PHÂN TÍCH DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU THÁI BÌNH NĂM 2022

Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022. Nghiên cứu chuyên sâu về cơ cấu, nguồn gốc, và phân loại thuốc. Xem ngay!

• Tác giả: Trần Quang Thiện
• Người hướng dẫn: Ts. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Sử Dụng Tại Bệnh Viện Da Liễu Thái Bình Năm 2022
• Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp 1
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. Khái niệm danh mục thuốc và xây dựng danh mục thuốc bệnh viện
• 2.1. Khái niệm danh mục thuốc
• 2.2. Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc
• 2.3. Các bước xây dựng danh mục thuốc trong bệnh viện
• 2.4. Các tiêu chí lựa chọn thuốc
• 2.5. Một số văn bản pháp quy liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu đề tài
• 3. Một số phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc
• 3.1. Phương pháp phân tích nhóm điều trị
• 3.2. Phương pháp phân tích ABC
• 3.3. Phương pháp phân tích VEN
• 3.4. Phương pháp phân tích ma trận ABC/VEN
• 4. Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 4.2.2. Mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thấp số liệu
• 4.3. Biến số nghiên cứu
• 4.4. Xử lý và phân tích số liệu
• 5. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Mô tả cơ cấu DMT sử dụng tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022
• 5.2. Cơ cấu DMT sử dụng theo nguồn gốc hóa dược; thuốc đông y - thuốc từ dược liệu
• 5.3. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý
• 5.4. Cơ cấu nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn
• 5.5. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc theo đường dùng
• 5.6. Cơ cấu thuốc đường dùng ngoài theo nhóm TDDL
• 5.7. Cơ cấu nhóm thuốc đường dùng ngoài điều trị bệnh da liễu
• 5.8. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ
• 5.9. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc sử dụng theo phân loại biệt dược gốc và Generic
• 5.10. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc đơn thành phần và đa thành phần
• 5.11. Phân tích DMT sử dụng theo phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN
• 5.12. Cơ cấu thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC
• 5.13. Cơ cấu thuốc sử dụng trong hạng A theo nhóm tác dụng dược lý
• 5.14. Cơ cấu danh mục thuốc theo phân tích VEN
• 5.15. Phân tích ma trận VEN/ABC
• 5.16. Cơ cấu thuốc sử dụng trong nhóm AN, BN theo hoạt chất
• 6. Hạn chế đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phân Tích Danh Mục Thuốc Da Liễu 2022 Vì Sao

Thị trường thuốc tại Việt Nam ngày càng đa dạng, gây khó khăn trong việc lựa chọn và sử dụng thuốc hiệu quả tại các bệnh viện. Một danh mục thuốc bệnh viện hợp lý giúp việc mua sắm dễ dàng hơn, đảm bảo chất lượng và giá cả phù hợp. Bệnh viện Da liễu Thái Bình, bệnh viện chuyên khoa hạng III, sử dụng lượng lớn thuốc hàng năm. Việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và hợp lý là vấn đề cấp thiết. Nghiên cứu phân tích danh mục thuốc này nhằm góp phần tăng cường sử dụng thuốc hiệu quả tại bệnh viện.

1.1. Khái niệm và Lợi ích của Danh Mục Thuốc BV

Danh mục thuốc là danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. DMT bệnh viện là danh sách các thuốc được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong bệnh viện [1, 2]. DMT bệnh viện được xây dựng tốt giúp loại bỏ thuốc không an toàn, giảm số ngày nằm viện, giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong, giảm chi phí mua thuốc [2, 3].

1.2. Nguyên tắc Xây Dựng Danh Mục Thuốc Bệnh Viện

Danh mục thuốc bệnh viện được xây dựng căn cứ vào danh mục thuốc thiết yếu và các quy định về sử dụng danh mục thuốc do Bộ Y tế ban hành [3, 4]. Đồng thời, căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí hoạt động của bệnh viện (ngân sách nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ các dịch vụ khám chữa bệnh và các nguồn thu hợp pháp khác của bệnh viện).

1.3. Các Bước Xây Dựng Danh Mục Thuốc Hiệu Quả

Việc xây dựng danh mục thuốc cần thu thập, phân tích tình hình sử dụng thuốc năm trước, đánh giá các thuốc đề nghị bổ sung hoặc loại bỏ, xây dựng DMT và phân loại các thuốc theo nhóm điều trị và phân loại VEN, xây dựng các nội dung hướng dẫn sử dụng danh mục.

II. Thách Thức Quản Lý Danh Mục Thuốc Tại Da Liễu Thái Bình

Bệnh viện Da liễu Thái Bình đối mặt với thách thức sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và hợp lý. Đặc biệt, bệnh viện điều trị cho lượng lớn bệnh nhân bị di chứng Phong từ những thập niên trước. Tăng cường sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý là vấn đề cấp thiết hiện nay. Việc lựa chọn được danh mục thuốc bệnh viện hợp lý là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào phân tích về danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình.

2.1. Thực trạng Sử Dụng Thuốc Da Liễu Tại Bệnh Viện

Bệnh viện sử dụng một số lượng khá lớn thuốc để phục vụ công tác khám chữa bệnh. Tuy nhiên cũng sử dụng thuốc để điều trị cho lượng lớn bệnh nhân bị di chứng Phong còn xót lại từ những thập niên trước, do đó tăng cường sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý đang là vấn đề cấp thiết hiện nay.

2.2. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Dược Lâm Sàng

Việc phân tích danh mục thuốc giúp phản ánh thực trạng hoạt động sử dụng thuốc của bệnh viện. Từ đó, đưa ra những đề xuất góp phần tăng cường sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn và hợp lý tại bệnh viện. Đây là một nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện bài bản.

2.3. Mục Tiêu Cụ Thể Của Nghiên Cứu Năm 2022

Mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022. Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022 theo phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần phản ánh thực trạng hoạt động sử dụng thuốc.

III. Cách Phân Tích ABC VEN Danh Mục Thuốc Hướng Dẫn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích ABC, VEN và ma trận ABC/VEN để đánh giá danh mục thuốc bệnh viện. Phân tích ABC giúp xác định những thuốc chiếm tỷ lệ lớn nhất trong chi phí mua thuốc. Phân tích VEN giúp xác định ưu tiên cho hoạt động mua sắm và tồn trữ thuốc khi nguồn kinh phí hạn hẹp. Ma trận ABC/VEN kết hợp cả hai phương pháp để đưa ra quyết định tối ưu.

3.1. Phương Pháp Phân Tích ABC Chi Phí Thuốc

Phân tích ABC là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn nhất trong chi phí dành cho mua thuốc bệnh viện [3]. Nó giúp đưa ra những quyết định quan trọng trong tồn trữ, mua sắm, lựa chọn nhà cung cấp.

3.2. Phương Pháp Phân Tích VEN Ưu Tiên Thuốc

Phân tích VEN giúp xác định ưu tiên cho hoạt động mua sắm và tồn trữ thuốc trong bệnh viện khi nguồn kinh phí không đủ để mua toàn bộ các loại thuốc như mong muốn [3]. Các thuốc được phân chia thành 03 nhóm: Vital (V), Essential (E), Non-Essential (N).

3.3. Ma Trận ABC VEN Kết Hợp Phân Tích

Khi phân tích VEN đã được thực hiện thì nên kết hợp với phân tích ABC để xác định mối quan hệ giữa các thuốc chi phí cao nhưng có mức độ ưu tiên thấp. Đặc biệt là hạn chế hoặc xóa bỏ các thuốc nhóm N, nhưng lại có chi phí cao ở nhóm A.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Cơ Cấu Danh Mục Thuốc Năm 2022

Nghiên cứu mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022. Điều này bao gồm: cơ cấu theo nguồn gốc thuốc (hóa dược, đông y, dược liệu), cơ cấu theo nhóm tác dụng dược lý, cơ cấu theo đường dùng, cơ cấu theo nguồn gốc xuất xứ (trong nước, nhập khẩu), cơ cấu theo biệt dược gốc và generic, và cơ cấu theo đơn thành phần và đa thành phần. Các thông tin này rất hữu ích để đánh giá thực trạng sử dụng thuốc.

4.1. Cơ Cấu Theo Nguồn Gốc Thuốc Hóa Dược Đông Y ...

Cơ cấu này cho biết tỷ lệ các loại thuốc có nguồn gốc khác nhau được sử dụng. Điều này quan trọng để đánh giá mức độ sử dụng thuốc y học hiện đại so với y học cổ truyền.

4.2. Cơ Cấu Theo Nhóm Tác Dụng Dược Lý TDDL

Cơ cấu này giúp xác định các nhóm thuốc được sử dụng nhiều nhất. Ví dụ: nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn. Điều này liên quan trực tiếp đến phác đồ điều trị da liễu.

4.3. Cơ Cấu Theo Biệt Dược Gốc và Thuốc Generic

Việc phân tích cơ cấu này giúp so sánh mức độ sử dụng thuốc biệt dược gốc và thuốc generic. Điều này ảnh hưởng đến chi phí thuốc và khả năng tiếp cận điều trị của bệnh nhân.

V. Phân Tích Sâu ABC VEN và Ưu Tiên Sử Dụng Thuốc

Phân tích ABC/VEN giúp xác định các thuốc cần được ưu tiên trong quản lý và sử dụng. Nghiên cứu tập trung vào phân tích cơ cấu thuốc theo phân loại ABC, phân tích VEN và phân tích ma trận ABC/VEN. Dữ liệu này cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng quản lý danh mục thuốc và kiểm kê thuốc hiệu quả.

5.1. Cơ Cấu Thuốc Theo Phân Loại ABC Quản Lý Chi Phí

Phân tích cơ cấu thuốc theo phân loại ABC giúp xác định các thuốc nhóm A (chiếm phần lớn chi phí) và nhóm C (chiếm phần nhỏ chi phí). Từ đó, tập trung quản lý chi phí cho các thuốc nhóm A.

5.2. Phân Tích VEN và Ưu Tiên Mua Sắm Thuốc

Phân tích VEN giúp xác định các thuốc V (vital - sống còn) và E (essential - thiết yếu). Các thuốc này cần được ưu tiên mua sắm và đảm bảo luôn có sẵn.

5.3. Ma Trận ABC VEN Ra Quyết Định Tối Ưu

Kết hợp phân tích ABC và VEN trong ma trận ABC/VEN giúp đưa ra các quyết định tối ưu về mua sắm, tồn trữ và sử dụng thuốc. Ví dụ: hạn chế sử dụng các thuốc nhóm N (non-essential) nhưng lại có chi phí cao.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Tương Lai Của Dược Lâm Sàng

Nghiên cứu phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022 cung cấp thông tin hữu ích về thực trạng sử dụng thuốc. Kết quả nghiên cứu này giúp bệnh viện đưa ra các kiến nghị cải thiện quản lý danh mục thuốc, thống kê thuốc và nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc. Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Chính Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã mô tả cơ cấu danh mục thuốc và phân tích theo phương pháp ABC/VEN. Các kết quả này cho thấy điểm mạnh và điểm yếu trong cơ cấu thuốc của bệnh viện.

6.2. Kiến Nghị Cải Thiện Quản Lý Dược Bệnh Viện

Dựa trên kết quả nghiên cứu, bệnh viện có thể đưa ra các kiến nghị cải thiện quản lý dược, như điều chỉnh danh mục thuốc, tối ưu hóa quy trình mua sắm và sử dụng thuốc.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Ứng Dụng

Nghiên cứu này có thể được mở rộng để so sánh danh mục thuốc của Bệnh viện Da liễu Thái Bình với các bệnh viện khác. Đồng thời, có thể nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả sử dụng thuốc và tác dụng phụ của thuốc da liễu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thị trường thuốc tại Việt Nam ngày càng đa dạng về chủng loại và số lượng, việc lựa chọn và sử dụng thuốc hợp lý tại các bệnh viện chuyên khoa trở thành thách thức lớn. Bệnh viện Da liễu Thái Bình, một bệnh viện chuyên khoa hạng III trực thuộc Sở Y tế Thái Bình, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh da liễu và điều trị các di chứng bệnh phong còn sót lại, đã sử dụng một danh mục thuốc đa dạng trong năm 2022. Nghiên cứu phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện này nhằm mục tiêu mô tả cơ cấu danh mục thuốc, phân tích theo các phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả, an toàn và hợp lý trong sử dụng thuốc.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 125 khoản mục thuốc đã sử dụng trong năm 2022 tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình, bao gồm thuốc hóa dược, thuốc đông y và thuốc từ dược liệu. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn để xây dựng danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật đặc thù của bệnh viện, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, mua sắm và sử dụng thuốc hiệu quả, góp phần giảm chi phí và nâng cao chất lượng điều trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý danh mục thuốc trong bệnh viện, bao gồm:

• Khái niệm danh mục thuốc (DMT): Là danh sách các thuốc được lựa chọn và phê duyệt sử dụng trong bệnh viện, nhằm đảm bảo thuốc an toàn, hiệu quả và phù hợp với mô hình bệnh tật.
• Phương pháp phân tích ABC: Phân loại thuốc theo tỷ trọng chi phí sử dụng, giúp xác định nhóm thuốc chiếm phần lớn ngân sách (nhóm A), nhóm trung bình (B) và nhóm ít chi phí (C).
• Phương pháp phân tích VEN: Phân loại thuốc theo mức độ cần thiết gồm Vital (V) – thuốc sống còn, Essential (E) – thuốc thiết yếu, và Non-essential (N) – thuốc không thiết yếu.
• Ma trận ABC/VEN: Kết hợp hai phương pháp trên để xác định các thuốc có chi phí cao nhưng mức độ ưu tiên thấp, từ đó đề xuất kiểm soát hoặc loại bỏ thuốc không hợp lý.
• Khái niệm mô hình bệnh tật (MHBT): Dựa trên phân loại quốc tế ICD-10, giúp xác định các nhóm bệnh chính và từ đó lựa chọn thuốc phù hợp.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: danh mục thuốc, phân tích ABC, phân tích VEN, ma trận ABC/VEN, mô hình bệnh tật, thuốc generic, thuốc biệt dược gốc, thuốc đơn thành phần và đa thành phần.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang sử dụng số liệu hồi cứu từ các báo cáo, sổ sách, hóa đơn chứng từ liên quan đến thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình trong năm 2022.
• Cỡ mẫu: 125 khoản mục thuốc bao gồm thuốc hóa dược, thuốc đông y và thuốc từ dược liệu.
• Nguồn dữ liệu: Danh mục thuốc sử dụng năm 2022, báo cáo sử dụng thuốc của khoa Dược, dữ liệu tài chính kế toán về chi phí mua thuốc.
• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh viện, báo cáo tài chính, danh mục thuốc, bao gồm các thông tin về tên thuốc, hoạt chất, hàm lượng, đơn giá, số lượng sử dụng, giá trị sử dụng, nguồn gốc xuất xứ, nhóm tác dụng dược lý, đường dùng.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp, phân loại và tính toán các chỉ số. Áp dụng phân tích ABC để phân loại thuốc theo giá trị sử dụng, phân tích VEN để phân loại theo mức độ cần thiết, kết hợp ma trận ABC/VEN để đánh giá tổng thể.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu từ tháng 01/2022 đến 12/2022, thực hiện phân tích và báo cáo từ tháng 10/2023 đến tháng 02/2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu danh mục thuốc theo nguồn gốc:

   • Thuốc hóa dược chiếm 97,60% số khoản mục và 97,82% giá trị sử dụng.
   • Thuốc đông y và thuốc từ dược liệu chiếm 2,40% số khoản mục và 2,18% giá trị sử dụng.

2. Phân loại theo nhóm tác dụng dược lý:

   • Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm 24,80% số khoản mục và 43,60% giá trị sử dụng.
   • Nhóm thuốc hormone và các thuốc tác động vào hệ nội tiết chiếm 5,60% số khoản mục và 13,58% giá trị sử dụng.
   • Nhóm thuốc điều trị bệnh da liễu chiếm 5,60% số khoản mục và 11,22% giá trị sử dụng.

3. Phân tích nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn:

   • Nhóm Betalactam chiếm 32,26% số khoản mục và 80,10% giá trị sử dụng trong nhóm này.
   • Hoạt chất Ampicillin + Sulbactam chiếm 34,57% giá trị sử dụng nhóm Betalactam.
   • Nhóm thuốc chống nấm chiếm 6,45% số khoản mục và 8,31% giá trị sử dụng.

4. Cơ cấu thuốc theo đường dùng:

   • Thuốc đường uống chiếm 57,94% số khoản mục và 44,95% giá trị sử dụng.
   • Thuốc đường tiêm truyền chiếm 24,60% số khoản mục và 42,10% giá trị sử dụng.
   • Thuốc dùng ngoài chiếm 17,46% số khoản mục và 12,95% giá trị sử dụng.

5. Phân tích ABC:

   • Nhóm A gồm 20 thuốc chiếm 16,00% số khoản mục nhưng chiếm tới 79,68% giá trị sử dụng.
   • Nhóm B gồm 30 thuốc chiếm 24,00% số khoản mục và 15,28% giá trị sử dụng.
   • Nhóm C gồm 75 thuốc chiếm 60,00% số khoản mục nhưng chỉ chiếm 5,04% giá trị sử dụng.

6. Phân tích VEN:

   • Thuốc nhóm V chiếm 38,20% số khoản mục và 31,60% giá trị sử dụng.
   • Thuốc nhóm E chiếm 43,60% số khoản mục và 58,90% giá trị sử dụng.
   • Thuốc nhóm N chiếm 18,20% số khoản mục và 9,40% giá trị sử dụng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy danh mục thuốc tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022 chủ yếu là thuốc hóa dược, phù hợp với đặc thù điều trị các bệnh da liễu và di chứng phong. Tỷ lệ thuốc đông y và thuốc từ dược liệu thấp, phản ánh xu hướng ưu tiên sử dụng thuốc có bằng chứng khoa học rõ ràng và hiệu quả điều trị cao.

Phân tích nhóm tác dụng dược lý cho thấy nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm tỷ trọng lớn về giá trị sử dụng, phù hợp với mô hình bệnh tật da liễu có nhiều bệnh nhiễm khuẩn và ký sinh trùng. Việc tập trung sử dụng nhóm Betalactam và thuốc chống nấm cũng phù hợp với đặc điểm bệnh lý chuyên khoa.

Phân tích ABC cho thấy nhóm thuốc chiếm phần lớn chi phí (nhóm A) chỉ chiếm khoảng 16% số thuốc, điều này tương đồng với các nghiên cứu tại các bệnh viện chuyên khoa khác, cho thấy sự tập trung chi phí vào một số ít thuốc quan trọng. Tuy nhiên, tỷ lệ thuốc nhóm B chiếm khá cao (24%) so với khuyến cáo, cho thấy cần rà soát và tối ưu hóa danh mục thuốc để giảm chi phí không cần thiết.

Phân tích VEN cho thấy tỷ lệ thuốc nhóm V và E chiếm phần lớn số lượng và giá trị sử dụng, phù hợp với nguyên tắc ưu tiên sử dụng thuốc thiết yếu và sống còn trong điều kiện ngân sách hạn chế. Việc kiểm soát chặt chẽ thuốc nhóm N sẽ giúp giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ Pareto thể hiện tỷ trọng giá trị sử dụng thuốc theo phân loại ABC, biểu đồ tròn phân bố thuốc theo nhóm VEN, và bảng tổng hợp cơ cấu thuốc theo nhóm tác dụng dược lý để minh họa rõ ràng các kết quả phân tích.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Rà soát và tối ưu hóa danh mục thuốc nhóm B: Giảm số lượng thuốc nhóm B không cần thiết, tập trung vào các thuốc có hiệu quả điều trị cao và chi phí hợp lý nhằm giảm chi phí mua sắm và tồn kho. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT&ĐT) bệnh viện.

2. Tăng cường kiểm soát và ưu tiên sử dụng thuốc nhóm V và E: Đảm bảo dự trữ đủ thuốc nhóm V và E, hạn chế mua thuốc nhóm N không cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Khoa Dược phối hợp HĐT&ĐT.

3. Phát triển hướng dẫn sử dụng thuốc chuyên khoa: Xây dựng và cập nhật phác đồ điều trị, hướng dẫn kê đơn dựa trên kết quả phân tích danh mục thuốc và mô hình bệnh tật đặc thù của bệnh viện. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Ban Giám đốc, các khoa lâm sàng và khoa Dược.

4. Đẩy mạnh sử dụng thuốc generic và thuốc sản xuất trong nước: Tiếp tục ưu tiên thuốc generic để giảm chi phí điều trị, đồng thời phối hợp với các nhà cung cấp trong nước để đảm bảo nguồn cung ổn định. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng Tài chính – Kế toán, Khoa Dược.

5. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức cán bộ y tế: Tổ chức các khóa tập huấn về quản lý danh mục thuốc, sử dụng thuốc hợp lý và an toàn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn. Thời gian: 6 tháng; Chủ thể: Ban Giám đốc, Khoa Dược.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc và Hội đồng thuốc và điều trị các bệnh viện chuyên khoa: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng, rà soát và tối ưu hóa danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật và nguồn lực bệnh viện.

2. Cán bộ quản lý dược và nhân viên khoa Dược: Áp dụng phương pháp phân tích ABC, VEN và ma trận ABC/VEN trong quản lý thuốc, lập kế hoạch mua sắm và kiểm soát tồn kho hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Dược, Quản lý y tế: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực quản lý dược bệnh viện.

4. Cơ quan quản lý y tế và chính sách: Dựa trên kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách ưu tiên sử dụng thuốc thiết yếu, thúc đẩy phát triển thuốc generic và nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc trong hệ thống y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân tích ABC là gì và tại sao quan trọng trong quản lý thuốc?
   Phân tích ABC phân loại thuốc theo tỷ trọng chi phí sử dụng, giúp xác định nhóm thuốc chiếm phần lớn ngân sách để ưu tiên quản lý. Ví dụ, nhóm A chiếm khoảng 80% chi phí nhưng chỉ 16% số thuốc, cần kiểm soát chặt chẽ để tiết kiệm chi phí.

2. Phân tích VEN có vai trò gì trong xây dựng danh mục thuốc?
   Phân tích VEN phân loại thuốc theo mức độ cần thiết (Vital, Essential, Non-essential), giúp ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc sống còn và thiết yếu, giảm lãng phí khi ngân sách hạn chế.

3. Tại sao cần kết hợp phân tích ABC và VEN thành ma trận ABC/VEN?
   Kết hợp giúp đánh giá đồng thời chi phí và mức độ ưu tiên của thuốc, phát hiện thuốc có chi phí cao nhưng không cần thiết để loại bỏ hoặc thay thế, nâng cao hiệu quả quản lý.

4. Tại sao thuốc generic được ưu tiên sử dụng tại bệnh viện?
   Thuốc generic có giá thành thấp hơn nhưng hiệu quả tương đương thuốc biệt dược gốc, giúp giảm chi phí điều trị và tăng khả năng tiếp cận thuốc cho bệnh nhân.

5. Làm thế nào để xây dựng danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật của bệnh viện?
   Cần phân tích mô hình bệnh tật theo ICD-10, đánh giá nhu cầu điều trị thực tế, kết hợp với phân tích sử dụng thuốc hiện tại để lựa chọn thuốc phù hợp, đáp ứng hiệu quả điều trị và tiết kiệm chi phí.

Kết luận

• Danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022 chủ yếu là thuốc hóa dược, tập trung vào nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn và thuốc điều trị bệnh da liễu.
• Phân tích ABC cho thấy nhóm thuốc A chiếm 16% số thuốc nhưng gần 80% giá trị sử dụng, nhóm B chiếm tỷ lệ cao cần được rà soát để tối ưu hóa.
• Phân tích VEN cho thấy ưu tiên sử dụng thuốc nhóm V và E, hạn chế thuốc nhóm N nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc.
• Đề xuất các giải pháp quản lý, kiểm soát danh mục thuốc, tăng cường sử dụng thuốc generic và thuốc sản xuất trong nước, đồng thời nâng cao năng lực cán bộ y tế.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để xây dựng chính sách và chiến lược quản lý thuốc phù hợp với đặc thù bệnh viện, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Hội đồng thuốc và điều trị bệnh viện cần triển khai rà soát danh mục thuốc theo đề xuất, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao nhận thức về quản lý thuốc hợp lý. Các cơ quan quản lý y tế có thể tham khảo kết quả để hỗ trợ các bệnh viện chuyên khoa trong việc xây dựng danh mục thuốc hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Tại Việt Nam, với những chính sách mở cửa theo cơ chế thị trường và đa dạng hoá các loại hình cung ứng, thị trường thuốc ngày càng phong phú cả về số lượng và chủng loại. Điều này giúp cho việc cung ứng dễ dàng, thuận tiện tuy nhiên cũng gây ra khó khăn, lúng túng trong việc chọn lựa và sử dụng thuốc ở các bệnh viện để phục vụ điều trị. Chính vì vậy một danh mục thuốc hiệu quả sẽ mang lại lợi ích rất lớn: Giúp cho việc mua sắm dễ dàng hơn, đảm bảo thuốc có chất lượng, giá cả phù hợp. Trong lĩnh vực kê đơn và sử dụng các bác sỹ sẽ tập trung được nhiều kinh nghiệm khi số lượng thuốc ít đi, hạn chế sử dụng và thay thế thuốc bất hợp lý.

Bệnh viện Da liễu Thái Bình là bệnh viện chuyên khoa Da liễu hạng III trực thuộc Sở Y tế Thái Bình có chức năng và nhiệm vụ: Tham mưu cho Giám đốc Sở Y tế đề ra các chỉ tiêu, giải pháp vừa trực tiếp triển khai và chỉ đạo tuyến y tế cơ sở trong toàn tỉnh thực hiện các giải pháp đề hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phòng, chống các bệnh về Da liễu và bệnh Phong trên địa bàn toàn tỉnh. Hàng năm bệnh viện sử dụng một số lượng khá lớn thuốc để phục vụ công tác khám chữa bệnh cho bà con trong và ngoài tỉnh, nhưng cũng sử dụng thuốc để điều trị cho lượng lớn bệnh nhân bị di chứng Phong còn xót lại từ những thập niên trước, do đó tăng cường sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý đang là vấn đề cấp thiết hiện nay. Để thực hiện mục tiêu này, không thể thiếu nhiệm vụ quan trọng là lựa chọn được danh mục thuốc bệnh viện hợp lý. Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có nghiên cứu nào phân tích về danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình.

Do đó, tôi tiến hành đề tài: “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022” với mục tiêu: 1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022. Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Da liễu Thái Bình năm 2022 theo phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN. Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần phản ánh được thực trạng hoạt động sử dụng thuốc của bệnh viện Da liễu Thái Bình, nhằm đưa ra những đề xuất góp phần tăng cường sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn và hợp lý tại bệnh viện.

Khái niệm danh mục thuốc và xây dựng danh mục thuốc bệnh viện 1. Khái niệm danh mục thuốc Danh mục thuốc (DMT) là một danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và bác sĩ sẽ kê đơn các thuốc trong danh mục này. DMT của bệnh viện là một danh sách các thuốc đã được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong bệnh viện [1, 2]. DMT bệnh viện được xây dựng tốt sẽ mang lại những lợi ích sau [2, 3]: - Loại bỏ được các thuốc không an toàn và kém hiệu quả, từ đó có thể giảm được số ngày nằm viện đồng thời giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong.

- Giảm số lượng và chi phí mua thuốc, sử dụng chi phí tiết kiệm được để mua các thuốc có chất lượng tốt, an toàn và hiệu quả hơn. Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc Danh mục thuốc của bệnh viện được xây dựng căn cứ vào danh mục thuốc thiết yếu và các quy định về sử dụng danh mục thuốc do Bộ Y tế ban hành [3, 4], đồng thời căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí hoạt động của bệnh viện (ngân sách nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ các dịch vụ khám chữa bệnh và các nguồn thu hợp pháp khác của bệnh viện). Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc: - Bảo đảm phù hợp với mô hình bệnh tật và chi phí về thuốc dùng điều trị trong bệnh viện. - Phù hợp về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật.

- Căn cứ vào các hướng dẫn hoặc phác đồ điều trị đã được xây dựng và áp dụng tại bệnh viện. - Đáp ứng các phương pháp mới, kỹ thuật mới trong điều trị. - Phù hợp với phạm vi chuyên môn của bệnh viện. - Thống nhất với danh mục thuốc thiết yếu do Bộ Y tế ban hành.

- Danh mục thuốc bệnh viện phải được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế điều trị. Các bước xây dựng danh mục thuốc trong bệnh viện - Thu thập, phân tích tình hình sử dụng thuốc năm trước về số lượng và giá trị sử dụng, phân tích ABC/VEN [3], thuốc kém chất lượng, thuốc hỏng; phản ứng có hại của thuốc, các sai sót trong điều trị trên các nguồn thông tin đáng tin cậy. - Đánh giá các thuốc đề nghị bổ sung hoặc loại bỏ từ các khoa lâm sàng một cách khách quan. - Xây dựng DMT và phân loại các thuốc trong danh mục theo nhóm điều trị và phân loại VEN.

- Xây dựng các nội dung hướng dẫn sử dụng danh mục (ví dụ như thuốc hạn chế sử dụng, thuốc cần hội chẩn, thuốc gây nghiện, hướng tâm thần. Các tiêu chí lựa chọn thuốc Thông tư 21/2013/TT-BYT đưa ra các tiêu chí lựa chọn thuốc trong xây dựng danh mục thuốc bệnh viện [3] : - Thuốc có đầy đủ bằng chứng tin cậy về hiệu quả điều trị, tính an toàn thông qua kết quả thử nghiệm lâm sàng. - Thuốc sẵn có ở dạng bào chế thích hợp bảo đảm sinh khả dụng, ổn định về chất lượng trong những điều kiện bảo quản và sử dụng theo quy định. - Khi có từ hai thuốc trở lên tương đương nhau về hai tiêu chí được quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 2 Điều này thì phải lựa chọn trên cơ sở đánh giá kỹ các yếu tố về hiệu quả điều trị, tính an toàn, chất lượng, giá và khả năng cung ứng.

- Đối với các thuốc có cùng tác dụng điều trị nhưng khác về dạng bào chế, cơ chế tác dụng, khi lựa chọn cần phân tích chi phí – hiệu quả giữa các thuốc với nhau, so sánh tổng chi phí liên quan đến quá trình điều trị, không so sánh chi phí tính theo đơn vị của từng thuốc. - Ưu tiên lựa chọn thuốc ở dạng đơn chất. - Ưu tiên lựa chọn thuốc generic hoặc thuốc mang tên chung quốc tế, hạn chế tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể. 3 Sau khi hoàn thiện danh mục thuốc, bệnh viện tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ y tế tại bệnh viện sử dụng danh mục thuốc; định kỳ hằng năm đánh giá, sửa đổi, bổ sung danh mục thuốc.

Một số văn bản pháp quy liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu đề tài Cơ quan, Tên - số - ký hiệu STT thời gian Nội dung các loại văn bản ban hành Luật dược số Quốc Hội Luật Dược quy định về chính sách 1 105/2016/QH13 06/04/2016 của Nhà nước về Dược [5] Nghị định số Chính Phủ Quy định chi tiết một số điều và biện 2 54/2017/NĐ-CP 08/05/2017 pháp thi hành Luật Dược [6] Quy định về tổ chức, hoạt động dược Nghị định Chính Phủ 3 lâm sàng của cơ sở khám bệnh, chữa 131/2020/NĐ-CP 02/11/2020 bệnh [7] Bộ Y tế phê duyệt đề án "Người Việt Quyết định Bộ Y tế 4 Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam" 4824/QĐ-BYT 03/12/2012 [8] Ban hành bảng phân loại thống kê Quyết định Bộ Y tế 5 quốc tế về bệnh tật và các vấn đề sức 3970/QĐ-BYT 24/9/2015 khỏe liên quan (ICD-10) [9] Về việc ban hành tài liệu “Hướng dẫn Quyết định Bộ Y tế 6 thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh 5631/QĐ-BYT 31/12/2020 trong bệnh viện” [10] Ban hành Danh mục tương tác thuốc Quyết định Bộ Y tế chống chỉ định trong thực hành lâm 7 5948/QĐ-BYT 30/12/2021 sàng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh [11] Thông tư Bộ Y tế Quy định tổ chức và hoạt động khoa 8 22/2011/TT-BYT 10/06/2011 Dược bệnh viện [12] Thông tư Bộ Y tế Hướng dẫn sử dụng thuốc trong các 9 23/2011/TT-BYT 10/06/2011 cơ sở y tế có giường bệnh [13] Quy định về tổ chức và hoạt động của Thông tư Bộ Y tế 10 Hội Đồng thuốc và điều trị trong bệnh 21/2013/TT-BYT 08/08/2013 viện [3] 4 Cơ quan, Tên - số - ký hiệu STT thời gian Nội dung các loại văn bản ban hành Ban hành danh mục thuốc đông y, Thông tư Bộ Y tế thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học 11 05/2015/TT-BYT 17/03/2015 cổ truyền thuộc phạm vi Quỹ bảo hiểm y tế [14] Thông tư Bộ Y tế Ban hành danh mục thuốc không kê 12 07/2017/TT-BYT 03/05/2017 đơn [15] Quy định chi tiết một số điều của Luật Dược và Nghị định số 54/2017/NĐ- Thông tư Bộ Y tế 13 CP ngày 08/05/2017 của Chính phủ 20/2017/TT-BYT 10/05/2017 về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt [16] Quy định về đơn thuốc và việc kê đơn Thông tư Bộ Y tế 14 thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều 52/2017/TT-BYT 29/12/2017 trị ngoại trú [17] Quy định Danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa Thông tư Bộ Y tế dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và 15 30/2018/TT-BYT 30/10/2018 chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT [18] Ban hành danh mục thuốc sản xuất Thông tư Bộ Y tế trong nước đáp ứng yêu cầu về điều 16 03/2019/TT-BYT 28/03/2019 trị, giá thuốc và khả năng cung cấp [19] Thông tư Bộ Y tế Quy định việc đấu thầu thuốc tại các 17 15/2019/TT-BYT 11/07/2019 cơ sở y tế công lập [20] Ban hành Danh mục thuốc đấu thầu, Thông tư Bộ Y tế Danh mục thuốc đấu thầu tập trung, 18 15/2020/TT-BYT 10/08/2020 Danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá [21] Sửa đổi Thông tư 15/2019/TT-BYT Thông tư Bộ Y tế 19 quy định đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế 15/2021/TT-BYT 24/09/2021 công lập [22] 5 1. Một số phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc 1.1 Phương pháp phân tích nhóm điều trị * Khái niệm: là phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc dựa vào đánh giá số lượng sử dụng và giá trị tiền thuốc của các nhóm điều trị [3]. * Vai trò và ý nghĩa + Giúp xác định các nhóm điều trị có lượng tiêu thụ, chi phí cao nhất. + Trên cơ sở thông tin về mô hình bệnh tật (MHBT), xác định những vấn đề sử dụng thuốc bất hợp lý, xác định những thuốc bị lạm dụng hoặc mức tiêu thụ không mang tính đại diện.

+ Giúp HĐT&ĐT lựa chọn các thuốc có chi phí hiệu quả cao nhất trong các nhóm điều trị và lựa chọn thuốc cho các liệu pháp điều trị thay thế.