Phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ tại ngân hàng tmcp quân đội chi nhánh tuyên quang

Nghiên cứu phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại MBBank Tuyên Quang. Phân tích thực trạng, giải pháp tăng trưởng tín dụng hiệu quả cho KHDNSN.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà Trang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Thị Kim Hảo
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp siêu nhỏ
• 1.2. Khái niệm doanh nghiệp siêu nhỏ
• 1.3. Cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.4. Đặc điểm và vai trò cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ
• 1.5. Nguyên tắc và điều kiện cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại NHTM
• 1.6. Quy trình cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại NHTM
• 1.7. Phân loại cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại NHTM
• 1.8. Phát triển cho vay đối với doanh nghiệp siêu nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.8.1. Khái niệm phát triển cho vay đối với doanh nghiệp siêu nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.8.2. Các tiêu chí đo lường sự phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ
• 1.8.3. Nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển cho vay của doanh nghiệp siêu nhỏ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH TUYÊN QUANG
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức. Cơ cấu lao động. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021-2023
• 2.4. Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang giai đoạn 2021 – 2023
• 2.5. Quy định cho vay khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ tại Chi nhánh
• 2.6. Các chỉ tiêu định lượng đánh giá phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang giai đoạn 2021 – 2023
• 2.7. Đánh giá chung phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• 2.7.1. Những kết quả chủ yếu
• 2.7.2. Một số hạn chế và tồn tại
• 2.7.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH TUYÊN QUANG
• 3.1. Định hướng và mục tiêu hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• 3.2. Định hướng phát triển giai đoạn 2020 – 2025
• 3.3. Mục tiêu phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• 3.4. Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang
• 3.4.1. Xây dựng kế hoạch khoa học với mục tiêu nâng tỷ trọng và cơ cấu Doanh nghiệp siêu nhỏ
• 3.4.2. Nâng cao chất lượng thẩm định, quản trị hiệu quả tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn và tăng thu nhập hiệu quả công tác cho vay
• 3.4.3. Tăng cường quan hệ, chọn lọc khách hàng có năng lực tài chính, đúng định hướng. Đẩy mạnh chiến lược Maketing mở rộng thị phần hoạt động
• 3.4.4. Đẩy mạnh đưa khách hàng lên hệ sinh thái số của MB, tăng cường tự động hoá, giảm thiểu sự phụ thuộc quy trình cho vay thông thường. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• 3.4.5. Kiến nghị thực hiện các giải pháp
• 3.4.5.1. Đối với Ngân hàng nhà nước Việt Nam
• 3.4.5.2. Đối với Ngân hàng TMCP Quân Đội
• 3.4.5.3. Đối với các bộ ngành có liên quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cho Vay Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ MBBank 55 ký tự

Các doanh nghiệp siêu nhỏ đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), khu vực này chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp trên toàn cầu, dao động từ 70% đến 95% tùy thuộc vào từng quốc gia. Hơn nữa, chúng tạo ra việc làm cho hơn một nửa lực lượng lao động tại các quốc gia đang phát triển. Tại Việt Nam, theo Tổng cục Thống kê, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm hơn 65% tổng số doanh nghiệp. Dù đóng góp lớn, việc tiếp cận vốn, đặc biệt từ các ngân hàng thương mại, vẫn là một thách thức. Các doanh nghiệp này thường có quy mô vốn nhỏ, năng lực tài chính và quản trị hạn chế, thiếu tài sản đảm bảo và báo cáo tài chính minh bạch, gây khó khăn cho việc đánh giá tín dụng. Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) - Chi nhánh Tuyên Quang nhận thức rõ tầm quan trọng này và đã có những quan tâm đặc biệt đến phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nghiên cứu này đi sâu vào thực trạng và đề xuất các giải pháp để MBBank Tuyên Quang phát triển hoạt động này một cách hiệu quả và an toàn hơn.

1.1. Định Nghĩa Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Theo Quy Định Hiện Hành

Để hiểu rõ về doanh nghiệp siêu nhỏ, cần bắt đầu từ định nghĩa chung về doanh nghiệp. Theo khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (2003/361/EC), doanh nghiệp là bất kỳ thực thể nào tham gia vào hoạt động kinh tế, bất kể hình thức pháp lý. Tại Việt Nam, Luật Doanh nghiệp năm 2020 định nghĩa doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, tài sản, trụ sở giao dịch và được thành lập hợp pháp nhằm mục đích kinh doanh. Doanh nghiệp siêu nhỏ là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ với số lượng nhân viên, doanh thu và tài sản hạn chế, tùy theo lĩnh vực hoạt động. Theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP và Nghị định 80/2021/NĐ-CP, các tiêu chí xác định bao gồm số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu và tổng nguồn vốn. Ví dụ, trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp siêu nhỏ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người, tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm và tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

1.2. Vai Trò Của Cho Vay Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Với Kinh Tế Địa Phương

Hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Các doanh nghiệp này thường là nguồn cung cấp hàng hóa và dịch vụ thiết yếu, tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa. Việc tiếp cận vốn vay giúp doanh nghiệp siêu nhỏ mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, từ đó tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường. Ngoài ra, cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ còn góp phần giảm nghèo, cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng. MBBank Tuyên Quang có vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn này, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

II. 6 Thách Thức Khi Phát Triển Cho Vay DNNVV tại MBBank 57 ký tự

Mặc dù có nhiều tiềm năng, hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại MBBank Tuyên Quang đối mặt với nhiều thách thức. Các doanh nghiệp siêu nhỏ thường có lịch sử tín dụng hạn chế hoặc không có, gây khó khăn cho việc đánh giá rủi ro tín dụng. Thiếu tài sản đảm bảo cũng là một trở ngại lớn, khiến ngân hàng khó thu hồi nợ trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính. Ngoài ra, quy trình thẩm định và quản lý khoản vay cho doanh nghiệp siêu nhỏ thường tốn kém hơn so với các doanh nghiệp lớn, do quy mô khoản vay nhỏ và số lượng khách hàng lớn. Thêm vào đó, biến động kinh tế và rủi ro thị trường có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của các doanh nghiệp siêu nhỏ, làm tăng tỷ lệ nợ xấu. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác và các hình thức tài chính phi chính thức cũng gây áp lực lên MBBank Tuyên Quang trong việc thu hút và giữ chân khách hàng. Cần có các giải pháp sáng tạo và hiệu quả để vượt qua những thách thức này.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Cao Từ Nhóm Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất trong hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ. Các doanh nghiệp siêu nhỏ thường thiếu thông tin tài chính đáng tin cậy, báo cáo tài chính không đầy đủ hoặc không được kiểm toán. Điều này gây khó khăn cho ngân hàng trong việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Hơn nữa, nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ hoạt động trong các lĩnh vực có tính mùa vụ cao hoặc chịu ảnh hưởng lớn từ biến động thị trường, làm tăng nguy cơ mất khả năng thanh toán. Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, MBBank Tuyên Quang cần áp dụng các phương pháp thẩm định tín dụng phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp siêu nhỏ, đồng thời tăng cường giám sát và quản lý khoản vay.

2.2. Thiếu Tài Sản Đảm Bảo Theo Tiêu Chuẩn Của Ngân Hàng MBBank

Tình trạng thiếu tài sản đảm bảo là một rào cản phổ biến đối với doanh nghiệp siêu nhỏ khi tiếp cận vốn vay ngân hàng. Các doanh nghiệp siêu nhỏ thường không có tài sản cố định có giá trị lớn hoặc tài sản đảm bảo không đáp ứng được yêu cầu của ngân hàng. Điều này làm tăng rủi ro cho ngân hàng trong trường hợp khách hàng không trả được nợ. MBBank Tuyên Quang có thể xem xét các giải pháp như chấp nhận các hình thức tài sản đảm bảo linh hoạt hơn, như hàng tồn kho, khoản phải thu, hoặc áp dụng các chương trình bảo lãnh tín dụng để giúp doanh nghiệp siêu nhỏ vượt qua rào cản này. Thêm vào đó, có thể cân nhắc xây dựng các gói cho vay tín chấp dựa trên đánh giá dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp.

2.3. Chi Phí Quản Lý Khoản Vay Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Lớn

So với các khoản vay lớn cho doanh nghiệp lớn, các khoản vay cho doanh nghiệp siêu nhỏ thường có chi phí quản lý cao hơn tính trên mỗi đơn vị vốn. Điều này là do quy mô khoản vay nhỏ, số lượng khách hàng lớn và quy trình thẩm định, giám sát phức tạp hơn. MBBank Tuyên Quang cần tìm cách tối ưu hóa quy trình cho vay, ứng dụng công nghệ thông tin để giảm thiểu chi phí hoạt động. Việc sử dụng các nền tảng số, tự động hóa quy trình và tập trung vào việc xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng có thể giúp giảm chi phí quản lý và tăng hiệu quả hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ.

III. 5 Cách Phát Triển Cho Vay Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Hiệu Quả 59 ký tự

Để phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ hiệu quả, MBBank Tuyên Quang cần áp dụng một chiến lược toàn diện, tập trung vào việc cải thiện quy trình, sản phẩm và dịch vụ. Đầu tiên, cần xây dựng các sản phẩm cho vay phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng loại doanh nghiệp siêu nhỏ, như cho vay theo chu kỳ sản xuất, cho vay mua sắm thiết bị hoặc cho vay bổ sung vốn lưu động. Thứ hai, cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm thiểu thời gian và chi phí cho khách hàng. Thứ ba, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng, giúp họ hiểu rõ hơn về doanh nghiệp siêu nhỏ và có kỹ năng thẩm định tín dụng tốt hơn. Thứ tư, cần xây dựng mối quan hệ đối tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, như hiệp hội doanh nghiệp, trung tâm xúc tiến thương mại, để tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng. Cuối cùng, cần áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình cho vay, giúp tăng tốc độ xử lý hồ sơ và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Xây Dựng Sản Phẩm Cho Vay Phù Hợp Với Đặc Điểm DNSN

Việc xây dựng các sản phẩm cho vay phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của doanh nghiệp siêu nhỏ là yếu tố then chốt để phát triển hoạt động cho vay. Các sản phẩm này cần linh hoạt về thời hạn, lãi suất và phương thức trả nợ, phù hợp với chu kỳ kinh doanh và khả năng tài chính của từng loại doanh nghiệp siêu nhỏ. Ví dụ, có thể thiết kế các gói vay ngắn hạn cho doanh nghiệp thương mại, các gói vay trung hạn cho doanh nghiệp sản xuất hoặc các gói vay dài hạn cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ. Quan trọng là MBBank Tuyên Quang cần lắng nghe ý kiến của khách hàng và điều chỉnh sản phẩm một cách linh hoạt để đáp ứng nhu cầu thực tế.

3.2. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Vay Vốn Cho Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ

Thủ tục vay vốn phức tạp và rườm rà là một trong những rào cản lớn đối với doanh nghiệp siêu nhỏ khi tiếp cận vốn ngân hàng. MBBank Tuyên Quang cần đơn giản hóa thủ tục này bằng cách giảm thiểu số lượng giấy tờ cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường tư vấn, hỗ trợ cho khách hàng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình cho vay, như cho phép khách hàng nộp hồ sơ trực tuyến, ký hợp đồng điện tử, có thể giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và khách hàng. MBBank Tuyên Quang cần đặt mục tiêu trở thành ngân hàng thân thiện và dễ tiếp cận đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.

3.3. Đẩy Mạnh Marketing Và Mở Rộng Thị Phần Cho Vay DNSN

Để tăng trưởng tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ, MBBank Tuyên Quang cần triển khai chiến lược marketing hiệu quả để mở rộng thị phần và tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng. Cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu uy tín và thân thiện với doanh nghiệp siêu nhỏ, đồng thời quảng bá các sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng thông qua các kênh truyền thông đa dạng, như báo chí, truyền hình, mạng xã hội và các sự kiện cộng đồng. Quan trọng là MBBank Tuyên Quang cần hiểu rõ thị trường địa phương và xây dựng mối quan hệ tốt với các tổ chức, hiệp hội liên quan đến doanh nghiệp siêu nhỏ để tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn Tại MBBank 58 ký tự

Nghiên cứu này mang lại nhiều kết quả hữu ích cho MBBank Tuyên Quang trong việc phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ. Các giải pháp được đề xuất, như xây dựng sản phẩm phù hợp, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường đào tạo, có thể giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động và tăng trưởng tín dụng. Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn đòi hỏi sự cam kết và quyết tâm của ban lãnh đạo, sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban và sự tham gia tích cực của cán bộ nhân viên. MBBank Tuyên Quang cần xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, theo dõi và đánh giá kết quả định kỳ, đồng thời điều chỉnh chiến lược một cách linh hoạt để đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra. Thành công trong việc phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tuyên Quang.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Giải Pháp Đề Xuất Trong Nghiên Cứu

Việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất trong nghiên cứu là rất quan trọng để đảm bảo rằng chúng mang lại kết quả thực tế và bền vững. MBBank Tuyên Quang cần xây dựng hệ thống đo lường hiệu quả, sử dụng các chỉ số cụ thể, như tăng trưởng dư nợ cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ, tỷ lệ nợ xấu, mức độ hài lòng của khách hàng và chi phí hoạt động. Cần so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng các giải pháp, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả. Nếu các giải pháp không đạt được kết quả như mong đợi, cần tìm hiểu nguyên nhân và điều chỉnh một cách phù hợp. Quan trọng là MBBank Tuyên Quang cần duy trì tinh thần học hỏi và cải tiến liên tục.

4.2. Chia Sẻ Kinh Nghiệm Triển Khai Thành Công Từ Các Chi Nhánh MBBank

Học hỏi kinh nghiệm từ các chi nhánh khác của MBBank đã triển khai thành công hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ có thể giúp MBBank Tuyên Quang rút ngắn thời gian và chi phí thử nghiệm. Các chi nhánh có thể chia sẻ về các sản phẩm và dịch vụ hiệu quả, quy trình cho vay tối ưu, chiến lược marketing thành công và các bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai. MBBank có thể tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo hoặc trao đổi trực tiếp giữa các chi nhánh để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm. Việc áp dụng kinh nghiệm của các chi nhánh khác cần được thực hiện một cách linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của thị trường địa phương.

V. Triển Vọng và Định Hướng Phát Triển Cho Vay Tại MBBank 57 ký tự

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, vai trò của doanh nghiệp siêu nhỏ ngày càng trở nên quan trọng. Nhu cầu vốn của khu vực này sẽ tiếp tục tăng lên, tạo ra cơ hội lớn cho MBBank Tuyên Quang trong việc phát triển cho vay. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, ngân hàng cần có một tầm nhìn chiến lược rõ ràng và một kế hoạch hành động cụ thể. MBBank Tuyên Quang cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân lực và xây dựng mối quan hệ đối tác để nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngân hàng cần đặt mục tiêu trở thành ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại tỉnh Tuyên Quang, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

5.1. Ứng Dụng Công Nghệ Để Tối Ưu Hóa Quy Trình Cho Vay

Ứng dụng công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình cho vay và nâng cao hiệu quả hoạt động của MBBank Tuyên Quang. Ngân hàng có thể sử dụng các nền tảng số để tự động hóa quy trình thẩm định tín dụng, giảm thiểu thời gian và chi phí. Việc sử dụng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp ngân hàng phân tích thông tin khách hàng một cách chính xác và đưa ra quyết định tín dụng nhanh chóng. Ngoài ra, ngân hàng có thể phát triển các ứng dụng di động để khách hàng dễ dàng nộp hồ sơ, theo dõi tình trạng khoản vay và thực hiện thanh toán. Ứng dụng công nghệ không chỉ giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí mà còn cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Với Các Tổ Chức Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, như hiệp hội doanh nghiệp, trung tâm xúc tiến thương mại và các tổ chức phi chính phủ, có thể giúp MBBank Tuyên Quang tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Các tổ chức này có thể giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý, tiếp cận thị trường và tuân thủ các quy định pháp luật. MBBank Tuyên Quang có thể tham gia vào các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp của các tổ chức này hoặc hợp tác để tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp sẽ giúp MBBank Tuyên Quang phát triển bền vững trong lĩnh vực cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp siêu nhỏ đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế toàn cầu, chiếm từ 70% đến 95% tổng số doanh nghiệp tại nhiều quốc gia và tạo việc làm cho hơn một nửa lực lượng lao động ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm hơn 65% tổng số doanh nghiệp nhưng chỉ chiếm khoảng 13,5% tổng vốn đầu tư, phản ánh sự hạn chế về quy mô và năng lực tài chính. Trong bối cảnh phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp siêu nhỏ tăng cao, tuy nhiên việc tiếp cận tín dụng vẫn còn nhiều rào cản do hạn chế về tài sản đảm bảo, minh bạch tài chính và năng lực quản trị.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang trong giai đoạn 2021-2023. Mục tiêu chính là phân tích các chỉ tiêu về quy mô, chất lượng cho vay và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với phân khúc khách hàng này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp cận nguồn vốn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương và nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về hoạt động tín dụng ngân hàng, quản trị rủi ro tín dụng và phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Định nghĩa cho vay là việc ngân hàng chuyển giao tạm thời một lượng giá trị cho khách hàng với cam kết hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ được xem là một hình thức cấp tín dụng nhằm hỗ trợ sản xuất kinh doanh trong phạm vi quy mô nhỏ, với các đặc điểm về quy mô nhân sự, doanh thu và tài sản hạn chế.

• Mô hình quản trị rủi ro tín dụng: Bao gồm các nguyên tắc cho vay, quy trình thẩm định, giám sát và xử lý nợ xấu nhằm đảm bảo an toàn vốn và hiệu quả tín dụng. Mô hình này giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro phù hợp.

Các khái niệm chính bao gồm: doanh nghiệp siêu nhỏ, cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ, chất lượng tín dụng, nợ quá hạn, nợ xấu, dự phòng rủi ro và các chỉ tiêu đánh giá phát triển cho vay như dư nợ, doanh số cho vay, tỷ lệ nợ xấu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tình huống kết hợp phân tích định lượng và định tính. Dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo nội bộ của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang trong giai đoạn 2021-2023, bao gồm số liệu về dư nợ, doanh số cho vay, nợ quá hạn, nợ xấu và thu nhập từ hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ tại chi nhánh trong ba năm, được chọn vì tính đại diện và đầy đủ. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ tăng trưởng, phân tích cơ cấu và đánh giá chất lượng tín dụng qua các chỉ tiêu nợ quá hạn, nợ xấu và dự phòng rủi ro. Kết quả được trình bày bằng biểu đồ, bảng số liệu minh họa để làm rõ xu hướng và vấn đề tồn tại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tăng trưởng không đồng đều: Tổng dư nợ cho vay tại chi nhánh biến động, giảm 4% năm 2022 nhưng tăng trở lại 24% năm 2023, phản ánh sự phục hồi tín dụng sau đại dịch. Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn tăng từ 41,6% lên 59,3% cho thấy xu hướng ưu tiên cho vay ngắn hạn nhằm nâng cao khả năng thanh khoản.

2. Chất lượng tín dụng được cải thiện nhưng vẫn còn tồn tại: Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu được kiểm soát ở mức dưới 3%, phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn rủi ro do đặc thù doanh nghiệp siêu nhỏ thiếu minh bạch tài chính và tài sản đảm bảo. Dự phòng rủi ro được trích lập đầy đủ theo nhóm nợ, giúp giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng.

3. Nguồn vốn huy động tăng mạnh, tạo điều kiện mở rộng cho vay: Tổng vốn huy động tăng 38% năm 2022 và tiếp tục tăng mạnh năm 2023, trong đó tiền gửi có kỳ hạn chiếm tỷ trọng lớn, đảm bảo nguồn vốn ổn định cho hoạt động tín dụng.

4. Cơ cấu khách hàng chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng khách hàng cá nhân: Năm 2023, khách hàng cá nhân chiếm tỷ trọng lớn hơn trong dư nợ, do chi nhánh tập trung phát triển phân khúc bán lẻ và tiêu dùng cá nhân, ảnh hưởng đến tỷ trọng cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ năm 2023 phản ánh hiệu quả của các chính sách hỗ trợ và phục hồi kinh tế sau đại dịch. Việc ưu tiên cho vay ngắn hạn phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp siêu nhỏ có nhu cầu vốn lưu động cao và khả năng trả nợ nhanh. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu dù được kiểm soát dưới 3% nhưng vẫn là thách thức do hạn chế về minh bạch tài chính và tài sản đảm bảo của khách hàng.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này tương đồng với xu hướng chung của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, khi cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ luôn đi kèm với rủi ro cao nhưng cũng mang lại tiềm năng lợi nhuận lớn nếu được quản lý hiệu quả. Việc tăng cường dự phòng rủi ro và hoàn thiện quy trình thẩm định là cần thiết để giảm thiểu tổn thất.

Nguồn vốn huy động tăng mạnh tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng tín dụng, tuy nhiên sự chuyển dịch cơ cấu khách hàng sang cá nhân có thể làm giảm tập trung vào doanh nghiệp siêu nhỏ, cần có chiến lược cân đối phù hợp. Các biểu đồ về dư nợ theo thời hạn, tỷ lệ nợ xấu và dự phòng rủi ro sẽ minh họa rõ nét xu hướng và chất lượng tín dụng qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng kế hoạch phát triển cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ khoa học: Đặt mục tiêu tăng tỷ trọng dư nợ doanh nghiệp siêu nhỏ lên ít nhất 15% trong vòng 2 năm tới, tập trung vào các ngành nghề ưu tiên và có tiềm năng phát triển tại địa phương. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo chi nhánh phối hợp với phòng tín dụng.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định và quản trị rủi ro: Áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu và mô hình định lượng để đánh giá năng lực tài chính và rủi ro khách hàng, giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 2% trong 1 năm. Đào tạo cán bộ tín dụng nâng cao kỹ năng thẩm định và giám sát.

3. Tăng cường quan hệ và chọn lọc khách hàng: Phát triển hệ thống đánh giá uy tín và lịch sử tín dụng khách hàng, ưu tiên cho vay các doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi và minh bạch tài chính. Thực hiện các chương trình hỗ trợ tư vấn tài chính cho khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ.

4. Đẩy mạnh marketing và chuyển đổi số: Triển khai các chiến dịch marketing tập trung vào phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ, đồng thời tích hợp khách hàng vào hệ sinh thái số của ngân hàng để tăng cường tự động hóa quy trình cho vay, giảm chi phí và thời gian xử lý hồ sơ. Mục tiêu đạt 50% hồ sơ vay được xử lý qua kênh số trong 2 năm.

5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ, kỹ năng quản trị rủi ro và công nghệ số cho cán bộ tín dụng. Xây dựng chính sách khuyến khích, đánh giá hiệu quả công việc để giữ chân nhân sự chất lượng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại: Giúp xây dựng chiến lược phát triển tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và tối ưu hóa nguồn vốn.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình cho vay, thẩm định và giám sát tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp cận vốn vay, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và giám sát hoạt động tín dụng.

4. Các doanh nghiệp siêu nhỏ và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Hiểu rõ các điều kiện, quy trình vay vốn ngân hàng, từ đó chuẩn bị hồ sơ và phương án kinh doanh phù hợp để tiếp cận nguồn vốn hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp siêu nhỏ được định nghĩa như thế nào?
   Doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội không quá 10 người, tổng doanh thu và tổng nguồn vốn theo quy định ngành nghề, ví dụ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm và tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

2. Tại sao doanh nghiệp siêu nhỏ khó tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Doanh nghiệp siêu nhỏ thường thiếu tài sản đảm bảo, báo cáo tài chính không minh bạch, năng lực quản trị hạn chế và quy mô vốn nhỏ, khiến ngân hàng khó đánh giá rủi ro và quyết định cho vay.

3. Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang đã có những chính sách gì hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ?
   Chi nhánh triển khai các gói lãi suất ưu đãi, xây dựng sản phẩm cho vay riêng biệt cho doanh nghiệp siêu nhỏ và đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm giảm thủ tục và chi phí cho vay.

4. Chỉ tiêu nào dùng để đánh giá chất lượng cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ?
   Các chỉ tiêu chính gồm tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ dự phòng rủi ro và thu nhập từ hoạt động cho vay. Tỷ lệ nợ xấu dưới 3% được coi là mức an toàn theo quy định hiện hành.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ?
   Cần hoàn thiện quy trình thẩm định, tăng cường quản trị rủi ro, đào tạo cán bộ tín dụng, áp dụng công nghệ số và xây dựng chính sách linh hoạt phù hợp với đặc thù doanh nghiệp siêu nhỏ.

Kết luận

• Doanh nghiệp siêu nhỏ là phân khúc khách hàng quan trọng, chiếm hơn 65% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng.
• Hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tuyên Quang giai đoạn 2021-2023 có sự tăng trưởng về quy mô và cải thiện chất lượng tín dụng, tuy nhiên vẫn còn tồn tại rủi ro do đặc thù khách hàng.
• Nguồn vốn huy động tăng mạnh tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng tín dụng, nhưng cần cân đối cơ cấu khách hàng để duy trì tập trung vào doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao chất lượng thẩm định, quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm phù hợp, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực.
• Giai đoạn tiếp theo cần triển khai đồng bộ các giải pháp trong vòng 2-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá liên tục để điều chỉnh phù hợp, góp phần phát triển bền vững hoạt động cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ.

Khuyến nghị hành động: Ban lãnh đạo ngân hàng và các phòng ban liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường giám sát và báo cáo kết quả định kỳ để đảm bảo mục tiêu phát triển tín dụng doanh nghiệp siêu nhỏ đạt hiệu quả cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp siêu nhỏ 1. Khái niệm doanh nghiệp siêu nhỏ Để hiểu được thế nào là doanh nghiệp siêu nhỏ, có thể bắt đầu từ việc doanh nghiệp được định nghĩa như thế nào. Theo Khuyến nghị số 2003/361/EC ngày 06/5/2003 của Ủy ban Châu Âu, doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Một doanh nghiệp là bất kỳ thực thể nào tham gia vào hoạt động kinh tế, bất kể hình thức pháp lý (legal form) của nó.

Doanh nghiệp cũng bao gồm cá nhân tự doanh (self-employed persons), hộ kinh doanh (family business) trong ngành nghề thủ công và các hoạt động khác, và các hợp doanh (partnerships) hoặc các hiệp hội (association) thường xuyên tham gia vào hoạt động kinh tế”. Định nghĩa này có hai điểm đáng chú ý: Thứ nhất, doanh nghiệp là một trường hợp cụ thể của thực thể kinh doanh được nhắc đến trong khái niệm trợ cấp nhà nước tại Điều 107 của Hiệp ước về hoạt động của Liên minh châu Âu (TFEU), vì thế nó thỏa mãn một trong những tiêu chí khi xác định một biện pháp là trợ cấp nhà nước - đối tượng nhận trợ cấp là thực thể tham gia vào hoạt động kinh tế. Thứ hai, việc xác định một thực thể có phải là doanh nghiệp hay không phụ thuộc vào tính chất hoạt động (thực hiện hoạt động kinh tế) chứ không phụ thuộc vào hình thức pháp lý của nó. Do vậy, định nghĩa doanh nghiệp này khá rộng và các thuộc tính về mặt tổ chức như địa vị pháp lý của doanh nghiệp thuộc khu vực công hay khu vực tư, hoạt động vì lợi nhuận hay phi lợi nhuận… không phải là yếu tố liên quan để xác định một thực thể là doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, theo luật doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh.” Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ là một thuật ngữ dùng để chỉ các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, với số lượng nhân viên, doanh thu và tài sản hạn chế, tùy 7 theo lĩnh vực hoạt động, các tiêu chí quy định một doanh nghiệp là doanh nghiệp siêu nhỏ. Theo Phụ lục của Khuyến nghị số 2003/361/EC, doanh nghiệp được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ khi có số lượng nhận viên nhỏ hơn 10 người, đồng thời doanh thu hoặc tổng tài sản trên bảng cân đối tài sản có giá trị nhỏ hơn 2 triệu EUR. Cùng điều kiện tương tự, doanh nghiệp siêu nhỏ được phân loại theo các tiêu chí được quy định tại Nghị định 39/2018/NĐ-CP và Nghị định 80/2021/NĐ-CP: Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, Tổng doanh thu năm của doanh nghiệp, Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp:  Đối với Doanh nghiệp làm trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, doanh nghiệp siêu nhỏ có những yếu tố sau: - Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người; - Tổng doanh thu: không quá 3 tỷ đồng/năm; - Tổng nguồn vốn: không quá 3 tỷ đồng.  Đối với Doanh nghiệp làm trong lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, doanh nghiệp siêu nhỏ đươc xác định như sau: - Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người; - Tổng doanh thu: không quá 3 tỷ đồng/năm; - Tổng nguồn vốn: không quá 3 tỷ đồng.

 Đối với Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ có các yếu tố sau: - Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người; - Tổng doanh thu: không quá 10 tỷ đồng/năm; - Tổng nguồn vốn: không quá 3 tỷ đồng. Do tính chất của lĩnh vực thương mại, dịch vụ có những đặc thù đặc biệt, có thể mang lại lợi nhuận cao mà không cần dùng quá nhiều nhân công. Chính vì vậy, tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ ở lĩnh vực thương mại, dịch vụ có những sự khác biệt so với các lĩnh vực trên. Các yếu tố quy định phân loại doanh nghiệp có thể hiểu như sau: Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm: Số lao động tham gia 8 bảo hiểm xã hội được hiểu là toàn bộ số lao động do doanh nghiệp quản lý, sử dụng và trả lương, trả công tham gia bảo hiểm xã hội theo pháp luật về bảo hiểm xã hội.Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm được tính bằng cách lấy tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của năm chia cho số tháng trong năm.

Trong trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, số lao động tham gia bảo hiểm bình quân được tính bằng tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của các tháng chia cho số tháng hoạt động. Tổng doanh thu năm của doanh nghiệp: Là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và được xác định trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm hoặc trên 01 năm nhưng chưa phát sinh doanh thu thì doanh nghiệp căn cứ vào tiêu chí tổng nguồn vốn quy định tại Điều 9 Nghị định 39/2018/NĐ-CP. Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp: Tổng nguồn vốn được xác định trong bảng cân đối kế toán thể hiện trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế.

Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, tổng nguồn vốn được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp tại thời điểm cuối quý liền kề thời điểm doanh nghiệp đăng ký hưởng nội dung hỗ trợ. Lĩnh vực hoạt động: Lĩnh vực hoạt động được xác định căn cứ vào quy định của pháp luật về hệ thống ngành kinh tế và quy định của pháp luật chuyên ngành. Trường hợp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định căn cứ vào lĩnh vực có doanh thu cao nhất. Tại MB Bank, Doanh nghiệp siêu nhỏ đươc quy định là các doanh nghiệp mà doanh thu thuần bình quân theo Báo cáo tài chính năm (Kiểm toán/thuế) trong vòng tối đa 03 năm liên tục gần nhất dưới 100 tỷ VND 1.

Cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ tại ngân hàng thương mại Cho vay đã xuất hiện từ cách đây rất lâu khi những người thiếu vốn và những người thừa vốn phát sinh nhu cầu cho vay và đi vay trong cùng một thời điểm. Cho vay tại NHTM là hoạt động kinh doanh chủ yếu của NHTM để tạo ra lợi nhuận. Thu nhập từ cho vay bù đắp chi phí tiền gửi, chi phí dự trữ, chi phí kinh doanh và quản lý, chi phí thuế các loại, chi phí rủi ro và các chi phí liên quan khác. 9 Theo Mai Văn Bạn (2009) có đưa ra định nghĩa: “Cho vay của NHTM là việc chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ NHTM (người sở hữu) sang khách hàng vay (người sử dụng) sau một thời gian nhất định quay trở lại NHTM với lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu.

Hay có thể hiểu cho vay của NHTM là quan hệ giữa một bên là người cho vay (NHTM) bằng cách chuyển giao tiền hoặc tài sản cho bên người vay (khách hàng vay) để sử dụng trong một thời gian nhất định với cam kết của người vay là hoàn trả cả gốc và lãi khi đến hạn. Cho vay là quyền của NHTM. Vì vậy NHTM có quyền yêu cầu khách hàng vay phải tuân thủ những điều kiện mang tính pháp lý nhằm đảm bảo việc trả nợ khi đến hạn”. Khái niệm cho vay có thể được định nghĩa như sau: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

Thông qua các định nghĩa về cho vay nêu trên, có thể khái quát khái niệm về cho vay của NHTM như sau: Cho vay của NHTM là một hình thức cấp tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích cá nhân hay đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định, theo thỏa thuận của ngân hàng và khách hàng, bảo đảm tuân thủ các quy định của Pháp luật và NHNN với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi khi đến hạn. Từ khái niệm về cho vay của Ngân hàng thương mại và doanh nghiệp siêu nhỏ, ta có thể hiểu bản chất của Cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ là hoạt động tín dụng mà ngân hàng thỏa thuận cấp cho đối tượng khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ một khoản vốn vay nhất định để doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện các kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định và doanh nghiệp siêu nhỏ phải có trách nhiệm, nghĩa vụ hoàn trả cả gốc và lãi của khoản vay vốn đó cho ngân hàng khi đã đến thời hạn thanh toán theo thỏa thuận tại hợp đồng vay vốn đã ký kết với Ngân hàng. Đặc điểm và vai trò cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ a. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp siêu nhỏ trong ngân hàng thương mại Các doanh nghiệp siêu nhỏ thường có các đặc điểm sau: - Về quy mô nhân sự: Số lượng nhân viên của doanh nghiệp siêu nhỏ thường 10 hạn chế, từ vài người đến một vài chục người.

- Về doanh thu và lợi nhuận: Thường có doanh thu hạn chế, thường là mức doanh thu thấp trong ngành kinh doanh của họ, lợi nhuận thu được ở mức thấp hơn rất nhiều so với các doanh nghiệp lớn. - Về quy mô hoạt động: Thường các doanh nghiệp siêu nhỏ hoạt động trong một phạm vi hẹp, chủ yếu tập trung vào một ngành nghề hoặc thị trường cụ thể. - Về quản lý tổ chức: Do quy mô nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ này thường có một hệ thống quản lý đơn giản, một nhân sự có thể đảm nhiệm nhiều công việc trong tổ chức. - Về đặc điểm chủ sở hữu: Các doanh nghiệp siêu nhỏ thường do một chủ sở hữu điều hành.