Nghiên cứu khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo tại quận 6, TP.HCM

Luận văn thạc sĩ phân tích phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo trên địa bàn quận, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tấn Khuyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Phân Tích Khả Năng Tiếp Cận Vốn Tín Dụng Của Người Nghèo
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu tổng thể
• 1.3. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu khoa học
• 1.6. Phương pháp tiếp cận tài liệu
• 1.7. Phương pháp điều tra
• 1.8. Phương pháp phân tích
• 1.9. Điểm mới của đề tài
• 1.10. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KINH NGHIỆM
• 2.1. Các mô hình lý thuyết
• 2.2. Lý thuyết về nghèo đói
• 2.3. Lý thuyết tài chính vi mô và tín dụng vi mô
• 2.4. Kinh nghiệm về sự thành công của tín dụng người nghèo trên thế giới và thực tiễn ở Việt Nam
• 2.4.1. Trên thế giới
• 3. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.1.2. Phương pháp phỏng vấn chuyên gia
• 3.1.3. Phương pháp phân tích bằng mô hình kinh tế lượng
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Các bước nghiên cứu
• 3.3.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.3.2. Nghiên cứu chính thức
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm người dân và thực trạng tiếp cận nguồn vốn
• 4.2. Thông tin nhận dạng các hộ dân
• 4.3. Thông tin về sinh kế của hộ
• 4.4. Thông tin tình hình tín dụng của các hộ dân
• 4.5. Những trở ngại trong việc tiếp cận vốn tín dụng của người dân
• 4.6. Phân tích và kiểm định mô hình, phân tích nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận nguồn vốn của hộ dân
• 4.6.1. Giới thiệu mô hình
• 4.6.2. Kiểm định mô hình
• 4.6.3. Nhận xét từ kết quả mô hình
• 4.6.4. Kiểm định mối quan hệ giữa các nhân tố đến khả năng vay vốn của người dân
• 5. CHƯƠNG 4: CÁC GỢI Ý GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG CỦA NGƯỜI NGHÈO QUẬN 6 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 5.1. Giải pháp trọng tâm
• 5.2. Giải pháp trực tiếp
• 5.3. Giải pháp từ sự hỗ trợ của các tổ chức
• 5.4. Nâng cao trình độ học vấn người dân và định hướng nghề nghiệp, phương pháp sản xuất
• 5.5. Tăng cường nguồn vốn cho thị trường tín dụng
• 5.6. Triển khai tiến bộ khoa học kỹ thuật
• 5.7. Hỗ trợ tiếp cận thị trường
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo

Khả năng tiếp cận vốn tín dụng là một yếu tố quan trọng trong việc giúp người nghèo cải thiện đời sống và thoát khỏi đói nghèo. Tín dụng không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là công cụ hỗ trợ cho người nghèo trong việc đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều người nghèo vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn này. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng sẽ giúp tìm ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tín dụng đối với người nghèo

Tín dụng là nguồn tài chính cần thiết cho người nghèo để đầu tư vào sản xuất và cải thiện đời sống. Nó giúp họ có cơ hội phát triển kinh tế cá nhân và gia đình.

1.2. Tình hình tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo hiện nay

Theo thống kê, tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận được vốn tín dụng chính thức còn thấp. Nhiều hộ gia đình vẫn chưa biết cách tiếp cận và sử dụng nguồn vốn này một cách hiệu quả.

II. Những thách thức trong khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo

Người nghèo thường phải đối mặt với nhiều thách thức khi tiếp cận vốn tín dụng. Những rào cản này không chỉ đến từ bản thân người vay mà còn từ hệ thống tài chính và chính sách hỗ trợ.

2.1. Rào cản về thông tin và kiến thức tài chính

Nhiều người nghèo thiếu kiến thức về tài chính, dẫn đến việc không biết cách lập kế hoạch vay vốn và sử dụng vốn hiệu quả.

2.2. Khó khăn trong việc chứng minh khả năng trả nợ

Người nghèo thường không có tài sản thế chấp hoặc thu nhập ổn định, điều này làm cho các tổ chức tín dụng ngần ngại trong việc cho vay.

III. Phương pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho người nghèo

Để nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho người nghèo, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn.

3.1. Tăng cường giáo dục tài chính cho người nghèo

Cần tổ chức các khóa học về tài chính cho người nghèo để họ hiểu rõ hơn về tín dụng và cách sử dụng vốn.

3.2. Hỗ trợ từ các tổ chức xã hội và chính phủ

Các tổ chức xã hội và chính phủ cần có những chương trình hỗ trợ cụ thể để giúp người nghèo tiếp cận vốn tín dụng dễ dàng hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng cho người nghèo

Nghiên cứu cho thấy rằng việc tiếp cận vốn tín dụng có thể giúp người nghèo cải thiện đời sống và thoát khỏi đói nghèo. Các mô hình tín dụng vi mô đã chứng minh hiệu quả trong việc hỗ trợ người nghèo.

4.1. Các mô hình tín dụng vi mô thành công

Nhiều mô hình tín dụng vi mô đã được triển khai thành công tại Việt Nam, giúp hàng triệu người nghèo tiếp cận vốn và cải thiện cuộc sống.

4.2. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ tín dụng

Các chương trình hỗ trợ tín dụng đã giúp tăng tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận vốn, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho tín dụng đối với người nghèo

Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo là một vấn đề cần được giải quyết triệt để. Cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ để hỗ trợ người nghèo trong việc tiếp cận và sử dụng vốn hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của tín dụng trong phát triển kinh tế

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, đặc biệt là đối với người nghèo. Cần tiếp tục nghiên cứu và cải thiện các chính sách tín dụng.

5.2. Định hướng phát triển tín dụng cho người nghèo trong tương lai

Cần xây dựng các chương trình tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của người nghèo để họ có thể tiếp cận vốn một cách dễ dàng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghèo đói là một vấn đề xã hội toàn cầu, ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường sinh thái. Tại Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh, dù nền kinh tế phát triển nhanh trong những năm gần đây, vẫn còn khoảng 5.034 hộ nghèo, chiếm 9,3% tổng số hộ dân, với đặc điểm trình độ văn hóa thấp, chủ yếu là lao động phổ thông và sản xuất hộ gia đình. Tỷ lệ hộ nghèo còn lại là 3.947 hộ, chiếm 7,56% (theo báo cáo 2010 của Ủy ban nhân dân quận 6). Một trong những nguyên nhân chính khiến người nghèo khó thoát nghèo là hạn chế trong khả năng tiếp cận vốn tín dụng, vốn là công cụ quan trọng để phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo trên địa bàn quận 6, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn, góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 phường có đông người nghèo sinh sống (phường 1, 3, 8, 10) trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ chính sách tín dụng, cải thiện đời sống người nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết về nghèo đói: Nghèo được hiểu là tình trạng thiếu thốn đa chiều, bao gồm thu nhập, sức khỏe, giáo dục và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội. Chuẩn nghèo được xác định theo mức thu nhập và chi tiêu tối thiểu, phù hợp với chuẩn nghèo của Việt Nam và Ngân hàng Thế giới.

• Lý thuyết tài chính vi mô và tín dụng vi mô: Tài chính vi mô cung cấp các dịch vụ tài chính nhỏ lẻ cho người nghèo nhằm giúp họ phát triển sản xuất và kinh doanh. Tín dụng vi mô là khoản vay nhỏ không cần tài sản thế chấp, thường cho vay theo nhóm nhằm giảm rủi ro và tăng hiệu quả sử dụng vốn.

• Mô hình nghiên cứu nhân tố tác động: Nghiên cứu tập trung vào hai nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người nghèo: (1) nhân tố chủ quan từ bản thân người dân (suy nghĩ, năng lực tiếp cận vốn) và (2) nhân tố khách quan từ bên ngoài (thủ tục vay vốn, hỗ trợ từ tổ chức xã hội, phối hợp giữa các cơ quan).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu sơ cấp qua khảo sát 160 hộ nghèo tại 4 phường thuộc quận 6, sử dụng bảng câu hỏi có cấu trúc và phỏng vấn sâu. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo chính thức và tài liệu nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn ngẫu nhiên dựa trên danh sách hộ nghèo do phòng Lao động Thương binh quận cung cấp, đảm bảo đại diện cho các nhóm thu nhập và điều kiện sinh sống khác nhau.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để mô tả đặc điểm dân cư và thực trạng tiếp cận vốn. Áp dụng phân tích nhân tố khám phá (EFA) để rút gọn các biến quan sát thành các nhân tố chính, kết hợp với mô hình hồi quy logit để đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng. Phần mềm SPSS 16.0 được sử dụng để xử lý dữ liệu.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu sơ bộ từ tháng 11 đến 12/2010, nghiên cứu chính thức từ tháng 1 đến 3/2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm dân cư: Trong 160 hộ khảo sát, 56,2% là nữ chủ hộ, 43,8% là nam. Trình độ học vấn chủ yếu ở mức tiểu học và trung học cơ sở (chiếm 71,9%), với độ tuổi trung bình 53,48 tuổi. Thời gian cư trú trung bình là 34 năm, phần lớn có hộ khẩu thường trú (99,4%). Thu nhập bình quân khoảng 1,245 triệu đồng/người/tháng.

2. Thực trạng tiếp cận vốn tín dụng: Người nghèo gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn do thủ tục vay phức tạp, lãi suất cao, thời gian vay ngắn và lượng vốn cho vay hạn chế. Tỷ lệ hộ nghèo chưa tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức chiếm khoảng 28%.

3. Phân tích nhân tố tác động: Qua phân tích EFA, 19 biến quan sát được rút gọn thành 5 nhân tố chính:

   • Trở ngại do phong tục, tập quán (ví dụ: lao động thủ công, e ngại vay vốn).
   • Năng lực và trình độ của người dân (ví dụ: không biết lập kế hoạch, quản lý vốn kém).
   • Các yếu tố từ tổ chức cho vay (ví dụ: thủ tục phức tạp, thái độ cán bộ không nhiệt tình).
   • Hỗ trợ từ các tổ chức xã hội (ví dụ: chỉ hỗ trợ vay vốn, không hỗ trợ lập kế hoạch).
   • Sự phối hợp giữa các tổ chức cho vay và cơ quan nhà nước (ví dụ: thiếu tư vấn pháp lý, thị trường).

4. Mức độ ảnh hưởng: Mô hình hồi quy logit cho thấy nhân tố năng lực người dân và các trở ngại từ tổ chức cho vay có ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng, với mức độ ý nghĩa thống kê cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy trình độ học vấn thấp và tuổi trung bình cao của người nghèo làm giảm khả năng tiếp cận và sử dụng hiệu quả vốn vay. Thủ tục vay vốn phức tạp, lãi suất cao và thái độ phục vụ chưa tốt của cán bộ tín dụng là những rào cản khách quan lớn. So với các nghiên cứu quốc tế, như mô hình Ngân hàng Grameen tại Bangladesh với tỷ lệ hoàn vốn trên 98%, Việt Nam còn nhiều hạn chế trong việc thiết kế các chương trình tín dụng phù hợp với đặc điểm người nghèo đô thị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố trình độ học vấn, biểu đồ tỷ lệ tiếp cận vốn theo giới tính và bảng phân tích nhân tố tác động để minh họa rõ ràng các yếu tố ảnh hưởng. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ các rào cản chủ quan và khách quan, từ đó giúp các tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương xây dựng chính sách phù hợp hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng quản lý vốn: Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn về kỹ năng lập kế hoạch sản xuất, quản lý tài chính cho người nghèo trong vòng 12 tháng, do các tổ chức xã hội và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

2. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn và cải thiện dịch vụ tín dụng: Các tổ chức tín dụng cần rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng về kỹ năng giao tiếp và hỗ trợ khách hàng, áp dụng trong 6-12 tháng tới.

3. Tăng cường nguồn vốn và thời gian cho vay linh hoạt: Chính quyền và các tổ chức tín dụng nên phối hợp tăng nguồn vốn ưu đãi, kéo dài thời gian vay phù hợp với chu kỳ sản xuất của người nghèo, thực hiện trong 1-2 năm.

4. Phát triển mạng lưới tư vấn pháp lý và thị trường: Thiết lập các trung tâm tư vấn hỗ trợ pháp lý, thị trường và kỹ thuật sản xuất tại địa phương, giúp người nghèo sử dụng vốn hiệu quả, dự kiến triển khai trong 18 tháng.

5. Tăng cường phối hợp giữa các tổ chức xã hội và cơ quan nhà nước: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức tín dụng, chính quyền và các tổ chức xã hội nhằm hỗ trợ toàn diện cho người nghèo, thực hiện ngay trong năm nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Để xây dựng và điều chỉnh chính sách tín dụng, xóa đói giảm nghèo phù hợp với đặc điểm người nghèo đô thị.

2. Tổ chức tín dụng và ngân hàng: Để cải tiến quy trình cho vay, thiết kế sản phẩm tín dụng vi mô phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và tiếp cận khách hàng.

3. Các tổ chức xã hội và phi chính phủ: Để phát triển các chương trình hỗ trợ kỹ năng quản lý vốn, tư vấn pháp lý và thị trường cho người nghèo.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên kinh tế phát triển: Để tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn về tín dụng vi mô và giảm nghèo đô thị.

Câu hỏi thường gặp

1. Người nghèo tại quận 6 gặp khó khăn gì khi tiếp cận vốn tín dụng?
   Người nghèo chủ yếu gặp trở ngại do thủ tục vay vốn phức tạp, lãi suất cao, thời gian vay ngắn và thiếu thông tin về các chương trình vay vốn. Ví dụ, khảo sát cho thấy 63% người dân cho rằng thủ tục vay vốn là rào cản lớn.

2. Trình độ học vấn ảnh hưởng thế nào đến khả năng vay vốn?
   Trình độ học vấn thấp làm giảm khả năng lập kế hoạch và quản lý vốn, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng vốn hiệu quả. Khoảng 92,5% người dân khảo sát có trình độ trung học phổ thông trở xuống.

3. Các tổ chức tín dụng có hỗ trợ gì cho người nghèo ngoài cho vay vốn?
   Hiện nay, nhiều tổ chức chỉ tập trung cho vay mà chưa hỗ trợ lập kế hoạch sản xuất hay tư vấn sử dụng vốn, gây hạn chế hiệu quả vay vốn. Do đó, cần phát triển dịch vụ hỗ trợ toàn diện hơn.

4. Làm thế nào để cải thiện khả năng tiếp cận vốn của người nghèo?
   Cần nâng cao trình độ dân trí, đơn giản hóa thủ tục vay, tăng cường nguồn vốn ưu đãi, phát triển dịch vụ tư vấn pháp lý và thị trường. Ví dụ, mô hình Ngân hàng Grameen đã thành công nhờ cho vay theo nhóm và hỗ trợ tiết kiệm bắt buộc.

5. Tại sao người nghèo đô thị khó tiếp cận các dịch vụ xã hội?
   Do nhiều người nhập cư không có hộ khẩu thường trú nên không được hưởng các chính sách ưu đãi về giáo dục, y tế và tín dụng. Điều này làm tăng rào cản tiếp cận vốn và dịch vụ xã hội.

Kết luận

• Người nghèo tại quận 6 có đặc điểm chung là trình độ học vấn thấp, tuổi trung bình cao và thu nhập hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng.
• Các rào cản chủ yếu gồm trở ngại từ suy nghĩ bản thân, năng lực quản lý vốn, thủ tục vay vốn phức tạp và thiếu sự hỗ trợ từ tổ chức xã hội.
• Phân tích nhân tố và mô hình hồi quy logit xác định rõ các nhân tố ảnh hưởng chính đến khả năng tiếp cận vốn của người nghèo.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về nâng cao trình độ dân trí, cải tiến thủ tục vay, tăng cường nguồn vốn và phát triển dịch vụ tư vấn pháp lý, thị trường.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các tổ chức tín dụng, chính quyền và tổ chức xã hội trong việc thiết kế chính sách và chương trình hỗ trợ người nghèo tiếp cận vốn hiệu quả.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để hoàn thiện chính sách tín dụng vi mô tại đô thị.

Call to action: Các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và xã hội cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho người nghèo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và giảm nghèo hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KINH NGHIỆM 1. Các mô hình lý thuyết 1. Lý thuyết về nghèo đói 1. Các khái niệm về nghèo đói Nghèo luôn tồn tại như là một tất yếu tự nhiên trong mọi xã hội, cả ở những nơi mà trình độ phát triển kinh tế đã đạt đến mức độ cao như ở Mỹ, Tây Âu.

Ở các nước đang phát triển, đói nghèo là tình trạng khá phổ biến, nhất là khu vực nông thôn. Nghèo là vấn đề kinh tế xã hội phức tạp, đa phương diện và không thuần túy chỉ là vấn đề kinh tế, cho dù thước đo của nó trước hết và chủ yếu dựa vào thước đo về kinh tế được thể hiện qua chỉ số thu nhập hoặc tiêu dùng. Điều này có nghĩa nghèo không chỉ phản ánh sự thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu phương tiện sản xuất và sinh hoạt, mà còn phản ánh sự thiệt thòi trên bình diện sức khỏe, giáo dục. Những khía cạnh khác nhau của nghèo đói thể hiện tính đa phương diện của nó như: thu nhập, sức khỏe, giáo dục, nguy cơ bị tổn thương, thường tác động qua lại và hỗ trợ nhau.

- Nghèo: là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có điều kiện thỏa mãn một phần các nhu cầu tối thiểu cơ bản của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng xét trên mọi phương diện. (Nguồn: Nguyễn Thị Cành, 2001) Trên thực tế không có một khái niệm duy nhất về nghèo, mà nghèo là một khái niệm có tính chất lịch sử vì nó thay đổi theo điều kiện kinh tế - xã hội theo từng thời kì và trong từng điều kiện cụ thể. Tình trạng nghèo luôn biến đổi và là tình trạng thiếu thốn trên nhiều phương diện. Khái niệm nghèo hiện nay không còn được tranh cãi nhiều và hầu như đã đi đến thống nhất, chỉ có sự khác nhau về phương pháp đo lường và đánh giá chuẩn nghèo giữa các tổ chức quốc tế, của 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chính phủ Việt Nam.Khái niệm nghèo hiện nay bao hàm nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối.

Đối tượng nghèo mà luận văn nghiên cứu tập trung vào những hộ dân cư là người nghèo tương đối ở quận 6 có mức thu nhập dưới mức chuẩn nghèo, thiếu vốn hoặc thiếu khả năng tiếp cận vốn và họ có nhu cầu vay vốn. - Nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư sống dưới mức trung bình của cộng đồng xét trên mọi phương diện tại nơi đang xem xét. Khái niệm nghèo mà luận văn dùng để nghiên cứu tập trung vào nghèo tương đối và được đo lường bằng mức chuẩn nghèo chung do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đề ra. Chuẩn nghèo chung bao gồm nghèo về lương thực, thực phẩm và phi lương thực, thực phẩm được xác định dựa trên cơ sở: tổng chi phí bằng tiền đủ mua một lượng lương thực, thực phẩm cần thiết để đảm bảo năng lượng 2.100 ca-lo mỗi ngày cho một người, cộng với chi phí các mặt hàng như: nhà ở, quần áo, đồ dùng gia đình, giáo dục, y tế, văn hoá…Mức chuẩn nghèo này khác nhau giữa nông thôn và thành thị và được tính cụ thể cho từng thời kỳ khác nhau.

Dựa trên cách tiếp cận của Ngân hàng Thế giới (WB) và chuẩn nghèo này, người nghèo ở đây được định nghĩa như sau: người nghèo là những người có mức thu nhập thấp và chi tiêu không đủ để đảm bảo giỏ tiêu dùng (gồm lương thực và phi lương thực, trong đó chi tiêu cho lương thực phải đủ 2.100 ca-lo/ngày) và có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng trên mọi phương diện tại nơi đang xem xét. Họ thiếu năng lực tham gia vào đời sống kinh tế xã hội của quốc gia, đặc biệt họ thiếu khả năng tiếp cận, kiểm soát các nguồn lực của sự phát triển một cách có hiệu quả. Nhìn chung, những khía cạnh khác nhau của nghèo thường vận động cùng hướng với nhau, nếu một cá nhân nào đó nghèo về thu nhập thì sẽ làm hạn chế khả năng tiếp cận các dịch vụ như giáo dục, y tế, dẫn đến nghèo về giáo dục, y tế. Tuy nhiên khía cạnh này có thể vận động khác hướng với những khía cạnh khác, ví dụ tình trạng y tế có thể được cải thiện trong khi thu nhập lại giảm sút, hoặc một cá nhân nào đó nghèo về thu nhập nhưng lại không nghèo về sức khỏe.

9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] * Chuẩn nghèo của thế giới: - Ngân hàng Thế giới xem thu nhập 1 đô la Mỹ/ngày theo sức mua tương đương của địa phương (so với đô la thế giới) để thỏa mãn nhu cầu sống như là chuẩn tổng quát cho nạn nghèo tuyệt đối. Trong những bước sau đó các trị ranh giới nghèo tuyệt đối (chuẩn) cho từng địa phương hay từng vùng được xác định, từ 2 đô la cho châu Mỹ La tinh và Carribean đến 4 đô la cho những nước Đông Âu cho đến 14,40 đô la cho những nước công nghiệp. * Chuẩn nghèo của Việt Nam: - Đối với Việt Nam, Chính phủ đã 4 lần nâng mức chuẩn nghèo trong thời gian từ 1993 đến cuối năm 2005. Theo Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 8 tháng 7 năm 2005 về việc ban hành chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2006-2010 thì ở khu vực nông thôn những hộ có mức thu nhập bình quân từ 200.000 đồng/người/tháng (2.000 đồng/người/năm) trở xuống là hộ nghèo, ở khu vực thành thị những hộ có thu nhập bình quân từ 260.000 đồng/người/tháng (dưới 3.000 đồng/người/năm) trở xuống là hộ nghèo.

Chính phủ Việt Nam đã điều chỉnh mức chuẩn nghèo giai đoạn 2006-2010 ở khu vực nông thôn những hộ có mức thu nhập bình quân từ 300.000 đồng/người/tháng trở xuống là hộ nghèo, ở khu vực thành thị những hộ có mức thu nhập bình quân từ 390.000 đồng/người/tháng trở xuống là hộ nghèo. Hiện nay, Chính phủ Việt Nam ban hành chuẩn hộ nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015 , bắt đầu từ ngày 1/1/2011, hộ nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (từ 4.000 đồng/người/năm) trở xuống. Hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng (từ 6.000 đồng/người/năm) trở xuống. So với chuẩn nghèo thế giới là 2 USD/người/ngày thì chuẩn nghèo của Việt Nam vẫn còn một khoảng cách khá xa.

* Chuẩn nghèo của Thành phố Hồ Chí Minh: 3 giai đoạn - Trước đây, của Thành phố Hồ Chí Minh xác định mức chuẩn nghèo là 3 triệu đồng. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Từ năm 2004 đến năm 2010, thành phố điều chỉnh mức chuẩn nghèo theo thu nhập bình quân đầu người là 6.000 đồng/người/năm, chia làm 2 giai đoạn Bước 1, giai đoạn 2004-2005 nâng thu nhập bình quân đầu người dưới 330.000 đồng/tháng hoặc 4.000 đồng/người/năm (tương ứng 284USD/năm thấp hơn tiêu chuẩn 360 USD/năm của quốc tế). Bước 2, năm 2006-2010 nâng chuẩn thu nhập 6.000đồng/người/năm. - Giai đoạn năm 2009 đến năm 2015, thành phố điều chỉnh tương đương với mức chuẩn nghèo do Ngân hàng thế giới xác định (2 USD/người/ngày).

Với chuẩn nghèo mới này, thu nhập 500.000 đồng/tháng vẫn thuộc diện đói nghèo. Theo chuẩn nghèo mới này, hộ nghèo là những hộ có mức thu nhập bình quân từ 12 triệu đồng/người/năm trở xuống, không phân biệt nội thành hay ngoại thành. Vòng luẩn quẩn của nghèo đói và mối quan hệ với cung tín dụng Đối với người nghèo hiện nay đời sống và sản xuất của họ đang ở trong vòng luẩn quẩn: Sinh sản Năng nhiều suất Thiếu Bệnh Đông con Thu nhập thấp Đầu dinh tật tư dưỡng Tích Thất lũy học Góc độ xã hội Góc độ kinh tế Nguồn: TS.Đinh Phi Hổ (2003), Kinh tế nông nghiệp: Lý thuyết và thực tiễn, Nhà xuất bản Thống kê [11]. Hình 1: Vòng luẩn quẩn của nghèo đói ¹ 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Người nghèo thường thiếu nhiều nguồn lực, họ bị rơi vào vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói và thiếu nguồn lực.

Người nghèo có khả năng tiếp tục nghèo vì họ không thể đầu tư vào nguồn nhân lực của họ, đồng thời nguồn vốn nhân lực thấp lại cản trở họ thoát khỏi nghèo đói. Người nghèo thu nhập thấp, thường không đủ ăn, không có tích luỹ, thiếu vốn nên không đầu tư và không có điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật nên năng suất thấp,thu nhập kém, làm không đủ ăn, phải đi làm thuê, phải vay mượn để đảm bảo cuộc sống tối thiểu hàng ngày. Những người nghèo là những người thường có trình độ học vấn thấp, ít có cơ hội kiếm được việc làm tốt và ổn định. Mức thu nhập của họ hầu như chỉ đủ để đảm bảo cho nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu và do vậy không có điều kiện nâng cao trình độ của mình trong tương lai để thoát nghèo.

Trình độ học vấn thấp không chỉ ảnh hưởng tới thu nhập mà còn ảnh hưởng đến các quyết định có liên quan về giáo dục, sinh đẻ, nuôi dưỡng con cái… ở thế hệ hiện tại mà còn cả thế hệ trong tương lai. Suy dinh dưỡng ở trẻ em và trẻ sơ sinh là nhân tố ảnh hưởng đến khả năng đến trường của con em các gia đình nghèo nhất và sẽ làm cho việc thoát nghèo thông qua giáo dục và đào tạo càng trở nên khó khăn hơn. Học vấn thấp và đói nghèo vừa là nguyên nhân vừa là kết quả của nhau, thường là bạn đồng hành miễn cưỡng đáng buồn của nhau. Điều kiện học tập khó khăn là trở ngại lớn đối với người nghèo.

Trình độ học vấn thấp làm hạn chế khả năng kiếm việc làm trong các khu vực khác, trong các ngành phi nông nghiệp, những công việc mang lại thu nhập cao và ổn định. Các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu đô thị mới ngày càng phát triển ở khu vực ngoại thành là cơ hội cho người dân sống nơi đây nhưng đồng thời đây cũng là thách thức lớn đối với người nghèo, bởi lẽ do trình độ học vấn thấp họ khó có thể tìm được việc làm tốt hơn trong các khu công nghiệp, khu chế xuất. Nếu tìm được chỗ làm cũng chỉ là lao động phổ thông. Thiếu kinh nghiệm và kiến thức làm ăn cũng là một trong những yếu tố nằm trong vòng luẩn quẩn đói nghèo.

Những khó khăn đó người nghèo không thể nâng 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cao trình độ dân trí, không có điều kiện áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, thiếu kinh nghiệm và trình độ sản xuất dẫn đến năng suất thấp. Tuy nhu cầu về đầu tư của người nghèo là rất lớn, song đi kèm là trình độ dân trí, trình độ sản xuất để sử dụng đồng vốn có hiệu quả là một vấn đề hết sức quan trọng hiện nay.