BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM D E NGUYEÃN BÌNH ÑÖÙC NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI COÅ PHAÀN ÑOÂNG AÙ Chuyeân ngaønh : Quaûn trò kinh doanh Maõ soá : 60.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : TS. LEÂ CAO THANH TP.HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2007 LÔØI CAM ÑOAN Toâi cam ñoan raèng Luaän Vaên laø coâng trình do toâi töï nghieân cöùu vaø thöïc hieän. Nguyeãn Bình Ñöùc LÔØI CAÛM ÔN Toâi xin chaân thaønh caûm ôn Ban Giaùm Hieäu, Khoa sau ñaïi hoïc vaø Khoa Quaûn trò kinh doanh tröôøng ñaïi hoïc kinh teá Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ giaûng daïy, truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quyù baùu cho toâi trong suoát khoùa hoïc. Ñaëc bieät, toâi xin göûi lôøi caûm ôn saâu saéc ñeán Tieán só Leâ Cao Thanh vaø Ban laõnh ñaïo ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ ñaõ taän tình höôùng daãn vaø taïo moïi ñieàu kieän thuaän lôïi cho toâi hoaøn thaønh Luaän Vaên naøy.
Quaù trình thöïc hieän Luaän Vaên coøn coù söï quan taâm, hoã trôï vaø hôïp taùc nhieät tình töø caùc ñoàng nghieäp, baïn beø vaø khaùch haøng. Ngöôøi thöïc hieän Luaän Vaên Nguyeãn Bình Ñöùc MUÏC LUÏC Danh muïc vieát taét Danh muïc baûng Danh muïc sô ñoà Phaàn môû ñaàu Chöông 1. Cô sôû lyù luaän veà naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi (NHTM) 1.1 Khaùi quaùt hoaït ñoäng cuûa NHTM .1 Khaùi nieäm NHTM vaø caùc dòch vuï ngaân haøng .1 Khaùi nieäm NHTM.2 Caùc dòch vuï ngaân haøng .2 Caùc ñaëc ñieåm dòch vuï ngaân haøng vaø hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTM .1 Caùc ñaëc ñieåm dòch vuï ngaân haøng.2 Ñaëc ñieåm hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTM .2 Khaùi quaùt veà caïnh tranh trong ngaønh ngaân haøng .2 Lôïi theá caïnh tranh .3 Naêng löïc caïnh tranh .2 Caùc yeáu toá caáu thaønh naêng löïc caïnh tranh cuûa moät NHTM. Caùc tieâu chí ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa moät NHTM.2 Nhoùm yeáu toá tröïc tieáp .1 Saûn phaåm dòch vuï .2 Keânh phaân phoái .3 Hoaït ñoäng baùn vaø marketing .3 Nhoùm yeáu toá boå trôï .1 Söùc maïnh taøi chính.2 Quaûn lyù chi phí kinh doanh .4 Khaû naêng nghieân cöùu phaùt trieån .5 Toå chöùc .6 Nguoàn nhaân löïc .4 Ñaùnh giaù taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá moâi tröôøng .1 Taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng vi moâ .2 Taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng vó moâ .5 Baøi hoïc kinh nghieäm cuûa moät soá ngaân haøng treân theá giôùi .1 Baøi hoïc thaát baïi.2 Baøi hoïc thaønh coâng .23 Keát luaän chöông 1.
Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ (EAB) 2.1 Sô neùt veà hoaït ñoäng cuûa EAB .2 Thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa EAB .2 Nhoùm yeáu toá tröïc tieáp .1 Saûn phaåm dòch vuï .2 Keânh phaân phoái .3 Hoaït ñoäng baùn vaø marketing .3 Nhoùm yeáu toá boå trôï .1 Söùc maïnh taøi chính.2 Quaûn lyù chi phí kinh doanh .4 Khaû naêng nghieân cöùu phaùt trieån .5 Toå chöùc .6 Nguoàn nhaân löïc .3 Ñaùnh giaù taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá moâi tröôøng .1 Taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng vi moâ .1 Möùc ñoä caïnh tranh cuûa ngaønh ngaân haøng .2 Moái ñe doïa cuûa saûn phaåm thay theá .3 Moái ñe doïa xaâm nhaäp .4 Söùc maïnh maëc caû cuûa ngöôøi cung öùng vaø ngöôøi mua .2 Taùc ñoäng cuûa caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng vó moâ .1 Moâi tröôøng chính trò vaø phaùp luaät .2 Moâi tröôøng kinh teá.3 Moâi tröôøng khoa hoïc coâng ngheä.4 Moâi tröôøng vaên hoùa xaõ hoäi .4 Ma traän hình aûnh caïnh tranh .56 Keát luaän chöông 2. Caùc giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa EAB 3.1 Nhöõng thay ñoåi trong moâi tröôøng kinh doanh thôøi gian tôùi .2 Quan ñieåm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa EAB .3 Caùc giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa EAB .1 Phaùt trieån saûn phaåm .2 Môû roäng keânh phaân phoái .3 Naâng cao tính caïnh tranh cuûa coâng cuï giaù .4 Xuùc tieán hoaït ñoäng marketing .5 Quaûng baù thöông hieäu .6 Taêng tieàm löïc taøi chính .7 Phaùt trieån coâng ngheä .8 Hoaøn thieän cô caáu toå chöùc theo moâ hình ñònh höôùng vaøo khaùch haøng .9 Naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc .4 Moät soá kieán nghò vôùi caùc cô quan chöùc naêng .79 Keát luaän chöông 3.80 Keát luaän Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc DANH MUÏC VIEÁT TAÉT Caùc chöõ vieát taét Noäi dung ACB Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn AÙ Chaâu AGRIBANK Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân Vieät Nam BIDV Ngaân haøng Ñaàu tö vaø Phaùt trieån Vieät Nam EAB Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ EXIMBANK Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Xuaát Nhaäp Khaåu NHTM Ngaân haøng thöông maïi NHTMCP Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn SACOMBANK Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Saøi Goøn Thöông Tín SOUTHERNBANK Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Phöông Nam TECHCOMBANK Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Kyõ Thöông VIB Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Quoác Teá VIETCOMBANK Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam VPBANK Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn ngoaøi quoác doanh DANH MUÏC BAÛNG Soá thöù töï Teân baûng Trang baûng Baûng 2.1 Baûng keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa EAB trong giai 25 ñoaïn 2001-2006 Baûng 2.2 Baûng toång hôïp moät soá chæ tieâu veà chaát löôïng taøi saûn coù, 35a khaû naêng sinh lôøi vaø quaûn lyù chi phi kinh doanh cuûa EAB, SACOMBANK, ACB, EXIMBANK, TECHCOMBANK trong 2 naêm 2005 – 2006 Baûng 2.3 Baûng chi phí öùng duïng heä thoáng ngaân haøng loõi (core- 39 banking) DANH MUÏC SÔ ÑOÀ Soá thöù töï Teân sô ñoà Trang sô ñoà Sô ñoà 1.1 Moâ hình giaù trò nhaän ñöôïc cuûa ngöôøi tieâu duøng.1 Bieåu ñoà thò phaàn huy ñoäng voán vaø cho vay toå chöùc kinh 26a teá vaø daân cö cuûa EAB, ACB, SACOMBANK, EXIMBANK vaø TECHCOMBANK trong giai ñoaïn 2001 – 2006 Sô ñoà 2.2 Bieåu ñoà ñaùnh giaù chaát löôïng dòch vuï cuûa EAB vaø so saùnh 26b vôùi caùc NHTM khaùc Sô ñoà 2.3 Bieåu ñoà soá löôïng maïng löôùi chi nhaùnh cuûa EAB, ACB, 28 SACOMBANK, EXIMBANK vaø TECHCOMBANK trong giai ñoaïn 2001-2006 Sô ñoà 2.4 Bieåu ñoà thò phaàn huy ñoäng voán vaø cho vay cuûa caùc nhoùm 45a ngaân haøng trong giai ñoaïn 2001 – 2005 Sô ñoà 2.5 Sô ñoà caùc nhoùm ñoái thuû caïnh tranh 46 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI Sau hôn 20 naêm ñoåi môùi, neàn kinh teá Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu thaønh töïu ñaùng khích leä vaø ñang töøng böôùc vöõng chaéc hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá theá giôùi. Goùp phaàn vaøo nhöõng thaønh töïu chung ñoù, ngaønh ngaân haøng ñaõ vaø ñang khaúng ñònh vai troø “huyeát maïch” cuûa mình ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá cuûa ñaát nöôùc.
Vôùi nhöõng taùc ñoäng tích cöïc cuûa quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, heä thoáng ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc khoâng ngöøng lôùn maïnh vôùi toác ñoä phaùt trieån bình quaân treân 30%/naêm vaø tieáp tuïc giöõ vai troø chuû ñaïo trong vieäc caûi thieän khaû naêng huy ñoäng voán vaø ñaùp öùng nhu caàu ñaàu tö cuûa caùc khu vöïc kinh teá. Beân caïnh nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi, caùc ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc cuõng ñang ñöùng tröôùc nhieàu thöû thaùch, ñaëc bieät laø söï caïnh tranh trong ngaønh ngaøy caøng gay gaét. Vieäc Vieät Nam gia nhaäp toå chöùc thöông maïi theá giôùi ñang ñaåy nhanh tieán trình thaâm nhaäp cuûa caùc ngaân haøng nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam, ñaët caùc ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc tröôùc nhöõng thaùch thöùc heát söùc to lôùn trong cuoäc ñua tranh giaønh thò phaàn cuõng nhö khaû naêng tuaân thuû caùc tieâu chuaån quoác teá trong hoaït ñoäng kinh doanh ngaân haøng. Tröôùc boái caûnh ñoù, Ngaân haøng thương maïi coå phaàn Ñoâng AÙ, duø laø moät trong nhöõng ngaân haøng maïnh cuûa Vieät Nam, cuõng khoâng traùnh khoûi nhöõng thöû thaùch trong quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá.
Ngaân haøng thương maïi coå phaàn Ñoâng AÙ ñang phaûi giaûi baøi toaùn lôùn veà vieäc tranh thuû ñieàu kieän vaø nguoàn löïc ñeå ñoùn ñaàu cô hoäi, vöôït qua caùc nguy cô nhaèm phaùt trieån oån ñònh vaø beàn vöõng. Vôùi nhöõng yeâu caàu caáp thieát xuaát phaùt töø thöïc tieãn treân, Luaän Vaên “Naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ” seõ goùp phaàn laøm saùng toû hieän traïng vaø ñònh höôùng giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà böùc xuùc trong cuoäc caïnh tranh saép tôùi. MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU Xaùc ñònh caùc yeáu toá moâi tröôøng taùc ñoäng ñeán khaû naêng caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ, ñaëc bieät laø moâi tröôøng caïnh tranh cuûa ngaønh. Laøm roõ khaû naêng caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ.
Treân cô sôû ñoù, ñònh höôùng giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cho ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU Luaän Vaên taäp trung nghieân cöùu hoaït ñoäng kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ vaø moät soá ngaân haøng thöông maïi coå phaàn haøng ñaàu hieän nay nhö ngaân haøng thöông maïi coå phaàn AÙ Chaâu, ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Saøi Goøn Thöông Tín, ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Xuaát Nhaäp Khaåu… 4. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Caùc phöông phaùp nghieân cöùu chuû yeáu ñöôïc vaän duïng trong quaù trình thöïc hieän Luaän Vaên: phöông phaùp thoáng keâ moâ taû, so saùnh – ñoái chieáu, khaûo saùt khaùch haøng, phöông phaùp chuyeân gia vaø phöông phaùp ma traän hình aûnh caïnh tranh. YÙ NGHÓA KHOA HOÏC, THÖÏC TIEÃN VAØ ÑIEÅM MÔÙI CUÛA LUAÄN VAÊN Luaän vaên ñaõ toång hôïp ñöôïc caùc lyù luaän lieân quan ñeán caïnh tranh trong ngaønh ngaân haøng.
Vaän duïng caùc lyù thuyeát vaøo vieäc laøm roõ nhöõng ñieåm maïnh vaø ñieåm yeáu trong caïnh tranh cuûa moät ngaân haøng thöông maïi – Tröôøng hôïp ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ. Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp taêng naêng löïc caïnh tranh coù theå ñöôïc duøng laøm taøi lieäu tham khaûo thieát thöïc trong hoaïch ñònh chieán löôïc khoâng chæ vôùi ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ maø coøn höõu ích vôùi caùc ngaân haøng thöông maïi khaùc. KEÁT CAÁU CUÛA LUAÄN VAÊN Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän, Luaän Vaên ñöôïc thieát keá thaønh 3 phaàn chính: Chöông 1: Cô sôû lyù luaän veà naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi Chöông 2: Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ Chöông 3: Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Ñoâng AÙ CHÖÔNG I CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI -1- CHÖÔNG 1: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI 1.1 KHAÙI QUAÙT HOAÏT ÑOÄNG CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI (NHTM) 1.1 Khaùi nieäm NHTM vaø caùc dòch vuï ngaân haøng 1.1 Khaùi nieäm NHTM Tuøy theo trình ñoä phaùt trieån vaø möùc ñoä caïnh tranh trong ngaønh, phong tuïc taäp quaùn cuõng nhö quan ñieåm cuûa Chính phuû moãi quoác gia, NHTM ñöôïc hieåu theo caùc khaùi nieäm khaùc nhau.