MỞ ĐẦU Phần 2: CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƯỢC A. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG NÊN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM Một số khái niệm Quản lí và quản lý giáo dục Quản lí Quản lý giáo dục Quản lý Nhà nước về giáo dục Quản lý tại các cơ sở giáo dục và đào tạo Phân cấp quản lý Một số xu hướng chung trong QL qua các thời kỳ phát triển xã hội Phân cấp quản lí GDĐH trong nên kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế Đào tạo nhân lực trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Bản chất của đào tạo nhân lực trong nên kinh tế thị trường định hướng XHCN Phân loại “dịch vụ GD ” Đặc điểm của dịch vụ ĐTNL Đào tạo nhân lực dưới tác động của các quy luật của cơ chế thị trường Chuyển dịch cơ cấu kinh tế với sự điều chỉnh cơ cấu đào tạo Những cơ hội và thách thức đối với GDĐH trong quá trình hội nhập quốc tế Các điêu kiện để hợp tác và cạnh tranh trong quá trình hội nhập quốc tế Phân cấp quản lý giáo dục đại học Bản chất của phân cấp quản lý GDĐH Quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các các cơ sởGDĐH Quyển lực và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về GDĐH Nội dung phân cấp quản lý GDĐH Các hình thức phân cấp quản lí Một số ưu điểm của phân cấp quản lí Các điều kiện để phân cấp quản lý Cơ sở pháp lý về phân cấp quản lí trong GDĐH Trang 13 15 16 19 20 22 24 24 25 31 35 37 37 39 Beaker Atrx+eeÐ) k9) a»®reBRm= Bò B: THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC Khái quát về hệ thống các cơ sở GDĐH Thực trạng phân cấp quản lý GDĐH Phân cấp quản lý đào tạo Phân cấp quản lý NCKH ` Phân cấp công tác tổ chức và quản lý nhân sự Phân cấp quản lí tài chính và cơ sở vật chất Phân cấp quản lý quan hệ quốc tế Tổng quan kinh nghiệm phân cấp quản lý giáo dục đại học của một số THƯỚC Tổng quan các mô hình quản lý GDĐH trên thế giới Các kiểu phân chia thẩm quyên ở GDDH Các mô hình quản lí nhà trường ĐH Đổi mới quản lý giáo dục đại học ở CHND Trung hoa Phân cấp quản lý giáo dục đại học tại Thái Lan Tự chủ của các trường đại học Nhật Bản Phân cấp quản lý giáo dục đại học tại Australia Một số bài học kinh nghiệm C: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÂN CẤP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG NÊN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM Một số định hướng Mô hình tổng thể. phân cấp quản lý giáo dục đại học Chế độ tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường ĐH Những yêu cầu của chế độ tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường ĐH Chế độ tự chủ của các trường ĐH Chế độ trách nhiệm xã hội của các trường ĐH. Một số giải pháp phân cấp quản lý theo hướng tăng cường quyên tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường ĐH Phần 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ TÀI LIỆU THAM KHẢO 46 46 48 48 31 61 62 66 66 66 67 68 74 76 78 80 82 82 85 88 88 89 92 93 99 102 TOM TAT KET QUA NGHIEN CUU Dé tai: CƠ SỞ LÝ LUAN VA THUC TIEN CUA VIEC PHAN CAP QUAN LY GIAO DỤC ĐẠI HỌC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM Mã số: B 2005 — 80 - TĐ30 Chủ nhiệm đề tài: PGS.
TS Phan Văn Kha Cơ quan chủ trì đề tài: Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục) Thời gian thực hiện đẻ tài: 6/2005 - 6/2007 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI: Định hướng và giải pháp tăng cường phân cấp quản lý giáo dục đại học ở Việt nam theo hướng tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các cơ sở giáo dục đại học. NỘI DUNG NGHIÊN CÚU: 1. Xây dựng cơ sở lý luận (CSLL) về phân cấp quản lý GDĐH trong nên kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Kinh nghiệm phân cấp quản lý GDĐH ở một số nước.
Đánh giá thực trạng phân cấp quản lý GDĐH ở Việt nam 4. Đề xuất các định hướng và giải pháp phân cấp quản lý GDĐH ở Việt nam PHẠM VI NGHIÊN CÚU: Do có một số điều kiện còn hạn chế, đề tài nghiên cứu được giới hạn trong phạm vi phân cấp quản lý đào tạo và nghiên cứu khoa học, tổ chức và quản lý nhân sự, quản lý tài chính cho các cơ sở đào tạo đại học công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT; không đề cập cụ thể phân cấp quản lý cho từng cấp trong hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục. PHƯƠNG PHÁP NC CHỦ YẾU: Nhóm tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu điển hình tại 5 trường đại học theo mẫu cấu trúc nội dung được thiết kế sẵn, khảo sát bằng 4 loại phiếu hỏi CBQL dao tao, CB tổ chức và QL nhân sự, CBQL tài chính và CBQL, khoa học của 23 trường đại học đào tạo theo các chuyên ngành khac nhau. Tổng số phiếu khảo sát thu được là 92 phiếu.
Đồng thời, đê tài còn sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận để tổng quan cơ sở lý luận của đề tài, phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, tọa đàm trục tiếp với lãnh đạo trường, lãnh đạo các đơn vị có liên quan của một và trường đại học, phương pháp chuyên gia thông qua việc tổ chức các hội thảo khoa học nhằm trao đổi và xin ý kiến góp ý về cơ sở lý luận, thực trạng vấn để nghiên cứu và các định hướng tăng cường phân cấp quản lý GDĐH ở Việt nam do đê tài đề xuất. CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƯỢC: - Trọng tâm của phần lý luận, những vấn đề được tập trung để cập và làm sáng tỏ: Một số khái niệm (Quản lý GD, quản lý nhà nước về GD, quản lý tại các cơ sở GD, phân cấp quản lý GD); Đào tạo nhân lực trong nên kinh tế thị trường định hướng XHCN- những vấn đề đặt ra đối với việc phân cấp QL GDĐH; Bản chất của phân cấp quản lý GDĐH, Quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các các cơ sở GDĐH, Quyền lực và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về GDĐH; Nội dung, các hình thức phân cấp quản lí GDĐH; Một số ưu điểm của phân cấp quản lí và các điều kiện để phân cấp quản lý; Cơ sở pháp lý về phân cấp quản lí trong GDĐH. - Về thực trạng vấn để nghiên cứu: Bằng các số liệu thống kê, dữ liệu thu được qua nghiên cứu điển hình và khảo sát bằng bộ phiếu hỏi, đề tài đã phân tích và đưa ra những kết luận về 1) Thực trạng chính sách trong quản lý nhà nước về GDĐH; 2) Thực trạng phân cấp quản lý đào tạo; 3) Thực trạng phân cấp quản lý NCKH; 4) Thực trạng phân cấp tổ chức và quản lý nhân sự; 5) Thực trạng phân cấp quản lý tài chính và cơ sở vật chất và 6) Thực trạng phân cấp quản lý quan hệ quốc tế. Đông thời, đề tài đã tổng quan kinh nghiệm của một số nước và rút ra một số bài học kinh nghiệm cho việc phân cấp quản lý GDĐH ở Việt Nam.
- Đê tài đã đưa ra được một số định hướng và mô hình tổng thể phân cấp quản lý GDDH ở Việt Nam; Xác định những yêu cầu của chế độ tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường ĐH, dé xuất nội dung chế độ tự chủ và chế độ trách nhiệm xã hội của các trường ĐH. Đề tài đề xuất được 7 giải pháp tăng cường mối quan hệ giữa ĐT và SDNL có trình độ đại học và lộ trình thực hiện các giải pháp, bao gồm: 1. Xác định rõ trách nhiệm của Bộ GD&ĐT và các Bộ, Ngành liên quan quản lý Nhà nước về giáo dục đại học. Quyên tự chủ và trách nhiệm của trường ĐH trong đào tạo.
Chủ động trong nhiên cứu khoa học và triển khai. Chủ động tạo nguồn và sử dụng tài chính. Cạnh tranh, hội nhập quốc tế trong xu thế toàn cầu hoá. Xây dựng chiến lược đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý các trường ĐH.
Hiện đại hoá quản lý giáo dục đại học. Trong đó, các nhóm giải pháp 1, 2, 3 và 4 có thể được coi là những nhớm giải pháp đột phá trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Cuối cùng, để tài cũng đã có một số kết luận vẻ kết quả nghiên cứu đề tài và kiến nghị với các đơn vị có liên quan trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu trong thực tiễn. SUMMARY OF RESEARCH OUTCOMES Project: Theoretical and practical basis of decentralization of higher education management under market economy in Vietnam Projcet code: B 2005-80-T§30 Project leader: Associate Professor Phan Van Kha Project Implementing Agency: National Institute for Education Strategy and Curriculum Development Project duration: 6/2005 - 6/2007 PROJECT’S GOAL: Orientation and measures for decentralization of higher education management in Vietnam towards creation of rational relations between macro- and micro-management and increased autonomy and accountability for institutions of higher education.
RESEARCH CONTENT: 1, Formulation of theoretical base on decentralization of higher education management in market economy and international integration 2. Some countries’ exprience in decentralization of higher education management 3. Evaluation of the current status of decentralization of higher education management in Vietnam 4. Proposal for orienationas and measures for decentralization of higher education management in Vietnam RESEARCH SCOPE: Due to some limitations, this study focus on the scope of management decentralization in training and rseearch, organization and human resources, finance of higher education institutions, including regional universities, universities belonging to MOET.
RESEARCH METHODS: The research team use case study in 5 universities using an uniform predefined outline and four types of questionnaires: for training, organization and human resouurces, fiance and research administration officers in 23 universities. The number of collected questionnaires is 92. The study used also theoretical methods to review the theoretical base of the project, to draw experience lessons, groups discursion and interviewing management staff of universities, expert methods in collegium to exchange ideas and getting comments on theoretical base, studs and orienationas and measurres for decentralization of higher education management in Vietnam as proposed by the project.
