ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN HAØ THÒ THUØY TRANG NGHIEÂN CÖÙU NHU CAÀU TIN CUÛA CAÙN BOÄ NGHIEÂN CÖÙU VAØ GIAÛNG DAÏY BAÄC ÑAÏI HOÏC THUOÄC LÓNH VÖÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN TREÂN ÑÒA BAØN TP. HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh : KHOA HOÏC THÖ VIEÄN Maõ soá : 60.20 LUAÄN VAÊN THAÏC SYÕ KHOA HOÏC THÖ VIEÄN NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC PGS TS. TRAÀN THÒ MINH NGUYEÄT Thaønh phoá Hoà Chí Minh – Naêm 2006 LÔØI CAÛM ÔN Ñeå hoaøn thaønh luaän vaên naøy, baûn thaân toâi ñaõ nhaän ñöôïc nhieàu söï giuùp ñôõ, söï ñoäng vieân töø thaày coâ, gia ñình vaø baïn beø. Tröôùc tieân toâi xin kính göûi lôøi caûm ôn saâu saéc tôùi coâ giaùo höôùng daãn Traàn Thò Minh Nguyeät ñaõ höôùng daãn, giuùp ñôõ toâi taän tình, chu ñaùo trong coâng vieäc.
Toâi xin caûm ôn caùc coâ, thaày vaø caùc baïn ñoàng nghieäp trong khoa Thö vieän – Thoâng tin hoïc ñaõ taïo moïi ñieàu kieän thuaän lôïi veà maët thôøi gian vaø söï quan taâm saâu saùt trong quaù trình toâi thöïc hieän luaän vaên. Toâi xin caûm ôn Ban giaùm hieäu caùc tröôøng, caùc thö vieän ñaõ taïo ñieàu kieän thuaän lôïi giuùp ñôõ toâi trong quaù trình thu thaäp taøi lieäu cuõng nhö cung caáp nhöõng soá lieäu caàn thieát trong vieäc thöïc hieän luaän vaên. Cuoái cuøng, toâi xin kính lôøi caùm ôn tôùi cha meï, nhöõng ngöôøi luoân ñoäng vieân toâi; tôùi baïn beø, nhöõng ngöôøi ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ toâi veà moïi maët nhö taøi lieäu tham khaûo, quaù trình phaùt phieáu ñieàu tra, quaù trình hình thaønh vaên baûn luaän vaên ñaùnh maùy,…cuøng nhöõng lôøi ñoäng vieân maø caùc baïn luoân daønh cho toâi. Xin chaân thaønh caûm ôn Haø Thò Thuøy Trang MUÏC LUÏC LÔØI NOÙI ÑAÀU .1 NOÄI DUNG Chöông 1 - Hoaït ñoäng thoâng tin thö vieän vaø ñaëc ñieåm ngöôøi duøng tin laø caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy baäc ñaïi hoïc thuoäc lónh vöïc Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi TP.
Hoà Chí Minh.1 Hoaït ñoäng thoâng tin Khoa hoïc xaõ hoäi trong caùc tröôøng ñaïi hoïc taïi TP. Hoà Chí Minh .1 Thaønh phoá Hoà Chí Minh trong coâng cuoäc ñoåi môùi ñaát nöôùc .2 Ñaëc ñieåm ñaøo taïo baäc ñaïi hoïc thuoäc lónh vöïc Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh .3 Hoaït ñoäng thoâng tin Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh .2 Ñaëc ñieåm ngöôøi duøng tin laø caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy .1 Trình ñoä vaên hoùa .2 Moâi tröôøng soáng vaø laøm vieäc .33 Chöông 2 – Khaûo saùt nhu caàu tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy baäc ñaïi hoïc thuoäc lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên treân ñòa baøn TP.
Hoà Chí Minh.1 Noäi dung nhu caàu tin .1 Nhu caàu veà caùc lónh vöïc khoa hoïc ñöôïc phaûn aùnh trong taøi lieäu.2 Nhu caàu veà loaïi hình taøi lieäu .3 Nhu caàu veà ngoân ngöõ taøi lieäu .2 Taäp quaùn söû duïng thoâng tin .1 Thoùi quen söû duïng thoâng tin.2 Taäp quaùn khai thaùc thoâng tin .3 Möùc ñoä ñaùp öùng nhu caàu tin.75 Chöông 3 – Caùc giaûi phaùp phaùt trieån nhu caàu tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy thuoäc lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên.1 Naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng thoâng tin khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên .1 Phaùt trieån nguoàn löïc thoâng tin khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên.2 Ña daïng hoùa caùc saûn phaåm vaø dòch vuï thoâng tin thö vieän .3 Naâng cao trình ñoä caùn boä thoâng tin thö vieän .2 Caùc bieän phaùp taùc ñoäng tröïc tieáp ñeán ngöôøi duøng tin.1 Naâng cao ñôøi soáng vaät chaát vaø tinh thaàn cho ngöôøi duøng tin .2 Naâng cao trình ñoä hoïc vaán, ñaåy maïnh hoaït ñoäng nghieân cöùu khoa hoïc .3 Ñaøo taïo ngöôøi duøng tin .99 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.102 PHUÏ LUÏC Phuï luïc 1.115 NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT DUØNG TRONG LUAÄN VAÊN • CBGD Caùn boä giaûng daïy • CBNC – GD Caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy • CBQL Caùn boä quaûn lyù • CC DVTT Cung caáp dòch vuï thoâng tin • CNH, HÑH Coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa • CNTT Coâng ngheä thoâng tin • CSDL Cô sôû döõ lieäu • ÑH Ñaïi hoïc • ÑHQG Ñaïi hoïc quoác gia • GV Giaûng vieân • HÑVHNT Hoaït ñoäng vaên hoùa ngheä thuaät • HÑXH Hoaït ñoäng xaõ hoäi • KHKT Khoa hoïc kyõ thuaät • KHKTTW Khoa hoïc kyõ thuaät trung öông • KHXH&NV Khoa hoïc xaõ hoäi vaø Nhaân vaên • NCT Nhu caàu tin • NDT Ngöôøi duøng tin • PTL Phoøng tö lieäu • SL Soá löôïng • SV Sinh vieân • TL Tyû leä • TP Thaønh phoá • TV Thö vieän 1 LÔØI NOÙI ÑAÀU I. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Trong thôøi ñaïi ngaøy nay, thoâng tin ngaøy caøng ñoùng vai troø quan troïng trong tieán trình phaùt trieån xaõ hoäi, nhu caàu tin khoâng chæ laø yeáu toá ñònh höôùng hoaït ñoäng thoâng tin maø coøn laø nhaân toá kích thích, thuùc ñaåy tieán boä xaõ hoäi. Nhu caàu tin cuõng nhö moïi nhu caàu khaùc cuûa con ngöôøi luoân bieán ñoåi vaø phaùt trieån khoâng ngöøng döôùi taùc ñoäng cuûa caùc nhaân toá xaõ hoäi. Khoa hoïc xaõ hoäi vaø Nhaân vaên – moät lónh vöïc tri thöùc quan troïng cuûa con ngöôøi coù nhieäm vuï nghieân cöùu quy luaät vaän ñoäng, phaùt trieån xaõ hoäi vaø con ngöôøi, coù vai troø to lôùn trong vieäc toå chöùc caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi, caûi bieán vaø phaùt trieån xaõ hoäi.
ÔÛ nöôùc ta, trong quaù trình caùch maïng, ñaëc bieät laø töø sau ñaïi hoäi ñaïi bieåu toaøn quoác laàn thöù VI cuûa Ñaûng, vai troø cuûa KHXH & NV ngaøy caøng ñöôïc khaúng ñònh vaø ñaùnh giaù cao trong nhieäm vuï quaûn lyù vaø phaùt trieån quoác gia. Caùc keá hoaïch, döï aùn kinh teá muoán ñaït hieäu quaû ñoøi hoûi phaûi ñöôïc thaåm ñònh, ñaùnh giaù theo quan ñieåm toaøn dieän, ña phöông dieän, nhöng phaûi chuù troïng ñeán hieäu quaû kinh teá, xaõ hoäi vaø haäu quaû laâu daøi ñoái vôùi cuoäc soáng nhaân daân vaø moâi tröôøng sinh thaùi trong khu vöïc. Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên vôùi chöùc naêng cuûa mình seõ goùp phaàn tích cöïc vaøo vieäc giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà ñaët ra trong söï phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi ôû nöôùc ta trong chaëng ñöôøng ñaàu cuûa söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc. Ñònh höôùng chieán löôïc KHXH & NV ñaõ ñöôïc Ñaïi hoäi Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam laàn thöù IX chæ roõ “Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên höôùng vaøo vieäc giaûi ñaùp caùc vaán ñeà lyù luaän vaø thöïc tieãn, döï baùo caùc xu theá phaùt trieån, cung caáp luaän cöù khoa hoïc cho vieäc hoaïch ñònh ñöôøng loái, chuû tröông, chính saùch phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi, xaây döïng con ngöôøi, phaùt huy nhöõng di saûn vaên hoùa daân toäc, saùng taïo nhöõng giaù trò vaên hoùa môùi cuûa Vieät Nam” [ 2, tr.112] 2 Ñaøo taïo ñoäi nguõ caùn boä khoa hoïc, trong ñoù coù ñoäi nguõ caùn boä khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên coù trình ñoä cao cho ñaát nöôùc laø moät nhieäm vuï chieán löôïc quan troïng trong giai ñoaïn hieän nay, ñoàng thôøi cuõng laø nhieäm vuï chuû yeáu cuûa giaùo duïc vaø ñaøo taïo, ñaëc bieät laø giaùo duïc ñaïi hoïc.
Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta ñaëc bieät quan taâm ñeán giaùo duïc ñaøo taïo, coi “giaùo duïc, ñaøo taïo laø quoác saùch haøng ñaàu” trong ñoù giaùo duïc, ñaøo taïo ñaïi hoïc laø noøng coát. Heä thoáng caùc tröôøng ñaïi hoïc treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh ñaõ vaø ñang goùp phaàn tích cöïc trong vieäc ñaøo taïo boài döôõng ñoäi nguõ caùn boä khoa hoïc coù trình ñoä cao ôû nöôùc ta hieän nay. Tröôùc yeâu caàu ñoåi môùi vaø hoäi nhaäp theá giôùi, caùc tröôøng ñaïi hoïc treân ñòa baøn thaønh phoá ñang töøng böôùc ñoåi môùi vaø naâng cao chaát löôïng giaùo duïc ñaøo taïo.
Yeáu toá quan troïng nhaát ñaûm baûo chaát löôïng ñaøo taïo cuûa moät tröôøng ñaïi hoïc laø trình ñoä cuûa ñoäi nguõ caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy. Trong thôøi ñaïi ngaøy nay, xaõ hoäi thoâng tin ñang hình thaønh, neàn kinh teá tri thöùc phaùt trieån treân phaïm vi toaøn caàu, xu höôùng giao löu vaø hoäi nhaäp phoå bieán treân moïi lónh vöïc hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi, thöôùc ño trình ñoä chuyeân moân cuûa ñoäi nguõ caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy baäc ñaïi hoïc chính laø ôû khaû naêng naém baét vaø khai thaùc vaø xöû lyù thoâng tin khoa hoïc ñang ngaøy caøng gia taêng. Moät trong nhöõng nhieäm vuï quan troïng haøng ñaàu cuûa moãi trung taâm thoâng tin - thö vieän trong caùc tröôøng ñaïi hoïc hieän nay laø nghieân cöùu naém baét nhu caàu tin cuûa ngöôøi duøng tin, ñaëc bieät ngöôøi duøng tin laø caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy, nhaèm toå chöùc toát hoaït ñoäng thoâng tin, khoâng chæ ñaùp öùng vaø phaùt trieån nhu caàu tin cuûa ñoái töôïng naøy. Töø nhöõng lyù do treân, caên cöù vaøo nhöõng yeâu caàu ñoái vôùi moät luaän vaên cao hoïc cuõng nhö khaû naêng nghieân cöùu cuûa baûn thaân, toâi maïnh daïn löïa choïn ñeà taøi: “Nghieân cöùu nhu caàu tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy baäc ñaïi hoïc thuoäc lónh vöïc Khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên treân ñòa baøn TP.
Hoà Chí Minh” laøm ñeà taøi luaän vaên toát nghieäp thaïc syõ chuyeân ngaønh Thö vieän hoïc, vôùi mong muoán ñoùng 3 goùp moät phaàn coâng söùc nhoû beù cuûa mình vaøo vieäc phaùt trieån hoaït ñoäng thoâng tin – thö vieän taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh ñuùng höôùng vaø coù hieäu quaû. Muïc tieâu vaø nhieäm vuï nghieân cöùu - Muïc tieâu Nghieân cöùu, phaùt hieän noäi dung nhu caàu tin vaø nhöõng taäp quaùn söû duïng thoâng tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy baäc ñaïi hoïc trong lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc coâng laäp treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh, treân cô sôû ñoù ñöa ra moät soá giaûi phaùp nhaèm phaùt trieån nhu caàu tin cuûa nhoùm ngöôøi duøng tin naøy.
- Nhieäm vuï Ñeå thöïc hieän muïc tieâu treân, luaän vaên taäp trung giaûi quyeát caùc nhieäm vuï sau: + Nghieân cöùu ñaëc ñieåm ngöôøi duøng tin laø caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy thuoäc lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc coâng laäp treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh. + Khaûo saùt nhu caàu tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy thuoäc lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc coâng laäp treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh trong giai ñoaïn hieän nay.
+ Phaùt hieän caùc yeáu toá cô baûn aûnh höôûng tôùi söï hình thaønh vaø phaùt trieån nhu caàu tin cuûa caùn boä nghieân cöùu vaø giaûng daïy thuoäc lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc coâng laäp treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh.