lời mở đầu bài viết Du Stylo a la caméra et de la caméra au stylo (Tạm dịch: Từ bút đến máy quay và từ máy quay đến but) của Alexandre Astruc năm 1948. Đó là khi ông và một sỐ người bạn của mình nhận ra một diện mạo mới của điện ảnh đang xuất hiện từ những tác phẩm của các đạo diễn như Renoir hay Bresson. Từ những phát hiện mới mẻ này, Alexandre Astruc đã lập luận cho tính chính thong vé mat nghé thuật của điện anh so với các môn nghệ thuật ra đời trước đó. Ông nhắn mạnh nhiều lần trong bài viết rang “điện ảnh dang dan trở thành một ngôn ngữ” [28], qua đó một nghệ sĩ có thé bày tỏ mọi suy nghĩ của mình, cho dù nó có trừu tượng đến đâu.
Điện ảnh, theo Astruc là một phương tiện biểu dat linh hoạt và tinh tế, giống như tất cả các loại hình nghệ thuật khác trước đó như hội họa hay tiểu thuyết. Sự so sánh này đưa ông đến một kết luận có tính biêu tượng “Nhà làm phim/tác giả viết băng máy quay giống như nhà văn viết băng bút của minh.” [28] Ở đây, Alexandre Astruc đã hoà nhập vai trò của tác giả kịch bản và đạo diễn vào làm mội. Ông cho rằng, với kiểu làm phim mới này, khi người nghệ sĩ dùng ngôn ngữ điện ảnh đề diễn tả những suy nghĩ, ý tưởng của riêng mình thì sẽ không còn có sự phân biệt giữa người thực hiện tác phẩm (đạo diễn) và người nghĩ ra nó (biên kịch). Công việc chỉ đạo của đạo diễn không còn là một phương tiện dé minh họa hoặc trình bày một cảnh, mà là một hành động viết thực sự.
Thuật ngữ (ác giả trước đó chỉ được sử dụng trong văn học. Tuy 12 nhiên, bài viết của Alexandre Astruc đã lập luận chứng minh điện ảnh hoàn toàn có khả năng phát triển ngôn ngữ của riêng mình với những nghệ sĩ tài năng — những tác giả. Do đó, đây được xem là văn bản đặt nền móng cho Lý thuyết tác giả trong điện ảnh. Năm 1954, bài tiểu luận Une certaine trend du cinéma francais (Một vai xu hướng của điện ảnh Pháp) của Francois Truffaut đã phát triển quan điểm của Alexandre Astruc với những lập luận có tính thực tiễn.
Ông phê phán, chỉ trích xu hướng “truyền thống của chất lượng” [61] thống trị điện ảnh Pháp suốt những năm 1940 va 1950 và gọi đó là dòng “phim cao cấp” với hàm ý mia mai. Đây là những bộ phim có chi phí sản xuất cao, sử dụng kịch bản được chuyên thé từ những tác phẩm văn học nổi tiếng. Tuy nhiên, theo Truffaut, những kịch bản này không trung thành với văn bản gốc về mặt tư tưởng. Những nhà biên kịch của dòng phim này mà chỉ mượn danh tiếng của những tác phẩm văn học đã được công nhận rồi dựa vào đó tạo ra những thay đôi theo ý mình.
Những nhà làm phim thuộc giới văn chương như biên kịch Jean Aurenche và Pierre Bost bị chỉ trích vì đã coi thường, đánh giá thấp khả năng biểu đạt điện ảnh. Chính trong bài viết này, Truffaut đã thực hiện những nhiệm vụ đầu tiên của một nhà phê bình tác giả điện ảnh. Ông khảo sát và liệt kê ra những điều táo bạo của nền điện ảnh Pháp đương thời, những cảnh phim, những chỉ tiết đi vào lối mòn của chủ nghĩa hiện thực tâm lý mà được thể hiện bằng những cách dàn cảnh sáng tạo, truyền đạt chính xác tư tưởng của văn bản gốc. Truffaut khang định những sáng tạo mạnh mẽ đó thuộc về những người làm điện ảnh — những đạo diễn chứ không phải do các nhà biên kịch.
Những ý tưởng của Truffaut đã phát sinh Làn sóng mới của Pháp, bao gồm các đạo diễn như: Jean-Luc Godard, Agnès Varda. Sau sự bùng nỗ của Lan sóng mới ở Pháp, khái niệm lý thuyết tác giả đã trở thành một xu hướng toàn cầu và trở thành một lý thuyết điện ảnh quan trọng. Truffaut, Godard, Chabrol, Rohmer, Rivette, và những nhà phê bình của Cahiers không những mở đường cho một Làn sóng mới cho điện ảnh Pháp ma tư tưởng của họ còn kích thích Chủ nghĩa phê bình mới Anh-Mỹ ra đời. Andrew Sarris — nhà phê bình điện ảnh người Mỹ là một trong những người đầu tiên và tích cực nhất trong việc phát triển và ứng dụng lý thuyết tác giả tại Hollywood.
Trong tiểu luận 13 Những lưu ý về học thuyết tác giả (1962) Andrew Sarris đã lập luận, làm rõ khái niệm auteur (tác giả điện ảnh) vốn vẫn còn mơ hồ trong các bài luận chiến của các nhà phê bình Cashier. Đồng thời, ông cũng giải quyết những băn khoăn mà nhiều nhà phê bình điện ảnh đương thời đặt ra trong việc sử dụng lý thuyết tác giả. Andrew Sarris đã nêu ra ba tiên đề của Lý thuyết tác gia “ly thuyết tác giả có thể được hình dung như ba vòng tròn đồng tâm: vòng tròn bên ngoài là kỹ thuật; vòng giữa, phong cách cá nhân; và vòng bên trong, những ý nghĩa ngầm ẩn.562] Có nghĩa là, dé trở thành một đạo diễn tác giả, trước hết đạo diễn đó phải là một đạo diễn có chuyên môn cao, có khả năng biểu đạt bằng ngôn ngữ điện ảnh, có hiểu biết và khả năng dua ra quyết định trong mọi phương diện sáng tạo của bộ phim. Sau đó, người đạo diễn cần hình thành được những đặc trưng phong cách, những dấu ấn cá nhân, dễ dàng được nhận ra thông qua thâm mỹ thị giác của anh ta.
Cuối cùng, theo Sarris “vinh quang cuối cùng của Điện ảnh với tư cách là một môn nghệ thuật” [53; pg.563] nằm ở những ý nghĩa được tạo ra từ những tương tác của nhân cách đạo diễn với những chất liệu tạo nên bộ phim, những ý nghĩa ngầm an mà chỉ có thể diễn đạt bằng ngôn ngữ điện ảnh, thé hiện được thái độ của anh ta với những gì được kể. Với những thực tế sôi động của điện ảnh thập niên 60, Sarris cũng nhận định rằng lý thuyết tác giả là một khung mẫu nhưng dòng chảy điện ảnh vẫn luôn vận động, công việc của các nha phê bình đó là không chỉ hài lòng với danh sách những đạo diễn tác giả đương thời, có địa vị đã được ghi nhận mà phải tiếp tục bám sát những diễn biến của đời sống điện ảnh, kịp thời cập nhật những cái tên mới, hay đào xới lại những tác giả trong quá khứ mà sự nghiệp của họ chưa được nghiên cứu thấu đáo. Ông nhân mạnh “Chỉ sau khi hàng ngàn bộ phim đã được đánh giá lại, bất kỳ sự tôn vinh cá nhân nao mới có giá tri khách quan hợp lý.563] Va do đó “ Nhiệm vụ xác nhận của lý thuyết của tác giả là một nhiệm vụ to lớn và sẽ không bao giờ thấy được điểm kết thúc. Cách tiếp cận và phương thức nghiên cứu theo lý thuyết tác giả Trong sách Hướng dẫn điện ảnh cho rằng “Bat kỳ nỗ lực nào của lý thuyết tác giả thuần túy đều có thé bị suy yếu bởi sự hiểu biết hời hot về quy trình sản xuất phim và công nghiệp điện ảnh vận hành ra sao.” [6] Khác với những loại hình nghệ thuật 14 khác như văn học hay hội hoạ các nghệ sĩ sẽ có toàn quyền với tác phẩm của minh, sáng tác điện ảnh là một quá trình hợp tác.
Trong đó, đạo diễn sáng tạo bằng cách chỉ đạo, định hướng và đưa ra quyết định cuối cùng. Đây là một quá trình chiêm nghiệm vat vả nhưng không dễ dé thâm định, đánh giá. Lý thuyết tác giả cô điển lập luận cho vai trò sáng tạo trung tâm của đạo diễn, mỗi thành phần chuyên môn đều có thé đóng góp cho tác phâm điện ảnh, nhưng việc quyết định sử dụng những đóng góp đó, đặt dé những thành tựu cua các vi trí sáng tao khác vào khuôn hình như thé nao, hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí va chiến lược sáng tạo của cá nhân đạo diễn nhằm truyền tải thông điệp, ý tưởng, thế giới quan của anh ta. Ngay cả trong những mô hình sản xuất mang tính công nghiệp với sự can thiệp mạnh mẽ của những nhà sản xuất, đơn vị đầu tư, bộ phim vẫn phản ánh một cách vô thức hay có chủ ý con người cá nhân của đạo diễn, tất cả những quyết định và lựa chọn xuất hiện trên màn ảnh lớn, cho dù chỉ là cái tên của nhà làm phim cũng nói lên con người nghệ sĩ của anh ta.
Bên cạnh đó, ngay cả khi một đạo diễn là người chịu trách nhiệm hoàn toàn với những bộ phim của anh ta, cũng không đồng nghĩa với việc đạo diễn đó có thê được xem là một đạo diễn tác giả. Theo Warren Buckland thông qua dàn cảnh,vị dao diễn sẽ truyền tải ý niệm, quan điểm của mình qua các khung hình “Chính với dan cảnh tác giả đã làm biến đôi nguyên vật liệu mà anh ta được giao cho; vậy nên chính trong dàn cảnh — trong việc bố trí cảnh phim, di chuyển máy quay, vị trí máy quay, sự di chuyên từ cảnh quay này đến cảnh quay khác — tác giả đã tạo nên dau ấn cá nhân trong phim” [27; tr. Để chứng minh tính tác giả của mình, các đạo diễn phải cho thấy được những nét đặc trưng “tác giả” trong phong cách phim (dàn cảnh, quay phim, dựng phim, âm thanh), cấu trúc tự sự và các thủ pháp kế chuyện, đặc điểm nhân vật riêng, hệ chủ đề tư tưởng được đặt ra trong các tác phẩm điện ảnh của mình. Trong cuốn The American Cinema, Andrew Sarris nhắn mạnh rằng “Ngay cả những đạo diễn vĩ đại nhất cũng có những thăng tram của họ.
Tuy nhiên, ở một mức độ thành tựu nhất định, ngay cả những thất bại của một đạo diễn cũng có thể rất thú vị. Một sự phân tích cần thận về sự nghiệp của một đạo diễn thường tìm ra những kiệt tác bi lãng quên bên cạnh những kiệt tác đã được công nhận.] Sarris cũng cho rằng nhà phê bình tác giả phải chú trọng đến “tính toàn vẹn của nghệ thuật và 15 nghệ sĩ”.37] Cần phải nhìn một bộ phim như một tổng thể, một đạo diễn như một tông thé. Các phan, dù mang tinh sáng tạo riêng lẻ, phải gắn kết với nhau một cách có ý nghĩa. Điều đó cho thấy rang, việc tiếp cận một nghệ sĩ điện ảnh dưới góc nhìn của lý thuyết tác giả đòi hỏi phải xem xét một cách toàn diện sự nghiệp của họ dé thay được sự nhất quán và phát triển của phong cách, từ đó định vi được chính xác vị trí của tác giả và tác phẩm trong dòng chảy của điện ảnh.2 Thể loại phim coming-of-age Khái niệm thé loại phim gan liền với béi cảnh ngành công nghiệp điện anh mà trong đó, Hollywood là thị trường tiên phong.