CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE PHÁP LUẬT THUE DOI VỚI HỘ KINH DOANH 1.1 Khái quát chung về hộ kinh doanh 111 Khái niệm hộ kinh doanh HKD là một thuật ngữ kinh tế, ra đời từ rất sớm, la một trong những mô hình kinh doanh phát trrển hiện nay. Khái niệm “hộ kinh doanh”mang tinh đặc th riêng biết đối với Việt Nam. Danh từ “hô” xuất phát từ khái niệm “hô gia đình” đó là một đơn vị xã hội bao gồm một hay một nhóm người ở chung và ăn chung (nhân khẩu). ?Theo quy định của pháp luật dân sự, hộ gia đình là chủ thể trong các quan hệ về dân sự, những thanh viên của hô có tải sản để hoạt động kinh tế chung như về quan hệ sử dụng đất và trong một số lĩnh vực hoạt động SXKD do pháp luật quy định.
Như vay, có thể hiểu từ “ô” bao gồm các cá nhân có mỗi quan hệ với nhau c ng chung sống gắn bó, Từ “kink doanh” theo từ điển Việt Nam có nghĩa là hoạt động đâu tư, sản xuất, buôn bán sao cho sinh lợi. Hoạt động kinh doanh tại Việt Nam xuất hiện cng với sự phát triển của nên kinh tế dat nước. Theo Khoản 21, Điều4 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định “Kinh doanh là việc thực hiện liên tuc một, iét số hoặc tắt cả các công đoạn của quá trình đầu te sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dich vụ trên thi trường nhằm mục dich tim kiếm lợi nhuận” Do đó có thể hiểu kinh doanh nói chung là hoạt đông từ sản xuất, phân phối hang hóa, dich vụ với mục đích la tim kiểm lợi nhuận. Từ việc cất ngiĩa hai khai mém “hô” và “kinh doanh”TM nói trên “hô kinh doanh” được hiểu là một mô hình kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên trong gia đình thực hiện liên tục một, một số hoặc tat cả các công đoạn của quá trình dau tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận.
Theo quy định của pháp luật, khái niệm về HKD thay đổi theo từng giai ` Trang https :/Ariwikipedia org niu khái niệm về hộ gia dinh 12 đoạn, phụ thuộc vảo sự phát triển của nên kinh tế, xã hội từng thời kỳ. Khi ngày cảng có nhiêu chủ thể kinh tế ra đời vả phát triển thì việc đưa ra những khai niệm mới về “hộ kinh: đoanii” là mang tính cần thiết. Tai Nghị định so 88 200 NĐ-CP về đăng ký kinh doanh: “Hộ kinh doanh do mét cá nhân là công dan Việt Nam hoặc một nhom người hoặc một hộ gia dinh làm chủ, chỉ duoc đăng kt kinh doanh tại mét dia điểm, sử dung không quá mười lao động. không có con dau và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản ctia mình đỗi với hoạt động kinh doanh”.
Với khai niệm này, HKD bị giới hạn về số lượng lao động, nếu sử dung trên 10 lao đông bắt buộc phải đăng ký dé thành lập DN. Trong khi đó, Luật Doanh nghiệp 2020 ra đời, quy định vẻ HKD có sự thay đổi tại Nghị đính sô 01 2021 NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, đã nêu khái niệm “H6 kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hô gia dinh đăng ijt thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hop các thành viên hô gia đình đăng ký hộ kinh doanh thi ty quyền cho một thành viên làm đại điện hộ kinh doanh Cá nhân đăng ijt hộ kinh doanh, người được các thừnh viên hộ gia đình tị quyên làm đại điện hô kinh đoanh là citi hộ kinh doanh.” 3 Quy đính bãi bỏ rang buộc về số lượng lao đông đôi với HKD. Từ thay đổi nay dẫn tới những thay đổi trong pháp luật về thuế đôi với HKD, xuất hiện các đổi tương nộp thuê mới như HKD có quy mô lớn trên 10 lao động, hay có doanh thu tương đương với doanh thu của DN siêu nhỏ, DN nhỏ Trong pháp luật thuế, khái niệm “hô kinh đođnji” xuất hiện tại Luật Thuế doanh thu năm 1 0, quy định về HKD nhỏ có mức doanh thu nằm dưới ngư ng do pháp luật quy định.
Theo Luật QLT năm 200 , và Luật sửa đỗ: bổ sung luật quản lý thuế 2012 và Thông tư 2 2015 TT-BTC, không nêu khái niệm ré rang về HKD. Dén khi luật QLT năm 2019 được ban hành, cùng với Luật Doanh nghiệp + hon 1, Diu 79 Ngư õph01 2021 NÐ-CP rà địng ký dombtnguệp 13 2020 va Nghị định 01 2021 về đăng ký DN thì khái niệm HKD được nêu rõ tại thông tư số 40/2021/TT-BTC: “Hộ kinh doanh là cơ sở sản xuất. kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng kp thành lập và chin trách nhiệm bằng toàn bô tài sản của minh đối với hoạt động kinh doanh của hộ”® Từ những quy định pháp luật về HKD nói trên, có thể hiểu HKD do “một cả nhân, hoặc một nhém cá nhân được đăng ký thành lập” và tiên hành hoạt đông dau tư, sản xuất, buôn bán nhằm mục đích tim kiếm lợi nhuận. Hiện nay, c ng với sự phát triển của nên kinh tế, pháp luật về HKD có nhiều thay đôi, không bi rang buộc bởi mối quan hệ trong gia đình, số lao đông của hô.
Quyền tư do kinh doanh theo Hiền pháp đã tạo ra nhiều động lực cho các hình thức kinh tế phát triển trong đó có HKD. 112 Đặc điểm và bản chất pháp lý hộ kinh doanh Từ những quy định của pháp luật về HKD và qua việc phân tích khái niém ở trên, mô hình HKD có một sô đặc điểm pháp lý sau: Thứ nhất, HKD không có tư cách của một pháp nhân. Một chủ thể được xem là một pháp nhân phải dam bảo day đủ bồn điểu kiện quy định tại Điều , Bộ luật Dân sự 2015: “Được thành lập theo quy định pháp luật; Có cơ cẩm tổ chức chặt chế theo guy định tại Điều 83 của Bộ đân sự. Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chiu trách nhiệm bằng tài sản của minh; Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật mdt cách độc lap”.
Theo quy định trên, xét về tai sản HKD không có tài sản độc lập, tài sản của HKD chính là tai sản của ca nhân hoặc nhóm cá nhân khi đăng ký thành lập Nêu HKDkhông có tải sản để thanh toán cho các nghĩa vụ tài chính của hộ thì cá nhân hoặc nhóm cá nhân phải dùng tai sản của mình để giải quyết các nghĩa vụ kinh tế phát sinh đổi với HKD. HKD phải chịu trách nhiém vô hạn đối với các khoản nơ của mình Xét vé cơ cau của tổ chức, hình thức HKD không đáp ứng về + Khoin 1, Đều Thing tr 0 2031 TT-BTC Hing đến tu git tiga ting thuế ữmtrhập cishinwa quần tu đối vớihồ kh domh, cá rhinkrhdomh 14 cơ cầu tô chức theo quy định tại Điêu 8 , Bộ luật Dân sự 2015. Pháp nhân phải có cơ quan diéu hành “2Ưưêm vụ. quyên hạn của cơ quan điều hành phải được quy đinh tại điều lệ hoặc quyết định thừnh lập” HKD “do một cả nhân hoặc nhóm cá nhân” thành lap, không có điều lệ hay quyết định quy định về quyên han vả trách nhiệm của cơ quan điều hành như trên.
Như vay, HKD không dam bảo day đủ tiêu chuẩn theo quy định để được xem là một pháp nhân, do đó sẽ bị hạn chế khi tham gia vảo các quan hệ của pháp luật Thứ hai, HKD phải thực hiện việc đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, cụ thể la theo quy định tại Nghị định 01 2021 NĐ-CP vé đăng ký doanh nghiệp. Tương ứng với quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp thì pháp luật thuê vẻ HKD cũng quy định chi tiết về HKD và CNKD, ví du “HKD, CNKD nộp thuê theo phương pháp khoán”, còn khi nói vé hoạt động cho thuê tai sản thì chi có “cá nhân cho thuê tài sản” hay “cá nhân nộp thê theo từng lần phát sinh”. Như vậy néu la HKD thì việc đăng ký thành lập là điều kiên bắtbuộc HKD được phép hoạt đông tại nhiều địa điểm khác nhau, nhưng phải chon một địa điểm để đăng ký làm trụ sử chính và khi hoạt đông tại các địa điểm khác phải thông báo cho cơ quan chức năng tai nơi tiền hành hoạt động SXKD đó Thứ ba, về đối tượng thanh lập HKD, HKD do “ôi cả nhân hoặc do các thành viên hộ gia đình đăng ip: thành lập”. Đề duoc đăng ký thành lập HKD thi cá nhân phải đảm bảo đây đủ cá điều kiên sau: “Cá nhân, thành viên hô gia đình là công dan Viet Nam có năng lực hành vi dân sự day đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyên thành lap hộ kinh doanh theo guy đinh” Ê Cá nhân khi đăng ky thảnh lập HKD thì không được thành lập DNTN, thành viên hợp danh của công ty hợp danh trừ trường hợp được sư nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại.
Hiện nay HKD đang phát triển một cách mạnh mế về số lượng vả chất lương, bao gồm cả su mở rông vẻ quy mô, tăng sô lượng người lao động, ngành nghê hoạt đông SXKD, hình thức kinh doanh, tuy nhiên xét về mức độ đại đa sô Ì Khoản 1, Điều $0 Nghị dinh 01 2021 ND-CP về đăng ký doanh nghiệp 15 thì HKD van có một số đặc điểm chung và phô biên sau đây HKD là hình thức SXKD có quy mô nhỏ Thông thường HKD do một ca nhân đứng ra thành lập, là chủ HKD, tiến hành moi hoạt động SXKD, nguôn vốn tự ca nhân tự bỏ ra không phải huy động từ các cá nhân khác nên quy mô hoạt đông tương đối nhỏ. Mặc d , có một số HKD có thuê mướn lao động nhưng hau hét đều có số lượng đưới 10 người. Theo số liệu sơ bô năm 2021, mỗi HKD bình quân có 1 lao động ®Xét về quy mô diện tích hoạt động, HKD do nguồn vốn hạn chế, ngành nghề kinh doanh chủ yếu nhỏ lẻ nên diện tích kinh doanh hẹp, không can quy mô lớn Đặc điểm về chủ thể kinh doanh chủ HKD thường là một cá nhân hoặc những người thân trong gia đình c ng nhau hoạt động kinh doanh trên cơ sở lay công lam lãi Nhưng trên thực tế khi đăng ký thanh lap HKD, thường do một cá nhân thành lập, do van dé e ngại trong việc chịu trách nhiém đối với các nghĩa vụ tải chính liên quan đến hoạt động của hộ. Đặc điểm vẻ nganh nghệ hoạt đông SXKD Ngành nghề SXKD của HKD thường mang tính chất nghệ nghiệp, nhỏ lẻ, linh đông, đơn giản.