CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VE PHAN TÍCH VÀ DU BAO TAI CHÍNH DOANH NGHIEP 1. Tổng quan nghiên cứu 1.1 Nhóm đề tài về phân tích tài chính - Đề tài "Phân tích tài chính Công ty Cổ phan Kinh Đô"- Luận văn thạc sỹ của tác giả Vũ Trí Anh năm 2015 đã trình bày những lý thuyết cơ bản và chỉ tiết về nội dung và các chỉ tiêu đánh giá tài chính doanh nghiệp. Ngoài ra, tác giả còn sử dụng mô hình dự báo khả năng phá san Z score, qua đó đề xuất những giải pháp tăng cường quản trị rủi ro và tài chính cho công ty. Tuy nhiên, tác giả chưa so sánh được các chỉ tiêu tài chính của Công ty Cé phan Kinh Đô với các đối thủ cạnh tranh khác trong ngành.
- Đề tài "Phân tích tài chính Tổng Công ty Cổ phan Bưu chính Viettel" - Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thanh Tùng năm 2014 đã có những phân tích sâu sắc, so sánh số liệu tài chính trong 4 năm từ năm 2010 đến 2013 và so sánh số liệu tài chính với những công ty khác. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ dừng lại ở việc phân tích mà chưa đưa ra được dự báo của mình về tình hình tài chính công ty trong những năm tiếp theo. - Đề tài "Phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phan rượu bia Da Lat"- Luận văn thạc sỹ của tac giả Trương Thanh Sơn năm 2012 đã phân tích, đánh giá được một số vấn đề tài chính công ty thông qua các phương pháp như: phương pháp quan sát, so sánh, phương pháp thống kê, phân tích số liệu, phương pháp khảo sát, đối chiếu với số liệu trung bình ngành,. Tuy nhiên, tac giả chưa that sự di sâu vào tất cả các mặt về tình hình tài chính của công ty như: phân tích dòng tiền, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ROE và phân tích xu hướng.
- Đề tài "Phân tích tài chính Công ty Co phân Bibica"- Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Hà năm 2015 đã đưa ra đánh giá về tình hình tài chính của công ty thông qua các chỉ tiêu về biến động tài sản, nguồn vốn, các chỉ tiêu về khả năng thanh toán của công ty hay khả năng sinh lời của doanh nghiệp,. Trên cơ sở đó, tác giả đã phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính của công ty và dự báo tài chính công ty trong năm tiếp theo. Tuy nhiên, tác giả mới chi dự báo tai chính năm 2015 mà chưa có dự báo cho thời gian dài hon (từ 3-5 năm) dé người đọc có cái nhìn sâu sắc hơn về tình hình tài chính của công ty trong các năm tiếp theo. - Bài đăng trên Tạp chí tài chính tháng 11/2017 của tác giả Nguyễn Thị Thuận: “Về hệ thống chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp" đã đưa ra các chỉ tiêu phân tích báo cáo tai chính như: cơ câu von và nguồn von, khả năng thanh toán, kha năng sinh lời, các chỉ số đòn bay tài chinh,.
Tuy nhiên, tác giả chưa phân tích biến động của dòng tiền, phân tích hiệu suất hoạt động và đưa ra các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp.2 Nhóm đề tài về dự báo tài chính - Đề tài "Phân tích và dự báo tài chính Công ty Cổ phan hóa chất Việt Trì"- Luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Thi Vân năm 2015 đã tiến hành phân tích tài sản, nguồn vốn của công ty, từ đó đánh giá điểm mạnh, điểm yếu về mặt tài chính của công ty. Tuy nhiên, về việc dự báo tài chính, tác giả chưa cung cấp được cơ sở xác đáng dé đưa ra số liệu dự báo. - Đề tài: "Phân tích và dự báo tài chính Công ty Cổ phan đường Biên Hòa"- Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Kim Phượng năm 2015 đã tiễn hành đưa ra dự báo về doanh thu, về báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyên tiền tệ dựa trên những phân tích về tình hình kinh doanh của công ty trong quá khứ và bối cảnh kinh tế hiện nay. Tuy nhiên, tác giả chưa dự báo được một số hệ số tài chính quan trọng như: hệ số khả năng thanh toán và nợ, tỷ suất lợi nhuận trên tài sản, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu,.
Việc dự báo này là cần thiết vì những chỉ số trên giúp các nhà đầu tư, bản thân doanh nghiệp và các chủ nợ đánh giá xem hoạt động của công ty đang trong tinh trạng như thế nao, biện pháp cần áp dụng cho công ty hiện nay là gì. - Bai nghiên cứu số 20 (30) đăng tháng 1-2/2015 của tác giả Nguyễn Thi Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa trên Tạp chí Phát triển và Hội nhập: "Khả năng dự báo thu nhập cho doanh nghiệp từ dòng tiền hoạt động: trường hợp các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam". Dòng tiền là căn cứ quan trọng trong định giá chứng khoán và các quyết định tài chính của doanh nghiệp. Dựa trên việc phân tích dữ liệu từ báo cáo tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam, tác giả tìm ra mô hình tốt nhất để dự báo dòng tiền tương lai cho các công ty.
Tuy nhiên, bài nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc dự báo dòng tiền, mà nhắc đến tài chính doanh nghiệp là nhắc đến doanh thu, lợi nhuận, chi phí, khả năng sinh 10i,. và rất nhiều chỉ tiêu khác cần dự báo. - Bai đăng trên Tạp chi tài chính của tác giả Huỳnh Thanh Điền ngày 10/09/2018: "Lập kế hoạch tài chính trong công ty khởi nghiệp " đã đưa ra tầm quan trọng của việc lập kế hoạch, dự báo tài chính. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ dừng lại ở việc đưa ra được một số chỉ dẫn khi lập dự báo tài chính mà chưa trình bày được một phương pháp nào cụ thể.
Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khai niệm và mục tiêu của phan tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp "Phân tích tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua" (Nguyễn Năng Phúc, 2011, trang 14). Ngoài ra, phân tích tài chính là còn là việc ứng dụng các công cụ, kỹ thuật phân tích đối với các báo cáo tài chính tổng hợp và mối liên hệ giữa các dữ liệu để đưa ra các dự báo và kết luận hữu ích trong phân tích hoạt động kinh doanh. Những phân tích có được giúp các bên liên quan đánh giá tình hình tài chính, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.2 Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Đối với các nhà quản lý doanh nghiệp, mỗi quan tâm hàng đầu của họ luôn là tối đa hóa lợi nhuận và đảm bảo sự tôn tại, phát triển bền vững của doanh nghiệp. Vì vậy, việc phân tích tài chính doanh nghiệp là cần thiết, giúp các nhà quản trị có đủ thông tin nhằm thực hiện cân bằng tài chính, đánh giá chính xác tình hình tài chính doanh nghiệp dé tiến hành cân đối tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, trả nợ, rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
Đối với các nhà đầu tư, mối quan tâm của họ chủ yếu vào khả năng hoàn vốn, mức sinh lời và mức độ rủi ro của doanh nghiệp. Trên cơ sở phân tích các thông tin có được, nhà đầu tư sẽ đánh giá khả năng sinh lời của doanh nghiệp là cao hay thấp, triển vọng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai như thế nào, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư phù hợp. Đối với các chủ nợ của doanh nghiệp, khả năng trả nợ lại là mối quan tâm hàng đầu. Vì thế, trước khi ra quyết định cho vay, họ luôn đặc biệt chú ý tới khả năng thanh toán tức thời.
Ngoài ra, việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp giúp các ngân hàng, các nhà cung cấp tín dụng thương mại có được các thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, khả năng sinh lời của doanh nghiệp, từ đó sẽ quyết định có nên cho doanh nghiệp vay hay không. Đối với các nhà cung cấp, việc phân tích tài chính giúp họ biết được khả năng thanh toán của doanh nghiệp tại thời điểm hiện tại và tương lai. Từ đó, họ có thé dua ra quyết định xem có nên cho phép doanh nghiệp mua chịu hàng hóa hay không. Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước, dựa vào báo cáo tài chính, họ có thể đánh giá được tình hình tài chính nham kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Ngoài ra, số liệu trên báo cáo tài chính sẽ giúp họ xác định được các khoản nghĩa vụ của đơn vị đó phải thực hiện với Nhà nước. Báo cáo tài chính cũng là một tài liệu tham khảo giúp cơ quan Nhà nước đưa ra những chính sách kinh tế phù hợp đối với các doanh nghiệp. Đối với các đối thủ cạnh tranh, việc quan tâm đến báo cáo tài chính của các doanh nghiệp khác cho phép họ biết được tình hình tài chính của công ty đối thủ, từ đó đưa ra các chính sách cạnh tranh với công ty. Như vậy, mục tiêu chính của phân tích báo cáo tài chính là giúp các đối tượng sử dụng thông tin đánh giá đúng tình hình tài chính của doanh nghiệp, từ đó, đưa ra các quyết định đúng đắn phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm.
Cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Hệ thống bdo cáo tài chính "Báo cáo tài chính là hệ thong báo cáo được lập theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành phản ánh các thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu của đơn vị. Theo đó, báo cáo tài chính chứa đựng những thông tin tổng hợp nhất về tình hình tài sản, nguồn vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp" (Nguyễn Năng Phúc, 2011, trang 57). Hệ thong báo cáo tài chính bao gồm: - "Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính chủ yếu phan ánh tông quát tình hình tài sản của doanh nghiệp theo giá trị ghi số của tài sản và nguôn hình thành tài sản tại một thời điểm cuối năm" (Nguyễn Năng Phúc, 2011, trang 64). Căn cứ vào phần tài sản, các đối tượng sử dụng có thé nhận biết về đặc điểm lĩnh vực kinh doanh và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.