CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG RÚT TIỀN ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 1.1 Tổng quan về hoạt động gửi tiền của khách hàng cá nhân tại NH TMCP 1.1 Hoạt động gửi tiền của KHCN tại Ngân hàng 1.1 Khái niệm nguồn vốn NHTM Khái niệm về nguồn vốn trong NHTM: Nguồn vốn của NHTM là các giá trị tiền tệ của chính NHTM do NHTM huy động hay đi vay, được dùng để tổ chức các hoạt động kinh doanh của NH như cho vay, đầu tư tài chính, bảo lãnh và các dịch vụ NH khác. Bất kỳ một thực thể kinh doanh nào muốn tồn tại và hoạt động đều cần có vốn. Đối với NHTM, nguồn vốn quan trọng nhất chính là vốn huy động. Vốn huy động là những giá trị tiền tệ do ngân hàng huy động được từ các tổ chức kinh tế và các cá nhân trong xã hội thông qua quá trình thực hiện các nghiệp vụ huy động, tín dụng, thanh toán và các nghiệp vụ khác như ủy thác, bảo lãnh,…Vốn huy động chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của ngân hàng, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động kinh doanh của một NHTM.
Hoạt động huy động vốn là hoạt động cơ bản và có ý nghĩa to lớn đối với bản thân ngân hàng thương mại và đối với xã hội, bởi các nguồn vốn mà ngân hàng thương mại huy động được sẽ chuyển thành nguồn vốn để ngân hàng cung cấp cho các nghiệp vụ sinh lời chủ yếu - hoạt động tín dụng. Nói cách khác, kết quả của hoạt động huy động vốn là tạo ra nguồn “tài nguyên” để ngân hàng thương mại đáp ứng các nhu cầu cho nền kinh tế. Đối với doanh nghiệp, nguồn vốn chủ sở hữu là chủ yếu, chiếm tỷ trọng tới hơn 80% tổng nguồn vốn. Ngược lại, đối với NH, nguồn vốn chủ sở hữu chỉ là thứ yếu.
Đặc trưng trong kinh doanh của NH đó là vốn huy động đến từ KH, do đó, nghiệp vụ huy động vốn từ KH của NH mang ý nghĩa rất quan trọng.2 Phân loại nguồn vốn NHTM. Phân loại nguồn vốn NHTM: Theo Nguyễn Văn Tiến (2016), căn cứ vào thời hạn, nguồn vốn NHTM được phân thành: nguồn vốn không kỳ hạn và nguồn vốn có kỳ hạn, tương ứng với hai hình thức gửi tiền vào NH là tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi không kỳ hạn. - Tiền gửi không kỳ hạn: Loại tiền gửi mà người gửi tiền có thể rút ra bất cứ lúc nào và NH phải đáp ứng yêu cầu rút tiền của KH một cách kịp thời, không hạn chế. Tiền gửi không kỳ hạn có thể áp dụng cho mọi tổ chức và cá nhân.
Với loại tiền gửi này, người gửi không nhằm mục đích hưởng lãi mà chủ yếu nhằm sử dụng dịch vụ thanh toán qua NH. Chính vì vậy mà loại tiền gửi này còn được gọi là tiền gửi thanh toán. - Tiền gửi có kỳ hạn: Tiền gửi có kỳ hạn là loại tiền gửi mà người gửi chỉ có thể rút tiền sau một kỳ hạn nhất định theo thỏa thuận với tổ chức nhận tiền gửi. Các cá nhân, tổ chức có bộ phận vốn nhàn rỗi tạm thời có thể ký hợp đồng tiền gửi với NH trong một khoảng thời gian nhất định.
Mục đích chủ yếu của những người gửi tiền có kỳ hạn là để lấy lãi. Về nguyên tắc, tiền gửi có kỳ hạn không được phép rút trước hạn, song để cạnh tranh thu hút KH, NH vẫn cho phép rút trước hạn. Tuy nhiên, người gửi tiền rút trước hạn sẽ chỉ được hưởng lãi suất bằng lãi suất của tiền gửi không kỳ hạn hoặc không được hưởng lãi, tùy theo quy định của NH từng thời kỳ. Như vậy, có 2 hình thức gửi tiền chính vào NHTM: gửi tiền có kỳ hạn và gửi tiền không kỳ hạn.
Với mỗi mục đích khác nhau thì KH sẽ lựa chọn hình thưc gửi tiền vào NH khác nhau.3 Đặc điểm Đặc điểm chung: 2 hình thức gửi tiền tiết kiệm và gửi tiền thanh toán đều là gửi tiền vào NH, được bảo lãnh và trả lãi bởi NH. Luan van 10 Đặc điểm riêng: Do 2 hình thức khác nhau về mục đích sử dụng của KH nên mang nhiều đặc điểm khác nhau dựa theo các tiêu chí chủ yếu sau: mục đích sử dụng, hình thức thẻ NH, lãi suất, khả năng rút tiền mặt,… được tóm tắt qua bảng sau: Bảng 1.1 Các đặc điểm khác nhau giữa tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm Tiêu chí Tiền gửi thanh toán Tiền gửi tiết kiệm Mục đích Được dùng với mục đích thanh toán Được dùng với mục đích đầu tư sinh sử dụng là chủ yếu. Số tiền có trong tài khoản lời là chủ yếu và được nhận số tiền khách hàng có thể thanh toán cho bất lãi này sau khi gửi hoặc nhận theo kỳ nhu cầu dịch vụ nào một cách tiện kỳ thỏa thuận. lợi và nhanh chóng.
Ngoài ra, khách hàng còn dùng cho việc chuyển khoản, nhận lương… Hình thức Sử dụng thông qua các loại thẻ thanh Được ghi lại trong sổ tiết kiệm bản thẻ ngân toán như là thẻ ghi nợ nội địa, thẻ cứng hoặc ghi nhận sổ tiết kiệm hàng ghi nợ Mastercard, thẻ visa… online. Tất cả hoạt động gửi tiền và rút tiền, lãi suất… đều được nhân viên giao dịch lưu vào sổ này và được bảo mật kỹ. Phương Dễ dàng rút được tiền mặt, chuyển Cần phải đến ngân hàng để được thức rút khoản hoặc gửi tiền tại những cây thực hiện giao dịch hoặc thực hiện tiền mặt ATM. Ngoài ra KH có thể sử dụng tất toán sổ tiết kiệm online mới sử tiền gửi thanh toán để thanh toán dụng được số tiền đã gửi tiết kiệm.
online, chuyển khoản online,… Lãi suất Có lãi suất linh hoạt hơn. Do không Có nhiều hạn mức thời gian tiền gửi có kỳ hạn nên khách hàng có bao cho bạn lựa chọn và không giới hạn nhiêu tiền thì sử dụng bấy nhiêu và số lượng đăng ký mở tài khoản, phụ được tính lãi suất không kỳ hạn. Tài thuộc vào hạn mức đã đăng ký trước khoản này có thể gửi tiền và rút tiền đó. Nếu rút tiền trước kỳ hạn, lãi sẽ bất cứ lúc nào có nhu cầu.
được tính theo lãi suất không kỳ hạn.4 Các hình thức gửi tiền của đối với KHCN tại NHTM - Tiền gửi thanh toán: Đối với hình thức tiền gửi thanh toán, chỉ có một hình thức gửi tiền: KHCN nộp tiền vào tài khoản thanh toán đã mở trên hệ thống ngân hàng, sau đó tùy ý sử dụng số tiền này vào mục đích thanh toán, chuyển khoản,… KHCN có thể nhận lãi TGTT hàng tháng hoặc không. - Tiền gửi tiết kiệm: Có rất nhiều tiêu chỉ để phân chia hình thức gửi tiền đối với tiền gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, thông thường TGTK được phân loại theo những tiêu chí sau. + Theo hình thức gửi tiền: có 2 loại: gửi tiền tiết kiệm theo sổ và tiết kiệm online.
Tiết kiệm theo sổ là KHCN tới chi nhánh của NH, xuất trình chứng minh thư hoặc căn cước công dân để thực hiện gửi tiền tiết kiệm, giao dịch viên sẽ nhập các thông tin lên hệ thống, nhận tiền và sau đó phát hành sổ tiết kiệm cho cá nhân mang về. Nếu KH muốn tất toán sổ tiết kiệm, cũng cần phải đến trực tiếp CN mới có thể rút tiền ra được. Ngược lại, đối với tiết kiệm online, cá nhân không cần đến chi nhánh, nhưng đòi hỏi cần có tài khoản online để thực hiện việc tiết kiệm điện tử. KHCN tự lựa chọn kỳ hạn tiết kiệm và các hình thức nhận gốc, lãi, hệ thống tự ghi nhận và tạo thành 1 bút toán ghi nhận trong tài khoản của NH.
Trong trường hợp này, KH hoàn toàn có thể tự tất toán khoản tiết kiệm online của mình, chuyển vào tài khoản thanh toán và thực hiện giao dịch như bình thường. + Theo kỳ hạn: Như định nghĩa, việc gửi tiền tiết kiệm khác với tiền gửi thanh toán ở chỗ: KH chỉ có thể gửi tiền vào và rút ra sau một thời gian nhất định. Dựa theo tiêu chí này, tiền gửi NH có thể chia thành tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi không kỳ hạn. Đối với tiền gửi không kỳ hạn, KH có thể rút ra bất cứ lúc nào nếu muốn.
Ngược lại, khi lựa chọn sử dụng tiền gửi có kỳ hạn là KH đã chấp nhận không thể rút tiền ra nếu như chưa tới hạn. Đối với tiền gửi có kỳ hạn, NH có rất nhiều kỳ hạn khác nhau mà KH có thể lựa chọn để phù hợp với nhu cầu và dòng tiền của mình như: kỳ hạn 1,2,3 tháng, kỳ hạn 6 tháng, kỳ hạn 1 năm,… kỳ hạn càng dài thì lãi suất nhận được càng lớn. Luan van 12 + Theo cách thức gửi tiền. Dựa theo tiêu chí này, tiền gửi có kỳ hạn thường được chia ra làm 3 phương thức sau: gửi tiết kiệm linh hoạt, gửi tiết kiệm gửi góp và gửi tiết kiệm lãi suất thả nổi.
Trong đó, gửi tiết kiệm linh hoạt là cách gửi tiết kiệm được rút vốn trong quá trình sử dụng dịch vụ. Thường các ngân hàng sẽ cho đăng ký kỳ hạn rút vốn, cũng có ngân hàng bạn không cần kỳ hạn. Khi rút tiền số tiền rút sẽ không được tính lãi nhưng số tiền gửi còn lại vẫn được tính lãi suất như bình thường. Loại hình thứ hai được liệt kê là gửi tiền tiết kiệm gửi góp.
Với hình thức này KH sẽ gửi 1 khoản tiền vào tài khoản tiết kiệm mỗi tháng và được hưởng lãi suất có kỳ hạn do NH quy định. Có nhiều ngân hàng còn có cách gửi góp không theo định kỳ, khách hàng có thể gửi nhiều lần khi có nhu cầu. Ưu điểm của tiết kiệm gửi góp là KH sẽ được tích góp linh hoạt hơn và được nhận lãi cao. Phương thức cuối cùng đó là gửi tiết kiệm lãi suất thả nổi.
Đây là hình thức gửi tiết kiệm kỳ hạn với lãi suất dựa vào xu hướng thị trường hoặc lãi suất cơ bản của NHNN. Nếu lãi suất thị trường tăng thì lãi suất tiền gửi của KH cũng tăng. Còn nếu lãi suất giảm thì ngân hàng sẽ cho KH một mức lãi suất cơ bản ngay từ đầu để đảm bảo KH không bị thiệt thòi quá nhiều. Đương nhiên, lãi suất cơ bản này sẽ không cao như gửi tiết kiệm lãi suất cố định.
Có thể thấy rằng, tiết kiệm thả nổi là giải pháp cho những khách hàng e ngại về sự biến động lãi suất. Theo thời gian, nhu cầu gửi tiền của KH ngày càng đa dạng và phân hóa theo các mục đích khác nhau nên NH đang và sẽ thiết kế ra nhiều hình thức tiết kiệm khác nhau để đáp ứng nhu cầu của KH.