Tình Hình Bệnh Lở Mồm Long Móng Và Các Yếu Tố Nguy Cơ Trên Đàn Dê Tại Tỉnh Luongphabang, Lào

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua tình hình bệnh lở mồm long móng phân tích các yếu tố nguy cơ phát sinh bệnh lở mồm long móng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Souliya Khangsuethao
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Đức Hoàn
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú Y
• Đề tài: Tình Hình Bệnh Lở Mồm Long Móng, Phân Tích Các Yếu Tố Nguy Cơ Phát Sinh Bệnh Lở Mồm Long Móng Trên Đàn Dê Nuôi Tại Tỉnh Luongphabang, Lào
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC HOẶC THỰC TIỄN
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG
• 6.1.1. Định nghĩa, hình thái, cấu tạo, phân loại virus LMLM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Lở Mồm Long Móng Trên Đàn Dê Tại Tỉnh Luongphabang

Bệnh lở mồm long móng (LMLM) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với động vật có móng guốc chẵn như dê. Tại tỉnh Luongphabang, tình hình dịch bệnh này đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi. Năm 2017, số lượng dê mắc bệnh LMLM lên tới 1.917 con, trong đó huyện Phonxay là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Việc hiểu rõ về bệnh LMLM và các yếu tố nguy cơ liên quan là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Định Nghĩa Và Triệu Chứng Của Bệnh LMLM

Bệnh LMLM do virus thuộc họ Picornaviridae gây ra, có khả năng lây lan nhanh chóng. Triệu chứng điển hình bao gồm sốt cao, mụn nước ở miệng, chân và kẽ móng. Việc nhận diện sớm triệu chứng là rất quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của bệnh.

1.2. Tình Hình Chăn Nuôi Dê Tại Tỉnh Luongphabang

Chăn nuôi dê tại tỉnh Luongphabang chủ yếu diễn ra theo hình thức tự cung tự cấp. Tổng đàn dê tại đây ước tính khoảng 70.326 con, trong đó có nhiều hộ chăn nuôi quy mô nhỏ lẻ. Điều này tạo ra những thách thức trong việc kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là bệnh LMLM.

II. Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Bệnh LMLM Trên Đàn Dê

Nghiên cứu đã xác định được 6 yếu tố nguy cơ chính làm phát sinh và lây lan bệnh LMLM trên đàn dê tại huyện Phonxay. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của đàn dê mà còn tác động đến kinh tế của các hộ chăn nuôi.

2.1. Đường Giao Thông Chính Đi Qua Khu Vực Chăn Nuôi

Sự hiện diện của các tuyến đường giao thông chính tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển động vật, từ đó làm tăng nguy cơ lây lan bệnh LMLM. Việc kiểm soát lưu thông động vật là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

2.2. Gần Khu Vực Chợ Buôn Bán Gia Súc

Các hộ chăn nuôi nằm gần khu vực chợ buôn bán gia súc có nguy cơ cao hơn về việc tiếp xúc với động vật nhiễm bệnh. Điều này đòi hỏi cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn tại các chợ.

2.3. Không Tiêm Phòng Các Bệnh Truyền Nhiễm Nguy Hiểm

Nhiều hộ chăn nuôi không thực hiện tiêm phòng định kỳ cho đàn dê, dẫn đến việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh LMLM. Việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tiêm phòng là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Và Phân Tích Bệnh LMLM

Để phân tích tình hình bệnh LMLM, nghiên cứu đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm thu thập dữ liệu từ các hộ chăn nuôi và phỏng vấn sâu với cán bộ thú y. Những thông tin này giúp xác định rõ hơn về tình hình dịch bệnh và các yếu tố nguy cơ.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Từ Các Hộ Chăn Nuôi

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp các hộ chăn nuôi. Phương pháp này giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình chăn nuôi và dịch bệnh tại địa phương.

3.2. Phân Tích Các Yếu Tố Nguy Cơ

Nghiên cứu đã phân tích các yếu tố nguy cơ bằng cách sử dụng tỷ số chênh (odd ratio) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến sự phát sinh bệnh LMLM.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bệnh LMLM Tại Tỉnh Luongphabang

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh LMLM cao nhất ở dê nái, với 11,21%. Số lượng dê mắc bệnh và tiêu hủy cũng được ghi nhận là rất lớn, gây thiệt hại kinh tế cho các hộ chăn nuôi.

4.1. Tình Hình Dịch Bệnh LMLM Tại Huyện Phonxay

Huyện Phonxay là nơi có số lượng dê mắc bệnh LMLM cao nhất trong tỉnh, với 492 con mắc bệnh. Việc theo dõi và kiểm soát dịch bệnh tại đây là rất cần thiết.

4.2. Ảnh Hưởng Kinh Tế Của Bệnh LMLM

Thiệt hại kinh tế do bệnh LMLM gây ra ước tính khoảng 1 tỷ kip mỗi năm. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ đàn dê và kinh tế của các hộ chăn nuôi.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Phòng Ngừa Bệnh LMLM

Việc giám sát và phòng ngừa bệnh LMLM là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn dê và kinh tế của các hộ chăn nuôi. Cần có các biện pháp đồng bộ để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.

5.1. Đề Xuất Các Biện Pháp Phòng Ngừa

Cần tăng cường công tác tiêm phòng cho đàn dê, đồng thời nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc phòng ngừa bệnh LMLM.

5.2. Tăng Cường Giám Sát Dịch Bệnh

Cần thiết lập hệ thống giám sát dịch bệnh chặt chẽ để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các trường hợp mắc bệnh, từ đó giảm thiểu thiệt hại cho ngành chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM SOULIYA KHANGSUETHAO TÌNH HÌNH BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG, PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ PHÁT SINH BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG TRÊN ĐÀN DÊ NUÔI TẠI TỈNH LUONGPHABANG, LÀO Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa ho ̣c: TS. Trầ n Đức Hoàn PGS. Trinh ̣ Đı̀nh Thâu NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày…. Tác giả luận văn Souliya Khangsuethao i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Trịnh Đình Thâu - Trưởng khoa Thú y đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Giải phẫu - Tổ chức, Khoa thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trạm thú y Phonxay, Phòng Dịch tễ Chi cục thú y Luongphabang và các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày….

Tác giả luận văn Souliya Khangsuethao ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mu ̣c lu ̣c. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Bê ̣nh lở mồ m long móng. Định nghĩa, hình thái, cấu tạo, phân loại virus lmlm định nghĩa. Sức đề kháng và khả năng gây bệnh. Đường xâm nhập và cơ chế gây bệnh của virus.

Triệu chứng, bệnh tích. Dịch tễ học. Cơ sở phân loại virus lmlm, chẩn đoán bằng phản ứng elisa. Cơ sở phân loại virus lmlm.

Xác định type virus lmlm bằng phương pháp elisa. Yếu tố nguy cơ. Phương pháp xác định yếu tố nguy cơ. Tỷ số chênh or (odd ratio) và nghiên cứu (điều tra) hồi cứu.

Tình hình dịch bệnh lmlm. Trên thế giới. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Tình hình chăn nuôi dê và tình hình dịch lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay tỉnh luang pha bang năm 2017. Đánh giá các yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan bệnh lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Xác định type virus gây bệnh lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay năm 2017.

Kết quả và thảo luận. Tình hình chăn nuôi và tình hình dịch lmlm ở dê tại luongphabang năm 2017 30 4. Tình hình dịch lmlm ở dê tại tı̉nh luongphabang năm 2017. Tình hình tiêm vắ c xin lmlm ở dê tại luongphabang năm 2017.

Tình hình chăn nuôi dê và tình hình dịch lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Điều kiện tự nhiên của phonxay. Tình hình chăn nuôi dê tại phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Chăn nuôi dê tại xã nambo, xopchia, houaykhing, phonthong, huyê ̣n phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017.

Đặc điểm dịch tễ của bệnh lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Yếu tố nguy cơ làm xuất hiện và lây lan dịch lmlm ở dê tại phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Đường giao thông chính. Chăn nuôi gần chợ buôn bán gia súc sống.

Không tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Nguồn gốc con giống không rõ ràng. Không sử dụng thuốc sát trùng vệ sinh tiêu độc định kỳ. Bán chạy dê khi đang có dịch.

47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kế t quả xác đinh ̣ type virus lmlm ở dê ta ̣i phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Kết luận và đề nghị. Tình hình chăn nuôi và tình hình dịch lmlm ở dê tại luongphabang năm 2017 49 5.

Tình hình chăn nuôi và tình hình dịch lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Xác định được 6 yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan bệnh lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. Kết quả xác định type virus gây bệnh lmlm ở dê trên địa bàn huyện phonxay, tı̉nh luongphabang năm 2017. 50 Tài liệu tham khảo.

55 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ARN Axit ribonucleic CI Confident interval ELISA Enzyme linked immuno-sorbent assay FMDV Foot and Mouth Disease Virus LMLM Lở mồm long móng OD Optical Density OR Odd Ratio P P-value VSTĐ Vệ sinh tiêu độc vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tình hình dịch LMLM ở dê tại Tı̉nh Luongphabang năm 2017. Tình hình tiêm vắ c xin LMLM ở dê tại luongphabang năm 2017. Tổng đàn dê tại Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017.

Quy mô chăn nuôi dê tại Huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Số dê/hộ chăn nuôi tại 4 xã của Huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Tı̀nh hı̀nh bê ̣nh LMLM ở dê ta ̣i 4 xã của huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Tı̀nh hı̀nh bê ̣nh LMLM theo các loa ̣i dê ta ̣i huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017.

Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa yếu tố đường giao thông chính và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở dê tại Huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luangpha bang năm 2017. Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa yếu tố gần chợ buôn bán gia súc sống và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở dê tại Huyê ̣n Phonxay, Luangphabang năm 2017. Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa việc không tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở dê tại Huyê ̣n Phonxay, Luangphabang năm 2017. Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa việc sử dụng nguồn gốc con giống không rõ ràng và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở dê tại huyê ̣n Phonxay, Luangphabang năm 2017.

Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa việc không sử dụng thuốc sát trùng để VSTĐ định kỳ và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở dê tại Huyê ̣n Phonxay, tı̉nh Luangphabang năm 2017. Kết quả điều tra về mối liên hệ giữa việc bán chạy dê khi có dịch và số hộ chăn nuôi có dịch LMLM ở ta ̣i Huyê ̣n Phonxay, Luangphabang năm 2017. Kế t quả xác đinh ̣ type virus LMLM ở dê ta ̣i Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. 48 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hı̀nh 2.

Sự lưu hành theo đặc điểm của virus LMLM thành các vùng trên thế giới từ 2013 – 2017. Sơ đồ đĩa phản ứng ELISA phát hiện kháng nguyên tiến hành xét nghiệm. Bản đồ tı̉nh Luongphabang. Biểu đồ thể hiện số dê/hộ chăn nuôi tại Nambo, Xopchia, Houaykhing, Phonthong.

Tình hình dịch LMLM ở dê theo thời gian tại Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Biểu đồ thể hiện số xã có dịch LMLM theo thời gian tại Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Biểu đồ thể hiện số hộ có dê mắc bệnh LMLM theo ngày tại Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017. Bản đồ phân bố số xã có dịch LMLM ở dê tại Phonxay, tı̉nh Luongphabang năm 2017.

Tỷ lệ mắc bệnh LMLM ở dê tại Phonxay năm 2017. Biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh LMLM trên các loại dê tại Phonxay năm 2017. 42 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Souliya KHANGSUETHAO Tên Luận văn: Tình hình bệnh lở mồm long móng, phân tích các yếu tố nguy cơ phát sinh bệnh Lở mồm long móng trên đàn dê nuôi tại tỉnh Luongphabang, Lào. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Nắm được tình hình chăn nuôi và tình hình dịch LMLM trên đàn dê tại tỉnh Luongphabang năm 2017.

- Đánh giá được các yếu tố nguy cơ gây bệnh LMLM tại tı̉nh Luongphabang năm 2017. - Xác định được type virus gây bệnh LMLM ở dê tại tỉnh Luongphabang năm 2017. Phương pháp nghiên cứu - Thu thập và phân tích số liệu: Số liệu điều tra về tình hình chăn nuôi dê và tình hình dịch bệnh LMLM ở dê được thu thập thông qua các tài liệu lưu trữ của Cục thống kê, Chi cục thú y, Trạm thú y. - Tiến hành dùng bảng hỏi (phiếu điều tra) để điều tra các hộ chăn nuôi, Kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ thú y cơ sở để thu thập thêm thông tin.

- Đánh giá các yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan bệnh LMLM ở dê trên địa bàn huyện Phonxay, tỉnh Luongphabang năm 2017. - Xác định type virus gây bệnh LMLM ở dê trên địa bàn huyện Phonxay, tỉnh Luongphabang năm 2017. Kết quả chính và kết luận Từ những nghiên cứu đã đạt được ở trên chúng tôi đưa ra một số kết luận như sau: Tổng đàn dê trên địa bàn tỉnh Luongphabang là 70.326 con, trong đó dê nái 19.718 con, dê đực 1.274 con và dê thịt, dê con theo mẹ 48,334 con, có 13 trang trại và 2.665 gia trại chăn nuôi dê. Số dê mắc bệnh là 1.917 con, tiêu hủy 465 con.

Toàn tỉnh có 1 2 huyện trong đó Phonxay là huyện có dê bê ̣nh LMLM xảy ra nặng nhất. Tổng số dê tại Phonxay là 8.