc biệt.
Qua đó có thể nêu lên những đặc điểm đặc trƣng của dịch vụ phi tín dụng nhƣ sau: Thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng là thu nhập ngoài lãi “Đó là trong trƣờng hợp khi khách hàng thực hiện một hay nhiều dịch vụ của Ngân hàng thì khách hàng phải chi trả một khoản phí cho các dịch vụ đó. Khi đó thu nhập của Ngân hàng lúc này đƣợc thực hiện dƣới dạng thu phí chứ không phải thực hiện dƣới dạng thu lãi hoặc trả lãi nhƣ Dịch vụ Tín dụng.” Số lượng khách hàng lớn và có xu hướng đa dạng hóa “Đối tƣợng phục vụ của dịch vụ phi tín dụng đa phần là: khách hàng cá 7 nhân đủ các thành phần; hộ gia đình; các Doanh nghiệp vừa và nhỏ nên xét về số lƣợng là một con số lớn cũng nhƣ đa dạng về hình thức. Bên cạnh đó cùng với sự phát triển Kinh tế Xã hội dẫn đến quy mô, thu nhập và trình độ của Dân cƣ tăng lên từ đó nhu cầu về tiêu dùng các Dịch vụ Tài chính, trong đó có dịch vụ phi tín dụng ngày càng nhiều hơn.” Mạng lưới phân phối rộng, Sản phẩm đa dạng “Vì tiềm năng phát triển cao và đối tƣợng khách hàng rất rộng nên việc mở rộng thêm các Chi nhánh, các Phòng giao dịch cùng với việc xây dựng đội ngũ nhân viên nhiệt tình, am hiểu địa bàn là điều cần thiết đối với Ngân hàng.” “Bên cạnh đó, Ngân hàng ngày càng đầu tƣ vào việc xây dựng 1 hệ thống các Sản phẩm đa dạng đáp ứng đƣợc mọi nhu cầu khác nhau của mọi đối tƣợng khách hàng.” Phát triển trên nền tảng Công nghệ cao “Với sự phát triển không ngừng của Công nghệ Thông tin và yêu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng thì nền tảng Công nghệ cao đóng vai trò hết sức quan trọng đối với Ngân hàng nói chung và hoạt động dịch vụ phi tín dụng nói riêng.” “Công nghệ thông tin là tiền đề quan trọng để lƣu trữ và xử lý dữ liệu tập trung; cho phép các giao dịch trực tuyến đƣợc thực hiện.” “CNTT hỗ trợ triển khai các Sản phẩm dịch vụ phi tín dụng của Ngân hàng; đặc biệt là dịch vụ Ngân hàng điện tử.” Là Sản phẩm dễ bị ảnh hưởng nhất khi sự trung thành của khách hàng thay đổi “Khách hàng tại Việt Nam; đặc biệt là khách hàng cá nhân đƣợc đánh giá là đối tƣợng khách hàng ít trung thành với các Sản phẩm dịch vụ Ngân hàng.” Họ dễ dàng thay đổi khi bắt gặp đúng lợi ích hoặc khi Ngân hàng không tạo ra đƣợc sự khác biệt trong cạnh tranh.“Và sự thay đổi dễ thực hiện 8 nhất và thƣờng xuyên xảy ra nhất là khách hàng chuyển sang dùng ngay Dịch vụ của Ngân hàng khác. Vai trò Đối với nền Kinh tế Có thể nói dịch vụ phi tín dụng đã và đang góp phần khai thác nguồn lực kinh tế.
Đồng thời qua đó góp phần giảm thiểu các chi phí xã hội, góp phần đẩy nhanh tốc độ lƣu chuyển tiền tệ, huy động các nguồn lực trong xã hội, thúc đẩy nhanh hơn phát triển kinh tế đất nƣớc. Phát triển dịch vụ phi tín dụng đồng nghĩa với việc tạo ra điều kiện tiền đề cho các ngành dịch vụ khác phát triển nhƣ: du lịch, bảo hiểm; kiều hối.đƣa các dịch vụ này đến gần với ngƣời sử dụng. Phát triển các dịch vụ phi tín dụng trên nền tảng công nghệ tiên tiến thể hiện sự văn minh không chỉ của chính Ngân hàng đó mà còn là của cả một Quốc gia. Đối với Ngân hàng thƣơng mại “Dịch vụ phi tín dụng góp phần đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ Ngân hàng; từ đó thu hút mà mở rộng tệp khách hàng.” “Dịch vụ phi tín dụng mang lại nguồn thu nhập ổn định, an toàn cho Ngân hàng thƣơng mại.
Từ đó góp phần làm tăng lợi nhuận cho Ngân hàng thƣơng mại. Vì vậy việc phát triển dịch vụ phi tín dụng là một cách để phân tán rủi ro trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng.” “Trong bối cảnh thị trƣờng ngày càng phức tạp; hoạt động tín dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro thì dịch vụ phi tín dụng sẽ là nguồn thu ổn định và an toàn.” Đối với khách hàng Sử dụng nền tảng công nghệ tiên tiến trong giao dịch, dịch vụ phi tín dụng tạo ra các trải nghiệm đối với khách hàng nhƣ sự tiện lợi, giao dịch an toàn, tiết kiệm thời gian và đạt hiệu quả nhanh trong quá trình thanh toán, 9 cũng nhƣ quản lý và sử dụng tài chính cá nhân của mình vào các mục đích nhƣ mua sắm; gửi tiết kiệm.vv Dịch vụ phi tín dụng hƣớng tới tính tiện ích cao, đáp ứng mức độ thay đổi nhanh chóng và thƣờng xuyên nhu cầu của khách hàng cá nhân và cả tổ chức, đồng thời đảm bảo sự bảo mật thông tin, thời gian nhanh gọi, mọi lúc, mọi nơi, chi phí giao dịch thấp nhất. Các loại hình dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng Thƣơng mại 1. Nhóm các sản phẩm Dịch vụ phi tín dụng truyền thống Dịch vụ thanh toán Dịch vụ thanh toán là một trong những hoạt động truyền thống của Ngân hàng Thƣơng mại.
Nhu cầu thực hiện thanh toán qua Ngân hàng ngày càng cao, số lƣợng giao dịch tăng nhanh; “là cơ sở để thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế.” Với các tiện ích mà Dịch vụ thanh toán mang lại cho khách hàng cũng nhƣ đánh giá đƣợc tầm quan trọng của loại hình dịch vụ này trong việc góp phần gia tăng nguồn vốn huy động chi phí thấp và nguồn thu ngoài lãi, các Ngân hàng Thƣơng mại đã và đang tập trung nhiều nỗ lực để phát triển loại hình Dịch vụ này. Thông thƣờng Dịch vụ thanh toán bao gồm: Thanh toán chuyển tiền trong nƣớc “Việc thanh toán đƣợc thực hiện qua Ngân hàng giữa các Tài khoản thanh toán (có thể là trong cùng 1 Ngân hàng hoặc thuộc các Ngân hàng khác nhau nhƣng có Trụ sở chính trong 1 Quốc Gia). Theo đó Ngân hàng đóng vai trò là trung gian sẽ thực hiện trích nợ từ tài khoản thanh toán của Ngƣời phát lệnh(có tài khoản tại Ngân hàng đó) để chuyển tới tài khoản thanh toán của Ngƣời thụ hƣởng(có tài khoản tại Ngân hàng đó hoặc Ngân hàng khác); qua đó Ngân hàng trung gian thực hiện lệnh chuyển tiền sẽ đƣợc Ngƣời phát lệnh 10 trả cho 1 khoản phí nhất định. Các Ngân hàng Thƣơng mại sử dụng nhiều phƣơng thức thanh toán để đáp ứng nhu cầu của khách hàng nhƣ: thanh toán bù trừ, thanh toán qua Ngân hàng Đại lý, thanh toán qua Tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nƣớc; thanh toán thu hộ chi hộ giữa các Ngân hàng; thanh toán liên Ngân hàng… qua việc sử dụng các công cụ thanh toán nhƣ: Ủy nhiệm chi; Ủy nhiệm thu; Séc.
Đặc biệt là Hợp đồng yêu cầu sử dụng dịch vụ trả hộ tiền lƣơng; theo đó Ngân hàng sẽ thay mặt khách hàng(Tổ chức) của mình thực hiện việc chi trả lƣơng định kỳ cho Nhân viên của họ căn cứ vào Bảng chi tiết tiền lƣơng do chính khách hàng cung cấp.” Thanh toán chuyển tiền Quốc tế “Khách hàng khi tham gia quá trình mua bán với các đối tác Nƣớc ngoài thông thƣờng sẽ sử dụng các Dịch vụ Thanh toán Quốc tế nhƣ: thanh toán chuyển tiền bằng Điện, thanh toán nhờ thu, thanh toán Thƣ Tín dụng.” “Khác với Thanh toán chuyển tiền trong nƣớc, hình thức Thanh toán chuyển tiền Quốc tế thƣờng gắn với việc chuyển đổi giữa đồng tiền của Nƣớc này với đồng tiền của Nƣớc khác.” Kinh doanh Ngoại tệ “Sự phát triển của Ngoại thƣơng và Thanh toán Quốc tế đã thúc đẩy sự tham gia ngày 1 nhiều của các Cá nhân và Doanh nghiệp vào Thị trƣờng Ngoại hối. Chính vì thế hoạt động kinh doanh ngoại tệ của các Ngân hàng Thƣơng mại ngày càng có vị trí quan trọng hơn.” “Cụ thể, ngày này các Ngân hàng Thƣơng mại cung cấp nhiều dịch vụ kinh doanh ngoại tệ nhƣ: Giao dịch Hối đoái giao ngay(SPOT), Giao dịch hối đoái kỳ hạn(FORWAD), giao dịch hối đoái Quyền chọn(OPTION).” Các sản phẩm Dịch vụ phi tín dụng truyền thống khác Dịch vụ bảo quản và ký gửi: “Ngân hàng Thƣơng mại nhận bảo quản các Cổ phiếu, Chứng chỉ quỹ 11 đầu tƣ, các Hợp đồng Bảo hiểm, Các chứng thƣ Tài sản, Di chúc và các đồ quý giá khác. Khi đó Ngân hàng sẽ thực hiện thu các khoản phí tƣơng ứng cho việc cung cấp các dịch vụ bảo quản này.” Dịch vụ Quản lý và Tín thác “Khi thực hiện Dịch vụ này Ngân hàng Thƣơng mại sẽ làm theo sự ủy nhiệm của khách hàng nhƣ: ủy thác đầu tƣ, làm ngƣời thừa hàng trong 1 số trƣờng hợp cho khách hoặc quản lý tài sản và thanh toán cho những ngƣời đƣợc thừa hƣởng vào lúc thích hợp. Nhóm các sản phẩm Dịch vụ phi tín dụng phi truyền thống Dịch vụ Thẻ, Máy rút tiền tự động (ATM) Thẻ ghi nợ (ATM/Debit card) Là 1 loại Thẻ do Ngân hàng phát hành.
Đƣợc dùng để rút tiền mặt ở các máy rút tiền tự động hoặc thanh toán hàng hóa tại các thiết bị chấp nhận Thẻ.