chương 1 và chương 2, chương 3 nghiên cứu về nhiệm vụ “win – win” mà tự do hoá thương mại, với bản chất đa phương, có thể hỗ trợ để vừa phát trển kinh tế vừa cải thiện và bảo vệ môi trường với chi phí hợp lý và tăng khả năng tiếp cận đối với nước sạch và không khí sạch. 11 Trong chương này, tác giả cũng khảo sát vai trò của các biện pháp chính sách bổ sung để đảm bảo đạt được kết quả “win – win” từ việc tự do hoá thương mại đối với hàng hoá môi trường và DVMT. European Commission (2009), The Environmental Goods and Services Sector: A Data Collection Handbook, EUROSTAT Methodologies and Working Papers. Cuốn sách này trình bày về việc thu thập, giải thích và phân tích các dữ liệu thống kê về DVMT ở châu Âu và các quốc gia thành viên để làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách cho ngành công nghiệp trong tương lai.
Mặc dù cuốn sách này chủ yếu tập trung vào việc mô tả các phương pháp thu thập, phân tích, báo cáo dữ liệu và đưa ra một số đề xuất về vấn đề này nhưng những nhận định chung về ngành công nghiệp môi trường nói chung và ngành DVMT nói riêng cùng với những phân tích về khái niệm, phân loại DVMT theo OECD/EUROSTATE có giá trị tham khảo đối với NCS. WTO - Council for Trade in Services (1998), Environmental Services, Background Note by the Secretariat, S/C/W/46; WTO (2000a) Communication from the European Communities and their Member States: GATS 2000: Environmental Services, S/CSS/W/38; WTO (2000b) Communication from the United States: Environmental Services S/CSS/W/25; WTO (2001): Communication from Switzerland: GATS 2000: Environmental Services, SCSS/W/76; WTO (2005) Communication from Australia, the European Communities, Japan, New Zealand, the Separate Customs Territory of Taiwan, Penghu, Kinmen and Matsu and the United States: Joint Report on Informal Discussion on Environmental Services in the Context of the DDA zTN/S/W/28. Những tài liệu giải thích của Hội đồng Thương mại dịch vụ WTO, những báo cáo trao đổi của EU và các quốc gia khác về DVMT trong WTO này chủ yếu tập trung giải thích về nội hàm của khái niệm và đánh giá về việc phân loại DVMT theo GATS. Đồng thời, các quốc gia cũng trao đổi về các phương thức hợp tác công tư (PPP) để thực hiện cam kết mở cửa thị trường DVMT và các rào cản khác đối với nhà cung ứng dịch vụ nước ngoài khi gia nhập thị trường.
UNCTAD (2003), Environmental Goods and Services in Trade and Sustainable Development, Note by the Secretariat. Tài liệu này trình bày tổng quan về các cách tiếp cận khác nhau về việc xác định ngành công nghiệp môi trường, phân tích các khái niệm, cách phân loại hàng hoá và DVMT trong quá trình đàm phán gia nhập WTO và nêu ra những lợi ích mà các quốc gia đang phát triển có thể có được từ việc tự do hoá thương mại đối với ngành DVMT, đồng thời rút ra một số kết luận về việc đàm phán thương mại, xây dựng chính sách quốc gia, xây dựng năng lực nhằm giúp các quốc gia này phát triển bền vững. 12 Kirkpatrick, Colin (2006), Trade in Environmental Services: Assessing the Implications for Developing Countries in the GATS, ICTSD Trade and Environment Series Issue Paper No. 3, International Centre for Trade and Sustainable Development, Geneva, Switzerland.
Bài viết này phân tích về: (i) cấu trúc thị trường và các phương thức cung ứng DVMT; (ii) phân loại DVMT từ góc độ phát triển bền vững; (iii) các vấn đề liên quan đến lợi ích của DVMT đối với các nước đang phát triển, cụ thể là các vấn đề liên quan đến việc nhập khẩu dịch vụ hạ tầng môi trường và xuất khẩu DVMT thương mại. Bài viết cũng nhấn mạnh việc thực hiện đánh giá tác động phát triển bền vững về lợi ích và chi phí đối với các nước đang phát triển khi tiến hành cam kết trong khuôn khổ của GATS nhằm mục đích đảm bảo rằng thương mại DVMT góp phần phát triển kinh tế, giảm nghèo, đồng thời bảo vệ được tài nguyên môi trường để phát triển bền vững. Olivier Cattaneo, Michael Engman, Sebastián Sáez, and Robert M. Stern (2010), International Trade in Services - New Trends and Opportunities for Developing Countries, The World Bank Washington D.
Cuốn sách này trình bày về các ngành công nghiệp dịch vụ mà các nước đang phát triển có tiềm năng phát triển dựa vào lợi thế so sánh của mình, trong đó có ngành DVMT. Phần trình bày về ngành DVMT ở chương 10, từ trang 319 – 348, tác giả đã: (i) lý giải tại sao ngành DVMT được quan tâm nhiều ở những nước đang phát triển; (ii) phân tích triển vọng, xu hướng và minh hoạ bằng các số liệu tổng hợp về thị trường và thương mại DVMT ở một số quốc gia và khu vực trên thế giới; (iii) đưa ra một số đề xuất cho các quốc gia nhằm nắm bắt và khai thác cơ hội thương mại trong lĩnh vực DVMT như cải cách quy định của pháp luật, minh bạch hoá các chính sách, đảm bảo cạnh tranh hiệu quả và hạ giá thành dịch vụ, đảm bảo việc tiếp cận những dịch vụ cơ bản, sử dụng những tiêu chuẩn và công cụ dựa trên nền tảng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa… Aparna Sawhney (2008), India - EU Trade and Investment Agreement: Environmental Services Sector Study, Indian Council for Research on International Economic Research, New Delhi. Trong bài viết này, tác giả đã: (i) trình bày tổng quan về DVMT, bao gồm phân tích khái niệm, đặc điểm, phân loại DVMT; (ii) phân tích tổng quan về quy mô, bản chất, các yếu tố tiềm năng thúc đẩy DVMT phát triển ở Ấn Độ. Tác giả cũng đã phân tích sự tham gia của các chủ thể tư nhân trong việc cung ứng các dịch vụ hạ tầng môi trường, đánh giá về đầu tư nước ngoài, tư do hoá thương mại và triển vọng thương mại, đầu tư đối với ngành DVMT ở Ấn Độ; (iii) đánh giá những trở ngại trong và ngoài nước đối với ngành DVMT của Ấn Độ; (iv) đề xuất các biện pháp và cải cách nhằm phát triển DVMT ở Ấn Độ.
Griffith (2009), A Concept Note on Trade in Environmental Services: Towards the Formulation of a Strategic Framework and Action Plan for the Caribbean Community Single Market and Economy, Caribinvest Publishing. Bài viết trình bày về khung pháp lý quốc tế về thương mại dịch vụ và mối liên hệ giữa GATS và thương mại DVMT, đồng thời phân tích phạm vi và bản chất của ngành DVMT trong Cộng đồng Thị trường và Kinh tế Caribe, trong đó, tác giả làm rõ khái niệm, phân loại, cấu trúc DVMT. Bên cạnh đó, tác giả cũng phân tích cơ hội, những yếu tố tiềm năng có khả năng góp phần phát triển DVMT và đề xuất những thay đổi về hành động chính sách và pháp luật nhằm phát triển ngành DVMT ở các quốc gia thuộc Cộng đồng này. Aparna Sawhney, Rupa Chanda (2003), Trade in Environmental Services: Opportunities and Constraints, Indian Council for Research on International Economic Relations, Working Paper No.
Bày viết giới thiệu tổng quan về DVMT, tổng quan về ngành DVMT trên thế giới và ở Ấn Độ, phân tích vấn đề tư nhân hoá, đầu tư nước ngoài đối với DVMT, đánh giá những trở ngại bên trong và bên ngoài đối với sự phát triển dịch vụ này ở thị trường Ấn Độ. Tác giả cũng phân tích và đánh giá cam kết về DVMT trong GATS và đưa ra một số khuyến nghị về các biện pháp và cải cách nhằm phát triển DVMT ở Ấn Độ. International Trade Commission (2013), Environmental and Related services, Investigation No. Đây là nghiên cứu của Uỷ ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ về thị trường DVMTvà các dịch vụ có liên quan.
Nghiên cứu trình bày về rào cản đầu tư và thương mại đối với thị trường DVMT ở Hoa Kỳ và trên phạm vi toàn cầu, đưa ra những nhận xét, đánh giá về thị trường này, đồng thời tập trung vào ba dịch vụ cơ bản là dịch vụ cung cấp nước và xử lý nước thải; dịch vụ đối với chất thải rắn và chất thải độc hại và dịch vụ phục hồi môi trường. Bên cạnh đó, nghiên cứu này cũng phân tích tình hình đầu tư nước ngoài đối với các dịch vụ này. Báo cáo Cơ sở lý luận về phát triển DVMT năm 2010 của Bộ TN và MT, thuộc dự án “Xây dựng chiến lược phát triển DVMT đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030”. Báo cáo này đã trình bày về: (i) Những vấn đề cơ bản về dịch vụ và DVMT; (ii) Các cam kết về DVMT của Việt Nam; (iii) Các yếu tố thúc đẩy sự phát triển, xu hướng và bối cảnh phát triển DVMT ở Việt Nam.
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ của Bộ Công Thương năm 2008 về Điều tra, đánh giá thực trạng phát triển DVMT ở Việt Nam - Đề xuất chính sách phát triển DVMT phù hợp với các cam kết quốc tế trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đề tài này nghiên cứu thực trạng phát triển của các loại hình DVMT của Việt Nam về các vấn đề như năng lực cạnh tranh, giá cả, phương thức, năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp, kèm 14 theo khảo sát chi tiết toàn bộ các loại hình dịch vụ trên phạm vi cả nước. Đồng thời, đề tài cũng đề cập đến những vấn đề liên quan đến việc thực hiện các cam kết mở của thị trường dịch vụ của Việt Nam và đưa ra những đề xuất về xây dựng pháp luật nhằm thu hút đấu tư vào DVMT. Tuy nhiên, công trình này chủ yếu nghiên cứu dưới góc độ kinh tế môi trường và chưa tập trung nhiều vào khía cạnh pháp lý đối với các vấn đề liên quan đến DVMT.
Bài viết Hợp tác công tư trong lĩnh vực DVMT đô thị - Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam của tác giả Trần Ngọc Ngoạn, Tạp chí Môi trường số 1/2016. Bài viết trình bày và phân tích xu hướng phát triển DVMT trên thế giới và kinh nghiệm hợp tác công tư của Singapore, Trung Quốc trong DVMT đô thị và từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Bài viết Phát triển DVMT ở Việt Nam của các tác giả Chu Thị Mai Phương, Nguyễn Thị Hương, Từ Thuỳ Anh đăng trên Tạp chí Khoa Học Đại Học Quốc Gia Hà Nội: Nghiên cứu Chính sách và Quản lý số 02/2019. Bài viết này phân tích chung về sự tham gia của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp khác vào hoạt động cung ứng DVMT, phân tích về tình hình thu hút FDI và thực trạng cung ứng dịch vụ này ở Việt Nam để từ đó tác giả đưa ra một số kiến nghị nhằm phát triển ngành DVMT tại Việt Nam.