Phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh hà tây i

Nghiên cứu phát triển cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I: Thực trạng, giải pháp tăng trưởng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm vay, giảm thiểu rủi ro.

• Tác giả: Phạm Đức Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Thị Minh Ngọc
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam- Chi Nhánh Hà Tây I
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.2. Khái niệm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại
• 1.2. PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm về phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Sự cần thiết phải phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Các chỉ tiêu phản ánh việc phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3.1. Nhân tố chủ quan
• 1.3.2. Nhân tố khách quan
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM- CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Agribank Hà Tây I
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Agribank Hà Tây I
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Hà Tây I
• 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 2.2.1. Quy trình cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Agribank Hà Tây I
• 2.2.2. Các sản phẩm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Agribank Hà Tây I
• 2.2.3. Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Agribank Hà Tây I
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 3.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh của Agribank Hà Tây I
• 3.1.2. Định hướng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa của Agribank Hà Tây I
• 3.2. GIẢI PHÁP CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HÀ TÂY I
• 3.2.1. Tăng trưởng quy mô khoản vay, đa dạng hóa sản phẩm vay
• 3.2.2. Tăng trưởng tỷ lệ khách hàng vay vốn là doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.3. Chú trọng công tác maketing, cải thiện cơ cấu dư nợ cho vay DNVVN
• 3.2.4. Xử lý nợ xấu, nợ quá hạn, giảm thiểu rủi ro tài chính của Chi nhánh
• 3.2.5. Thực hiện tốt công tác cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa theo đúng quy trình của Agribank
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Cho Vay DNNVV Tại Agribank Hà Tây I

Bài viết này đi sâu vào phân tích và đánh giá hoạt động cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I, một chi nhánh quan trọng của Agribank. Trong bối cảnh DNNVV đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam, việc phát triển các dịch vụ tài chính phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp này trở nên vô cùng cấp thiết. Luận văn này tập trung vào việc tìm hiểu thực trạng cho vay, xác định các vấn đề còn tồn tại và đề xuất các giải pháp phát triển cho vay DNNVV hiệu quả hơn. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ năm 2018 đến 2020, kết hợp với phân tích định tính và định lượng để đưa ra những đánh giá khách quan và sâu sắc. Mục tiêu cuối cùng là góp phần phát triển tín dụng DNNVV Agribank nói chung và Agribank Hà Tây I nói riêng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Theo số liệu thống kê, DNNVV chiếm 98% số lượng doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, đóng góp khoảng 49% GDP và thu hút 78% lực lượng lao động.

1.1. Vai Trò Quan Trọng Của DNNVV Trong Nền Kinh Tế Việt Nam

DNNVV là trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp đáng kể vào GDP, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới. Tuy nhiên, các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế biến động. Do đó, việc phát triển tín dụng DNNVV là vô cùng quan trọng để hỗ trợ sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế này. Các chính sách của nhà nước và các ngân hàng cần hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn, giảm thiểu thủ tục hành chính và cung cấp các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của từng doanh nghiệp. Theo tác giả Phạm Đức Anh, việc hỗ trợ DNNVV không chỉ là trách nhiệm của Agribank mà còn là mục tiêu chung của cả hệ thống tài chính Việt Nam.

1.2. Tổng Quan Về Hoạt Động Của Agribank Hà Tây I

Agribank Hà Tây I là một chi nhánh quan trọng của Agribank tại khu vực Hà Tây cũ, có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính cho khu vực nông nghiệp, nông thôn và đặc biệt là các DNNVV. Chi nhánh đã và đang nỗ lực phát triển cho vay DNNVV, tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Cụ thể, quy mô tăng trưởng và tỷ trọng dư nợ tín dụng đối với DNNVV trên tổng dư nợ vẫn còn khiêm tốn và hạn chế, lợi nhuận đem lại từ đối lượng khách hàng này chưa cao trong khi chi phí bỏ ra không hề thấp. Tỷ lệ nợ xấu đối với đối tượng khách hàng này cũng ở mức khá cao. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I là vô cùng cần thiết.

II. Thách Thức Phát Triển Cho Vay DNNVV Tại Agribank Hà Tây I

Mặc dù Agribank Hà Tây I đã có những nỗ lực đáng kể trong việc phát triển cho vay DNNVV, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết. Một trong những thách thức lớn nhất là vấn đề rủi ro cho vay DNNVV Agribank. Do đặc điểm kinh doanh của các DNNVV thường không ổn định, khả năng tiếp cận thông tin còn hạn chế, việc đánh giá rủi ro tín dụng trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác cũng gây áp lực lên Agribank Hà Tây I trong việc thu hút và giữ chân khách hàng DNNVV. Ngoài ra, quy trình thẩm định tín dụng phức tạp và thủ tục hành chính rườm rà cũng là những rào cản khiến các DNNVV khó tiếp cận nguồn vốn vay. Tác giả Phạm Đức Anh chỉ ra rằng, tỷ lệ nợ xấu đối với khách hàng DNNVV tại Agribank Hà Tây I vẫn ở mức khá cao, cho thấy công tác thẩm định và quản trị rủi ro chưa thực sự hiệu quả.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Và Nợ Xấu Trong Cho Vay DNNVV

Rủi ro tín dụng và nợ xấu là một trong những vấn đề lớn nhất mà Agribank Hà Tây I phải đối mặt trong quá trình phát triển cho vay DNNVV. Các DNNVV thường có lịch sử tín dụng ngắn, thiếu tài sản đảm bảo và hoạt động kinh doanh không ổn định, khiến việc đánh giá khả năng trả nợ trở nên khó khăn hơn. Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, Agribank Hà Tây I cần tăng cường công tác thẩm định tín dụng, xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng phù hợp và áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Bên cạnh đó, việc xử lý nợ xấu cũng cần được thực hiện kịp thời và triệt để để tránh ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của chi nhánh. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ nợ xấu cho vay DNNVV của Agribank Hà Tây I giai đoạn 2018-2020 dao động ở mức 2.5%.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác Và Thủ Tục Phức Tạp

Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, đặc biệt là các ngân hàng thương mại cổ phần, cũng là một thách thức lớn đối với Agribank Hà Tây I. Các ngân hàng này thường có lợi thế về công nghệ, sản phẩm dịch vụ đa dạng và quy trình thẩm định nhanh chóng, thu hút nhiều khách hàng DNNVV. Để cạnh tranh hiệu quả, Agribank Hà Tây I cần cải thiện chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm cho vay và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Ngoài ra, việc xây dựng mối quan hệ tốt với các DNNVV và cung cấp các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu của từng doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng để giữ chân khách hàng. Theo tác giả Phạm Đức Anh, sự cạnh tranh trong nội bộ Agribank và các NHTM trong phân khúc DNNVV ngày càng tăng.

III. Giải Pháp Tăng Trưởng Cho Vay DNNVV Tại Agribank Hà Tây I

Để phát triển cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I một cách bền vững và hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu rủi ro, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV và cải thiện quy trình hoạt động của chi nhánh. Một trong những giải pháp quan trọng là việc đa dạng hóa sản phẩm cho vay, đáp ứng nhu cầu khác nhau của các DNNVV. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng, cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát triển. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý tín dụng và cải thiện quy trình thẩm định cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo luận văn, việc tăng trưởng quy mô khoản vay, đa dạng hóa sản phẩm vay, tăng trưởng tỷ lệ khách hàng vay vốn là DNNVV là những giải pháp cần được ưu tiên.

3.1. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Cho Vay Và Tăng Cường Marketing

Việc đa dạng hóa sản phẩm cho vay là một trong những giải pháp quan trọng để Agribank Hà Tây I thu hút và đáp ứng nhu cầu của các DNNVV. Chi nhánh cần nghiên cứu và phát triển các sản phẩm cho vay phù hợp với từng ngành nghề, quy mô và giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc tăng cường hoạt động marketing, quảng bá sản phẩm và dịch vụ cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao nhận diện thương hiệu và thu hút khách hàng mới. Agribank Hà Tây I cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, tập trung vào việc truyền tải thông điệp về sự hỗ trợ và đồng hành cùng DNNVV trong quá trình phát triển. Chú trọng công tác maketing, cải thiện cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Thẩm Định Tín Dụng Và Quản Lý Rủi Ro

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao chất lượng tín dụng, Agribank Hà Tây I cần nâng cao năng lực thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro. Chi nhánh cần xây dựng đội ngũ cán bộ tín dụng có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về hoạt động kinh doanh của DNNVV và có khả năng đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác. Bên cạnh đó, việc áp dụng các công cụ và phương pháp quản lý rủi ro hiện đại cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động. Cần xử lý nợ xấu, nợ quá hạn, giảm thiểu rủi ro tài chính của Chi nhánh. Cần thực hiện tốt công tác cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa theo đúng quy trình của Agribank.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nghiên Cứu Cho Phát Triển Cho Vay DNNVV

Kết quả nghiên cứu này có giá trị ứng dụng thực tiễn cao trong việc định hướng và triển khai các chính sách, giải pháp phát triển cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I. Các khuyến nghị trong luận văn có thể được sử dụng để xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chi nhánh và góp phần thúc đẩy sự phát triển của các DNNVV tại địa phương. Nghiên cứu cũng cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, cán bộ tín dụng và các bên liên quan trong việc hiểu rõ hơn về thực trạng và tiềm năng của thị trường cho vay DNNVV. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về chủ đề này. Cần thực hiện tốt công tác cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa theo đúng quy trình của Agribank.

4.1. Xây Dựng Kế Hoạch Hành Động Cụ Thể Để Triển Khai Giải Pháp

Để các giải pháp được đề xuất trong luận văn có thể được triển khai một cách hiệu quả, Agribank Hà Tây I cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, với các mục tiêu rõ ràng, các hoạt động cụ thể và các chỉ số đánh giá hiệu quả. Kế hoạch hành động cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của tất cả các bên liên quan, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của chi nhánh. Bên cạnh đó, cần có sự giám sát và đánh giá thường xuyên để đảm bảo kế hoạch được thực hiện đúng tiến độ và đạt được các mục tiêu đề ra. Quan trọng nhất là việc xây dựng kế hoạch hành động phải dựa trên những phân tích chính xác về tình hình cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I.

4.2. Sử Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Để Đào Tạo Cán Bộ Tín Dụng

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu đào tạo cho cán bộ tín dụng của Agribank Hà Tây I, giúp họ nâng cao kiến thức và kỹ năng trong việc thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro và cung cấp dịch vụ tư vấn cho DNNVV. Chương trình đào tạo cần tập trung vào việc trang bị cho cán bộ tín dụng những kiến thức về đặc điểm kinh doanh của DNNVV, các phương pháp đánh giá rủi ro tín dụng và các sản phẩm dịch vụ phù hợp với nhu cầu của từng doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện cho cán bộ tín dụng tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về cho vay DNNVV, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng cạnh tranh. Đào tạo cán bộ tín dụng bài bản giúp Agribank Hà Tây I nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng cho DNNVV.

V. Triển Vọng Phát Triển Cho Vay DNNVV Tại Agribank Hà Tây I

Với những nỗ lực không ngừng và sự hỗ trợ từ các cấp quản lý, Agribank Hà Tây I có nhiều tiềm năng để phát triển cho vay DNNVV trong tương lai. Việc nắm bắt cơ hội từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước, khai thác tối đa tiềm năng của thị trường địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ giúp chi nhánh đạt được những thành công lớn hơn. Đồng thời, việc xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với các DNNVV và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương cũng là mục tiêu quan trọng mà Agribank Hà Tây I hướng tới. Theo tác giả, việc tiếp tục hoàn thiện quy trình, chính sách và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ tạo động lực lớn cho phát triển tín dụng DNNVV tại Agribank Hà Tây I.

5.1. Tận Dụng Chính Sách Hỗ Trợ Từ Nhà Nước Và Agribank

Để phát triển cho vay DNNVV một cách bền vững, Agribank Hà Tây I cần tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và Agribank. Các chính sách này có thể bao gồm các chương trình cho vay ưu đãi, các quỹ bảo lãnh tín dụng và các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật. Bên cạnh đó, việc tham gia các chương trình hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng là một cách để Agribank Hà Tây I tiếp cận các nguồn vốn và kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Các chính sách cần được triển khai một cách hiệu quả và kịp thời để mang lại lợi ích thiết thực cho các DNNVV và Agribank Hà Tây I.

5.2. Xây Dựng Mối Quan Hệ Đối Tác Bền Vững Với DNNVV

Việc xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với các DNNVV là yếu tố then chốt để Agribank Hà Tây I đạt được thành công trong hoạt động cho vay. Chi nhánh cần chủ động tìm hiểu nhu cầu của khách hàng, cung cấp các giải pháp tài chính phù hợp và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát triển. Bên cạnh đó, việc tổ chức các hoạt động kết nối doanh nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm và cung cấp thông tin thị trường cũng là một cách để tăng cường mối quan hệ giữa Agribank Hà Tây I và các DNNVV. Quan hệ đối tác tốt sẽ giúp Agribank Hà Tây I giữ chân khách hàng và thu hút khách hàng mới, đồng thời góp phần vào sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp khoảng 49% GDP và thu hút 78% lực lượng lao động quốc gia. Tuy nhiên, các DNNVV vẫn còn nhiều hạn chế về tài chính, quản lý và khả năng tiếp cận vốn vay, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh Covid-19 giai đoạn 2019-2020. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Hà Tây I (Agribank Hà Tây I) là một trong những đơn vị chủ lực trong việc phát triển cho vay DNNVV, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Mặc dù vậy, quy mô tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV tại chi nhánh vẫn còn khiêm tốn, tỷ lệ nợ xấu ở mức 2.5% cho thấy công tác quản lý rủi ro tín dụng còn nhiều thách thức. Nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I trong giai đoạn 2018-2020, với mục tiêu nâng cao hiệu quả tín dụng, mở rộng quy mô và cải thiện chất lượng dịch vụ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính sách tín dụng, tăng cường năng lực cạnh tranh của ngân hàng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về phát triển cho vay DNNVV tại ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa: Định nghĩa và phân loại DNNVV theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP, đặc điểm về quy mô vốn, lao động và hoạt động kinh doanh.
• Lý thuyết về tín dụng ngân hàng: Khái niệm cho vay, đặc điểm cho vay DNNVV như chi phí cao, rủi ro lớn, lãi suất cao và tính nhạy cảm với biến động kinh tế.
• Mô hình phát triển cho vay DNNVV: Tập trung vào tăng trưởng quy mô dư nợ, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro.
• Các nhân tố tác động đến phát triển cho vay: Bao gồm nhân tố chủ quan (chính sách tín dụng, năng lực cán bộ, quy trình cho vay) và nhân tố khách quan (đặc điểm DNNVV, môi trường kinh tế xã hội, cạnh tranh ngân hàng, môi trường pháp lý).

Ba khái niệm chính được sử dụng là: dư nợ tín dụng, chất lượng tín dụng (tỷ lệ nợ xấu), và thị phần cho vay DNNVV.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp lý thuyết và thực tiễn:

• Phương pháp lý thuyết: Tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa các lý thuyết, mô hình về cho vay DNNVV.
• Phương pháp thực tiễn: Phân tích số liệu thống kê từ Agribank Hà Tây I giai đoạn 2018-2020, khảo sát ý kiến khách hàng DNNVV và cán bộ tín dụng qua bảng hỏi và phỏng vấn sâu.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel để xử lý, tính toán các chỉ tiêu như dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, tốc độ tăng trưởng dư nợ và số lượng khách hàng vay vốn. Áp dụng phương pháp thống kê mô tả và so sánh ngang, dọc để đánh giá xu hướng và hiệu quả hoạt động.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong khoảng thời gian 2018-2020, đề xuất giải pháp có tính ứng dụng cho các năm tiếp theo.

Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 300 khách hàng DNNVV và cán bộ tín dụng tại Agribank Hà Tây I, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV còn hạn chế: Tổng dư nợ tín dụng tại Agribank Hà Tây I tăng từ 4.526 tỷ đồng năm 2018 lên 5.745 tỷ đồng năm 2020, tương đương tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 13%/năm. Tuy nhiên, tỷ trọng dư nợ cho vay doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 11-15% tổng dư nợ, thấp hơn nhiều so với dư nợ cá nhân (85-89%).

2. Chất lượng tín dụng chưa đạt kỳ vọng: Tỷ lệ nợ xấu cho vay DNNVV duy trì ở mức 2.5%, cao hơn mức trung bình của hệ thống ngân hàng, phản ánh rủi ro tín dụng và công tác thẩm định còn nhiều hạn chế.

3. Đa dạng sản phẩm cho vay nhưng chưa tối ưu: Agribank Hà Tây I cung cấp nhiều sản phẩm như cho vay hợp vốn, ưu đãi xuất khẩu, đầu tư vốn cố định, vốn lưu động ngắn hạn, hạn mức tín dụng và thấu chi tài khoản. Tuy nhiên, tỷ lệ khách hàng sử dụng các sản phẩm này chưa đồng đều, chưa khai thác hết tiềm năng thị trường.

4. Khó khăn trong quy trình và thủ tục cho vay: Quy trình cho vay gồm 9 bước từ tiếp nhận hồ sơ đến thanh lý hợp đồng, tuy đảm bảo an toàn nhưng còn phức tạp, gây khó khăn cho khách hàng và cán bộ tín dụng, ảnh hưởng đến tốc độ giải ngân và mở rộng dư nợ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV còn hạn chế là do ảnh hưởng của dịch Covid-19 làm giảm nhu cầu vay vốn và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Tỷ lệ nợ xấu cao phản ánh sự thiếu minh bạch tài chính và trình độ quản lý của một số DNNVV, cũng như năng lực thẩm định tín dụng của cán bộ ngân hàng chưa đồng đều. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này tương đồng với xu hướng chung của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn khó khăn kinh tế.

Việc đa dạng hóa sản phẩm cho vay là điểm mạnh của Agribank Hà Tây I, tuy nhiên cần cải tiến để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của DNNVV, đồng thời đơn giản hóa quy trình cho vay để tăng tính cạnh tranh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, bảng phân tích tỷ lệ nợ xấu theo năm và biểu đồ cơ cấu sản phẩm cho vay để minh họa rõ nét hơn các xu hướng và điểm nghẽn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng trưởng quy mô dư nợ cho vay DNNVV: Đẩy mạnh chiến lược mở rộng thị trường, tập trung vào các ngành kinh tế trọng điểm địa phương, đặt mục tiêu tăng trưởng dư nợ DNNVV ít nhất 15%/năm trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Agribank Hà Tây I phối hợp phòng KHDN.

2. Đa dạng hóa và cải tiến sản phẩm cho vay: Phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với đặc thù ngành nghề và quy mô vốn của DNNVV, đồng thời tích hợp các dịch vụ gia tăng như tư vấn tài chính, bảo hiểm tín dụng. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng. Chủ thể: Phòng Dịch vụ và Marketing.

3. Đơn giản hóa quy trình và thủ tục cho vay: Rút ngắn thời gian thẩm định, giảm bớt giấy tờ không cần thiết, áp dụng công nghệ số trong xử lý hồ sơ và giải ngân. Mục tiêu giảm thời gian cho vay xuống dưới 15 ngày. Chủ thể: Phòng Kiểm tra kiểm soát nội bộ và phòng KHDN.

4. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về thẩm định tín dụng, quản trị rủi ro và đạo đức nghề nghiệp, đảm bảo cán bộ có đủ năng lực và trách nhiệm trong công tác cho vay. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Ban nhân sự và phòng KHDN.

5. Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, kiểm soát chặt chẽ nợ xấu, áp dụng các biện pháp xử lý nợ hiệu quả nhằm duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2%. Chủ thể: Phòng Kiểm tra kiểm soát nội bộ và Ban lãnh đạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động cho vay DNNVV, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng: Nắm bắt quy trình, kỹ năng thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng, áp dụng các giải pháp thực tiễn để cải thiện chất lượng cho vay.

3. Các nhà hoạch định chính sách tài chính – ngân hàng: Tham khảo các nhân tố tác động và giải pháp phát triển cho vay DNNVV, hỗ trợ xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

4. Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hiểu rõ các sản phẩm tín dụng, quy trình vay vốn tại Agribank Hà Tây I, từ đó chủ động chuẩn bị hồ sơ, nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV lại khó tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng?
   Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường có quy mô vốn nhỏ, thiếu minh bạch tài chính, trình độ quản lý hạn chế và rủi ro kinh doanh cao, khiến ngân hàng thận trọng trong việc cấp tín dụng. Ví dụ, tỷ lệ nợ xấu cao ở nhóm này làm tăng chi phí quản lý và rủi ro cho ngân hàng.

2. Các sản phẩm cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I gồm những loại nào?
   Bao gồm cho vay hợp vốn, ưu đãi xuất khẩu, đầu tư vốn cố định, vốn lưu động ngắn hạn, hạn mức tín dụng và thấu chi tài khoản. Mỗi sản phẩm có đặc điểm về thời hạn, lãi suất và phương thức trả nợ phù hợp với nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp.

3. Làm thế nào để giảm tỷ lệ nợ xấu trong cho vay DNNVV?
   Cần nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, áp dụng quy trình cho vay chặt chẽ nhưng linh hoạt, tăng cường giám sát và xử lý nợ kịp thời. Đào tạo cán bộ tín dụng và xây dựng hệ thống cảnh báo rủi ro cũng là giải pháp hiệu quả.

4. Quy trình cho vay DNNVV tại Agribank Hà Tây I có phức tạp không?
   Quy trình gồm 9 bước từ tiếp nhận hồ sơ đến thanh lý hợp đồng, đảm bảo an toàn nhưng còn nhiều thủ tục giấy tờ và thời gian xử lý. Việc đơn giản hóa quy trình đang được đề xuất nhằm tăng tốc độ giải ngân và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

5. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động cho vay DNNVV như thế nào?
   Dịch bệnh làm giảm nhu cầu vay vốn do doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, khó khăn trong trả nợ, dẫn đến tăng tỷ lệ nợ xấu và giảm tốc độ tăng trưởng dư nợ. Ngân hàng đã có chính sách hỗ trợ như giảm lãi suất, gia hạn nợ để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Kết luận

• DNNVV đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, nhưng tiếp cận vốn vay ngân hàng còn nhiều khó khăn do đặc thù quy mô và rủi ro.
• Agribank Hà Tây I đã đạt được tăng trưởng dư nợ tín dụng ổn định giai đoạn 2018-2020, song tỷ trọng cho vay DNNVV còn thấp và tỷ lệ nợ xấu cao.
• Quy trình cho vay hiện tại đảm bảo an toàn nhưng cần được đơn giản hóa để tăng tính cạnh tranh và thu hút khách hàng.
• Đa dạng hóa sản phẩm cho vay và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng là những giải pháp then chốt để phát triển cho vay DNNVV hiệu quả.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng trưởng dư nợ, cải thiện chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương trong những năm tới.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các chi nhánh khác của Agribank để nhân rộng mô hình thành công.

Các nhà quản lý ngân hàng và cán bộ tín dụng cần chủ động áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNNVV, đồng thời phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của cả hai bên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa và phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn- Chi nhánh Hà Tây I Chương 3: Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn- Chi nhánh Hà Tây I. MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.

Khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Trong nền kinh tế thị trường, các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế rất đa dạng và phong phú, trong đó nếu phân loại dựa theo quy mô thì có thể chia doanh nghiệp thành doanh nghiệp lớn, doanh vừa và doanh nghiệp nhỏ. Theo quan điểm của quan điểm của Ngân hàng Thế giới, DNVVN là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ về phương diện vốn, lao động hay doanh thu. Ở mỗi nước, người ta có tiêu chí riêng để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nước mình.

DNVVN có thể chia thành ba loại căn cứ vào quy mô đó là: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa, cụ thể như sau: Doanh nghiệp siêu nhỏ là các doanh nghiệp có không quá 10 lao động, tổng giá trị tài sản không quá 100,000 USD và tổng doanh thu hằng năm không quá 100,000 USD. Doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp có không quá 50 lao động, tổng giá trị tài sản không quá 3,000,000 USD và tổng doanh thu hằng năm không quá 3,000,000 USD. Doanh nghiệp vừa là doanh nghiệp có không quá 300 lao động, tổng giá trị tài sản không quá 15,000,000 USD và tổng doanh thu hằng năm không quá 15,000,000 USD. 8 Ở Việt Nam, theo Điều 6, Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018 của Chính phủ, Nghị định này đưa ra định nghĩa: “DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên)” Cụ thể như sau: Bảng 1.

Phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP Doanh Quy mô nghiệp siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nhỏ Số lao Tổng Số lao Tổng Số lao Khu vực động nguồn vốn động nguồn vốn động từ trên I. Nông, lâm từ trên 10 từ trên 20 10 người 20 tỷ đồng 200 người nghiệp và thủy người đến tỷ đồng đến trở xuống trở xuống đến 300 sản 200 người 100 tỷ đồng người từ trên từ trên 10 từ trên 20 II. Công nghiệp 10 người 20 tỷ đồng 200 người người đến tỷ đồng đến và xây dựng trở xuống trở xuống đến 300 200 người 100 tỷ đồng người từ trên 10 từ trên 10 từ trên 50 III. Thương mại 10 người 10 tỷ đồng người đến tỷ đồng đến người đến và dịch vụ trở xuống trở xuống 50 người 50 tỷ đồng 100 người (Nguồn: Nghị định 39/2018/NĐ-CP) 1.

Đặc điểm về doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV chiếm đại đa số trong tổng số DN tại các quốc gia và đóng góp lớn vào việc thực hiện các chính sách về kinh tế-xã hội. Hoạt động của DNNVV luôn gắn liền với thể chế chính sách và trình độ phát triển của quốc gia đó. Nhìn chung, các DNNVV ở Việt Nam cũng mang những đặc điểm tương đồng với DNNVV ở các nước đang phát triển. Những đặc điểm đó là: 9 Thứ nhất, DNVVN được thành lập dễ dàng vì không đòi hỏi nhiều vốn, số lượng lao động không nhiều, chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng thấp.

Vì vậy, DNVVN thường gặp thuận lợi hơn trong việc thâm nhập thị trường mới, cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mới hoặc những mặt hàng có tỷ suất lợi nhuận cao nhưng đi kèm thường là rủi ro lớn. Đồng thời, DNVVN cũng có nhiều động cơ để hướng vào các hoạt động kinh doanh mới mang tính rủi ro cao vì với tính chất nhỏ bé về quy mô, DNVVN sẽ khó cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trong các hoạt động kinh doanh thông thường. Thứ hai, DNVVN vẫn có khả năng trang bị những công nghệ mới và tương đối hiện đại. Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, DNVVN ngày càng có nhiều khả năng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hiện đại vào trong hoạt động của mình, nhờ đó đạt được năng suất lao động cao và cung cấp những sản phẩm và dịch vụ có chất lượng tốt.

Thứ ba, do có bộ máy tổ chức quản lý gọn nhẹ, nên hầu hết DNVVN đều năng động hơn, nhạy bén hơn đối với những thay đổi của thị trường. Khi nhu cầu của thị trường thay đổi hay khi gặp khó khăn, nội bộ doanh nghiệp dễ dàng bàn bạc đi đến thống nhất thực hiện điều chỉnh, DNVVN dễ dàng thực hiện thay đổi máy móc thiết bị, chuyển hướng sản xuất kinh doanh các mặt hàng để đáp ứng nhanh chóng những nhu cầu mới của thị trường, vượt qua khó khăn và đạt hiệu quả kinh tế cao trong thời gian ngắn. Thứ tư, DNVVN bị hạn chế về khả năng cạnh tranh. Do tiềm lực tài chính thấp nên DNVVN thiếu nguồn lực để thực hiện các ý tưởng kinh doanh lớn, các dự án đầu tư lớn và trong thời gian dài.

Cũng do nguồn vốn hạn chế nên DNVVN thường gặp khó khăn trong việc đầu tư cho nghiên cứu thiết kế cải tiến công nghệ, mua sắm và trang bị những công nghệ hiện đại đòi hỏi nguồn vốn lớn, hạn chế trong việc đào tạo và nâng cao trình độ cho đội ngũ 10 nhân viên của mình, từ đó ảnh hưởng đến năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và tính cạnh tranh trên thị trường. Thứ năm, DNNVV có quy mô vốn nhỏ nên năng lực cạnh tranh còn thấp. Quy mô vốn là tiêu chí chủ yếu để phân biệt DNNVV với DN lớn. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến các đặc điểm chính của DNNVV.

Có thể nói, vì thiếu vốn nên DN gặp khó khăn trong đổi mới công nghệ, đào tạo đội ngũ quản lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường. Khái niệm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại Theo quyết định số 1627/2001/QĐ – NHNN của thống đốc NHNN về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi” NHTM có thể tiến hành cho vay với nhiều đối tượng khách hàng như cá nhân, các doanh nghiệp… Tuy nhiên, tùy theo đối tượng vay vốn, khái niệm cho vay có thể hiểu theo những khía cạnh khác nhau. Hiện nay, trong các đối tượng khách hàng của NHTM thì DNVVN là đối tượng khách hàng có nhiều tiềm năng nhất. Ưu điểm của DNVVN không chỉ là sự gia tăng ngày càng lớn về số lượng mà còn là những đóng góp cho sự phát triển kinh tế và tăng thu nhập dân cư.

Vậy có thể hiểu một cách khái quát rằng: “Cho vay DNVVN là hình thức cho vay mà theo đó ngân hàng thương mại cho DNVVN sử dụng một khoản tiền để dùng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi” 1. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại 1. Chi phí trên một đồng vốn cho vay khá lớn Trong danh mục cho vay DN của ngân hàng, cho vay DNNVV là một trong những loại có chi phí lớn nhất. Do đặc điểm của nó là quy mô món vay 11 nhỏ nhưng số lượng món vay nhiều, số lượng khách hàng đông nên ngân hàng phải sử dụng nhiều thời gian và huy động một đội ngũ nhân viên lớn vào công việc cho vay, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định khách hàng, giải ngân, kiểm soát khách hàng trong khi cho vay và thu nợ.

Rất nhiều chi phí về thời gian, nhân lực để điều tra, thu thập các thông tin về chủ thể vay tiền như mức thu nhập, tình hình sức khỏe, đạo đức… Đồng thời, việc quản lý các khoản cho vay DNNVV và chi phí lãi vay để tạo sức cạnh tranh hấp dẫn đối với KH DNNVVcũng không phải là một vấn đề đơn giản đối với các ngân hàng, do đó chi phí tính trên một đơn vị tiền tệ cho vay cao hơn so với các loại hình cho vay DN lớn. Các khoản cho vay DNNVV có rủi ro lớn Các khoản cho vay DNNVV có nhiều rủi ro nhất đối với ngân hàng vì tình hình tài chính của các DN này có thể thay đổi bất thường, không ổn định. Do đặc thù về quy mô nhỏ, siêu nhỏ và khả năng hoạt động phụ thuộc rất nhiều vào sự biến động của ngành kinh tế, không có sự đa dạng ngành nghề, đa dạng nguồn doanh thu, chính vì vậy việc sử dụng vốn và khả năng thanh toán nợ đến hạn của các DNNVV phụ thuộc nhiều vào các tác động ngoại cảnh. Hơn nữa, các khó khăn về tài chính đối với các DNNVV không dễ dàng được giải quyết như đối với các DN lớn, do đó rủi ro mà ngân hàng gặp phải trong việc thu hồi nợ trong trường hợp khách hàng gặp khó khăn về tài chính là khá cao.

Cho vay DNNVV thường nhạy cảm với tình hình kinh tế Nguồn trả nợ chính của khoản cho vay DNNVV thường đến từ một nguồn doanh thu chính. Do vậy vào thời kỳ kinh tế tăng trưởng, DNNVV lạc quan về thu nhập của họ và họ sẽ mạnh dạn vay vốn ngân hàng để đầu tư vào các dự án, kế hoạch SXKD nhỏ. Ngược lại vào thời kỳ kinh tế suy thoái, khi 12 các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, DNNVV không thể chắc chắn về nguồn thu nhập của mình, do đó DNNVV sẽ có xu hướng cắt giảm tối đa các khoản vay vốn, chi phí lãi vay, chi phí nhân công,….