CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Tính cấp thiết của đề tài Mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều có sự tác động qua lại lẫn nhau, hầu hết các quyết định kinh doanh, quyết định đầu tư, quyết định cho vay có hiệu quả đều xuất phát từ việc phân tích, đánh giá tài chính của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó nêu lên một cách tổng hợp về trình độ hoàn thành các mục tiêu - biểu hiện bằng hệ thống chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tài chính của doanh nghiệp. Qua đó ta thấy, phân tích tài chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các hoạt động quản trị doanh nghiệp, hoạt động đầu tư, hoạt động cho vay mà đặc biệt là hoạt động cho vay của ngân hàng,.
Vì vậy, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam” là đề tài nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu Hệ thống hoá những vấn đề lí luận cơ bản về công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp vay vốn của ngân hàng thương mại. Phân tích thực trạng công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp vay vốn tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam – Chi nhánh Trần Duy Hưng. Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng.
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam, CN Trần Duy Hưng thông qua báo cáo tài chính của Công ty TNHH EVD Dược phẩm và y tế; sau đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích. Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: nghiên cứu được thực hiện ở Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam - Chi nhánh Trần Duy Hưng. 12 Về thời gian: báo cáo tài chính của công ty TNHH EVD Dược phẩm và y tế trong 3 năm từ 2016- 2018. Kết quả nghiên cứu của các đề tài trước Cùng nghiên cứu về đề tài hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp có một số công trình nghiên cứu của các tác giả như: Võ Thị Thảo Vân (2018), Nguyễn Thị Phương Anh (2018) các báo cáo này nhìn chung đã đưa ra các nội dung phân tích báo cáo tài chính khách hàng như là: thẩm định độ tin cậy BCTC, phân tích khái quát BCTC, phân tích các chỉ số tài chính: các chỉ tiêu về khả năng thanh toán, các chỉ tiêu phản ánh cấu trúc tài chính, các chỉ tiêu phản ảnh hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó để Ngân hàng đưa ra quyết định cho doanh nghiệp vay hay không.
Với nghiên cứu của Võ Thị Thảo Vân (2018) tại Ngân hàng Agribank – Chi nhánh Sở Giao dịch, sau khi phân tích tài chính của công ty bánh kẹo Bảo Minh trong 3 năm (2015-2017), Ngân hàng xếp loại doanh nghiệp thuộc loại CC (dưới chuẩn), vì vậy Ngân hàng quyết định không cho doanh nghiệp vay vì rủi ro cao và khả năng thu hồi nợ thấp. Với nghiên cứu của Nguyễn Thị Phương Anh (2018), đề tài được thực hiện tại Ngân hàng Sacombank – Chi nhánh Thủ Đô. Sau khi phân tích tình hình hoạt động của công ty Thuận Phát trong 3 năm (2015 – 2017) thì NH quyết định cho công ty Thuận Phát vay vì thực tế hoạt động kinh doanh hiệu quả và NH thấy được triển vọng phát triển của công ty trong tương lai. Trên cơ sở đưa ra các lâp luận phân tích thực trạng tài chính của các doanh nghiệp, từ đó các tác giả rút ra kết luận những ưu điểm và còn hạn chế trong quá trình thực hiện, tìm ra các nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính khách hàng tại các chi nhánh ngân hàng nghiên cứu.
Hiện tại, chỉ có các công trình nghiên cứu “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại các Ngân hàng như Agribank, VP Bank, TP Bank, BIDV, mà chưa nghiên cứu tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam mà chỉ có nghiên cứu của Võ Thị Thu Hà (2013) với đề tài “Nghiên cứu yếu tố đảm bảo chất lượng dịch vụ khách hàng tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam” và 13 Nguyễn Duy Kiên (2012) với đề tài “Rủi ro trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam”. Vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TNHH MTV Shihan Việt Nam” để làm đề tài nghiên cứu. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng thương mại 1. Những vấn đề chung về phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại NHTM 1.
Khái niệm và mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp a. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là một quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của doanh nghiệp nhăm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của một doanh nghiệp, trên cơ sở đó giúp cho nhà phân tích ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của họ trong DN đó.Lê Thị Xuân (2016), “Giáo trình phân tích tài chính doanh nghiệp”) b. Mục đích phân tích tài chính doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường, phân tích tài chính doanh nghiệp là mối quan tâm của nhiều nhóm người, ở những cương vị khác nhau, họ sẽ có những mục tiêu khác nhau. - Đối với các nhà quản trị tài chính Phân tích tài chính của các nhà quản trị tài chính hướng đến việc thực hiện có hiệu quả các quyết định quản trị tài chính: quyết định đầu tư, quyết định tài trợ, quyết định phân chia cổ tức,… là cơ sở quan trọng cho các hoạch định tài chính trong tương lai của doanh nghiệp, dự báo và có biện pháp hạn chế và phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh.
Là người trực tiếp quản lý, điều hành doanh nghiệp, nhà quản lý hiểu rõ nhất tài chính doanh nghiệp, do đó họ có nhiều thông tin phục vụ cho việc phân tích. Để đạt được các mục tiêu trên thì việc phân tích tài chính doanh nghiệp đối với các nhà quản trị tài chính được thực hiện một cách thường xuyên, gắn với từng chu kỳ hoạt động kinh doanh 14 của doanh nghiệp, từ đó đánh giá được cơ cấu vốn, hiệu quả thực hiện các chính sách, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và phát hiện được những rủi ro tài chính trong hoạt động của doanh nghiệp. - Đối với các nhà đầu tư Nhà đầu tư có thể là cá nhân hay doanh nghiệp, họ quan tâm đến phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm đánh giá hiệu quả công tác quản lý, cơ cấu vốn hiện tại, các chính sách nhằm duy trì cơ cấu vốn, đánh giá khả năng sinh lời của DN, các yếu tố tác động làm gia tăng giá trị các cổ phiếu trên thị trường cũng như triển vọng, khả năng tăng trưởng hay rủi ro của DN trong tương lai. - Đối với người cho vay Khi đứng trước quyết định cấp hay không cấp tín dụng, cấp tín dụng ngắn hạn hay dài hạn, dù ở bất kì vị thế nào thì người cho vay sẽ có những nội dung và kĩ thuật phân tích khác nhau.
Nếu cho vay ngắn hạn thì người cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán ngắn hạn của DN, trong khi đó người cho vay lại đặc biệt quan tâm đến khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của DN khi quyết định cho vay dài hạn. Đối với ngân hàng cũng vậy, công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp giúp ngân hàng đánh giá được thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp để đưa ra quyết định cho hay không cho doanh nghiệp vay, quyết định phương hướng, quy mô tài trợ vốn, khả năng thu hồi vốn, và phương pháp phòng ngừa rủi ro, biện pháp trích lập dự phòng hợp lý mà dựa trên việc xếp loại các khoản vay được quy định trong luật các tổ chức tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Phương pháp phân tích Khi phân tích tài chính doanh nghiệp, nhà phân tích sử dụng tổng hợp các phương pháp so sánh, tỷ lệ, Dupont. Các phương pháp này được sử dụng một cách linh hoạt, phù hợp theo từng nội dung phân tích.
Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng phổ biến và thường được thực hiện ở bước khởi đầu của việc phân tích. Việc sử dụng phương pháp so sánh nhằm mục đích: 15 - Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ kế hoạch mà doanh nghiệp đã đặt ra bằng cách so sánh giữa trị số của chỉ tiêu kì thực tế với trị số của chỉ tiêu kì kế hoạch; - Đánh giá tốc độ, xu hướng phát triển của hiện tượng và kết quả kinh tế thông qua việc so sánh giữa kết quả kì này với kết quả kì khác; - Đánh giá mức độ tiên tiến hay lạc hậu của đơn vị bằng cách so sánh giữa kết quả của bộ phận hay của đơn vị thành viên với kết quả trung bình của tổng thể hoặc so sánh giữa kết quả của đơn vị này với kết qủa của đơn vị khác cùng quy mô hoạt động, trong cùng một lĩnh vực hoạt động. Điều kiện để có thể thực hiện phép so sánh: - Cùng nội dung kinh tế; - Phải thống nhất về phương pháp tính; - Phải cùng một đơn vị đo lường và phải được thu thập trong cùng một độ dài thời gian. Có một số kỹ thuật so sánh sau: - So sánh bằng số tuyệt đối: Là kết quả của phép trừ giữa trị số của chỉ tiêu kì phân tích so với trị số của chỉ tiêu kì gốc.
Kết quả so sánh biểu hiện số lượng, quy mô biến động của các hiện tượng kinh tế. - So sánh bằng số tương đối: Là kết quả của phép chia giữa trị số của kì phân tích so với kì gốc của các chỉ tiêu kinh tế hoặc giữa trị số của kì phân tích so với kì gốc đã được điều chỉnh theo tỷ lệ hoàn thành kế hoạch của chỉ tiêu có liên quan theo hướng quyết định quy mô chung của chỉ tiêu phân tích.