CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CHUNG ĐẦU TƯ THEO HÌNH THỨC GÓP VON, MUA CO PHAN, PHAN VON GÓP VÀO DOANH NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG 11. Khái niệm góp vốn, mua cô phan, phần vốn góp vào doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng Hệ thông tiên tệ, ngân hang và hoạt động các tô chức tin dụng la huyệt mạch của nên kinh tế, tiếp tục giữ vai trò trong yếu trong tổng thé hệ thông tai chính Việt Nam. On định hoạt động của hệ thống tô chức tin dung đóng vai trò chủ chốt trong ôn định tiền tệ và ôn định tai chính, là điều kiên tiên quyết để ôn định kinh tế vi mô và tăng trưởng bên vững, va phải được bảo dam bằng sự phối hợp đông bô, hiệu quả giữa chính sách tiên tệ với chính sách tai khóa và các chỉnh sách kinh tê vĩ mô khác, cùng sự phát triển hải hòa, cân đối giữa khu vực ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm` Do đó, lĩnh vực ngân hang là một trong những cơ sỡ, tạo đông lực cho hoạt động kinh doanh Việc góp von nay 1a nguôn géc của mọi quyên lợi cũng như ngiữa vụ của các thành viên trong doanh nghiệp sau nảy. Có thể nói, trong các quy định về thủ tục thanh lap doanh nghiệp thì các quy định vé vén, góp vốn quan trọng nhật, thậm chí có ý nghĩa quyết định Vốn được hiểu là gắn liên với quyên va trách nhiệm của chủ thé gop vốn, vôn có thể là một điều kiện bắt buộc dé thanh lập doanh nghiệp và kinh doanh trong một sô ngành nghề kinh doanh nhất định2 Vốn là tong sô tiên hay tổng số tai sản do các cô đông, thành viên đóng góp, là điều kiện can để doanh nghiệp tiên hành khởi sự các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nêu không gắn kết vốn với các yêu tô khác của công ty thi công ty mới không thể kinh doanh va sản xuất tốt được.
Phân vén gop thé hiện quyền sở hữu của thành viên đối với von chủ sở hữu, là tài sản của thành viên. Thành Ì Quyết dink số 086/QĐ-TTg về vite phi duyệt chiến noc phát triển ngành ngần hàng Việt Nam din nim 3035 , định hướng din năm 2030 +: * Đại học Kinh tì quốc din, Giáo trinh tải chính doanh nghiệp, NXB. Đai học kinh tế quốc din, tr. 125 7 viên công ty có quyền chuyển nhượng phân vôn góp của mình theo quy định của pháp luật.
Góp vốn có ý nghĩa quyết định tạo lập nên công ty, vì vây, pháp luật can thiệp ngay từ giai đoạn “tiên công ty” va tạo thanh chế định pháp luật quan trong, là hạt nhân của pháp luật về công ty. Theo quy định vẻ công ty cỗ phân trong Luật doanh nghiệp năm 2020, “vôn điều lệ được chia thành. nhiều phan bằng nhau gợi lả cổ phân”3 Từ quy định nảy, có thể hiểu cô phân la phân von điêu lệ bằng nhau, là phan vốn nhỏ nhất trong công ty cô phân. Việc sở hữu cô phân làm phát sinh tư cách cô đông công ty cỗ phan.
Cé phân bao gồm: cô phân phô thông và cỗ phân ưu đãi. C6 phân phô thông là loại cỗ phân bat buộc phải có trong công ty cô phân Doanh nghiệp có quyên chào ban cỗ phân và cô đông có quyên tự do chuyển nhượng cỗ phân của minh theo quy định của pháp luật. Từ khái niệm về vốn các nha làm luật đã đưa ra dinh nghĩa về góp vốn, cụ thé: Khoản 18 Điều 4 Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định: “Góp vốn la việc góp tài sản dé tạo thành vốn điều lê của công ty, bao gồm góp von đề thành lập công ty hoặc góp thêm vốn điều lê của công ty đã được thành lập “ Khoản 2 Điều 25 Luật đâu tư năm 2020 quy định: Nhà đầu tư mua cỗ phan, mua phan von gop của td chức kinh tế theo các hình thức sau đây: a) Mua cỗ phần của công ty cễ phan từ công ty hoặc cỗ đông: b) Mua phẩn vốn góp của thành viên công ty trách nhiệm hits han đề trở thành thành viên của công ty trách nhiệm hiểm han; c) Mua phần vốn góp của thành viên góp von trong công ty hop danh đề trở thành thành viên góp von của công ty hop danh; d) Mua phần vốn góp của thành viên tô chức kinh tê khác không thuộc trường hop Như vậy, góp vốn, mua cô phân, mua phan vốn góp là một hanh vi pháp lý tự nguyện chuyển giao tai sản của một hoặc nhiêu cá nhân, tổ chức ` Điểm a Khoăn 1 Điều 111 Luật doanh ngập nim 2020 8 vào một hoạt động sản xuất, kinh doanh để tao ra khôi tai sản chung nhất định cho công ty, để bảo dam cho những chi phí đôi với những hoạt đông của doanh nghiệp nhằm mục dich kiểm lời. “Mua cỗ phân” lả việc nhà đầu tư trực tiếp đóng góp tài sản của mình vao doanh nghiệp, tức góp vôn vào công ty cỗ phần bằng cách mua cô phân do công ty phat hanh; hoặc bö ra một số tiền hoặc tai sản nhất định để đổi lại nhận chuyển nhượng quyên sở hữu von của công ty, tức nhận chuyển nhượng cỗ phan từ cô đông công ty, xác lập tư cách cô đông, cùng hưởng lợi vả chịu TÚI ro.
“Mua phan von góp” là hoạt động nhận chuyển nhượng phan vốn gop, nha dau tư bằng việc bỏ ra một số tiên hoặc tai sản nhất định đổi lại nhận giá trị tải sản ma bên chuyển nhượng đã góp vào công ty, từ đó xác lập tư cách thành viên công ty, cùng hưởng lợi nhuận và chiu rủi ro Mua cô phân, mua phân vốn góp, một cach Khai quát, la việc nhà đâu tư bỏ ra một số tiên hoặc tai sản nhất định đổi lại quyền sở hữu đôi với một phan hoặc toan bô công ty, cùng hưởng lợi và chịu rủi ro. Tuy nhiên, khác với việc xác lap quyên sé hữu đối với doanh nghiệp thông qua gop von, tức đóng góp thêm tai san vào doanh nghiệp, luôn lam tăng vén điều lệ, việc mua cô phân, mua phan vôn góp có thể lam tăng vốn điều lệ của doanh nghiệp hoặc không. Chi khi mua cô phân từ công ty, một hình thức góp von vào công ty cỗ phan khi công ty phát hành cỗ phiếu để huy đông vốn, thì hoạt động đầu tư mua cỗ phan, mua phan vốn góp mới mang đến hệ quả tăng von điều lệ. Trường hop mua cô phân từ cô đông hay mua phan vồn gop từ thành viên công ty, day là hoạt đông nhận chuyển nhượng phan von, chuyển quyên sở hữu từ chủ thé nảy sang chủ thể khác, không mang tính chất đóng gop tai sản vào doanh nghiệp, do đó không lam tăng vốn điều lệ của doanh nghiệp Mua cỗ phân, mua phần vốn góp trước hết và đơn thuần nhất là một hanh vi trong giao dich mua bán.
Mua là một dang tìm kiếm, trao đổi lợi ích nên điều kiên tiên quyết khi thực hiện mwa là phải có chủ thé sở hữu lợi ích ro} ma bên mua đang hướng tới. Trên cơ sé đó, trong giao dịch mua cỗ phan, mua phân vén góp phải có một bên giao dich 1a chủ thé có quyển sở hữu hợp pháp đi với cô phan, von von gop ma nha đâu tư đang muôn sở hữu. Việc mua cô phân, mua phân vốn góp mà chỉ nhằm mục dich sinh lợi thông qua chuyển nhương cỗ phan, phan von góp, nha dau tư không trực tiép tham gia quản lý hoạt động dau tư dược xem là đâu tư gián tiếp. Tuy nhiên, chưa có quy định pháp luật xác định khi nao thì nhà dau tư mua cỗ phân, mua phân vốn góp mới được tham gia quản lý doanh nghiệp Tham khảo thông lê quốc tế, néu giá trị của khoản đầu tư nước ngoài không qua 10% tổng số vôn dau tư thì được coi là dau tư gián tiếp vi nha dau tư không đủ nhiều von dé tác động đến quyên quan ly công ty ' Đầu tư mua cô phân, mua phân vốn gop theo hinh thức dau tư gián tiếp nhìn chung không tác động nhiều đến tô chức kinh tê.
Ngược lại, dau tư mua cỗ phân, mua phân vôn góp theo hình thức dau tư trực tiếp có thé mang đền nhiêu thay đôi trong cơ cau tổ chức, quan lý va van dé tai chính của doanh nghiệp Từ phân tích trên, có thể hiểu góp von, mua cỗ phân, mua phân von góp trong lĩnh vực ngân hang là một hình thức đâu tư của các nha đâu tư, thông qua một hành vi pháp lý tự nguyên chuyển giao một phân hoặc toàn bộ tải sản của ít nhất một hoặc nhiêu nha dau tư vảo mét hoạt đông trong lĩnh vực ngân hàng nhằm mục đích kiểm lời và thực hiện các mục tiêu khác đã đặt ra của các nhả đầu tư. Đặc điểm góp vốn, mưa cô phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng Vệ ban chat, góp von, mua cô phân, phân von gop là hành vi pháp lý nhằm đưa tải sản của các nhả đâu tư vào một hoạt đông sản xuất, kinh doanh nhằm mục đích kiểm lời. Trong mới quan hệ gúp von, mua cỗ phan, mua phan vôn góp, có các bên gop von và tải sản góp vén Do vay, góp von, mua cỗ phan, mua phân vén góp có đặc trưng sau “Doin Hồng Nhung, Nguyễn Thị Lan Anh (2012), Pháp hit về gop vớn, ma ¢6 phần của nhi đầu tư nước nngoìi trong các đoarht nghiệp Việt Num, Nhà xuất bin tr phíp ,tr. 73 10 That nhất, Về tài san gop vốn, mua cỗ phân, phan von gop.
Ban chất của hanh vi gop von, mua cô phan, phân von gop là sự dich chuyển quyên sở hữu của cô đông, thành viên công ty đối với cô phan, phan vôn góp của họ trong doanh nghiệp. Việc chuyển nhượng nay 1a hành vi lam thay đôi (mua bán, tặng cho, thừa kê.) số lượng cỗ phân, phân von gop minh đang nắm giữ hay nói cách khác 1a việc chuyển số cô phan, phân vốn gop của mình đang nắm giữ cho người khác. Dù là hành vi mua bán, tặng cho, thừa kê. thì chuyển nhượng cô phân, phân von gop chính là chuyển sô lượng cỗ phân (một phan hay tat ca) minh dang nắm giữ cho người khác.
Đôi với cỗ đông, thành viên công ty khi chuyên nhượng sé giảm đi sô lượng cỗ phân, phân vốn góp đối với việc chuyền nhượng.