MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu, rộng, toàn diện trong khu vực và trên thế giới. Việt Nam kể từ khi trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thƣơng mại thế giới (WTO) vào ngày 11/1/2007, đã có rất nhiều cơ hội để nhanh chóng phát triển nền kinh tế thị trƣờng, đáp ứng mục tiêu cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp trong thời gian đến. Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập và phát triển cũng đặt ra nhiều thách thức rất lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
Muốn đứng vững, phát triển trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt trong vòng xoáy toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế thế giới thì các doanh nghiệp Việt Nam cần phải nâng cao ý thức trong việc nghiên cứu, phát triển, đầu tƣ dự án để cho ra các sản phẩm mới, có tính cạnh tranh, giá trị sử dụng cao hơn so với sản phẩm cùng loại trên thị trƣờng nhƣng giá thành sản xuất phải thấp hơn, mang lại hiệu quả và tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Để đạt đƣợc mục tiêu trên và hạn chế thấp nhất rủi ro, bất kỳ dự án đầu tƣ nào cũng cần phải đƣợc phân tích, đánh giá toàn diện trên mọi khía cạnh nhƣ: Phân tích thị trƣờng; phân tích kỹ thuật; phân tích nguồn lực; phân tích đánh giá tác động môi trƣờng; phân tích kinh tế - xã hội; phân tích tài chính;…Trong điều kiện các nguồn lực ngày càng khan hiếm thì cần phải phân tích, đánh giá nhằm lựa chọn đƣợc dự án tốt nhất, phù hợp với tình hình hoạt động của doanh nghiệp và loại bỏ các dự án không hiệu quả. Việc phân tích, đánh giá này phải đƣợc tiến hành thực hiện trong tất cả các giai đoạn của đầu tƣ dự án. Phân tích tài chính dự án là khâu hết sức quan trọng, không thể thiếu trong quá trình lập dự án đầu tƣ.
Trên cơ sở kết hợp với các thông tin liên quan dự án đã đƣợc chọn lọc, phân tích tài chính dự án sẽ đánh giá tính khả thi của dự án về khía cạnh tài chính và trả lời cho câu hỏi: 2 Dự án có mang lại hiệu quả kinh tế hay không? Và sẽ mang lại hiệu quả nhƣ thế nào cho doanh nghiệp? Doanh nghiệp có quyết định đầu tƣ hay không? Có thể nói, phân tích tài chính dự án đầu tƣ là một trong những bƣớc đầu tiên, hết sức quan trọng để đảm bảo một khoản đầu tƣ vốn của doanh nghiệp sẽ mang lại lợi nhuận và giúp doanh nghiệp đứng vững trong nền kinh tế thị trƣờng. Tuy nhiên, thực tế công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến nhiều dự án khi đi vào hoạt động không hiệu quả nhƣ kỳ vọng, thậm chí bị phá sản. Là một doanh nghiệp hoạt động theo hình thức Công ty Cổ phần, với hơn 6.300 cổ đông, số vốn góp trên 600 tỷ đồng, cổ phiếu đã đƣợc niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (mức vốn hóa trên thị trƣờng của Công ty hiện nay hơn 900 tỷ đồng), Công ty Cổ phần Sông Ba (SBA) là một trong những Công ty đại chúng với số vốn điều lệ hoạt động khá lớn.
Do đó, nhằm đảm bảo hiệu quả cao nhất cho cổ đông, ngày càng nâng cao giá trị SBA trên thị trƣờng chứng khoán thì việc phân tích tài chính hết sức cần thiết và quan trọng trƣớc khi ra quyết định đầu tƣ dự án. Với tầm quan trọng đó, nhằm góp phần hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA nói riêng và một số Công ty hoạt động cùng ngành nói chung để có thể vận dụng nghiên cứu này để phân tích tài chính dự án đầu tƣ. Trong điều kiện không gian, thời gian cho phép, với những kiến thức đƣợc lĩnh hội trong quá trình học tập tại nhà trƣờng và kinh nghiệm công tác thực tế tại SBA, tôi đã chọn đề tài: “Phân tích tài chính dự án đầu tư tại Công ty Cổ phần Sông Ba, thành phố Đà Nẵng” để nghiên cứu. Trong đó, chủ yếu tập trung nội dung phân tích tài chính dự án đầu tƣ, minh họa bằng việc phân tích tài chính dự án thủy điện Krông H’năng 2.
Việc lựa chọn dự án thủy điện Krông H’năng 2 để minh họa trong công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ do SBA hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực đầu tƣ thủy điện, có đặc trƣng riêng. Đồng thời, thông qua nghiên cứu này các chủ đầu tƣ cùng lĩnh vực có 3 thể tham khảo để vận dụng trong công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tƣơng tự nhằm mang lại hiệu quả cao nhất. Ngòai ra, dự án dự án thủy điện Krông H’năng 2 đã đƣợc Đại hội đồng Cổ đông thông qua chủ trƣơng, cho phép Công ty nghiên cứu để thực hiện đầu tƣ thời gian đến nên có ý nghĩa hết sức thiết thực đối với SBA. Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại doanh nghiệp.
- Đánh giá thực trạng hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA. - Khuyến nghị nâng cao hiệu quả công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận về phân tích tài chính dự án đầu tƣ và thực tiễn hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA, minh họa bằng việc phân tích tài chính dự án thủy điện Krông H’năng 2. - Phạm vi nghiên cứu: Đứng trên quan điểm chủ đầu tƣ: + Về không gian: Tại Công ty Cổ phần Sông Ba.
+ Nghiên cứu nội dung lý luận cơ bản về dự án đầu tƣ, các chỉ tiêu phân tích hiệu quả tài chính dự án đầu tƣ giai đoạn lập dự án đầu tƣ. + Nghiên cứu thực trạng hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ hiện nay và minh họa bằng việc phân tích tài chính dự án thủy điện Krông H’năng 2 do SBA đầu tƣ. + Nghiên cứu một số khuyến nghị nhằm góp phần hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA. Phƣơng pháp nghiên cứu - Cách tiếp cận: thông qua nghiên cứu tài liệu liên quan nội dung cơ sở lý luận về dự án đầu tƣ và công tác lập dự án đầu tƣ thực tế tại Công ty, tác giả đã đi sâu nghiên cứu nội dung phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại SBA.
4 - Phƣơng pháp đƣợc thực hiện trong quá trình nghiên cứu, gồm: + Phương pháp tham khảo tài liệu: Tham khảo, chọn lọc nội dung tài liệu, luận văn liên quan đến phân tích tài chính dự án đầu tƣ nhằm vận dụng trong nghiên cứu thực tiễn phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba. + Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp toàn bộ những vấn đề cơ bản về cơ sở lý luận và tài liệu có liên quan để vận dụng, đánh giá trong hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba; + Phương pháp thu thập số liệu và xử lý thông tin: Thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Công ty Cổ phần Sông Ba liên quan đến hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ. Các thông tin, số liệu đƣợc đƣa vào phần mềm Microsoft Excel để phân nhóm, tính toán làm cơ sở phân tích. + Phương pháp phân tích: Phân tích hệ thống, khái quát hóa các nội dung về cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba nhằm chỉ ra những kết quả, hạn chế và đề xuất khuyến nghị phù hợp.
+ Phương pháp so sánh: Đối chiếu giữa kết quả phân tích thực tế với lý thuyết nhằm đánh giá thực trạng và đề ra những khuến nghị phù hợp thực tiễn trong phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba. + Một số phƣơng pháp kinh tế khác có liên quan. * Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Về mặt lý luận: Đề tài luận văn hệ thống lại một cách khoa học cơ sở lý luận về nội dung phân tích tài chính dự án đầu tƣ, tạo nền tảng cho việc nghiên cứu thực tiễn công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại đơn vị nghiên cứu một cách khoa học và logic. - Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở nền tảng lý luận về phân tích tài chính dự án đã đƣợc hệ thống, tác giả đƣa ra một số khuyến nghị cụ thể, thiết thực 5 gắn liền với thực tế hoạt động của doanh nghiệp.
Qua đó, các doanh nghiệp cùng ngành có thể vận dụng nghiên cứu này để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả trong phân tích tài chính dự án đầu tƣ, đƣa ra các quyết định đầu tƣ đúng đắn, mang lại hiệu quả cao nhất cho doanh nghiệp mình. Nội dung, kết cấu đề tài Ngoài lời nói đầu, mục lục, kết luận chung và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành ba chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại doanh nghiệp. - Chƣơng 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba – Minh họa phân tích tài chính dự án thủy điện Krông H’năng 2. - Chƣơng 3: Khuyến nghị nâng cao hiệu quả công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu Qua tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu tại Đại học Kinh tế Đà Nẵng, Trung tâm thông tin học liệu Đại học Đà Nẵng và một số tạp chí nhƣ: Tạp chí Kinh tế phát triển (Đại học Kinh tế Quốc dân); Tạp chí Phát triển kinh tế (Đại học Kinh tế TP HCM); Tạp chí Khoa học và Công nghệ (Đại học Đà Nẵng); Tạp chí Ngân hàng; Tạp chí Tài chính;… trong những năm gần đây chƣa có đề tài nghiên cứu về Phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại Công ty Cổ phần Sông Ba, thành phố Đà Nẵng.