Pháp Luật Điều Chỉnh Hoạt Động Kinh Doanh Dịch Vụ Của Công Ty Chứng Khoán

Khám phá pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ của công ty chứng khoán, từ quy định đến thực tiễn trong ngành tài chính.

• Tác giả: Phan Phương Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Xuân Hải
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP.HCM
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Pháp Luật Điều Chỉnh Hoạt Động Kinh Doanh Dịch Vụ Của Công Ty Chứng Khoán
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP.HCM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Về Kinh Doanh Dịch Vụ Chứng Khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam từ tháng 7/2000 đã cho thấy vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các công ty chứng khoán (CTCK), chủ thể trung gian của thị trường, đóng góp không nhỏ vào thành công này. Tuy nhiên, hoạt động của CTCK tiềm ẩn nhiều yếu tố tiêu cực, như xung đột lợi ích trong môi giới, tự doanh, tư vấn đầu tư; bất cân xứng thông tin, khả năng lợi dụng tiền và tài sản của nhà đầu tư. Nghiên cứu đầy đủ và nghiêm túc các vấn đề liên quan đến kinh doanh dịch vụ của CTCK là cần thiết để nhận diện yếu tố tiêu cực, đưa ra phương hướng xử lý, phát huy tối đa yếu tố tích cực, từ đó góp phần hoàn thiện hoạt động của CTCK, hạn chế những mối quan hệ bị làm 'sai lệnh' ảnh hưởng đến thị trường và nền kinh tế. Việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK là một yêu cầu hiện hữu/cấp thiết, quan trọng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán nhằm thiết lập hệ thống cơ sở pháp lý vững chắc điều chỉnh các mối quan hệ phát sinh giữa CTCK với khách hàng, đồng thời góp phần lành mạnh hóa các hoạt động của thị trường chứng khoán.

1.1. Sự hình thành và phát triển của công ty chứng khoán

Từ những phiên chợ giao dịch chứng khoán đầu tiên, CTCK đã ra đời như một chủ thể trung gian không thể thiếu. Tuy nhiên, nghiên cứu về toàn bộ hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK còn hạn chế. Đa số các công trình chỉ tập trung vào từng nghiệp vụ riêng lẻ, như môi giới, tư vấn đầu tư, hoặc bảo lãnh phát hành. Do đó, cần có cái nhìn tổng quan và chuyên sâu về các hoạt động dịch vụ đa dạng của công ty chứng khoán.

1.2. Vai trò của CTCK trong thị trường chứng khoán Việt Nam

Các quy định về hoạt động của CTCK đã được ghi nhận trong pháp luật chứng khoán. Hệ thống pháp luật Việt Nam từng bước được hoàn thiện để tăng cường hiệu quả điều chỉnh hoạt động của CTCK. Từ Nghị định 48/1998/NĐ-CP đến Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn thi hành, cơ sở pháp lý cho quá trình hình thành và kinh doanh dịch vụ của CTCK đã được xây dựng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện để đảm bảo sự phát triển lành mạnh và bền vững của thị trường chứng khoán.

1.3. Sự cần thiết hoàn thiện khung pháp lý cho công ty chứng khoán

Các quy định điều chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK hiện nay chưa đầy đủ và hoàn thiện; cơ chế kiểm soát còn tồn tại một số hạn chế gây nên những ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Nếu pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK không kịp thời sửa đổi để đáp ứng với yêu cầu của tình hình mới sẽ dễ dẫn đến tình trạng các CTCK thực hiện những hoạt động làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhà đầu tư nói riêng và sự phát triển của thị trường chứng khoán nói chung.

II. Thách Thức Pháp Lý Cho Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán

Hoạt động môi giới chứng khoán là một trong những dịch vụ quan trọng nhất của CTCK. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và thách thức pháp lý, đặc biệt là xung đột lợi ích giữa CTCK và nhà đầu tư. Các vấn đề như sử dụng thông tin nội bộ, giao dịch vì lợi ích riêng, hay tư vấn không phù hợp với khẩu vị rủi ro của khách hàng đều cần được kiểm soát chặt chẽ. Khung pháp lý cần phải đảm bảo tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, đồng thời tạo điều kiện cho CTCK hoạt động hiệu quả và cạnh tranh. Luật chứng khoán Việt Nam và các văn bản hướng dẫn cần có các quy định cụ thể để giải quyết những vấn đề này.

2.1. Xung đột lợi ích trong hoạt động môi giới chứng khoán

Xung đột lợi ích là một vấn đề cốt lõi trong hoạt động môi giới chứng khoán. CTCK có thể ưu tiên lợi ích của mình hoặc của các khách hàng lớn hơn thay vì lợi ích của khách hàng nhỏ lẻ. Điều này có thể dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật và gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Quy định pháp luật về dịch vụ chứng khoán cần có các biện pháp phòng ngừa và xử lý xung đột lợi ích một cách hiệu quả.

2.2. Nghĩa vụ của công ty chứng khoán đối với khách hàng

CTCK có nghĩa vụ cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời cho khách hàng, cũng như thực hiện các giao dịch một cách trung thực và công bằng. CTCK cũng phải đảm bảo tính bảo mật thông tin của khách hàng và không được sử dụng thông tin này để trục lợi cá nhân. Việc vi phạm các nghĩa vụ này có thể dẫn đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho khách hàng.

2.3. Hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán

Hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định quyền và nghĩa vụ của CTCK và khách hàng. Hợp đồng cần quy định rõ các điều khoản về phí giao dịch, phương thức thanh toán, trách nhiệm của các bên, và cơ chế giải quyết tranh chấp. Hợp đồng cần tuân thủ các quy định của pháp luật và đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Bảo Lãnh Phát Hành

Bảo lãnh phát hành chứng khoán là một dịch vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro về tính chính xác của thông tin trong hồ sơ phát hành. Pháp luật điều chỉnh hoạt động bảo lãnh phát hành cần có các quy định chặt chẽ về trách nhiệm của CTCK trong việc thẩm định và kiểm soát thông tin, cũng như các biện pháp xử lý vi phạm để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Cần có sự đồng bộ giữa Nghị định về kinh doanh chứng khoán và các văn bản hướng dẫn.

3.1. Trách nhiệm của công ty chứng khoán trong bảo lãnh phát hành

CTCK có trách nhiệm thẩm định và kiểm soát thông tin trong hồ sơ phát hành chứng khoán, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin. CTCK cũng phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại gây ra cho nhà đầu tư do thông tin sai lệch hoặc thiếu sót. Việc nâng cao trách nhiệm của CTCK là cần thiết để tăng cường tính minh bạch và tin cậy của thị trường chứng khoán.

3.2. Hình thức bảo lãnh phát hành chứng khoán

Có nhiều hình thức bảo lãnh phát hành chứng khoán khác nhau, như bảo lãnh cam kết chắc chắn, bảo lãnh tốt nhất, và bảo lãnh dự phòng. Mỗi hình thức có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và CTCK cần lựa chọn hình thức phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Pháp luật cần quy định rõ về các hình thức bảo lãnh phát hành và trách nhiệm của các bên liên quan.

3.3. Trình tự thực hiện hoạt động bảo lãnh phát hành

Trình tự thực hiện hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán bao gồm nhiều bước, từ chuẩn bị hồ sơ, thẩm định thông tin, ký kết hợp đồng bảo lãnh, đến phân phối chứng khoán và báo cáo kết quả. Mỗi bước cần được thực hiện một cách cẩn thận và tuân thủ các quy định của pháp luật. Việc hoàn thiện trình tự thực hiện là cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch của hoạt động bảo lãnh phát hành.

IV. Tư Vấn Đầu Tư Chứng Khoán Pháp Luật Và Ứng Dụng Thực Tế

Tư vấn đầu tư chứng khoán là một dịch vụ quan trọng giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định đầu tư sáng suốt. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro về chất lượng tư vấn. Pháp luật điều chỉnh hoạt động tư vấn đầu tư cần có các quy định về tiêu chuẩn chuyên môn của người tư vấn, cũng như các biện pháp kiểm soát chất lượng tư vấn để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Cần tăng cường thanh tra giám sát công ty chứng khoán để đảm bảo hoạt động tư vấn tuân thủ pháp luật.

4.1. Yêu cầu trong hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán

Hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán cần tuân thủ các yêu cầu về tính khách quan, trung thực, và chuyên nghiệp. Người tư vấn cần có kiến thức chuyên môn vững chắc và kinh nghiệm thực tế, cũng như hiểu rõ về khẩu vị rủi ro và mục tiêu đầu tư của khách hàng. Việc đáp ứng các yêu cầu này là cần thiết để đảm bảo chất lượng tư vấn và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

4.2. Nội dung hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán

Nội dung hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán bao gồm phân tích thị trường, đánh giá cổ phiếu, xây dựng danh mục đầu tư, và đưa ra các khuyến nghị đầu tư. Nội dung tư vấn cần phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu đầu tư của khách hàng, cũng như tuân thủ các quy định của pháp luật. Cần có sự minh bạch và rõ ràng trong việc trình bày thông tin và đưa ra khuyến nghị.

4.3. Quyền và nghĩa vụ của công ty chứng khoán trong tư vấn

CTCK có quyền thu phí tư vấn và cung cấp các dịch vụ tư vấn theo thỏa thuận với khách hàng. CTCK cũng có nghĩa vụ cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời cho khách hàng, cũng như thực hiện các dịch vụ tư vấn một cách trung thực và chuyên nghiệp. Việc thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ là cần thiết để xây dựng mối quan hệ tin cậy với khách hàng.

V. Hướng Dẫn Phòng Ngừa Rủi Ro Pháp Lý Cho Chứng Khoán

Rủi ro pháp lý là một trong những rủi ro lớn nhất mà CTCK phải đối mặt. Rủi ro này có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, như vi phạm Luật chứng khoán, vi phạm hợp đồng, hoặc thiếu sót trong quy trình hoạt động. CTCK cần có các biện pháp phòng ngừa và quản lý rủi ro pháp lý một cách hiệu quả để bảo vệ uy tín và tài sản của mình. Cần tuân thủ Pháp luật về phòng chống rửa tiền trong chứng khoán để giảm thiểu rủi ro.

5.1. Các loại rủi ro pháp lý thường gặp trong hoạt động chứng khoán

Các loại rủi ro pháp lý thường gặp trong hoạt động chứng khoán bao gồm rủi ro về vi phạm Luật chứng khoán, rủi ro về vi phạm hợp đồng, rủi ro về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, và rủi ro về xử phạt hành chính. Việc nhận diện và đánh giá các loại rủi ro này là bước đầu tiên để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và quản lý rủi ro hiệu quả.

5.2. Biện pháp phòng ngừa rủi ro pháp lý cho công ty chứng khoán

CTCK cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đào tạo nhân viên về pháp luật chứng khoán, và tuân thủ các quy trình hoạt động một cách nghiêm ngặt. CTCK cũng cần mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp để bảo vệ mình khỏi các rủi ro pháp lý. Việc chủ động phòng ngừa rủi ro là cần thiết để đảm bảo hoạt động ổn định và bền vững.

5.3. Quản lý rủi ro pháp lý khi có tranh chấp xảy ra

Khi có tranh chấp xảy ra, CTCK cần thu thập chứng cứ, tham khảo ý kiến luật sư, và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp. CTCK cần ưu tiên giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng hoặc hòa giải để tiết kiệm thời gian và chi phí. Nếu không thể giải quyết tranh chấp bằng các phương thức này, CTCK cần khởi kiện ra tòa án để bảo vệ quyền lợi của mình.

VI. Triển Vọng Và Định Hướng Phát Triển Pháp Luật Chứng Khoán

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, việc hoàn thiện pháp luật chứng khoán là một yêu cầu cấp thiết. Pháp luật cần tạo điều kiện cho CTCK hoạt động hiệu quả và cạnh tranh, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và đảm bảo tính minh bạch và công bằng của thị trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả của pháp luật.

6.1. Xu hướng phát triển của pháp luật chứng khoán trên thế giới

Xu hướng phát triển của pháp luật chứng khoán trên thế giới là tăng cường tính minh bạch, công bằng, và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Các quốc gia cũng đang chú trọng đến việc phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, cũng như tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chứng khoán. Việc nghiên cứu và áp dụng các kinh nghiệm quốc tế là cần thiết để hoàn thiện pháp luật chứng khoán Việt Nam.

6.2. Các định hướng hoàn thiện pháp luật chứng khoán Việt Nam

Các định hướng hoàn thiện pháp luật chứng khoán Việt Nam bao gồm: (1) Hoàn thiện các quy định về công bố thông tin, (2) Tăng cường kiểm soát các hành vi giao dịch nội gián, (3) Nâng cao chất lượng tư vấn đầu tư, (4) Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chứng khoán, (5) Thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán phái sinh.

6.3. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật điều chỉnh hoạt động công ty chứng khoán

Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về điều kiện kinh doanh chứng khoán, về quản trị công ty, và về kiểm soát rủi ro. Cần xây dựng các quy định cụ thể về trách nhiệm của CTCK trong việc bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Cần tăng cường thanh tra giám sát công ty chứng khoán để đảm bảo hoạt động tuân thủ pháp luật. Đồng thời, cần nâng cao năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài TTCK đã hình thành và phát triển từ rất sớm với phiên chợ giao dịch riêng đầu tiên được tiến hành vào năm 1453 tại gia đình lữ điếm Vanber (Bruges, Bỉ)4. Cùng với sự hình thành và phát triển của TTCK là sự hình thành và phát triển của các chủ thể cung cấp dịch vụ cho TTCK như CTCK, công ty quản lý quỹ. Điều này có ý nghĩa đánh dấu sự ra đời của CTCK với vai trò chủ thể quan trọng giúp cho TTCK phát triển. Cũng có thể nói rằng, CTCK đã tồn tại và phát triển trong thời gian không ngắn, tuy nhiên, hiếm có các công trình nào nghiên cứu về toàn bộ hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK.

Đa số các công trình chỉ tiến hành nghiên cứu từng nghiệp vụ riêng của CTCK, chẳng hạn như nghiệp vụ môi giới, nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán hoặc nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán. Thêm vào đó, dù có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung này nhưng luận án chỉ đề cập và phân tích các công trình có liên quan đến đối tượng nghiên cứu luận án hướng đến mà không giới thiệu toàn bộ các công trình có liên quan về CTCK. Về lĩnh vực bảo lãnh phát hành chứng khoán, có một số công trình sau: Một là, sách “Financial Infrastructure, Underwriter Reputations, and Securities Fraud”5 (Tạm dịch: Cơ sở hạ tầng tài chính, danh tiếng của Người bảo lãnh và gian lận chứng khoán) của Wei-Ling Song. Cuốn sách này đã chỉ ra những nội dung cơ bản của hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán như: giá chứng khoán, danh tiếng của tổ chức phát hành, tổ chức bảo lãnh phát hành, các biến về tình hình tài chính, trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán.

Trong nghiên cứu của mình, tác giả Song đã chứng minh và xác định được tầm quan trọng, khả năng ảnh hưởng đến hoạt động phát hành chứng khoán là danh tiếng, uy tín của chủ thể bảo lãnh, đặc biệt là vai trò của hoạt động bảo lãnh nhóm (tổ hợp bảo lãnh) trong hoạt động phát hành chứng khoán. Cuốn sách này có những luận điểm quan 4 Ủy ban chứng khoán nhà nước (2002), Giáo trình những vấn đề cơ bản về chứng khoán và thị trường chứng khoán, NXB Chính trị Quốc gia, tr. 5 Wei-Ling Song (2003), “Financial Infrastructure, Underwriter Reputations, and Securities Fraud”, Wharton Financial Institutions Center [fic.edu/fic/papers/03/0319.pdf và www.tw/2004conference/PAPER/10663.pdf] (truy cập ngày 05/12/2012); Katrina Ellis, Roni Michaely, Maureen O’Hara (2000), “When the Underwriter is the Market Maker: An Examination of Trading in the IPO Aftermarket”, The Journal of Finance, Vol. 8 trọng phù hợp với hướng nghiên cứu của luận án về hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán.

Luận án sẽ kế thừa một số phân tích về tổ hợp bảo lãnh phát hành để làm rõ trong phần phân tích thực trạng và đưa ra định hướng hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này. Hai là, bài viết “The Untold Story of Underwriting Compensation Regulation”6 (Tạm dịch: Chuyện chưa kể của Quy chế về bồi thường trong bảo lãnh phát hành chứng khoán) của William K. Sjostrom, Jr, Giáo sư Luật trường Đại học Arizona. Trong bài viết, tác giả đã trình bày các quy định của pháp luật Mỹ về hoạt động bảo lãnh phát hành đồng thời phân tích các yếu tố tác động đến giá cả của hoạt động bảo lãnh phát hành, qui trình của hoạt động bảo lãnh phát hành, kể cả các yếu tố tác động đến hoạt động bồi thường liên quan đến việc bảo lãnh phát hành chứng khoán, nhất là đối với các đợt IPO – Initial Public Offering (tạm dịch: Phát hành lần đầu ra công chúng).

Những vấn đề tương tự cũng đã được tác giả Ayako Yasuda thể hiện trong bài viết “Relationship Capital and Competition in the Corporate Securities Underwriting Market”7 (tạm dịch: Mối quan hệ vốn và cạnh tranh trong thị trường bảo lãnh phát hành chứng khoán). Trong các bài viết trên, luận án sẽ kế thừa những phân tích về vấn đề bồi thường liên quan đến hoạt động bảo lãnh phát hành khi nghiên cứu thực tiễn và đưa ra định hướng hoàn thiện cho các qui định pháp luật trong nội dung này. Ba là, báo cáo “Development of Legal System for Rights Offering in Japan”8 (tạm dịch: Sự phát triển của các quy định pháp luật về quyền chào bán tại Nhật Bản) do Giáo sư Hiroyuki Kansaku, Đại học Tokyo làm trưởng nhóm. Báo cáo đã trình bày những ảnh hưởng của hoạt động chào bán chứng khoán đến quyền của các cổ đông theo pháp luật Nhật Bản.

Đồng thời, báo cáo cũng phân tích những khía cạnh nhất định trong hoạt động cung ứng dịch vụ bảo lãnh của CTCK về các phương thức bảo lãnh và cách thức sử dụng thông tin trong công bố để thực hiện hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán. Luận án sẽ kế thừa và phân tích, phát triển thêm về các phương phức bảo lãnh phát hành để làm rõ những điểm tương ứng trong pháp luật Việt Nam. Về lĩnh vực môi giới và tư vấn đầu tư chứng khoán, có các công trình như: “Reforming the Regulation of Broker-Dealers and Investment Advisers”9 (tạm dịch: 6 William K. (2010), “The Untold Story of Underwriting Compensation Regulation”, U.

Davis Law Review, Vol. 7 Ayako Yasuda (2001), “Relationship Capital and Competition in the Corporate Securities Underwriting Market” [http://www-siepr.edu/papers/pdf/00-27. 8 Hiroyuki Kansaku (2011), Đại học Tokyo, “Development of Legal System for Rights Offering in Japan”, [www.jp/en/news/2011/20110325-1/02. Laby (2010), “Reforming the Regulation of Broker-Dealers and Investment Advisers”, The business lawyer, Vol.

9 Cải cách Quy chế của các nhà môi giới và tư vấn đầu tư) của Arthur B. Laby; “Broker-Dealers and Investment Adivsers: A Behaviorial-Economics Analysis of Competing. Suggestions for Reform” (tạm dịch: Đại lý Môi giới và Tư vấn Đầu tư: Phân tích kinh tế học hành vi của cạnh tranh. Đề xuất hướng cải cách) của Polina Demina10 và bài viết “Investment Adviser Regulation Post-Madoff: A Brave New World” (tạm dịch: Quy định Cố vấn Đầu tư Post-Madoff: Sự can đảm của thế giới mới) của Kevin A.

Theo đó, các tác giả đều cho rằng trong hoạt động môi giới và hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán có những mối quan hệ nhất định với nhau, đôi khi song hành cùng nhau. Ở đó, pháp luật cần có những quy định cụ thể về tiêu chuẩn và quy tắc ứng xử khi thực hiện các hành vi này bởi vì khả năng gây thiệt hại, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của nhà đầu tư trong các hoạt động môi giới, tư vấn đầu tư chứng khoán là khá cao. Theo đó, những yêu cầu về công khai thông tin cần phải được đề cao nhằm hạn chế những xung đột lợi ích trong hoạt động cung ứng dịch vụ môi giới và tư vấn đầu tư chứng khoán. Để kế thừa việc xác định trách nhiệm của chủ thể thực hiện hoạt động môi giới và tư vấn đầu tư chứng khoán, luận án sẽ phân tích và làm rõ hơn thực tiễn áp dụng và thực trạng pháp luật Việt Nam trong phần nội dung này nhằm làm cơ sở cho việc đưa ra các giải pháp hoàn thiện.

Về xung đột lợi ích khi cung cấp dịch vụ của CTCK, có một số công trình nghiên cứu sau: Một là, bài viết “Problem of Conflict of Interest between broker-dealer firm and its clients”12 (tạm dịch: Vấn đề xung đột lợi ích giữa công ty môi giới và khách hàng) của Mag. Mirjana Markovic, giảng viên khoa Luật, Đại học Belgrade. Bài viết có những nội dung cơ bản sau: (i) Xác định được những nguyên nhân cơ bản làm phát sinh xung đột lợi ích giữa CTCK môi giới và khách hàng trong hoạt động môi giới; (ii) phân tích sự phát triển của các lý thuyết liên quan đến sự xung đột lợi ích nêu trên trong quá khứ cũng như những lý thuyết đương đại; (iii) xác định được rõ ràng vấn đề chính của xung đột lợi ích do: bất cân xứng thông tin trong bối cảnh xung đột lợi ích và vi phạm yêu cầu của lòng trung thành, khó khăn trong việc phát hiện hành vi không phù hợp của các CTCK môi giới và các vấn đề thực thi trách nhiệm của họ. Luận án kế thừa các yếu tố tác động, gây nên hiện tượng xung đột lợi ích để từ đó phân tích các 10 Polina Demina (2014), “Broker-Dealers and Investment Adivsers: A Behaviorial-Economics Analysis of Competing.

Suggestions for Reform”, Michigan Law Review, Volume 113, tr. Zambrowicz (2011), “Investment Adviser Regulation Post-Madoff: A Brave New World”, Journal of Business & Technology Law, Volume 6, Issue 2, tr. Mirjana Markovíc (2009), Junior Faculty Member at Faculty of Law, University of Belgrade, “Problem of Conflict of Interest between broker-dealer firm and its clients” [http://www.org/sr/publikacije/clanci/mirjana_radovic/Problem_sukoba_interesa%20. 10 nội hàm liên quan đến vấn đề xung đột lợi ích trong hoạt động kinh doanh dịch vụ của CTCK.

Hai là, bài viết “Are Chinese Walls the Best Solution to the Problems of Insider Trading and Conflicts of Interest in Broker-Dealers?”13 (tạm dịch: Có phải bức tường Trung hoa là giải pháp tốt nhất cho các vấn đề giao dịch nội bộ và mâu thuẫn lợi ích trong các nhà môi giới?) của Christopher M. Gorman, trường Đại học Luật Fordham. Bài viết trình bày những nội dung cơ bản sau: Xác định rõ các quy định của “Chinese Walls” (Bức tường Trung Hoa) xuất phát từ việc ngăn chặn các giao dịch nội bộ và mâu thuẫn lợi ích trong hoạt động kinh doanh dịch vụ của các CTCK, các nhà môi giới chứng khoán; xác định và phân tích những ưu, nhược điểm trong các quy định của Chinese Walls; kết luận về hoàn thiện các quy định về công bố thông tin sẽ hạn chế dần các giao dịch nội bộ và xung đột trong hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính của các CTCK, các nhà môi giới chứng khoán. Luận án sử dụng một số nội dung cơ bản trong việc phân tích nội dung của “Chinese Walls” trong bài viết để làm cơ sở cho việc phân tích các giải pháp hạn chế xung đột và trình bày quan điểm của tác giả về giải pháp hạn chế xung đột lợi ích trên TTCK của pháp luật Việt Nam.

Ngoài ra, còn có báo cáo “Conflicts of Interest and Market Discipline Among Financial Service Firms”14 (tạm dịch: Xung đột lợi ích và kỷ luật thị trường giữa các công ty dịch vụ tài chính) của Ingo Walter đề cập về những xung đột lợi ích liên quan đến hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính trên thị trường tài chính do sự bất cân xứng trong thông tin đem lại.