Phân Tích Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh Của Doanh Nghiệp Bất Động Sản Tại Việt Nam

Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam trong chuyên đề thực tập tốt nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Dương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Bích
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Thống Kê Kinh Doanh
• Đề tài: Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh Bất Động Sản Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN
• 1.1. Những vấn đề chung về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.2. Ý nghĩa của hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.3. Hệ thống chỉ tiêu thống kê hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2.1. Các nhân tố khách quan
• 1.2.1.1. Nhân tố môi trường chính trị, pháp luật
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Mô hình phân tích sơ bộ
• 2.3. Nguồn dữ liệu
• 2.3.1. Thu thập dữ liệu
• 2.3.2. Thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 2.3.3. Kiểm định phân phối chuẩn của các biến trong mô hình
• 2.3.4. Sự tương quan giữa các biến nghiên cứu
• 2.4. Phân tích hồi quy
• 2.4.1. Lựa chọn mô hình phân tích
• 2.4.2. Đánh giá mô hình sử dụng
• 2.4.3. Mô hình kết quả phân tích và nhận xét
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về hiệu quả kinh doanh bất động sản

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành bất động sản trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh không chỉ phản ánh tình hình tài chính mà còn là thước đo khả năng khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Theo PGS.Nguyễn Công Nhự (2017), "hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế, phản ánh lợi ích đạt được từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp". Điều này cho thấy rằng, để nâng cao hiệu quả kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải liên tục đánh giá và cải thiện quy trình hoạt động của mình. Sự phát triển của ngành bất động sản tại Việt Nam đã tạo ra nhiều cơ hội, song cũng đặt ra không ít thách thức cho các doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh không chỉ giúp doanh nghiệp nhận diện các yếu tố tác động mà còn tìm ra các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.1. Khái niệm về hiệu quả kinh doanh

Hiệu quả kinh doanh được định nghĩa là tỷ lệ giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh. Theo quan điểm của Adam Smith, "hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế". Điều này có nghĩa là, để đánh giá một doanh nghiệp có đạt được hiệu quả hay không, cần phải xem xét mối quan hệ giữa doanh thu và chi phí. Các chỉ tiêu như ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản) và ROE (Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) thường được sử dụng để đo lường hiệu quả kinh doanh. Việc áp dụng các chỉ tiêu này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quát hơn về tình hình tài chính và khả năng sinh lời. Do đó, việc hiểu rõ về hiệu quả kinh doanh và các chỉ tiêu liên quan là rất cần thiết để doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định chiến lược đúng đắn.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh

Nghiên cứu cho thấy rằng có nhiều nhân tố tác động đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành bất động sản. Các yếu tố này có thể được chia thành hai nhóm chính: nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan. Nhân tố khách quan bao gồm các yếu tố từ môi trường bên ngoài như chính sách của Nhà nước, tình hình kinh tế, và văn hóa xã hội. Những yếu tố này có thể tạo ra cơ hội hoặc thách thức cho doanh nghiệp. Ví dụ, sự thay đổi trong chính sách đất đai có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận đất đai của doanh nghiệp, từ đó tác động đến hiệu quả kinh doanh. Ngoài ra, các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái cũng có thể ảnh hưởng đến chi phí vay vốn và lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó, việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng này là rất quan trọng để doanh nghiệp có thể đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp.

2.1. Nhân tố môi trường chính trị pháp luật

Môi trường chính trị và pháp luật là một trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Tình hình chính trị ổn định và các chính sách pháp luật rõ ràng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Ngược lại, sự bất ổn chính trị và các quy định pháp luật không rõ ràng có thể dẫn đến rủi ro cao trong hoạt động kinh doanh. Theo nghiên cứu, các doanh nghiệp hoạt động trong môi trường pháp lý minh bạch thường có khả năng sinh lời cao hơn so với những doanh nghiệp hoạt động trong môi trường pháp lý không ổn định. Do đó, việc theo dõi và phân tích các thay đổi trong chính sách pháp luật là cần thiết để doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bất động sản tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động lớn trong thập kỷ qua, với các giai đoạn phát triển nóng và suy thoái sâu sắc. Từ năm 2007 đến 2012, thị trường chứng kiến sự đóng băng nghiêm trọng, với hơn 14.490 căn hộ tồn kho tính đến cuối năm 2012, chủ yếu là căn hộ cao cấp không phù hợp với nhu cầu đại đa số người dân. Tuy nhiên, từ năm 2013, nhờ các chính sách hỗ trợ của Chính phủ như giảm lãi suất tín dụng từ 14% xuống còn khoảng 7%, gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng và các luật liên quan đến đầu tư, đất đai, doanh nghiệp, thị trường bất động sản đã phục hồi và tăng trưởng trở lại, với số lượng giao dịch tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2015 tăng 1,7 lần so với năm trước.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, hiệu quả kinh doanh trở thành mục tiêu trọng tâm của các doanh nghiệp bất động sản. Việc đánh giá hiệu quả kinh doanh giúp doanh nghiệp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu trong sử dụng nguồn lực, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Luận văn tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của 26 doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2009-2018, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai quan điểm chính về hiệu quả kinh doanh: thứ nhất, hiệu quả được xem là chỉ tiêu tuyệt đối, phản ánh kết quả kinh doanh so với chi phí bỏ ra; thứ hai, hiệu quả là tỷ số giữa kết quả kinh doanh và chi phí, thể hiện mối quan hệ so sánh giữa lợi nhuận và chi phí sản xuất. Tác giả lựa chọn quan điểm thứ hai để đánh giá hiệu quả kinh doanh thông qua chỉ tiêu ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản).

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm:

• ROA (Return on Assets): Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản bình quân, đo lường khả năng sinh lời của tài sản.
• ROE (Return on Equity): Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn của cổ đông.
• ROS (Return on Sales): Tỷ suất lợi nhuận thuần trên doanh thu thuần, đánh giá mức độ sinh lời trên doanh thu.
• Đòn bẩy tài chính: Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản, phản ánh mức độ sử dụng vốn vay trong cơ cấu vốn.
• Vòng quay tài sản: Tỷ số giữa doanh thu thuần và tổng tài sản bình quân, biểu thị hiệu quả sử dụng tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng dữ liệu mảng (panel data) thu thập từ 26 doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong các năm 2009, 2012, 2013, 2015 và 2018, tổng cộng 130 quan sát. Dữ liệu được lấy từ báo cáo tài chính công khai và các trang web kinh tế uy tín.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu mảng với ba mô hình: Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM). Các kiểm định Breusch-Pagan, Hausman và Testparm được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Phần mềm STATA được sử dụng để xử lý dữ liệu, kiểm định phân phối chuẩn, đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và thực hiện hồi quy.

Các biến nghiên cứu bao gồm:

• Biến phụ thuộc: ROA (logarit).
• Biến độc lập: Quy mô doanh nghiệp (logarit doanh thu), Thuế hoạt động sản xuất kinh doanh (logarit), Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp (logarit), Vòng quay tài sản, Đòn bẩy tài chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô doanh nghiệp (QMDT): Có tác động ngược chiều đến hiệu quả kinh doanh với hệ số beta -0.257 (p-value = 0.021 < 0.05). Khi quy mô doanh thu tăng 1%, ROA giảm 0.257%. Điều này cho thấy các doanh nghiệp mở rộng quy mô nhưng chưa kiểm soát hiệu quả, dẫn đến chi phí tăng và hiệu quả giảm.

2. Thuế hoạt động sản xuất kinh doanh (THUE): Tác động thuận chiều với hiệu quả kinh doanh, hệ số beta 0.484 (p-value = 0.001 < 0.05). Thuế tăng phản ánh doanh nghiệp có lợi nhuận cao, từ đó hiệu quả kinh doanh cũng tăng.

3. Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp (TDTT): Có tác động tích cực đến ROA với hệ số beta 0.174 (p-value = 0.047 < 0.05). Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh hơn sẽ có hiệu quả kinh doanh tốt hơn.

4. Vòng quay tài sản (VQTS): Tác động mạnh mẽ và tích cực với hệ số beta 1.978 (p-value = 0.000 < 0.05). Tỷ lệ doanh thu thuần trên tổng tài sản tăng giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5. Đòn bẩy tài chính (DBTC): Không có ý nghĩa thống kê (p-value = 0.156 > 0.05), cho thấy mức độ sử dụng nợ không ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu quả kinh doanh trong mẫu nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy quy mô doanh nghiệp tăng không đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh cao, trái ngược với một số nghiên cứu quốc tế nhưng phù hợp với thực trạng Việt Nam, nơi các doanh nghiệp lớn gặp khó khăn trong kiểm soát nội bộ, dẫn đến tham nhũng và chi phí không hiệu quả. Thuế và tốc độ tăng trưởng là những chỉ số phản ánh sức khỏe tài chính và năng lực phát triển của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả kinh doanh.

Vòng quay tài sản là yếu tố quan trọng nhất, cho thấy khả năng sử dụng tài sản để tạo doanh thu là then chốt trong ngành bất động sản. Mức đòn bẩy tài chính cao không mang lại lợi ích rõ ràng, có thể do rủi ro tài chính và chi phí lãi vay ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Dữ liệu và kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng ROA theo năm, bảng hệ số hồi quy và biểu đồ tương quan giữa các biến để minh họa mối quan hệ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý quy mô doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần phát triển quy mô đi đôi với nâng cao năng lực kiểm soát nội bộ, phòng chống tham nhũng và tối ưu hóa chi phí. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp.

2. Minh bạch và nâng cao uy tín tài chính: Đẩy mạnh công khai thông tin tài chính và chiến lược kinh doanh để thu hút đầu tư và tạo niềm tin với khách hàng. Thời gian: liên tục; chủ thể: Phòng tài chính, truyền thông doanh nghiệp.

3. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tập trung đào tạo chuyên viên tư vấn bất động sản chuyên nghiệp, nâng cao kỹ năng bán hàng và chăm sóc khách hàng nhằm tăng doanh thu và giữ chân khách hàng thân thiết. Thời gian: 6-12 tháng; chủ thể: Phòng nhân sự, đào tạo.

4. Tăng cường nghiên cứu thị trường và marketing: Thường xuyên khảo sát nhu cầu khách hàng, điều chỉnh sản phẩm phù hợp và đẩy mạnh các chiến dịch marketing để tăng vòng quay tài sản và doanh thu. Thời gian: liên tục; chủ thể: Phòng marketing, nghiên cứu thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp bất động sản: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Nhà đầu tư và cổ đông: Đánh giá tiềm năng và rủi ro của các doanh nghiệp bất động sản dựa trên các chỉ số tài chính và hiệu quả kinh doanh.

3. Chuyên gia phân tích tài chính và kinh tế: Sử dụng kết quả nghiên cứu để phân tích xu hướng ngành và tư vấn đầu tư.

4. Sinh viên và nhà nghiên cứu ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Tham khảo phương pháp nghiên cứu dữ liệu mảng và mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên trong lĩnh vực bất động sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn ROA làm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh?
   ROA phản ánh khả năng sinh lời trên tổng tài sản, giúp đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp một cách toàn diện và được nhiều nghiên cứu quốc tế sử dụng.

2. Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả kinh doanh?
   Nghiên cứu cho thấy quy mô lớn không đồng nghĩa với hiệu quả cao do các vấn đề quản lý, chi phí tăng và tham nhũng có thể làm giảm lợi nhuận.

3. Tại sao đòn bẩy tài chính không có tác động rõ rệt?
   Mức nợ cao có thể làm tăng chi phí lãi vay và rủi ro tài chính, làm giảm lợi nhuận, do đó không có tác động tích cực rõ ràng đến hiệu quả kinh doanh trong mẫu nghiên cứu.

4. Làm thế nào để tăng vòng quay tài sản?
   Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực bán hàng, tối ưu hóa sử dụng tài sản và nghiên cứu thị trường để tăng doanh thu trên mỗi đồng tài sản đầu tư.

5. Phương pháp nghiên cứu dữ liệu mảng có ưu điểm gì?
   Dữ liệu mảng kết hợp thông tin theo thời gian và không gian, giúp phân tích đa chiều, giảm thiểu đa cộng tuyến và tăng độ tin cậy của kết quả hồi quy.

Kết luận

• Hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam trong giai đoạn 2009-2018 có sự biến động, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tài chính và quản lý.
• Quy mô doanh nghiệp có tác động ngược chiều đến hiệu quả kinh doanh, trong khi thuế, tốc độ tăng trưởng và vòng quay tài sản có tác động tích cực.
• Đòn bẩy tài chính không có ý nghĩa thống kê trong mẫu nghiên cứu, cho thấy cần cân nhắc kỹ lưỡng khi sử dụng nợ.
• Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM) là phù hợp nhất để phân tích dữ liệu mảng trong nghiên cứu này.
• Các doanh nghiệp cần tập trung nâng cao quản lý, minh bạch tài chính, phát triển nguồn nhân lực và nghiên cứu thị trường để cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Next steps: Áp dụng các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ trong 1-3 năm tới.

Các doanh nghiệp và nhà quản lý ngành bất động sản nên sử dụng kết quả nghiên cứu này làm cơ sở để điều chỉnh chiến lược phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VE HEU QUA KINH DOANH CUA CAC DOANH NGHIEP NGANH BAT DONG SAN 1. Những van đề chung về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Đề nắm rõ về khái niệm hiệu quả kinh doanh, trước hết chúng ta xem xét về khái niệm kinh doanh. “Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là hoạt động sáng tạo ra sản phẩm vật chất và dịch vụ cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng xã hội nhằm đạt mục tiêu lợi nhuận” (PGS.Nguyễn Công Nhự (2017), Giáo trình T hong ké doanh nghiép, Dai hoc Kinh té Quốc dân).

Như vậy kinh doanh được hiểu đơn giản là những hoạt động giao dịch mua- bán dé kiếm lời và sinh lời của con người. Mục đích của kinh doanh là giảm chi phí đến mức thấp nhất có thé nhưng đem lại lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiỆp. Đề đảm bảo có lợi nhuận cao mà chỉ phải chi một lượng chi phí nhỏ người tham gia kinh doanh hay chủ doanh nghiệp phải thường xuyên đánh giá kết quả công việc của mình. Từ đó có thé kịp thời nhận ra những sai sót, 16 hồng trong kinh doanh dé có các cách biện phát kip thời ngăn chặn và không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Theo giáo trình Thống kê doanh nghiệp của trường Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh (2018) “Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tẾ, nó phản ánh lợi ích đạt được từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh giữa lợi ích thu được với chỉ phí bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh, biểu hiện mức độ phát trién của doanh nghiệp cả về chiều sâu và độ rộng, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực nhằm thực hiện được mục tiêu kinh doanh”. Một quan điểm tương tự về hiệu quả kinh doanh “hiệu quả sản xuất, kinh doanh là một phạm trù kinh tế theo chiều sâu, nó phản ánh trình độ khai thác nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh là thu được lợi ích nhiều hơn” (PGS.Nguyễn Công Nhự (2017), Giáo trình Thống kê doanh nghiệp, Đại học Kinh tế Quốc Dân). Khi xét đến bản chất của hiệu quả kinh doanh, bản thân doanh nghiệp cần xem xét đánh giá một cách toàn diện không những về không gian và thời gian mà còn phải xem xét về mặt định lượng và định tính. - vé mặt không gian: Việc hiệu qua kinh doanh của doanh nghiệp có đạt hiệu qua hay không sẽ phụ thuộc vào hiệu quả của từng hoạt động kinh tế cụ thé.

Đó là việc đưa các giải pháp kinh tế trong kế hoạch triển khai vào thực tế phải đặt dưới sự xem xét của tông thê nền kinh tế khi nó không gây những ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả chung của nền kinh tế. Như vậy mới gọi là hiệu quả kinh tế thiết thực - Vé mat thoi gian: Sự toàn diện của hiệu quả đạt được trong từng thời ki là không được làm giảm hiệu quả khi xem xét hiệu quả đó ở thời kỳ dài. - Vé mat dinh lượng: Hiệu quả san xuất kinh doanh được biéu hiện thông qua mối liên hệ giữa thu và chi. Doanh nghiệp mong muốn tăng doanh thu giảm chỉ tiêu để có lọi nhuận nhiều nhất.

- Về mặt định tính: Đứng trên góc độ của nền kinh tế, hiệu qua doanh nghiệp cần phải gắn chặt với hiệu quả của nền kinh tế. “Về mặt thời gian, hiệu quả mà doanh nghiệp đạt được trong từng thời kỳ, từng giai đoạn không được làm giảm sút hiệu quả các giai đoạn, các thời kỳ kinh doanh tiếp theo. Điều đó đòi hỏi bản thân doanh nghiệp không được vì lợi ích trước mắt mà quên đi lợi ích lâu dài, không thể coi tăng thu giảm chỉ là hiệu quả khi giảm một cách tùy ý, thiếu cân nhắc các chi phí cải tạo môi trường, đảm bảo môi trường sinh thái, đầu tư cho giáo dục, nguồn nhân lực” (PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền (2016), Quan tri kinh doanh, Dai học Kinh tế Quốc dân) Một doanh nghiệp được đánh giá là đạt hiệu quả kinh doanh toàn diện là khi chiêu tiêu doanh nghiệp giảm nhưng chất lượng sản phẩm vẫn không hề giảm nói cách khác đó là chất lượng giữ nguyên hoặc có thể tăng lên. Bên cạnh đó công ty cần khai thác triệt để các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Có 2 quan điểm về hiệu quả kinh doanh. Quan điểm thứ nhất, hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu tuyệt đối. Theo Adam Smith - nhà kinh tế học người Anh “Hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, doanh thu tiêu thụ hàng hóa. Hiệu quả kinh doanh được xác định thông qua sự gia tăng về kết quả kỳ nghiên cứu so với kỳ gốc”.

Theo quan diém này Adam Smith đã đồng nhất hiệu quả với chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh. Quan điểm này biểu hiện được mối liên hệ giữa kết quả đạt được và toàn bộ chi phí bỏ ra. Các đánh giá này có ưu điểm là khá đơn giản, dễ hiéu, dễ thực hiện, tuy nhiên tính thuyết phục chưa cao. Bởi nó chỉ xem xét về kết quả sản xuất mà chưa xét tới chi phí sản xuất.

Trong trường hợp kết quả sản xuất có tốc độ tăng chậm hơn chi phí sản xuất nghĩa là chi phi bỏ ra quá lớn thì dé dẫn đến tình trạng làm ăn thua lỗ trong doanh nghiệp, thậm chí có thé dẫn đến tình trạng phá sản. Bên cạnh đó, nêu kêt quả sản xuât kinh doanh luôn tăng về sô tuyệt đôi nhưng độ tăng của nó lại chậm hơn so với tốc độ của tăng chỉ phí thì ta khó có thê đánh giá tính hiệu quả của doanh nghiệp Với quan điểm này hiệu quả kinh doanh được xác định bằng công thức: Hiệu quả kinh doanh = Kết quả kinh doanh — Chi phí kinh doanh Quan điểm thứ hai, hiệu quả kinh doanh là số tương đối, là tỷ số giữa kết quả kinh doanh và hiệu quả kinh doanh. Đây là quan điểm của giảng viên đại học người Đức Manfredn Kuhn, ông đưa ra cách tính hiệu quả kinh doanh bằng cách lay kết qua thu được tính theo đơn vị giá trị chia cho chi phí kinh doanh đã bỏ ra dé đạt được kết quả đó. Kết quả kinh doanh Hiệu quả kinh doanh = Chỉ phí kinh doanh Quan điểm nay đã biéu hiện được mối quan hệ so sánh giữa kết quả kinh doanh và chỉ phí sản xuất.

Đây là quan điểm thuyết phục nhất, bởi vì ta có thê có thể nghiên cứu mối quan hệ giữa kết quả với chỉ phí, vừa có thê thấy được sự phát triển của hiện tượng thông qu cách so sánh về thương sé. Vì vậy tác giả lựa chọn quan điểm này đề sử dụng cho bài nghiên cứu. Ý nghĩa của hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Từ những đánh giá hiệu quả kinh doanh mỗi doanh nghiệp sẽ nhận ra được tình hình khai thác nguồn lực của doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp tìm ra những hạn chế trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Từ đó đưa ra các biện pháp dé khắc phục những điểm yếu của mình đồng thời phát huy điểm mạnh của doanh nghiệp. Ngoài ra, nó còn góp phan thúc day doanh nghiệp không ngừng đôi mới công nghệ, áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất đề khai thác nguồn lực một cách triệt để nhất. Hệ thống chỉ tiêu thong kê hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Dé đo lường hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp có nhiều chỉ tiêu khác nhau, nhưng có 2 nhóm chỉ tiêu thường được sử dụng là: nhóm chỉ tiêu sử dụng “công cụ kế toán” và nhóm chỉ tiêu về “hệ số giá trị thị trường” Nhóm thứ nhất, nhóm chỉ tiêu sử dụng công cụ kế toán bao gồm Tỷ số giữa kết quả kinh doanh va chi phí kinh doanh. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh gồm: Giá trị sản xuất (GO), Giá tri gia tăng (VA), Giá tri gia tang thuần (NVA); các chỉ tiêu doanh thu như: Doanh thu bán hàng (DTTsx), Doanh thu thuần hoạt động kinh doanh (DTTxp), Tổng doanh thu thuần (DTT); các chỉ tiêu lợi nhuận như: Lợi nhuận gộp (LG), Loi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh (L Tp), Lợi nhuận thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ (LTen), Lợi nhuận thuần trước lãi vay va thué (EBIT), Loi nhuận thuần sau thuế (LTsr) Các chỉ tiêu phản ánh chi phí kinh doanh bao gồm: Tài sản bình quân (TS), Vốn chủ sở hữu bình quân (VC), Tổng quỹ lương (QL), Chí phí trung gian (IC) Số lao động bình quân (L) Mỗi một chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh được tạo ra khi ghép một chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh với một chỉ tiêu phản ánh chi phí kinh doanh.

Chỉ tiêu này cho biết khi sử dụng một đơn vị chi phí vào quá trình sản xuất kinh doanh thì sẽ tạo ra bao nhiêu đơn vị kết quả kinh doanh. Từ những nghiên cứu trước đây ta thấy có ba chỉ tiêu được các nhà nghiên cứu sử dụng nhiều nhất là ROA, ROE và ROS. ROA - Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản Chỉ tiêu này được xác định bằng cách lay chỉ tiêu Lợi nhuận chia cho chỉ tiêu Tổng tài sản bình quân. Chỉ tiêu ROA cho biết bình quân 1 đồng tài sản được đầu tư thì sau quá trình sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận.

Don vi tính là %. Kết quả tính của chỉ tiêu này càng cao thì chứng tỏ doanh nghiệp đã sử dụng hiệu quả nguồn tài sản của mình. Chỉ tiêu này đã được sử dung trong các nghiên cứu của Stanwick & Stanwick(2000); Tarawneh(2006); Agiomirgiannakis & cộng sự( 2006); Zeitun & Tian (2007); Liargon-vas & Skandalis(2008),Đỗ Dương Thanh Ngọc (2011); nhóm tác giả Chu Thị Thu Thủy, Nguyễn Thanh Huyền, Ngô Thị Quyên (2015). Một số công thức tính ROA: Tỷ suất lợi nhuận trước lãi vay và thuế trên tổng tài sản bình quân: ROAg = = x 100% Chỉ tiêu này đo lường kha năng sinh lời (chưa xét đến ảnh hưởng của don bây tài chính và thuế) của tông tài sản cho chủ sở hữu và chủ nợ.

Chỉ tiêu này được tính toán đứng trên góc độ của chủ nợ. Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tông tài sản bình quân: ROAsr= ` x 100% Chỉ tiêu này đo lường khả năng sinh lời thuần của tổng tài sản cho chủ sở hữu. Đây là chỉ tiêu được tính toán trên góc độ chủ sở hữu.