Luận văn thạc sĩ phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại công ty cho thuê tài chính ngân hàng sài gòn thương tín

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại công ty cho thuê tài chính ngân hàng sài gòn thương tín, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Tại Ngân Hàng Sài Gòn Thương Tín
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Sự hình thành và phát triển hoạt động Cho thuê tài chính (CTTC)
• 1.2. Khái niệm về CTTC
• 1.3. Các đặc điểm và tiêu chuẩn của một giao dịch CTTC
• 1.3.1. Các đặc điểm của một giao dịch CTTC
• 1.3.2. Một số tiêu chuẩn của một giao dịch CTTC
• 1.4. Các chủ thể tham gia giao dịch cho thuê tài chính
• 1.4.1. Bên cho thuê (Leasor)
• 1.4.2. Bên thuê tài chính (Leasee)
• 1.4.3. Nhà cung cấp
• 1.5. Tài sản cho thuê tài chính
• 1.6. Các hình thức CTTC
• 1.6.1. CTTC ba bên (CTTC thuần)
• 1.6.2. Mua và cho thuê lại
• 1.6.3. Cho thuê giáp lưng
• 1.6.4. Cho thuê hợp tác
• 1.6.5. Cho thuê tài chính hai bên
• 1.7. Vai trò của hoạt động CTTC
• 1.7.1. Đối với nền kinh tế
• 1.7.2. Đối với bên thuê
• 1.7.3. Vai trò đối với bên cho thuê
• 1.8. Rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính
• 1.8.1. Rủi ro trong quá trình thẩm định dự án thuê
• 1.8.2. Rủi ro trong quá trình ký kết và thực hiện hợp đồng CTTC, hợp đồng mua bán và hợp đồng bảo hiểm
• 1.8.3. Rủi ro xảy ra khi thu hồi tài sản
• 1.9. Sự phát triển thị trường cho thuê tài chính trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.9.1. Sự phát triển thị trường cho thuê tài chính trên thế giới
• 1.9.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG SÀI GÒN THƯƠNG TÍN
• 2.1. Giới thiệu chung về thị trường cho thuê tài chính Việt Nam
• 2.2. Tình hình hoạt động CTTC tại Công ty CTTC Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SBL)
• 2.2.1. Giới thiệu về Công ty CTTC Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín
• 2.2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.2.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.4. Đặc điểm hoạt động CTTC tại SBL
• 2.3. Tình hình hoạt động CTTC tại Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín
• 2.3.1. Tình hình dư nợ CTTC
• 2.3.2. Cơ cấu dư nợ CTTC
• 2.3.3. Hình thức cho thuê
• 2.3.4. Giá cả cho thuê và phương thức tính tiền thuê
• 2.3.5. Tình hình nợ quá hạn
• 2.3.6. Nguồn vốn hoạt động
• 2.3.7. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.3.8. Những thuận lợi trong hoạt động cho thuê tài chính tại SBL
• 2.3.9. Những khó khăn, thách thức
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI SBL
• 3.1. Triển vọng phát triển của ngành cho thuê tài chính Việt Nam
• 3.2. Mục tiêu phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại SBL
• 3.3. Giải pháp phát triển
• 3.3.1. Đẩy mạnh gia tăng và đa dạng hóa nguồn vốn hoạt động
• 3.3.2. Mở rộng mạng lưới hoạt động
• 3.3.3. Đa dạng hóa sản phẩm cho thuê
• 3.3.4. Xây dựng chiến lược phát triển khách hàng và danh mục CTTC
• 3.3.5. Thiết lập mối quan hệ với các nhà cung cấp
• 3.3.6. Đẩy mạnh công tác tiếp thị và chăm sóc khách hàng
• 3.3.7. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.3.8. Hoàn thiện các mặt hoạt động của công ty
• 3.4. Một số kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG III

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển cho thuê tài chính tại ngân hàng Sài Gòn Thương Tín

Hoạt động cho thuê tài chính tại ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SBL) đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Với sự gia tăng nhu cầu về vốn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, SBL đã trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này. Hoạt động cho thuê tài chính không chỉ giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính là hình thức tài trợ vốn thông qua việc cho thuê tài sản, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính. SBL đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ này, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đầu tư máy móc, thiết bị.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của SBL

SBL được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ cho thuê tài chính, đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Qua thời gian, SBL đã mở rộng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm cho thuê, từ đó nâng cao vị thế trên thị trường.

II. Những thách thức trong phát triển cho thuê tài chính tại SBL

Mặc dù SBL đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động cho thuê tài chính. Các vấn đề như rủi ro tín dụng, cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong chính sách pháp luật là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà SBL phải đối mặt. Việc thẩm định dự án thuê không chính xác có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng tham gia vào lĩnh vực cho thuê tài chính đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. SBL cần có chiến lược rõ ràng để duy trì và mở rộng thị phần.

III. Phương pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại SBL

Để phát triển hoạt động cho thuê tài chính, SBL cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm tối ưu hóa quy trình cho thuê và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc đa dạng hóa sản phẩm cho thuê và mở rộng mạng lưới khách hàng là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đẩy mạnh gia tăng và đa dạng hóa nguồn vốn hoạt động

SBL cần tìm kiếm các nguồn vốn mới và đa dạng hóa các sản phẩm cho thuê để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn giảm thiểu rủi ro.

3.2. Mở rộng mạng lưới hoạt động và khách hàng

Mở rộng mạng lưới hoạt động sẽ giúp SBL tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp cũng là một yếu tố quan trọng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại SBL

Các nghiên cứu thực tiễn cho thấy hoạt động cho thuê tài chính tại SBL đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. SBL đã giúp nhiều doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn cần thiết để đầu tư và phát triển.

4.1. Kết quả hoạt động cho thuê tài chính tại SBL

Trong những năm qua, SBL đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong doanh thu từ hoạt động cho thuê tài chính. Điều này cho thấy nhu cầu về dịch vụ này đang gia tăng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ hoạt động cho thuê tài chính

SBL đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu từ quá trình hoạt động cho thuê tài chính, từ đó cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động cho thuê tài chính tại SBL

Hoạt động cho thuê tài chính tại SBL có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với những giải pháp đã được đề xuất, SBL có thể tiếp tục mở rộng và nâng cao vị thế của mình trên thị trường.

5.1. Triển vọng phát triển của ngành cho thuê tài chính

Ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. SBL cần nắm bắt cơ hội này để phát triển bền vững.

5.2. Những khuyến nghị cho SBL trong tương lai

SBL cần tiếp tục cải tiến dịch vụ, nâng cao chất lượng phục vụ và mở rộng các sản phẩm cho thuê để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính (CTTC) đã trở thành một hình thức tài trợ vốn trung và dài hạn quan trọng trên thế giới, với doanh thu toàn cầu ước đạt trên 500 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng trung bình 7%/năm. Tại Việt Nam, CTTC mới phát triển từ những năm 1990 và vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Công ty Cho thuê Tài chính Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SBL) là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này, chính thức hoạt động từ năm 2006 với vốn điều lệ tăng từ 150 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng vào năm 2009. Sau 4 năm hoạt động, SBL đã ký 416 hợp đồng với dư nợ đạt 703 tỷ đồng, chiếm thị phần 2,98% trên thị trường CTTC Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng hoạt động CTTC tại SBL, đánh giá những thuận lợi và khó khăn, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động CTTC của SBL trong giai đoạn 2006-2010, với dữ liệu thu thập từ báo cáo nội bộ và các văn bản pháp luật liên quan. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động CTTC, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn vốn trung dài hạn, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng thương mại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về cho thuê tài chính, bao gồm:

• Khái niệm CTTC: Theo Nghị định 16/2001/NĐ-CP, CTTC là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác, trong đó bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản, bên thuê sử dụng và thanh toán tiền thuê theo hợp đồng.
• Các đặc điểm và tiêu chuẩn của giao dịch CTTC: Hợp đồng không thể hủy ngang, quyền sở hữu tài sản thường chuyển giao cho bên thuê khi kết thúc hợp đồng, giá trị hợp đồng tối thiểu bằng tổng chi phí mua tài sản, và các tiêu chuẩn quốc tế về thời hạn thuê, giá trị thanh toán.
• Mô hình các chủ thể tham gia: Bên cho thuê (leasor), bên thuê (leasee), nhà cung cấp tài sản, và các hình thức CTTC như cho thuê ba bên, mua và cho thuê lại, cho thuê giáp lưng, cho thuê hợp tác, cho thuê hai bên.
• Vai trò và rủi ro trong CTTC: CTTC giúp mở rộng nguồn vốn cho nền kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đồng thời tồn tại các rủi ro trong thẩm định dự án, ký kết hợp đồng và thu hồi tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, so sánh và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ báo cáo hoạt động của SBL, các văn bản pháp luật như Nghị định 16/2001/NĐ-CP, Nghị định 65/2005/NĐ-CP, và các Thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hợp đồng CTTC của SBL từ 2006 đến 2010 với 416 hợp đồng và dư nợ 703 tỷ đồng. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách so sánh các chỉ tiêu tài chính qua các năm, phân tích cơ cấu dư nợ theo ngành, loại tài sản, thành phần kinh tế và địa bàn. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến giữa năm 2010, tập trung đánh giá sự phát triển và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động CTTC của SBL.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ CTTC ổn định nhưng không đồng đều: Dư nợ CTTC của SBL tăng từ 34,3 tỷ đồng năm 2006 lên 703 tỷ đồng vào giữa năm 2010, tương đương mức tăng hơn 20 lần. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giảm dần, từ 575% năm 2007 xuống còn 20% trong 6 tháng đầu năm 2010, phản ánh những khó khăn trong việc mở rộng thị trường.

2. Cơ cấu dư nợ tập trung vào máy móc thiết bị và ngành công nghiệp chế biến: Máy móc thiết bị chiếm gần 72% dư nợ, trong đó ngành dệt may chiếm 25,69%, sắt thép 7,13%, thức ăn chăn nuôi 9,29%. Phương tiện vận chuyển chiếm 28,4%, chủ yếu là xe chuyên dùng (14,2%) và xe đầu kéo, container (28,3%).

3. Nguồn khách hàng chủ yếu từ hệ thống Sacombank: 55% dư nợ đến từ khách hàng được giới thiệu qua mạng lưới Sacombank, cho thấy lợi thế cạnh tranh của SBL trong việc tận dụng hệ thống ngân hàng mẹ. Số lượng khách hàng tăng từ 30 năm 2006 lên 265 năm 2010.

4. Tỷ lệ nợ quá hạn thấp, đảm bảo an toàn tín dụng: Tỷ lệ nợ quá hạn chỉ 0,31% trên tổng dư nợ, thấp hơn nhiều so với mức cho phép 2%, thể hiện hiệu quả trong quản lý rủi ro và thẩm định dự án.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ CTTC của SBL phản ánh nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh đổi mới công nghệ và hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giảm dần cho thấy sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại, đặc biệt khi các ngân hàng được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất mà các công ty CTTC không được áp dụng. Cơ cấu dư nợ tập trung vào máy móc thiết bị và ngành công nghiệp chế biến phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế Việt Nam, trong đó ngành dệt may là ngành xuất khẩu chủ lực.

Việc tận dụng mạng lưới Sacombank giúp SBL tiếp cận khách hàng hiệu quả, nhưng cũng cần đa dạng hóa nguồn khách hàng để giảm rủi ro tập trung. Tỷ lệ nợ quá hạn thấp là điểm mạnh của SBL, thể hiện năng lực thẩm định và quản lý rủi ro tốt, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về CTTC. Kết quả này có thể được minh họa qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ theo năm, biểu đồ cơ cấu dư nợ theo ngành và loại tài sản, cùng bảng tỷ lệ nợ quá hạn so sánh với các công ty CTTC khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn vốn hoạt động: SBL cần tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau, bao gồm phát hành trái phiếu, hợp tác với các định chế tài chính quốc tế để giảm phụ thuộc vào nguồn vốn từ ngân hàng mẹ. Mục tiêu tăng vốn hoạt động lên 500 tỷ đồng trong 2 năm tới, do Ban Giám đốc SBL chủ trì thực hiện.

2. Mở rộng mạng lưới hoạt động và phát triển chi nhánh: Tiếp tục phát triển chi nhánh tại các khu vực kinh tế trọng điểm như Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu nhằm khai thác khách hàng doanh nghiệp trong các khu công nghiệp. Kế hoạch mở thêm 2 chi nhánh trong vòng 3 năm, phối hợp với phòng Marketing và Kinh doanh.

3. Đa dạng hóa sản phẩm cho thuê tài chính: Phát triển các sản phẩm cho thuê vận hành, mua và cho thuê lại, cho thuê tài chính đối với phương tiện vận chuyển nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Thử nghiệm sản phẩm mới trong 12 tháng tới, do phòng Sản phẩm và Phát triển thị trường đảm nhiệm.

4. Hoàn thiện chính sách giá và phương thức thanh toán linh hoạt: Xây dựng các phương án thanh toán đa dạng, linh hoạt hơn để thu hút khách hàng, giảm áp lực thanh toán cố định. Áp dụng chính sách mới trong 6 tháng tới, phối hợp giữa phòng Tài chính và Kinh doanh.

5. Phát triển nguồn nhân lực chuyên môn cao: Tăng cường đào tạo cán bộ thẩm định, quản lý rủi ro và chăm sóc khách hàng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động. Triển khai chương trình đào tạo định kỳ hàng năm, do phòng Nhân sự phối hợp với các chuyên gia tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các công ty cho thuê tài chính: Nghiên cứu giúp các công ty CTTC khác hiểu rõ hơn về thực trạng và giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam, từ đó áp dụng vào chiến lược kinh doanh của mình.

2. Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Tham khảo để đánh giá tiềm năng hợp tác, phát triển sản phẩm cho thuê tài chính, đồng thời hiểu rõ vai trò và rủi ro của CTTC trong hệ thống tài chính.

3. Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu rõ lợi ích và điều kiện tiếp cận nguồn vốn qua hình thức cho thuê tài chính, giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức tài trợ phù hợp để đầu tư đổi mới công nghệ.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ, hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Cho thuê tài chính là gì và có điểm gì khác biệt so với vay ngân hàng?
   Cho thuê tài chính là hình thức tài trợ vốn trung và dài hạn thông qua việc cho thuê tài sản, bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản, bên thuê sử dụng và trả tiền thuê. Khác với vay ngân hàng, bên thuê không cần tài sản đảm bảo riêng mà tài sản thuê chính là tài sản thế chấp, giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn hơn.

2. SBL đã đạt được những kết quả gì sau 4 năm hoạt động?
   SBL đã ký 416 hợp đồng với dư nợ 703 tỷ đồng, chiếm thị phần 2,98% trên thị trường CTTC Việt Nam. Tỷ lệ nợ quá hạn chỉ 0,31%, thấp hơn nhiều so với mức cho phép 2%, thể hiện hiệu quả quản lý rủi ro.

3. Những khó khăn chính mà SBL đang gặp phải là gì?
   SBL đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại, đặc biệt khi các ngân hàng được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất mà công ty CTTC không được áp dụng. Ngoài ra, sản phẩm cho thuê tài chính còn hạn chế về đa dạng và phương thức thanh toán chưa linh hoạt.

4. Các ngành nào được SBL ưu tiên đầu tư cho thuê tài chính?
   SBL tập trung vào ngành công nghiệp chế biến, đặc biệt là dệt may chiếm 25,69% dư nợ, cùng các ngành sắt thép, thức ăn chăn nuôi và vận tải kho bãi. Đây là các ngành có nhu cầu đổi mới công nghệ cao và tiềm năng phát triển lớn.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận dịch vụ cho thuê tài chính của SBL?
   Doanh nghiệp có thể liên hệ trực tiếp với các chi nhánh của SBL hoặc qua hệ thống Sacombank để được tư vấn, thẩm định dự án và ký hợp đồng cho thuê tài chính. SBL hỗ trợ thủ tục đơn giản, thời gian giải ngân nhanh, phù hợp với nhu cầu vốn trung và dài hạn.

Kết luận

• Hoạt động cho thuê tài chính tại SBL đã có bước phát triển tích cực với dư nợ tăng từ 34,3 tỷ đồng năm 2006 lên 703 tỷ đồng năm 2010.
• Cơ cấu dư nợ tập trung vào máy móc thiết bị và ngành công nghiệp chế biến, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế Việt Nam.
• SBL tận dụng hiệu quả mạng lưới Sacombank để mở rộng khách hàng, chiếm thị phần 2,98% trên thị trường CTTC Việt Nam.
• Tỷ lệ nợ quá hạn thấp (0,31%) cho thấy năng lực quản lý rủi ro tốt và sự an toàn trong hoạt động.
• Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa nguồn vốn, mở rộng mạng lưới, phát triển sản phẩm và hoàn thiện chính sách giá nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của SBL trong giai đoạn tiếp theo.

Tiếp theo, SBL cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và cơ quan chính sách nên phối hợp để tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam. Để biết thêm chi tiết và cập nhật mới nhất, độc giả có thể liên hệ trực tiếp với SBL hoặc tham khảo các báo cáo chuyên sâu về CTTC.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I : LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH.Sự hình thành và phát triển hoạt động Cho thuê tài chính (CTTC). Từ trước công nguyên đã xuất hiện nhu cầu thuê tài sản để phục vụ cho công việc sản xuất và sinh hoạt của nông dân tự do, thợ tiểu thủ công…nên một số người có tài sản nhàn rỗi có thể cho thuê nhằm tìm kiếm thêm thu nhập từ việc nhận được phí cho thuê tài sản. Tài sản được đem ra giao dịch rất đa dạng bao gồm: công cụ sản xuất nông nghiệp, súc vật kéo, nhà cửa, đất ruộng,…Tài liệu cổ nhất về các giao dịch cho thuê tài sản mà các nhà nghiên cứu mới tìm ra được đã xuất hiện khoảng 2000 năm trước công nguyên tại thành phố Sumerians đã có hoạt động cho thuê về dụng cụ nông nghiệp và công cụ cầm tay. Trong nền văn minh Babylonia khoảng 1800 năm trước công nguyên và ở Hy Lạp 370 năm trước công nguyên đã xuất hiện hoạt động cho thuê đất nông nghiệp.

Đến đầu thế kỉ XIX, do sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và kinh tế hàng hóa đã tạo ra được nhiều sản phẩm mới mà một cá nhân hay một tổ chức hành chính, kinh tế nào đó không thể và cũng không cần thiết phải mua sắm đủ những sản phẩm của những người sản xuất khác để phục vụ cho mục đích tiêu dùng ngày càng tăng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Hình thức cho thuê tài sản ngày càng được chấp nhận một cách rộng rãi do nó là một hình thức tài trợ có tính an toàn cao, tiện lợi và hiệu quả đối với các bên tham gia. Chính vì vậy, hoạt động thuê và cho thuê ngày càng có sự gia tăng đáng kể về số lượng và chủng loại thiết bị, tài sản cho thuê đã tạo nên sự thay đổi về tính chất giao dịch và đòi hỏi phải có những hình thức cho thuê tài sản mới phù hợp với nhu cầu của người thuê tài sản. Từ lúc này, nghiệp vụ cho thuê tài sản phát triển với các hình thức khác nhau ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu của người thuê như: thuê vận hành (Operating Lease), thuê tài chính (Financial Lease).

Vào năm 1952, hình thức CTTC hay còn gọi là thuê mua xuất hiện đầu tiên ở Hoa Kỳ do một công ty tư nhân tên là United States Leasing Corporation đưa ra cho TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 4 các doanh nghiệp nhằm đáp ứng những nhu cầu vốn trung và dài hạn của họ. Sau đó, nghiệp vụ CTTC đã chuyển sang Châu Âu và phát triển mạnh mẽ tại đó từ những năm của thập kỷ 60 và đã được đưa vào luật thuê mua của Pháp (1960) với tên gọi “Credit Bail”, cũng vào năm đó hợp đồng thuê mua đầu tiên đã xuất hiện ở Anh với giá trị giao dịch 18. Đến những năm của thập kỷ 70 thế kỷ XX thì nghiệp vụ CTTC cũng bắt đầu được phát triển mạnh mẽ ở châu Á và nhiều khu vực khác trên thế giới. Nhật là quốc gia Châu Á đầu tiên có ngành kinh doanh cho thuê sớm nhất với sự ra đời của công ty cho thuê Orient (Orient Leasing Corporation).

Năm 1970, tổng giá trị hợp đồng cho thuê của 31 công ty cho thuê lớn nhất ở Nhật là 726 triệu USD, năm 1981 là 7.500 triệu USD, tăng hơn 10 lần so với năm 1970. Đến những năm 70, hoạt động CTTC bắt đầu xuất hiện ở Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonexia, đến cuối những năm 70 đầu năm 80, hoạt động CTTC đã phát triển ở hầu hết các nước Châu Á. Trong những năm gần đây, doanh thu từ hoạt động CTTC trên thế giới đã có nhiều dấu hiệu khả thi, trung bình hàng năm ở Hàn Quốc là 17 tỷ USD, ở Thái Lan là 2 tỷ USD…Tại Mỹ, ngành CTTC chiếm khoảng 25% đến 30% tổng số tiền tài trợ cho các giao dịch mua bán thiết bị hàng năm của các doanh nghiệp. Và tổng doanh thu hàng năm của “nền công nghiệp” CTTC ước đạt trên 500 tỷ USD với đà tăng trưởng ở tốc độ trung bình 7%/năm.

Khái niệm về CTTC. Theo Nghị định số 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 thì” CTTC là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê. Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phượng tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê. Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thỏa thuận”.

Các đặc điểm và tiêu chuẩn của một giao dịch CTTC. Các đặc điểm của một giao dịch CTTC. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 5 Thuê tài chính là một hợp đồng không thể hủy ngang và phải có một trong các đặc điểm sau:  Quyền sở hữu thường được chuyển giao cho người thuê khi bên thuê thanh toán hết số tiền thuê còn nợ và giá trị còn lại như đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê.  Phí thuê có thể được cơ cấu để phù hợp với yêu cầu của bên thuê.

 Hợp đồng thuê tài sản có qui định quyền chọn mua tài sản, hai bên có thể thỏa thuận quyền sở hữu hay bán lại tài sản hay tiếp tục thuê khi kết thúc hợp đồng.  Hiện giá của khoản tiền thuê phải lớn hơn hoặc bằng giá trị thị trường của tài sản tại thời điểm thuê.  Tài sản cho thuê do bên thuê lựa chọn từ nhà cung cấp, không phải do bên cho thuê lựa chọn.  Người cho thuê là chủ sở hữu của tài sản cho thuê trong suốt thời gian của hợp đồng.

 Bên thuê độc chiếm quyền sử dụng tài sản thuê trong suốt thời gian của hợp đồng nhưng không được chuyển nhượng quyền sử dụng tài sản thuê cho một bên nào khác.  Giá trị hợp đồng cho thuê tài sản tối thiểu bằng tổng chi phí mua tài sản của bên cho thuê bao gồm các khoản tiền mua thiết bị, chi phí vận chuyển, nhập khẩu, thuế và các loại phí.  Từ khi thiết bị được chuyển giao cho bên thuê từ nhà cung cấp thì mọi trách nhiệm và rủi ro liên quan đến tài sản cũng đồng thời được chuyển giao cho bên thuê. Một số tiêu chuẩn của một giao dịch CTTC.

Theo ủy ban tiêu chuẩn quốc tế thì một giao dịch cho thuê nếu thỏa mãn một trong bốn tiêu chuẩn sau đây được gọi là CTTC: - Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao khi kết thúc thời hạn thuê theo hợp đồng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 6 - Trong hợp đồng có qui định quyền chọn mua. - Thời hạn hợp đồng bằng phần lớn thời gian hoạt động của tài sản. - Hiện giá các khoản tiền thuê lớn hơn hoặc bằng giá trị tài sản.

Theo hiệp hội các công ty cho thuê tài chính Thụy Điển: CTTC là một hoạt động thỏa các ràng buộc sau: - Bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê. - Tài sản cho thuê thuộc quyền sở hữu của bên cho thuê, quyền sử dụng được chuyển giao cho bên thuê trong suốt thời hạn thuê thường bằng thời gian hữu ích của tài sản. - Hợp đồng CTTC không được hủy ngang. Theo hội đồng tiêu chuẩn kế toán tài chính tại Mỹ: CTTC là một giao dịch thuê tài sản thỏa mãn một trong các yếu tố sau: - Quyền sở hữu tài sản thuê được chuyển giao cho bên đi thuê khi kết thúc hợp đồng.

- Hợp đồng thuê chứa điều khoản thỏa thuận cho phép người đi thuê được quyền lựa chọn mua tài sản thuê với giá thấp hơn so với giá trị thực của tài sản ở một thời điểm nào đó hay đến khi chấm dứt thời hạn thuê. - Thời hạn thuê lớn hơn hay bằng 75% so với đời sống hoạt động ước tính của tài sản thuê. - Hiện giá các khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu là 90% hay bằng so với giá trị tài sản thuê. Theo luật cho thuê tại Nhật, hợp đồng thuê gọi là thuê tài chính nếu thỏa mãn một trong hai tiêu chuẩn sau: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 7 - Thời hạn thuê được xác định rõ và tất cả số tiền thuê phải lớn hơn hoặc gần bằng 90% giá trị tài sản và những chi phí như tiền lãi, thuế và tiền bảo hiểm.

- Trong suốt thời hạn thuê không được hủy bỏ hợp đồng. - Tại Việt Nam, theo nghị định 65/2005/NĐ-CP ngày 19/05/2005 qui định một giao dịch CTTC phải thỏa mãn một trong những điều kiện sau: - Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được chuyển quyền sở hữu tài sản thuê hoặc được tiếp tục thuê theo sự thỏa thuận của hai bên. - Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được quyền ưu tiên mua tài sản thuê theo giá danh nghĩa thấp hơn giá trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại. - Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời hạn cần thiết để khấu hao tài sản thuê.

- Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng CTTC ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng. Tóm lại, tùy theo từng quốc gia cũng như tùy thuộc vào quản lý của Nhà nước trong từng thời kỳ, các quy định về việc hình thành nên một giao dịch CTTC có thể khác nhau. Tuy nhiên, các khía cạnh chính của pháp luật thuê mua sẽ luôn bao gồm những nội dung sau: - Quyền sở hữu tài sản vẫn thuộc về bên cho thuê trong suốt thời gian hiệu lực của hợp đồng CTTC. - Bên thuê có quyền sử dụng tài sản thuê và khai thác các giá trị sử dụng của tài sản thuê này.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 8 - Bên thuê được quyền yêu cầu mua lại tài sản thuê với giá danh nghĩa và yêu cầu bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho mình khi hết hạn của hợp đồng CTTC. Các chủ thể tham gia giao dịch cho thuê tài chính. Một giao dịch CTTC thông thường có các chủ thể sau tham gia: 1. Bên cho thuê (Leasor).

Là nhà tài trợ vốn cho bên thuê và là chủ sở hữu tài sản trong một giao dịch CTTC. Bên cho thuê có trách nhiệm thực hiện các thủ tục mua tài sản, thanh toán toàn bộ giá trị của tài sản thuê và chuyển giao tài sản cho bên thuê theo đúng các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng CTTC.