LỜI MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là thuộc tính, là chức năng của chính các NHTM, và do đó, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, từ lý thuyết mang tính hàn lâm, đến những nghiên cứu ứng dụng cho hệ thống NHTM hoặc cho từng ngân hàng cụ thể. Do tính chất hoạt động của một trung gian tài chính là đi vay để cho vay và cung cấp các dịch vụ tài chính khác, nên vốn huy động là khâu có tính quyết định đối với hoạt động kinh doanh của các NHTM, vì vậy, các NHTM đều rất chú trọng công tác HĐV. Đối với các nƣớc có thị trƣờng tài chính phát triển thì các NHTM thƣờng thuận lợi trong HĐV bởi các NH có thể sử dụng nhiều công cụ huy động đa dạng trên các phân khúc thị trƣờng khác nhau với chi phí vốn thấp. Trong khi đó, đối với những nƣớc có thị trƣờng tài chính phát triển thấp nhƣ Việt Nam hiện nay thì HĐV thƣờng gặp nhiều khó khăn do tiềm lực kinh tế nội tại không cao, thị trƣờng tài chính thiếu da dạng và linh hoạt khiến chi phí HĐV tăng lên, điều này đặt các NHTM trƣớc các thách thức trong kinh doanh.
Từ các cuộc “chạy đua” tăng lãi suất huy động những năm trƣớc đây cho thấy một thực tế là các NHTM Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong việc mở rộng nguồn vốn huy động đáp ứng yêu cầu kinh doanh ngày càng tăng lên nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế. Một cách khái quát có thể khẳng định rằng để mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh chung thì các NHTM phải bắt đầu từ việc mở rộng và nâng cao hiệu quả HĐV. Nhƣng vốn huy động của NHTM từ nhiều nguồn khác nhau và chúng chịu sự chi phối của rất nhiều nhân tố cả khách quan lẫn chủ quan, do vậy các NHTM tùy từng điều kiện và hoàn cảnh của mình mà đề ra các biện pháp nhằm huy động nguồn cho phù hợp. Từ những đặc điểm này nên trong bất cứ thời điểm nào thì HĐV đều đƣợc các NHTM đặt ra nhƣ một nhiệm vụ ƣu tiên và phải tìm các giải pháp phù hợp để đạt đƣợc mục tiêu.
4 Luan van Đối với các NHTM Việt Nam, trong đó có Agribank, do những năm gần đây, môi trƣờng kinh doanh diễn biến rất phức tạp nên những rủi ro trong kinh doanh tiềm ẩn cao không chỉ ở danh mục các sản phẩm đầu ra mà cả trong các sản phẩm đầu vào là huy động nguồn. Tính chất rủi ro diễn biến phức tạp cũng khiến cho các NHTM vừa khó huy động nguồn, vừa làm gia tăng chi phí huy động nguồn vốn đã khá cao so với hầu hết các NHTM trong khu vực, đặt ra yêu cầu cấp thiết hiện nay và trong tƣơng lai là bên cạnh việc tìm các biện pháp nhằm mở rộng huy động nguồn thì phải từng bƣớc nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn, từ đó giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM. Hơn nữa, đối với Agribank do đối tƣợng khách hàng chủ yếu là nông nghiệp, nông dân trong khu vực nông thôn và chủ yếu trong các quan hệ TD với nhu cầu vay vốn rất lớn và xu hƣớng ngày càng gia tăng trong khi HĐV trong khu vực nông thôn vẫn gặp rất nhiều khó khăn càng đặt ra yêu cầu cho Agribank phải tăng cƣờng công tác quản lý HĐV. Đặt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng của nền kinh tế, yêu cầu về củng cố và tăng cƣờng sức cạnh trong hoạt động kinh doanh dịch vụ NH, đáp ứng yêu cầu về vốn nhằm đẩy nhanh sự phát triển bền vững kinh tế Agribank thì yêu cầu quản lý hoạt động HĐV của các NHTM Việt Nam nói chung, trong đó đặc biệt đối với Agribank càng đặt ra hết sức cấp thiết.
Thực tế thời gian qua, HĐV của Agribank về cơ bản đáp ứng đƣợc yêu cầu kinh doanh trong từng giai đoạn, đồng thời, phục vụ khá tốt chiến lƣợc phát triển của Agribank trong trung và dài hạn. Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, HĐV của Agribank đặt ra hàng loạt vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết, nhƣ tính bền vững của hoạt động HĐV, tính hợp pháp trong các hoạt động HĐV hay kiểm soát rủi rõ trong hoạt động này. Với tất cả những yếu tố trên, tôi lựa chọn đề tài: “ Thực trạng huy động vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Phúc Thọ” làm đề tài bảo vệ tốt nghiệp của mình. Mục đích nghiên cứu 5 Luan van - Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về hoạt động huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại.
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Agribank chi nhánh huyện Phúc Thọ. - Đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm tăng cƣờng huy động vốn tại Agribank chi nhánh huyện Phúc Thọ. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: hoạt động huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại. - Phạm vi nghiên cứu: hoạt động huy động vốn của Agribank chi nhánh huyện Phúc Thọ.
- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2018-2020 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Dựa trên phƣơng pháp luận của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng và Chủ nghĩa Duy vật lịch sử, cùng với các phƣơng pháp: thống kê, phân tích, đánh giá… 5. Kết cấu của chuyên đề tốt nghiệp Nội dung báo cáo gồm 3 phần: Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI Chƣơng 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN PHÚC THỌ 6 Luan van Chƣơng 3: GIẢI PHÁP VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN PHÚC THỌ Trong thời gian thực tập tại ngân hàng Agribank chi nhánh Huyện Phúc Thọ, em đã có cơ hội nghiên cứu, tìm hiểu hoạt động kinh doanh, huy động vốn, quỹ tín dụng, tìm hiểu quá hoạt động cho vay để có những phƣơng án kinh doanh linh hoạt mang tính cạnh nhất là hết sức cần thiết. Không những vậy,em còn đƣợc rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử với các mối quan hệ xã hội, tinh thần và trách nhiệm làm việc.
Lời đầu tiên,em xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc đến thầy giáo Nguyễn Thanh Bình đã tận tình hƣớng dẫn, quan tâm giúp đỡ em về mặt chuyên môn cũng nhƣ kiến thức để em hoàn thành tốt báo cáo kiến tập này.Và em cũng xin gửi lời cảm ơn tới ban lãnh đạo cô Lê Thị Tâm- P.GĐ Agribank chi nhánh Huyện Phúc Thọ cùng các anh chị trong công ty đã giúp đỡ, hỗ trợ em trong suốt quá trình thực tập cũng nhƣ trong suốt quá trình làm bản báo cáo này. Do thời gian nghiên cứu và thực tập không dài cùng với trình độ hiểu biết còn hạn chế, do vậy bài báo cáo về chuyên đề này còn nhiều thiếu sót. Em rất mong nhận dƣợc sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy cô và ban lãnh đạo ngân hàng cùng các anh chị công nhân viên giúp em hoàn thiện bài báo cáo của mình. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 27 tháng 6 năm 2021 Phƣợng Hoàng Kim Phƣợng 7 Luan van CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Khái quát chung về Ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại Trong lịch sử phát triển của xã hội loài ngƣời, những hoạt động của NH đã gắn bó với con ngƣời từ rất sớm. Nhiều cuộc nghiên cứu trên thế giới về lịch sử hình thành và phát triển của NH đều khẳng định rõ điều này. Các nghiên cứu đều cho rằng, những manh nha của hoạt động NH đã đƣợc hình thành và phát triển từ năm 3500 trƣớc Công nguyên với sự hoạt động tự phát của một số nhà thờ, ngƣời có quyền thế và các thợ vàng đáp ứng đòi hỏi của dân chúng trong việc cất trữ và bảo quản số của cải của mình nhằm tránh các cuộc cƣớp bóc thƣờng xuyên xảy ra trong xã hội lúc đó.
Thuật ngữ “NH” bắt đầu đƣợc sử dụng từ năm 323 trƣớc công nguyên, cho tới nay, thuật ngữ này đã đƣợc dùng để gọi tên cho một thiết chế kinh tế mà hoạt động của nó luôn ảnh hƣởng mạnh mẽ và sâu sắc tới đời sống con ngƣời và xã hội. Có nhiều quan niệm khác nhau về NHTM, chẳng hạn: Nƣớc Pháp coi “NH là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên, nhận của công chứng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, TD hay tài chính” (Luật Ngân hàng Pháp năm 1941). Đan Mạch thì coi “NH là nơi thực hiện các nghiệp vụ thiết yếu bao gồm: thu nhận tiền ký thác; buôn bán vàng bạc; hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện TD và hối phiếu; bảo lãnh các món nợ; thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân; đứng ra bảo hiểm, bảo đảm ký quỹ; tham dự vào thiết lập các xí nghiệp”. Ở Việt Nam, cũng có nhiều quan niệm khác nhau về NHTM: 8 Luan van - Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các DV tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là TD, tiết kiệm, DV thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế.
- Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động NH và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. NHTM là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, thực hiện các chức năng: -Trung gian tài chính: Với chức năng này, thì hoạt động chủ yếu của NHTM là chuyển các khoản tiền tiết kiệm thành đầu tƣ. - Tạo phƣơng tiện thanh toán: Giấy nợ do NH phát hành trở thành phƣơng tiện thanh toán rộng rãi đƣợc nhiều ngƣời chấp nhận. Ngày nay, nhà nƣớc tập trung quyền lực phát hành tiền, nhƣng các NHTM vẫn tạo tiền thông qua cho vay các khoản tiền gửi từ NH này đến NH khác.
- Trung gian thanh toán: NH trở thành trung tâm thanh toán lớn nhất trong nền kinh tế với các hình thức thanh toán rất đa dạng, phong phú (séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu, thẻ …). Các NH còn thanh toán bù trừ với nhau thông qua NHTW hoặc các Trung tâm thanh toán.